11 MOSE
“Kabiye Kuli Farao”
ILYO papitile inshita, Mose alyalwike sana. Cimoneka kwati alilekele ukutontonkanya ukuti e o Lesa asalile ukulubula abena Israele banankwe mu Egupti umo bali abasha. Pali ilya nshita ali ne myaka nalimo 80 kabili ninshi alyupa, alikwata na bana babili. Alisambilile ukuba uwaicefya ilyo alecema impaanga sha kwa shifyala pa myaka 40, mu ncende umwaba sana ifiswebebe kabili umo abena Midiani baleikala. Muli iyi incende mwalekaba sana.
Yehova alimwene ifyo Mose ayalwike. Bushiku bumo ilyo Mose ali mwi samba lya Lupili lwa Horebu (Sinai), Yehova alilengele Mose amona icimpusa cilebilima, lelo tacalepya. Ilyo Mose apalamiine apali icimpusa, Yehova alibomfeshe malaika wa maka pa kulanda nankwe. Lesa aebele Mose ukuti abwelele ku Egupti pa kuti akayelubula abantu bakwe. Pa kuti akoseleshe Mose, alimwebele umwalola ishina lyakwe ilya mushilo ilya kuti Yehova, amwebele ati: “Nkaba uo Nkafwaya Ukuba.” E ico Yehova ali no kuba Kalubula wa bantu bakwe abo balecusha, kabili ali no kucita icili conse pa kuti abalubule, na pa kuti abalenge ukuba uluko ulukalamba.
Na lyo line, Mose alishimunwike ukuya ku Egupti. Alemona kwati te kuti akumanishe ukutungulula abena Israele e lyo no kulanda na Farao imfumu ya Egupti. Yehova alimulungike kabili alicitile icintu ca kupapusha icalengele Mose amucetekele sana. Mose e muntu wa kubalilapo uo Baibo yalandapo ukuti Yehova alilengele acita ifipesha amano. Kabili aebele Aarone ndume nankwe ukuti alemwafwa no kumulandilako. Mose asukile asumina ukubomba umulimo Yehova amupeele uwa kupususha abantu bakwe.—Heb. 11:26.
Mose alibwelelemo ku Egupti na Aarone, kabili balilandile na Farao. Farao alikalipe nga nshi ilyo aumfwile ifyo bamwebele. Mu nshita ya kuti aleke abena Israele baleya, Farao aebele aba kubapeela imilimo ukuti babalundilepo imilimo na imbi. Lyena Yehova aebele Mose ukuti abwelelemo kuli Farao kabili ayemweba ukuti ali no kuleta icinkunka ca kubalilapo pa calo ca Egupti. Yehova alengele amenshi ya mu Mumana wa Naelo ya-aluka umulopa. Na lyo line, Farao talekele abena Israele baye. Yehova alitwalilile ukutuma Mose kuli Farao. Kabili lyonse Mose nga aya, aleba uwashipa kabili ale-eba Farao icinkunka ico Yehova ali no kuletela abena Egupti. Lelo apo Farao ali wa cilumba, alekaana ukucita ifyo balemweba. Ukutendekela pa cinkunka calenga 4, Yehova aleleka ifinkunka fyacitikila fye abena Egupti, lelo abantu bakwe bena alebacingilila.
Ifinkunka Yehova aleletela abena Egupti fyalengele caishibikwa ukuti tulesa twabo, bashimapepo babo aba finjelengwe na Farao tabakwete amaka. Na lyo line, Farao talefwaya ukuti abasha bakwe abena Israele baleya. Icinkunka calenga 9 calengele ukwaleikala abena Egupti kwaba imfifi iyafiita fititi, lelo ukwali amayanda ya bena Israele kwena kwali ulubuuto. Farao alitalile asumina ukuleka abena Israele baleya, lelo pa numa alibakeenye ukuya. Alisokele Mose ukuti nga abwelelako na kabili, akamwipaya.
Pa miku iingi, Mose aleya mu kumona imfumu iyakwatishe amaka mwi sonde lyonse kabili iyali no bunkalwe
Na lyo line, Yehova alitumine Mose kuli Farao pa muku wa kulekeleshako, kabili Mose alile. Icinkunka calenga 10 ico Yehova aletele calengele amabeli ya bena Egupti e lyo na mabeli ya nama yafwa. Umwana mwaume wa kwa Farao na o alifwile, kabili ici calengele aseebana. E ico Farao alitile Mose, aeba abena Israele ukuti baleya, kabili alyebele Mose ukuti amupaale. Abena Israele basukile bafuma mu Egupti umo bali abasha, pa numa ya myaka 430 ukutula apo Abrahamu aingilile mu Calo ca Bulayo. Ilyo babalubwile, baile pamo na “bantu abengi nga nshi,” kabili abengi pali aba bafwile bali bena Egupti. Nomba Farao alilonganike abashilika bakwe abengi kabili alipepeke abena Israele.
Ilyo Mose na bena Israele bafikile ku lulamba lwa Bemba Wakashika, bamwene kwati capwa bacilikilwa. E ico balyumfwile sana umwenso. Mose alilombele Yehova ukuti amwafwe, kabili Yehova alikutike pantu alicitile icipesha amano ca maka nga nshi. Alilengele amenshi ya muli Bemba Wakashika ya-akanikana, ica kuti abena Israele bapitile mu kati ka bemba pa mushili uwauma. Ilyo Farao amwene abena Israele batendeka ukupita mu kati ka bemba, alibakonkele na bashilika bakwe. Nomba ilyo abena Israele bafikile kwi shilya lya bemba, Yehova alekele amenshi ya muli Bemba Wakashika yabwelela no kupuminkana, kabili yabunshishe abena Egupti. Abashilika bakwatishe amaka mwi sonde lyonse balifwile.
Mose talabile ifi ifya kupapusha ifyacitike. Alicetekele sana Lesa ukucila ne fyo amucetekele kale. Kabili pa myaka 40 iyakonkelepo, alitungulwile abantu ba kwa Lesa no kubasakamana ukufikila ilyo afwile ninshi ali ne myaka 120. Ilyo alebatungulula alilangile ukuti alicetekele sana Lesa, alitemenwe abantu kabili ali uwashipa. Kanshi tufwile ukulamupashanya.
Belengeni ilyashi lya mu Baibo:
Lanshanyeni:
Finshi Mose acitile pali ilya nshita ifilanga ukuti ali uwashipa?
Ishibilenipo na Fimbi
1. Nangu ca kuti ishina lya kwa Farao uwaleteka pali ilya nshita talyaishibikwa kabili takwaba ifyalembwa fya bena Egupti ifyo basanga ifilanda ukuti abena Israele balifumine mu Egupti, mulandu nshi twingacetekela ukuti ili ilyashi lya mu Baibo lya cine? (g 04 4/8 ibu. 7 para. 4–ibu. 9 para. 1-wcgr)
2. Cinshi abantu baletiinina Farao? (w14 4/15 ibu. 8 para. 1) A
PRISMA ARCHIVO/Alamy Stock Photo
Icikope A: Icikope ca kale ica kwa Farao ico balenga pa cibumba
3. Bushe Ifinkunka 10 fyalengele shani tulesa twa bena Egupti twaseebana? (it “Balesa Abaume na Banakashi” amapara. 24-26-wcgr)
4. Finshi filanga ukuti Yehova alipaatwile amenshi pali Bemba Wakashika, kabili abena Israele aba-abwike iyi bemba bali nalimo banga? (it “Ukufuma mu Egupti” amapara. 46-51-wcgr) B
Icikope B: Ifyo Bemba Wakashika imoneka nga ca kuti umuntu aimwena apaali Sinai. Apa nalimo e po abena Israele ba-abukile iyi bemba
Tontonkanyeni pa fyo Mwingasambililako
Bushe ilyashi lya kwa Mose kuti lyatukoselesha shani nga tulemona kwati te kuti tukumanishe ukubomba umulimo Yehova atupeela? (Ukufu. 4:10; 7:6, 7)
Kuti twa-afwa shani bamunyinefwe na bankashi, pa kuti babe abashipa ilyo balebomba imilimo babapeela, nga filya Aarone ayafwilishe Mose? (Ukufu. 4:14-16) C
Icikope C
Finshi mwingacita pa kuti mube abashipa nga filya Mose ali?
Ifyo Mufwile Ukutontonkanyapo Sana
Finshi ili lyashi lilensambilisha pali Yehova?
Bushe ili lyashi lyaikatana shani ne fyo Yehova afwaya ukucita?
Finshi ningatemwa ukwisaipusha Mose ilyo bakesamubuusha?
Sambililenipo na Fimbi
Moneni ifyo ukwishiba umwalola ishina lya kuti Yehova kwingalenga abana baba abashipa.
Bushe ifyacitikiile Mose fyalengele asambilila finshi pa mibele iyo Yehova akwata?
“Ifyo Twingeshiba Imibele ya kwa Yehova” (w05 5/15 amabu. 20-25)