Ukufunda kwa kwa Yesu ukwa kutemwa abalwani besu kulomfwana na cintu Amalembo ya ciHebere yasambilisha. (Mateo 5:44) Yobo wa busumino alishibe ukuti ukusekelela pa bubi bwaponeno wa mupata kuti caba icalubana. (Yobo 31:29) Ifunde lya kwa Mose lyapeele abena Israele umulimo wa kwafwilisha abena Israele bambi abo balemona nga balwani babo. (Ukufuma 23:4, 5) Ababomfi ba kwa Lesa tabaebwa ukusekelela pa kayofi kaponena umulwani wabo, lelo baebwa ukuti: “Uwakupata nga aumfwe nsala, umuliishe ica kulya; kabili nga aumfwe cilaka, umunwenshe amenshi.”—Amapinda 25:21.

Icisambilisho ca kuti abalwani bafwile ukupatwa cali pa fisambilisho ifyo bakasambilisha ba ciYuda babikile mu mafunde ya kwa Lesa. Apo Amalango yaebele abena Israele ukuti bafwile ukutemwa abena mupalamano babo, aba bakasambilisha batendeke ukusambilisha ukuti ici calepilibula ukupata abalwani babo. (Ubwina Lebi 19:18) Amashiwi “icibusa” na “umwina mupalamano” yatendeke ukumonwa nga yalelosha fye ku baYuda, lyene mu cifyalilwa cabo balemona bambi nga balwani babo. Ukulingana no kumfwikisha kwabo ukwa cishilano ukwe shiwi “umwina mupalamano” ne myata yabo iyalekoselesha ukupata Abena fyalo, kuti twamona umulandu babikile amashiwi ya kuti “no kupato mulwani obe” mu mashiwi ya kwa Lesa.—Mateo 5:43.

Mu kupusanako, Umwina Kristu aebwa ukutemwa abalwani bakwe, e kuti, abo abaicita abene beka ukuba abalwani. Ukutemwa (iciGriki a·gaʹpe) kwa musango yo takwaba kukuntukilwa fye ukwashimpwa pa kutemwa kobe, nga fintu ciba ilingi, lelo kutemwa kusuma ukulangwa ku bantu bonse ukwashimpwa pa kusuminisha kwa cimo pa mulandu wa cishinte, umulimo, ne fyalungama, mu kufumaluka ukufwaya ukucitila bambi ifisuma ukulingana ne calungama.

A·gaʹpe (ukutemwa) ilaansho lupato lwa muntu, tailenga umuntu ukulandula no kukanakonka ifishinte fyalungama. Umubomfi wa kwa Lesa kuti apepelako abantu abo mu kukanaishiba bakaanya imilimo yakwe iya Bwina Kristu no kumupakasa pa kuti bengeluka icine pa lwa kwa Lesa no kufwaya kwakwe.—Mateo 5:44.

Ukufunda kwa kwa Yesu ukwa kutemwa abalwani besu kulomfwana na cintu Amalembo ya ciHebere yasambilisha. (Mateo 5:44) Yobo wa busumino alishibe ukuti ukusekelela pa bubi bwaponeno wa mupata kuti caba icalubana. (Yobo 31:29) Ifunde lya kwa Mose lyapeele abena Israele umulimo wa kwafwilisha abena Israele bambi abo balemona nga balwani babo. (Ukufuma 23:4, 5) Ababomfi ba kwa Lesa tabaebwa ukusekelela pa kayofi kaponena umulwani wabo, lelo baebwa ukuti: “Uwakupata nga aumfwe nsala, umuliishe ica kulya; kabili nga aumfwe cilaka, umunwenshe amenshi.”—Amapinda 25:21.

Icisambilisho ca kuti abalwani bafwile ukupatwa cali pa fisambilisho ifyo bakasambilisha ba ciYuda babikile mu mafunde ya kwa Lesa. Apo Amalango yaebele abena Israele ukuti bafwile ukutemwa abena mupalamano babo, aba bakasambilisha batendeke ukusambilisha ukuti ici calepilibula ukupata abalwani babo. (Ubwina Lebi 19:18) Amashiwi “icibusa” na “umwina mupalamano” yatendeke ukumonwa nga yalelosha fye ku baYuda, lyene mu cifyalilwa cabo balemona bambi nga balwani babo. Ukulingana no kumfwikisha kwabo ukwa cishilano ukwe shiwi “umwina mupalamano” ne myata yabo iyalekoselesha ukupata Abena fyalo, kuti twamona umulandu babikile amashiwi ya kuti “no kupato mulwani obe” mu mashiwi ya kwa Lesa.—Mateo 5:43.

Mu kupusanako, Umwina Kristu aebwa ukutemwa abalwani bakwe, e kuti, abo abaicita abene beka ukuba abalwani. Ukutemwa (iciGriki a·gaʹpe) kwa musango yo takwaba kukuntukilwa fye ukwashimpwa pa kutemwa kobe, nga fintu ciba ilingi, lelo kutemwa kusuma ukulangwa ku bantu bonse ukwashimpwa pa kusuminisha kwa cimo pa mulandu wa cishinte, umulimo, ne fyalungama, mu kufumaluka ukufwaya ukucitila bambi ifisuma ukulingana ne calungama.

A·gaʹpe (ukutemwa) ilaansho lupato lwa muntu, tailenga umuntu ukulandula no kukanakonka ifishinte fyalungama. Umubomfi wa kwa Lesa kuti apepelako abantu abo mu kukanaishiba bakaanya imilimo yakwe iya Bwina Kristu no kumupakasa pa kuti bengeluka icine pa lwa kwa Lesa no kufwaya kwakwe.—Mateo 5:44.