5. Cinshi cipilibula ukuba uushitungwa kabi?

⁵ Abashitungwa kabi; abakwato kushimikwa kusuma ku ba ku nse; abalubuka ku kupeelwo mulandu. (1 Timote 3:2, 7, 8, 10, NW; Tito 1:6, 7) Ilyo basontwa kabili ilintu balebomba, ababomfi batumikila na baeluda balingile ukuba abashitungwa kabi, uko e kuti, abalubuka ku kupeelwa umulandu no kukabila ukuli konse ku kwebaulwa pa mulandu fye wa kupeelwa umulandu mu bulungi pa ncitilo yalubana nelyo ukusambilisha. Ukupeelwe milandu ukushili kwa cine ukwacitwa na “bamunyiba wa bufi” nelyo bambi takulenga umwaume ukuba uutungwa akabi. Pa kulesha umwaume ukubomba mu cilonganino, ukupeelwo mulandu takufwile ukuba ukunono, kabili kufwile ukushininkishiwa mu kumfwana ne fipimo fya mu Malembo. (2 Abena Korinti 11:26; 1 Timote 5:19) Umo uwasontwa mu cilonganino “ali no kukwato kushimikwa kusuma ku ba ku nse, epali awila mu kuseebana na mu lukose lwa kwa [Ciwa, NW]. Nga ca kuti umwaume acitile ulubembu lwabipisha mu nshita ya ku numa, kuti asontwa fye nga ca kuti alifuuta umuseebanya uuli onse no kupanga ishina lisuma umwine.

9. Kusakamana nshi eluda nelyo umubomfi utumikila afwile ukubelesha ukukuma ku fya kunwa fikola?

⁹ Te cakolwa wa ciwowo nelyo unwensho mwangashi uwingi. (1 Timote 3:3, 8, NW; Tito 1:7) Umubomfi utumikila nelyo ni eluda tafwile ukuibimba nga nshi mu fya kunwa fikola. Ukukunkuma kuli fyene kuti kwafumamo ukulufya ukuilama kwa matontonkanyo ne nkuntu, ukutungulula kuli bucakolwa no kulwa. Talingile ‘ukunwensho mwangashi uwingi’ nelyo ukukwata ukushimikwa kwa kukwata icibelesho nelyo ukunwensha. (Amapinda 23:20, 21, 29-35) Ifyo caba ica busanso nga ca kuti ukutandala kwa bucemi kuli no kufimbikilishiwa no kunwensha! Nga ca kuti munyina alanwa lyonse, talingile ukucite fyo ilyo aleakana mu kulongana, mu butumikishi, nelyo umulimo washila umbi.—Ubwina Lebi 10:8-11; Esekiele 44:21.

10. Mulandu nshi abatemwa indalama na abo abafunukila ubunonshi bwa nsoni tabafikilapo ku kuba baeluda nelyo ababomfi batumikila?

¹⁰ Uushatemwa ndalama nelyo ukufunukilo bunonshi bwa nsoni. (1 Timote 3:3, 8; NW; Tito 1:7) Abatemwa indalama baba mu busanso bwa ku mupashi, kabili “abantu bafunuka” (NW) tabakapyane Ubufumu bwa kwa Lesa. E ico, abaume ba musango yo tabafikapo ku kuba baeluda nelyo ababomfi batumikila. (1 Abena Korinti 6:9, 10; 1 Timote 6:9, 10) Intulo ye shiwi mu ciGreek ilyapilibulwa ‘ukufunuka’ mu kutendekelako lipilibula “ica nsoni,” kabili ilyo lyapilibulwa “ubunonshi” lilosha ku musango uuli onse uwa cibwesha nelyo ukumwenamo. (Abena Filipi 1:21; 3:4-8) Kwena, umwaume uo imibele yakwe ilangilila ukuti akasunga “impaanga” sha kwa Lesa mu kubulwo bufumacumi tafikapo ku cishingamo ca mu cilonganino. (Esekiele 34:7-10; Imilimo 20:33-35; Yuda 16) Ukukabila kwa kusoka mu kucita ukutasha kwalyebekeshiwa ilyo tulebebeta ukuti umwaume umo, uwasontelwe pa nshita imo kuti pambi aseekeshiwa ukusunge ndalama kabili atunkwa no kwiba indalama shimo.—Yohane 12:4-6.

21. (a) Mulandu nshi cingasoselwa ukuti eluda taba uupuma? (b) Cinshi cipilibula ukuba uwa mutembo? (c) Ukukanaba uwa lubuli cipilibula cinshi?

²¹ Uupuma iyo, lelo uwa mutembo, te wa lubuli. (1 Timote 3:3; Tito 1:7) Pa kuba uwa mutende, eluda tapuma abantu lwa ku mubili nelyo ukutiinya bene pa kucita ukulandapo kwa musaalula nelyo ukwa kucena. (Linganyeniko 2 Abena Korinti 11:20.) (Ukulandapo kutangilileko ukwa kuti tali “cakolwa wa ciwowo” (NW) kulanga ukuti asengauka ukubomfya bubi bubi ifya kunwa fikola ifyo ilingi line fitungulula ku kukansana.) Pa kuba “uwa mutembo” (nelyo, “uunakila”), uushili waculukusu no waafya ukusekesha, tacita ifikansa ukufuma ku tu milandu tunono. (1 Abena Korinti 9:12; Abena Filipi 4:5; 1 Petro 2:18) Apantu eluda taba wa lubuli, nelyo uukansana, asengauka ukuumana kabili ‘takongamina ku cipyu.’—Tito 3:2; Yakobo 1:19, 20.

22. Cinshi calangililwa ku cishinka ca kuti eluda tafwile ukuba mano kuikwatila?

²² Te mano kuikwatila. (Tito 1:7, NW) Mu kukonke shiwi, ici cipilibula “te ufwaya ukuisekesha.” (Linganyeniko 2 Petro 2:10.) Eluda tafwile ukuba uwaafya lelo alingile ukubuula imimwene yaicefya iya maka yakwe. Ukukanatontonkanya ukuti abomba ifintu mu kucilapo kuwama ukucila uuli onse umbi, mu kuicefya akana icishingamo na bambi no kukatamika ubwingi bwa bakupanda amano.—Impendwa 11:26-29; Amapinda 11:14; Abena Roma 12:3, 16.