16, 17. (a) Cinshi calengele Paulo ukupama mu butumikishi? (b) Finshi tulingile ukucita nga ca kuti ulubali lumo ulwa mu butumikishi bwa Bwina Kristu lulatusakamika?

¹⁶ Paulo alembele ku Bena Kristu ba mu Tesalonika, ukuti: “Pa kucula no kukalukilwa ku Filipi (ifyo mwaishiba), twapamine muli Lesa wesu ku kulanda kuli imwe imbila nsuma ya kwa Lesa mu kupilikita ukwingi.” (1 Abena Tesalonika 2:2) Ni shani fintu Paulo ne fibusa fyakwe ‘bakalukilwe’ ku Filipi? Ukulingana na basoma bamo, ishiwi lya ciGriki ilyo Paulo abomfeshe lilangilila ukusaalulwa, ukuseebanishiwa, nelyo ukucushiwa. Bauminwe ku nkonto ku balashi ba ku Filipi, ukubapoosa mu cifungo, no kubakaka mu makusu. (Imilimo 16:16-24) Bushe aya mafya yatapata ifyo, yakumine shani Paulo? Bushe Paulo alishileba no mwenso mu musumba wakonkelepo muli bumishonari bwakwe ubwa ku Tesalonika? Iyo ‘alipamine.’ Alishipile no kutwalilila ukushimikila mu kupama.

¹⁷ Ukupama kwa kwa Paulo kwafumine kwi? Lwa nkati? Iyo, atile apamine “muli Lesa wesu.” Ulupapulo lwa kuloshako ulwa bakapilibula ba Baibolo lutila aya mashiwi kuti yapilibulwa ukuti “Lesa afumishe umwenso mu mitima yesu.” E co nga tamupama mu butumikishi, nelyo ulubali lumo ulwa butumikishi lumulenga ukuba no mwenso, mulandu nshi mushingapaapaatila Yehova ukumucitila cimo cine? Mulemweba alefumya umwenso mu mutima wenu. Mulemweba alemupamya mu mulimo. Na kabili, mulekonka inshila shimbi ishingabomba. Ku ca kumwenako, panganeni ukubomba no muntu uubomba bwino mu musango wa bunte ubumisakamika. Kuti bwaba bunte bwa mu cifulo ca makwebo, ubunte bwa mu musebo, ubunte bwa mu lyashi, nelyo ubunte bwa pali lamya. Napamo uo mulebomba nankwe kuti aitemenwa ukutendeka. Nga acite fyo muceeceeteni no kusambililako. Lelo, lyena pameni pa kuti mwesheko.

18. Mapaalo nshi twingakwata nga twapama mu butumikishi bwesu?

¹⁸ Nga ca kuti mwapama, tontonkanyeni pa fingafumamo. Lintu mwaba no mukoosha no kukanafuupulwa, mukasangamo ifisuma mu kushimikila icine, ifisuma napamo ifyo tamwalinakusanga. (Moneni ibula 25.) Mukasekelamo mu kwishiba ukuti muletemuna Yehova ukupitila mu kucita icamukosela. Mukapaalwa kabili akalamwafwilisha pa kuti mupame. Icitetekelo cenu cikakoselako. Cine cine, te kuti mukoshe icitetekelo ca bambi ukwabula ukukosha icenu pa nshita imo ine.—Yuda 20, 21.

Balipamine

TE LYONSE cayanguka ukupama pa kuti tushimikile. Na kuba, umutumwa Paulo atile inshita imo, acitile co “mu kupilikita ukwingi.” (1 Abena Tesalonika 2:2) Bushe calilinga ‘ukupilikitila’ ukushimikila? Te kuti tushininkishe ukuti tukalakumanya ifya kusunguhsa, lelo abantu ba kwa Lesa balasekelela ukuti balipamine. Bebeteni ifya kumwenako fimo.

Tata uuli ne myaka 8 alekutikisha ilyo kafundisha wakwe aleeba aba mu kalasa ukuti linti kwali inkondo ya Calo iya Cibili, abali mu nkambi ya kucushiwilwamo iya baYuda balefwala icishibilo ca yellow ica Ulutanda lwa kwa Davidi. Tara aletontonkanya nga kuti alandapo. Atila, ‘Napepele ninshi ndelolesha.’ Lyene aimishe ukuboko no kutila Inte sha kwa Yehova na sho shali muli shilya nkambi, kabiil shalefwala icishibilo ca purple triangle. Kafundisha alitemenwe kabili alimutashishe. Ukulandapo kwa kwa Tara kwalengele alelanshanya na ulya kafunndisha, uwaishiletambisha ne kalasi lyakwe lyonse vidio wa Jehovah’s Witnesses Stand Firm Agaist Nazi Assault.

Mu Guinea, ku West Africa, kasabankanya wacaice uushabatishiwa uwitwa Irène alefwaya ukulunduluka mu butumikishi. Mishonari uwalemusambilisha Baibolo amukoseleshe ukwesha ukushalika bamagazini ba Ulupungu lwa kwa Kalinda na Loleni! ku bana be sukulu banankwe. Irène aleshimunuka pa mulandu wa kuti abo alesambilila na bo tabalefwaya ukukutika. Lelo pa mulandu wa kukoseleshiwa na ulya mishonari, Irène apingwilepo ukulanshanya intanshi no musambi uushalefwaya sana ukukutika. Irène alipapile pantu uyu mukashana alikutike no kupokako bamagazini. Abasambi bambi na bo balipokelele bamagazini. Muli uyo mweshi Irène ashalike bamagazini abengi ukucila abo ashalike mu myeshi yonse pamo 5 iya ku numa.

Mu Trinidad eluda umo aleshimunuka ukulanshanya no mukalamba wa pa sukulu pa kuti amulondolwele ifyo muli magazini wa Loleni! mwaliba ifintu ifyo umo engasambililako. Lelo alipamine. Atila: “Nalipepele ilyo naleingila muli uyu mushi. Nalifililwe ukusumina ilyo uyu mukalamba wa pa sukulu ayankwileko bwino nga nshi.” Alipokelele magazini wa Loleni! uwalelanda pa lyashi lya kuti “Lisubilo Nshi Abacaice ba Lelo Bakwata?” kabili alisumine no kulabomfya uyu magazini mu kusambilisha aba mu kalasi. Ukutule lyo alipokelela bamagazini 40 abalanda pa malyashi yalekanalekana.

Pano ngo wacaice, lyonse Vaughn calemukosela ukushimikila. “Naletendeka ukututuma, nalepiba mu minwe, kabili nalelanda lubilo lubilo—nalefilwa ukulanda panono panono.” Lelo, aishileba umutumikishi wa nshita yonse. Nalyo line, te lyonse calemwangukila ukulanda. Inshita imo pa numa ya kufuupulwa pa mulandu wa kufilwa ukusange ncito ubo bushiku, alefwaya ukushimikila uo uwali mwi shitima, “pa kuti asansamukeko pa numa ya kubipilwa.” Lelo alitiinine pa mulandu wa ba shimakwebo abalemoneka abacindama abali mwi shitima lipita pa nshita. Lelo alipamine pa kuti alanshanye no mukoloci apalamine na wene. Balanshenye pa nshita iitali. Shimakwebo atile: “Ulepusha ifipusho ifisuma kwati tauli mwaice,” kabili amwipwishe ukuti, “Bushe wasoma ifya mipepele?” Vaugn ayaswike ukuti, “Iyo, ndi umo uwa Nte sha kwa Yehova. Ulya mwaume alimwentwile no kutila: “Aha, nomba fyaumfwika.”

Bonse aba baNte ukusanshako na bambi imininshipendwa—balasekelela ukuti balipamine pa kushimikila. Bushe na imwe e fyo mukacita