Ang Panahon sa Lunop. Ang Lunop wala moabot nga kalit nga walay pasidaan. Katuigan ang gigugol sa pagtukod sa arka, katuigan usab ang gigamit ni Noe nga “magwawali sa pagkamatarong” sa pagpasidaan sa maong daotan nga kaliwatan. (2Pe 2:5) Sa kataposan ang gitagal nga panahon napupos na “sa ikaunom ka gatos ka tuig sa kinabuhi ni Noe, sa ikaduha nga bulan, sa ikanapulog-pito ka adlaw sa bulan.” Ang “laki ug baye sa matag matang sa unod” gipasulod sa arka uban sa pamilya ni Noe, ingon man ang igong suplay sa pagkaon alang sa tanan, ug “human niana gisirhan ni Jehova ang pultahan.” Dayon “ang mga ganghaan sa tubig sa kalangitan nangabuksan.” (Gen 7:​11, 16) Nahitabo ang walay hunong nga pagbundak sa ulan sulod sa “kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii”; “ang mga tubig nagpadayon sa paglunop sa yuta” sulod sa usa ka gatos ug kalim-an ka adlaw. (Gen 7:​4, 12, 24) Lima ka bulan sukad sa pagbundak sa ulan, ang arka “nahiluna diha sa kabukiran sa Ararat.” (Gen 8:4) Halos duha ug tunga ka bulan sa ulahi una pa “ang mga tumoy sa mga bukid mipatim-aw” (Gen 8:5), lain pang tulo ka bulan una pa kuhaa ni Noe ang tabon sa arka aron makita nga ang yuta nahubsan na (Gen 8:13), ug halos duha ka bulan sa ulahi sa dihang ang pultahan gibuksan ug ang mga naluwas mitaak pag-usab sa mala nga yuta.​—Gen 8:14-18.

Si Noe ug ang iyang pamilya misulod sa arka sa ika-600 nga tuig sa kinabuhi ni Noe, sa ika-2 nga bulan (Oktubre-Nobyembre), sa ika-17 nga adlaw. (Gen 7:11) Usa ka tuig sa ulahi (usa ka tuig nga gilangkoban sa 360 ka adlaw) mao ang ika-17 nga adlaw, ika-2 nga bulan, sa ika-601 nga tuig. Napulo ka adlaw human niana mao ang ika-27 nga adlaw sa ika-2 nga bulan, sa dihang sila migula; mokabat ug 370 ka adlaw, o mga bahin sa 371 ka adlaw, ang nagugol diha sa arka. (Gen 8:​13, 14) Diha sa talaan nga gihuptan ni Noe, mopatim-aw nga migamit siya ug mga bulan nga 30 ka adlaw ang matag usa, nga 12 niini katumbas sa 360 ka adlaw. Niini nga paagi iyang nalikayan ang tanang komplikado nga mga pag-ihap kon siya estrikto pang migamit sa lunar nga mga bulan nga gilangkoban sa kapin ug diyutay sa 29¹⁄2 ka adlaw. Dayag nga ang maong pagkalkulo mao ang gigamit niana nga asoy sanglit ang lima-ka-bulan nga yugto gilangkoban sa 150 ka adlaw.​—Gen 7:​11, 24; 8:​3, 4.

Ang mga Tubig sa Lunop. Gikaingon nga kon ang tanang umog diha sa atmospera kalit nga ipaulan dili kini moabot bisan sa duha ka pulgada kon ilukop kini ibabaw sa nawong sa yuta. Busa diin gikan kining dakong lunop sa adlaw ni Noe? Sumala sa asoy sa Genesis, ang Diyos miingon kang Noe: “Ania, ako [si Jehova] magdala ug lunop [o, “dagat sa kalangitan”; Heb., mab·bulʹ] sa mga tubig diha sa yuta.” (Gen 6:​17, ftn sa Rbi8) Sa paghubit kon unsay nahitabo, ang sunod nga kapitulo nag-ingon: “Ang tanang tuboran sa dakong halawom nga katubigan nangabuswang ug ang mga ganghaan sa tubig sa kalangitan nangabuksan.” (Gen 7:11) Hilabihan gayod kadako ang Lunop tungod kay “ang tanang hatag-as nga mga bukid ilalom sa tibuok kalangitan natabonan.”​—Gen 7:19.

Diin gikan kining “dagat sa kalangitan”? Ang asoy sa Genesis bahin sa paglalang nagtug-an kon sa unsang paagi sa ikaduhang “adlaw” si Jehova mihimo ug hawan libot sa yuta, ug kini nga hawan (nga gitawag ug “Langit”) nagbahin tali sa mga tubig ilalom niini, nga mao, ang mga dagat, ug sa mga tubig ibabaw niini. (Gen 1:6-8) Ang mga tubig nga nagpondo ibabaw sa hawan dayag nga nagpabilin didto sukad pa sa ikaduhang “adlaw” sa paglalang hangtod sa Lunop. Mao kini ang gihisgotan ni apostol Pedro sa dihang iyang giasoy nga dihay “mga langit gikan sa kakaraanan ug usa ka yuta nga nagbarog nga lig-on gikan sa tubig ug sa taliwala sa tubig pinaagi sa pulong sa Diyos.” Ang maong “mga langit” ug mga tubig sa ibabaw ug sa ubos niini mao ang gigamit sa pulong sa Diyos, ug “pinaagi niini ang kalibotan niadtong panahona nakaagom sa kalaglagan sa dihang kini gilunopan sa tubig.” (2Pe 3:​5, 6) Gihatag ang nagkalainlaing pagpatin-aw kon sa unsang paagi ang tubig gipugngan didto sa ibabaw hangtod sa Lunop ug bahin sa mga pamaagi nga miresulta sa pagbundak niini. Apan kini maoy pangagpas lamang. Ang Bibliya yanong nag-ingon nga gihimo sa Diyos ang hawan nga may mga tubig sa ibabaw niini ug nga siya maoy nagpahinabo sa Lunop. Sayon ra kining himoon gamit ang iyang kinalabwang gahom.

Epekto Nganha sa Yuta. Tungod sa Lunop dagkong mga kausaban ang nahitabo, pananglitan, ang gitas-on sa kinabuhi sa tawo kalit kaayo nga mius-os. Gituohan sa pipila nga sa wala pa ang Lunop ang mga tubig ibabaw sa hawan nagsalipod sa pipila ka makadaot nga radyasyon ug nga, sa pagkawala sa mga tubig, midaghan ang kosmikong radyasyon nga sa henetikanhong paagi makadaot sa tawo. Apan, ang Bibliya walay gisulti labot niini. Lain pa, ang bisan unsang kausaban sa radyasyon mag-usab gayod sa gikusgon sa pagporma sa radioaktibong carbon-14 ngadto sa sukod nga mag-imbalido sa tanang mga petsa binase sa radiocarbon sa wala pa ang Lunop.

Tungod sa kalit nga pagbuswang sa ‘mga tuboran sa halawom nga katubigan’ ug sa “mga ganghaan sa tubig sa kalangitan,” ang dili-masukod nga binilyong tonelada sa tubig milunop sa yuta. (Gen 7:11) Lagmit kini nakapahinabo ug dagkong mga kausaban sa nawong sa yuta. Ang taklap sa yuta, nga medyo nipis ug nagkalainlain ang gibag-on, nagtaklap ibabaw sa usa ka morag plastik nga inumol nga linibo ka kilometro ang diyametro. Busa, ubos sa dugang gibug-aton sa tubig, lagmit nga dihay dagkong mga kausaban sa taklap sa yuta. Paglabay sa panahon ang bag-ong mga bukid lagmit nga mituybo, ang daang mga bukid mitaas pa, ang mabaw nga mga dulang sa dagat milalom, ug ang bag-ong mga lapyahan mitungha, nga tungod niana, mga 70 porsiyento karon sa nawong sa yuta ang natabonan ug tubig. Kining kausaban sa taklap sa yuta lagmit mao ang hinungdan sa daghang geolohikanhong mga panghitabo, sama sa pagtaas sa daang mga baybayon. Gibanabana sa pipila nga ang mga presyur lamang sa tubig maoy katumbas sa “2 ka tonelada kada pulgada kuwadrado,” nga magpahinabo nga mahimong fossil gilayon ang mga hayop ug mga tanom.​—Tan-awa ang The Biblical Flood and the Ice Epoch, ni D. Patten, 1966, p. 62.

Sa nangaging mga panahon, ang pipila ka karaang katawhan (sa Australia, Ehipto, Fiji, sa Society Islands, Peru, Mexico, ug sa ubang mga dapit) nagpreserbar sa lagmit nahibilin niini nga mga tradisyon bahin sa Lunop pinaagi sa pagsaulog sa ‘Pista sa mga Katigulangan’ o sa ‘Pista sa mga Patay’ sa Nobyembre. Mabanaag sa maong mga kostumbre ang paghandom sa kalaglagan nga gipahinabo sa Lunop. Sumala sa librong Life and Work at the Great Pyramid, ang pista didto sa Mexico gihimo sa ika-17 sa Nobyembre tungod kay sila “adunay tradisyon nga nianang panahona ang kalibotan gilaglag kanhi; ug sila nahadlok nga ang susamang katalagman, pagkatapos sa usa ka siklo, maghanaw sa tawhanong rasa.” (Sinulat ni Propesor C. Piazzi Smyth, Edinburgh, 1867, Tomo II, pp. 390, 391) Ang librong The Worship of the Dead nag-ingon: “Kini nga pista [sa mga patay] . . . gisaulog sa tanan duol sa o sa eksaktong adlaw nga nahitabo ang Lunop, nga sumala sa Moisesnong asoy, sa ikanapulog-pito nga adlaw sa ikaduha nga bulan​—ang bulan nga halos motumbas sa atong bulan nga Nobyembre.” (Sinulat ni J. Garnier, London, 1904, p. 4) Makaiikag, ang Bibliya nagtaho nga ang Lunop nagsugod “sa ikaduha nga bulan, sa ikanapulog-pito ka adlaw sa bulan.” (Gen 7:11) Kanang “ikaduha nga bulan” motumbas sa ulahing bahin sa Oktubre ug sa unang bahin sa Nobyembre sa atong kalendaryo.