“Malumo” kun “mga Bata”—Hain?
SA 1 TESALONICA 2:7 gibatbat ni apostol Pablo ang iyang kaugalingon ug ang iyang mga kauban ingong “malumo sa inyong taliwala, nga sama sa usa ka inahan nga nagapasuso nga nagapangga sa iyang kaugalingong mga anak.” Ang pila ka hubad (The Bible in Basic English; Today’s English Version) dinhi mabasang “malumo,” apan ang ubang hubad (Westminster Version; American Translation) nagagamit sa pulong “mga bata” o “mga anak.” Nganong nagkalain kini?
Ang mga maghuhubad nagsunod sa usa sa duha ka nagkalaing mabasa nga hikaplagan diha sa Gregong mga teksto ug mga manuskrito. Ang pila ka Gregong teksto (Textus Receptus, Tischendorf, Merk) ug mga manuskrito mabasang eʹpi·oi, nga nagkahulogang “malumo,” apan ang ubang Gregong teksto (Westcott and Hort, Nestle-Aland) ug mga manuskrito mabasang neʹpi·oi, nga nagkahulogang “mga bata.”
Mahitungod niini, ang The New International Dictionary of New Testament Theology (Tomo I, 1975, panid 282) mikomento: “Adunay duha ka mabasa sa 1 Tes. 2:7: (a) ēpioi (kami malumo kauban ninyo); (b) nēpioi (mga bata). Ang nag-unang pulong [niining bersikuloha] natapos sa n, ug mopatim-awng lagmit nga ang maong n sa kasayop nadoble sa pagkopya. Dugang pa ang paghubad sa ikaduhang mabasa motultol sa mga suliran. Kay sa bers. 7b dili ang iyang kaugalingon kondili ang mga taga-Tesalonica ang gipanig-ingon ni Pablo ngadto sa ‘mga anak’; siya ug ang iyang mga kauban gipanig-ingon sa usa ka nars (trophos).” Nan, tukmang daghang hubad mabasa dinhi nga “malumo” inay “mga bata.”
Apan nganong gigamit ni Pablo ang pulong “malumo” dinhi? Kadto tungod sa tinuod nga gugma ug tungod sa kabalaka nga dili makadaot sa espirituwal nga pagtubo niadtong gitudloan niya ug sa kauban niyang mga misyonaryo. (1 Tesalonica 2:8) Si W. E. Vine (An Expository Dictionary of New Testament Words, 1962 nga pinatik pag-usab, Tomo II, panid 145) mikomento nga ang eʹpi·os “subsob gigamit sa Gregong mga magsusulat ingong nagapaila sa usa ka nars nga may lisod nga mga bata o sa usa ka magtutudlo nga may gahiang mga eskolar, o mahitungod sa mga ginikanan ngadto sa ilang mga anak. Sa 1 Tes. 2:7, ang Apostol migamit niini bahin sa kagawian niya ug sa kauban niyang mga misyonaryo ngadto sa mga kinabig sa Tesalonica.” Kon kita magatudlo sa mga tawo sa Pulong sa Diyos, hinaot kanunay natong ibutang sa hunahuna ang kalumo nga gipasundayag ni Pablo ug sa iyang mga kauban ug sundogon ang ilang panig-ingnan.