Pagkamakataronganon Usa ka Timaan sa Balaang Kaalam

6. Unsa ang literal nga kahulogan ug mga ipasabot sa Gregong pulong nga gigamit ni Santiago sa pagbatbat sa balaang kaalam?

⁶ Ang tinun-ang si Santiago migamit ug makaiikag nga pulong sa pagbatbat sa kaalam niining labawng mapasiboong Diyos. Misulat siya: “Ang kaalam sa itaas maoy . . . makataronganon.” (Santiago 3:17) Ang Gregong pulong nga iyang gigamit dinhi (e·pi·ei·kesʹ) lisod hubaron. Ang mga maghuhubad nakagamit sa mga pulong sama sa “malumo,” “matugtanon,” “mainantoson,” ug “mahunahunaon.” Ang New World Translation naghubad niining “makataronganon,” nga may potnot nga nagpailang ang literal nga kahulogan maoy “mapahiuyonon.”a Ang pulong nagdala usab sa kahulogan sa pagkadili-makutihon sa pagsunod sa matag ginagmayng detalye sa nasulat nga instruksiyon, nga dili hingapin kaestrikto o kamapig-oton. Ang eskolar nga si William Barclay mikomento diha sa New Testament Words: “Ang pasukaranan ug paninugdang butang bahin sa epieikeia mao nga kini naggikan sa Diyos. Kon gipugos pa sa Diyos ang iyang mga katungod, kon gipadapat pa sa Diyos kanato ang mapig-otong mga sukdanan lamang sa kasugoan, asa na unta kita karon? Ang Diyos mao ang kinalabwang panig-ingnan sa usa nga maoy epieikēs ug si kinsa makiglabot sa uban uban ang epieikeia.”

7. Sa unsang paagi si Jehova nagpasundayag sa pagkamakataronganon sa tanaman sa Eden?

⁷ Tagda ang panahon sa dihang ang katawhan misukol sa pagkasoberano ni Jehova. Pagkasayon unta nga patyon sa Diyos kadtong tulo ka ingratong mga rebelde​—si Adan, si Eva, ug si Satanas! Pagkadako untang kasakitan sa kasingkasing ang wala niya batia! Ug kinsa bay makaergo nga wala siyay katungod nga ipatuman kanang estriktong hustisya? Bisan pa niana, wala gayod igakot ni Jehova ang iyang langitnong samag-karrong organisasyon sa mapig-oton, dili-mapasiboong sukdanan sa hustisya. Busa ang maong karro wala mopadayon pagdagan nga mapigsat ang tawhanong pamilya ug ang tanang kalaoman sa malipayong kaugmaon sa katawhan. Sa katugbang, gimaneobra ni Jehova ang iyang karro uban ang samag-kilat nga kakalit. Dihadiha human sa pagrebelde, si Jehova nga Diyos naglaraw ug layog-abotong katuyoan nga nagtanyag sa kaluoy ug paglaom sa tanang anak ni Adan.​—Genesis 3:15.

8. (a) Sa unsang paagi ang sayop nga hunahuna sa Kakristiyanohan bahin sa pagkamakataronganon lahi sa tiunay nga pagkamakataronganon ni Jehova? (b) Nganong kita makaingon nga ang pagkamakataronganon ni Jehova wala magpasabot nga basin iyang ikompromiso ang balaang mga prinsipyo?

⁸ Hinuon, ang pagkamakataronganon ni Jehova wala magpasabot nga basin siya mokompromiso sa iyang balaang mga prinsipyo. Ang mga iglesya sa Kakristiyanohan karon basin maghunahuna nga sila makataronganon sa dihang sila dili manumbaling sa imoralidad aron makabaton sa pag-uyon sa masukihon nilang mga panon. (Itandi ang 2 Timoteo 4:3.) Dili gayod lapason ni Jehova ang kaugalingon niyang mga balaod, ni ikompromiso niya ang iyang mga prinsipyo. Hinunoa, ipakita niya ang kaandam nga magpahiuyon, nga magpasibo sa mga kahimtang, aron ikapadapat ang maong mga prinsipyo sa matarong ug maluluy-ong paagi. Siya sa kanunay mahunahunaon nga magmatimbang ang paggamit niya sa hustisya ug gahom uban sa iyang gugma ug makataronganong kaalam. Hisgotan nato ang tulo ka paagi diin si Jehova nagpasundayag sa pagkamakataronganon.

“Andam sa Pagpasaylo”

9, 10. (a) Unsay kalabotan sa pagkahimong “andam sa pagpasaylo” sa pagkamakataronganon? (b) Sa unsang paagi si David nakabatog kaayohan sa pagkaandam ni Jehova sa pagpasaylo, ug ngano?

⁹ Si David misulat: “Kay ikaw, Oh Jehova, maoy maayo ug andam sa pagpasaylo; ug ang mahigugmaong-kalulot ngadto sa tanang nagasangpit kanimo madagayaon.” (Salmo 86:5) Sa gihubad ang Hebreohanong Kasulatan ngadto sa Grego, ang pulong alang sa “andam sa pagpasaylo” gihubad nga e·pi·ei·kesʹ, o “makataronganon.” Sa pagkatinuod, ang pagkaandam sa pagpasaylo ug pagpakitag kaluoy mahimong mao ang labing hinungdanong paagi sa pagpasundayag sa pagkamakataronganon.

¹⁰ Si David mismo nasayod pag-ayo kon unsa ka makataronganon si Jehova niining bahina. Sa dihang nakapanapaw si David uban kang Batseba ug gihikay nga ang iyang bana ipapatay, siya ug si Batseba angay sa silot nga kamatayon. (Deuteronomio 22:22; 2 Samuel 11:2-27) Kon ang estriktong mga tawong maghuhukom mao pay naghusay sa kaso, ang duha nawad-an na unta sa ilang mga kinabuhi. Apan si Jehova nagpakitag pagkamakataronganon (e·pi·ei·kesʹ), nga, sumala sa pagpahayag niini sa Vine’s Expository Dictionary of Biblical Words, “nagpahayag nianang pagkamahunahunaon nga molantaw ‘sa tinuod nga mga panghitabo sa kaso sa maluluy-on ug makataronganong paagi.’” Ang mga panghitabo nga nag-impluwensiya sa maluluy-ong desisyon ni Jehova lagmit naglakip sa tim-os nga paghinulsol sa mga mamumuhat ug daotan ug sa kaluoy nga gipakita mismo ni David sa nangagi alang sa uban. (1 Samuel 24:4-6; 25:32-35; 26:7-11; Mateo 5:7; Santiago 2:13) Bisan pa niana, sumala sa pagbatbat ni Jehova sa iyang kaugalingon diha sa Exodo 34:4-7, makataronganon nga badlongon ni Jehova si David. Iyang gipadala ang propetang si Nathan ngadto kang David uban ang ugdang nga mensahe, nga nagsilsil kang David sa kamatuoran nga gitamay niya ang pulong ni Jehova. Si David naghinulsol ug sa ingon wala mamatay tungod sa iyang sala.​—2 Samuel 12:1-14.