1. Sa unsang paagi ang dakong bigaon nakapanapaw uban sa “mga hari sa yuta,” ug unsay misangpot niini?

ANG tanan nga atong gihisgotan seryoso gayod. Apan, maayong atong timan-an nga ang Pinadayag 17:2 naghisgot usab sa pakighilawas sa dakong bigaon uban sa “mga hari sa yuta.” Bisan pa nga nag-antos siya sa pagkapukan, siya suod gihapong higala sa kalibotan, ug siya naningkamot sa pagmaniobra sa mga magmamando sa kalibotan aron makab-ot ang iyang mga tinguha. (Santiago 4:4) Kining espirituwal nga pagpamampam, nga giapilan sa malaw-ayng mga relasyon sa Dakong Babilonya ug sa politikanhong mga magmamando, miresultag wala sa panahong kamatayon sa tinagpulo ka milyong inosenteng mga tawo! Daotan na gani nga nakiglabot pa ang dakong bigaon sa duha ka kiliran sa panag-away diha sa Gubat sa Kalibotan I. Apan ang iyang mga sala may kalabotan sa Gubat sa Kalibotan II sa tinuod “nagtipun-og sungko sa langit”! (Pinadayag 18:5) Nganong nakaingon man kita niana?

2. (a) Sa unsang paagi gitabangan ni Franz von Papen si Adolf Hitler aron mahimong magmamando sa Alemanya, ug sa unsang paagi gibatbat sa kansilyer niadto sa Alemanya ang kabalyero sa papa? (b) Diha sa Konkordat tali sa Estado sa Nazi ug sa Batikano, unsang duha ka kondisyon ang gitago? (Tan-awa ang potnot.)

² Buweno, magkuha kitag usa ka pananglitan, sa unsang paagi ang daogdaogang si Adolf Hitler nahimong kansilyer​—ug diktador​—sa Alemanya? Kadto maoy pinaagi sa intriga sa politika sa usa ka kabalyero sa papa kinsa gibatbat sa nag-unang kansilyer sa Aleman, si Kurt von Schleicher, ingong “traydor nga mas santo pa si Judas Iscariote kon itandi niya.” Kadto mao si Franz von Papen, kinsa mihikay ug Aksiyong Katoliko ug sa mga lider sa industriya sa pagbatok sa komunismo ug sa paghiusa sa Alemanya ilalom kang Hitler. Ingong bahin sa kasabotan, si von Papen gihimong bise-kansilyer. Si Hitler nagpadalag delegasyon nga gipangunahan ni von Papen ngadto sa Roma aron sa paghikay ug konkordat o kasabotan tali sa Estado sa Nazi ug sa Batikano. Si Papa Pio XI misulti sa mga sinugo nga Aleman nga nalipay kaayo siya nga “ang Kagamhanang Aleman karon dunay pangulo niini nga usa ka tawong hugot nga nagabatok sa Komunismo,” ug sa Hulyo 20, 1933, diha sa usa ka maluhong seremoniya sa Batikano, si Kardinal Pacelli (nga sa ulahi nahimong Papa Pio XII) mipirma sa konkordat.a

3. (a) Unsay gisulat sa manalaysay bahin sa Konkordat tali sa Estado sa Nazi ug sa Batikano? (b) Sa panahon sa pagsaulog sa Batikano, unsang pasidungog ang gihatag kang Franz von Papen? (c) Unsang papel ang gidula ni Franz von Papen sa pag-ilog sa Nazi sa Austria?

³ Ang usa ka manalaysay misulat: “Ang Konkordat [uban sa Batikano] maoy dakong kadaogan alang kang Hitler. Kadto naghatag kaniya sa unang moral nga pagpaluyo nga iyang nadawat gikan sa gawas nga kalibotan, ug kini gikan pa sa labing binayaw nga tuboran.” Sa panahon sa mga selebresyon sa Batikano, gipasidunggan ni Pacelli si von Papen sa hataas nga dekorasyon sa papa nga Grand Cross sa Orden ni Pio.b Si Winston Churchill, diha sa iyang librong The Gathering Storm, gipatik sa 1948, nagsugid kon giunsa ni von Papen paggamit ang “iyang dungog ingong maayong Katoliko” aron makuha ang pagpaluyo sa iglesya sa pag-ilog sa Nazi sa Austria. Niadtong 1938, sa pagpasidungog sa adlawng-natawhan ni Hitler, si Kardinal Innitzer misugo nga kinahanglang magbutang ang tanang Austriano ug banderang swastika, ripekihon ang ilang mga kampana, ug mag-ampo alang sa Nazi nga diktador.

4, 5. (a) Nganong makalilisang ang pagkasad-an sa dugo ang Batikano? (b) Sa unsang paagi ang mga obispo sa Alemang Katoliko mihatag bukas nga pagpaluyo kang Hitler?

⁴ Ang makalilisang nga pagkasad-an sa dugo nasandig sa Batikano! Ingong pangunang bahin sa Dakong Babilonya, kini nakatabag dako sa pagbutang kang Hitler sa gahom ug gihatagan siyag “moral” nga pagpaluyo. Ang Batikano misaylo pa gayod sa hilom nga pag-uyon sa mananapong mga buhat ni Hitler. Sulod sa daghang katuigan sa kabangisan sa Nazi, ang papa sa Roma nagpakahilom samtang ginatos ka libong mga sundalong Katoliko naggubatay ug nangamatay alang sa himaya sa rehimen sa Nazi ug samtang ang milyonmilyon pang ubang mga alaot gipamatay diha sa mga gas chamber ni Hitler.

⁵ Ang mga obispong Katoliko sa Alemanya mihatag pa gani ug bukas nga pagpaluyo kang Hitler. Sa mismong adlaw nga ang Japan, ang kaabay sa Aleman sa panahon sa gubat niadtong panahona, hilom nga miatake sa Pearl Harbor, ang The New York Times mihatag niining taho: “Ang Komperensiya sa Katolikong mga Obispo sa Alemanya nga nagtigom sa Fulda mirekomendar sa paghatag espesyal nga ‘pag-ampo sa gubat’ nga basahon inigsugod ug inigkahuman sa tanang balaang mga serbisyo. Ang pag-ampo nangamuyo sa Diyos nga panalanginan ang mga armas sa Aleman ug kadaogan ug hatagag dakong panalipod ug kahimsog ang mga kinabuhi sa tanang mga sundalo. Dugang gisugo sa mga Obispo ang mga klerong Katoliko sa pagpanalipod ug sa paghinumdom diha sa espesyal nga wali sa Dominggo labing menos kas-a sa usa ka bulan sa mga sundalong Aleman ‘sa yuta, sa dagat ug sa kahanginan.’”

6. Ang kalibotan makalikay unta sa unsang dakong kasakit ug mananapong mga buhat kon wala pay espirituwal nga panapaw ang gihimo sa Batikano ug ang mga Nazi?

⁶ Kon wala pa magminahalay ang Batikano ug ang mga Nazi, hayan ang kalibotan dili makaagig kasakit nga mapatyan ug milyonmilyong mga sundalo ug mga sibilyan diha sa gubat, sa unom ka milyong mga Hudiyo nga gipamatay tungod kay dili-Aryan, ug​—labing bililhon sa mga mata ni Jehova​—sa libolibo sa iyang mga Saksi, nga sakop sa dinihogan ug sa “ubang mga karnero” nga nag-antos gikan sa grabeng mananapong mga buhat, uban sa daghang mga Saksi nga nangamatay sa mga kampo konsentrasyon sa Nazi.​—Juan 10:10, 16.

[Kahon sa panid 11]

ANG PAGPAKAHILOM SA PAPA

Diha sa iyang librong Franz von Papen—His Life and Times, gipatik sa 1939, gibatbat ni H. W. Blood-Ryan nga detalyado ang mga intriga diin gihatod niadtong maong kabalyero sa papa si Hitler sa gahom ug maoy naghikay sa konkordat sa Batikano uban sa mga Nazi. Maylabot sa makalilisang nga mga pamatay, diin apil ang mga Hudiyo, mga Saksi ni Jehova, ug ang uban, ang awtor miingon: “Nganong si Pacelli [Papa Pio XII] nagpakahilom? Tungod kay diha sa plano ni von Papen alang sa usa ka Balaang Imperyong Romanhon sa Kasadpang mga Aleman iyang nakita sa umaabot ang mas lig-ong Katolikong Iglesya, uban ang Batikano nga mabalikan sa lingkoran sa kalibotanong gahom . . . Kanang mao gihapong Pacelli karon may gahom sa espirituwal nga pagkadiktador ibabaw sa milyonmilyong mga kalag, apan wala gayoy timik ang gibangon bahin sa gihimo ni Hitler nga pag-atake ug paglutos. . . . Samtang gisulat ko kining mga pulonga, tulo ka adlaw sa pagpamatay ang milabay na ug wala gayoy pag-ampo ang miabot gikan sa Batikano alang sa mga kalag sa mga magsasangka, diin katunga kanila mga Katoliko. Makalilisang unya ang panudya sa dihang kining mga tawhana, mahukasan sa tanan nilang yutan-ong mga impluwensiya, moatubang sa ilang Diyos, Si kinsa maningil. Unsay ilang ipangatarongan? Wala!”