Η Ανθρώπινη Καρδιά Είναι Απατηλή

«Η καρδία είναι απατηλή υπέρ πάντα, και σφόδρα διεφθαρμένη· τις δύναται να γνωρίσει αυτήν; Εγώ ο Ιεχωβά εξετάζω την καρδίαν,. . .δια να δώσω εις έκαστον κατά τας οδούς αυτού, κατά τον καρπόν των έργων αυτού»—Ιερεμ. 17:9, 10, ΜΝΚ.

1. Τι μας λέγει με ειλικρίνεια η Γραφή σχετικά με την τάσι της καρδιάς του ανθρώπου;

ΟΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ μας πείρες καθώς και οι πείρες άλλων μας υπενθυμίζουν κάθε μέρα ότι ένα άτομο δεν γεννάται με καλή καρδιά και με τάσι της διανοίας προς τη δικαιοσύνη. Παρά την αθωότητα ενός νεογέννητου βρέφους, η αμαρτία και η ατέλεια έχουν ήδη κάμει το έργο των επάνω σ’ αυτό από τη στιγμή της συλλήψεως. Ο ψαλμωδός Δαβίδ το εξέφρασε ως εξής: «Ιδού, συνελήφθην εν ανομία, και εν αμαρτία με εγέννησεν η μήτηρ μου.» (Ψαλμ. 51:5) Ακόμη και ευσυνείδητοι γονείς, οι οποίοι καταβάλλουν προσπάθειες ν’ αναθρέψουν τα τέκνα των «εν παιδεία και νουθεσία Ιεχωβά,» με λύπη διαπιστώνουν πολύ συχνά ότι «η ανοησία είναι συνδεδεμένη μετά της καρδίας του παιδιού,» και αντιλαμβάνονται ότι απαιτείται «η ράβδος της παιδείας» με τις διάφορες εφαρμογές της για να «αποχωρήση αυτήν απ’ αυτού.» (Εφεσ. 6:4, ΜΝΚ· Παροιμ. 22:15) Ο Ιεχωβά έλαβε σπλαγχνικά υπ’ όψιν αυτή την αθλία κληρονομιά η οποία μεταβιβάζεται από τους γονείς στα τέκνα όταν δέχθηκε τη θυσία του Νώε και της οικογενείας του μετά τον παγγήινο κατακλυσμό: «Δεν θέλω καταρασθή πλέον την γην εξ αιτίας του ανθρώπου· διότι ο λογισμός της καρδίας του ανθρώπου είναι κακός εκ νηπιότητος αυτού.»—Γεν. 8:21.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΤΗΛΗ

2. (α) Πώς συμβαίνει «η καρδιά να είναι απατηλή υπέρ πάντα και σφόδρα διεφθαρμένη»; (β) Ποια πραγματικότητα ανεγνώρισε ο απόστολος Παύλος, ακόμη και ύστερ’ από την ανακαίνισι του νοός του;

² Το να ενεργή κανείς με την καρδιά είναι κάτι που ξεγελά. Αν δεν είμεθα προσεκτικοί γινόμαστε θύματα αυταπάτης. Η Γραφή προειδοποιεί: «Η καρδία είναι απατηλή υπέρ πάντα, και σφόδρα διεφθαρμένη· τις δύναται να γνωρίση αυτήν»; (Ιερεμ. 17:9) Ένα άτομο που είναι απατηλό χαρακτηρίζεται από μια πρόθυμη διάθεσι να προδώση την εμπιστοσύνη ή την πίστι που έχει υποσχεθή· είναι κακόπιστο, αναξιόπιστο, πραγματικά προδοτικό. Φαντασθήτε! Όλοι έχομε στην ατελή κατάστασί μας, ένα πιθανόν προδότη κλεισμένο μέσα στον κόλπο μας! Μήπως δεν αληθεύει ότι μερικές φορές τρομάζομε και αισχυνόμεθα για πράγματα τα οποία άρχισαν να ριζώνουν στην καρδιά μας; Και όταν η καρδιά επιθυμή κάτι με απεγνωσμένο τρόπο, αυτό μπορεί να οδηγήση σε σοβαρές στενοχώριες. Είναι ζωτικό να κάμωμε γρήγορα διευθετήσεις, για να κατευνάσωμε αυτά τα νέα αισθήματα, ν’ απομακρύνωμε αυτές τις αιφνίδιες επιθυμίες. Ο απόστολος Παύλος ωμολόγησε ότι η ανανεωμένη διάνοια του υφίστατο πόλεμο από τις κακές επιθυμίες, που ξεκινούσαν από την καρδιά, καθώς επίσης και επιβάρυνσι με φορτία που επέβαλλε σ’ αυτόν η ατελής σαρξ: «Ηδύνομαι μεν εις τον νόμον του Θεού κατά τον εσωτερικόν άνθρωπον βλέπω όμως εν τοις μέλεσί μου άλλον νόμον αντιμαχόμενον εις τον νόμον του νοός μου, και αιχμαλωτίζοντά με εις τον νόμον της αμαρτίας τον όντα εν τοις μέλεσί μου.» (Ρωμ. 7:22, 23) Ανεγνώριζε ότι μόνο ο Ιεχωβά μέσω του Χριστού μπορούσε να μας ελευθερώση απ’ αυτή την αθλία κατάστασι. Αν αφεθούμε στις δικές μας επινοήσεις, ασφαλώς θ’ απομακρυνώμεθα από τον ευθύ δρόμο πολλές φορές. «Είναι πολλοί λογισμοί εν τι καρδία του ανθρώπου· η βουλή όμως του Ιεχωβά, εκείνη θέλει μένει.»—Παροιμ. 19:21, ΜΝΚ.

3. Μολονότι η διάνοια είναι σε θέσι να επηρεάση την καρδιά με λογικά συμπεράσματα, τι μπορεί να συμβή αν η καρδιά δεν έχει τάσι ν’ ακούση;

³ Όπως έχομε μάθει προηγουμένως, η καρδιά δεν ακούει πάντοτε τη διάνοια. Υπάρχουν περιπτώσεις που η καρδιά υπερισχύει της διανοίας παρά τη δύναμι της λογικής που έχει η διάνοια. Οφείλομε να ενθυμούμεθα ότι και η καρδιά, επίσης, διαλογίζεται, μολονότι αυτό δεν έχει τόση σχέσι με τη λογική όση έχει μ’ αυτά που συμβαίνουν στην καρδιά καθώς τα κίνητρα μας και οι επιθυμίες μας παίρνουν μορφή και συγκεντρώνουν δύναμι κινήσεως προς μια ωρισμένη κατεύθυνσι, είτε για καλό είτε για κακό. Ο Δαβίδ προσηύχετο, ‘Ας ήναι ευάρεστη. . . η μελέτη [ο στοχασμός] της καρδίας μου, ενώπιόν σου, Ιεχωβά.’ Σε αντίθεσι, ο Ιησούς είπε, «Εκ της καρδίας εξέρχονται διαλογισμοί πονηροί.» (Ψαλμ. 19:14, ΜΝΚ· Ματθ. 15:19) Η διάνοια είναι σε θέσι να επηρεάση την καρδιά, να κάμη σ’ αυτήν λογικές συστάσεις, να κάμη έκκλησι σ’ αυτήν, ίσως βάσει της πείρας του παρελθόντος, και σε μερικές περιπτώσεις να την παρακινήση ισχυρά να λάβη μια ωρισμένη πορεία επειδή γνωρίζει τους κινδύνους που περιλαμβάνονται, αλλ’ αν η επιθυμία και το αίσθημα για ένα ωρισμένο πράγμα έχουν εγκατασταθή καλά στην καρδιά, τότε η καρδιά μπορεί να νικήση.

4. Περιγράψτε τη λειτουργία της διανοίας και της καρδίας σχετικά με την αγορά μιας νέας φορεσιάς ή φορέματος.

⁴ Για να το αποδείξωμε μ’ ένα παράδειγμα, υποθέστε ότι ήλθε ο καιρός για να λάβετε απόφασι ν’ αγοράσετε μια φορεσιά ή ένα φόρεμα. Πρώτα ο νους αντιμετωπίζει ωρισμένα γεγονότα. Ίσως τα παλαιότερα ρούχα έχουν χάσει την χρησιμότητα των ή υπάρχει ανάγκη αλλαγής για κάποιο σοβαρό λόγο. Η καρδιά παίρνει κι αυτή σοβαρή θέσι στο ζήτημα, διότι είναι επιθυμία της καρδιάς να είναι κανείς ευπαρουσίαστος. Η καρδιά και η διάνοια συμφωνούν ότι πρέπει ν’ αγορασθή μια νέα φορεσιά ή φόρεμα. Ο νους συλλέγει τώρα πληροφορίες για τιμές, ποιότητα, μοντέλο και άλλες, ώστε όταν θα βγήτε να ψωνίσετε να έχετε σχηματίσει πλήρη ιδέα όσον αφορά το ποια φορεσιά ή φόρεμα πρέπει να αγοράσετε. Όταν όμως φθάσετε στο κατάστημα, εκεί στη βιτρίνα υπάρχει κάτι που αιχμαλωτίζει το βλέμμα, που περιμένει τον αγοραστή με διάθεσι. Στη πραγματικότητα δεν είναι πρακτικό για σας· απαιτεί πολύ περισσότερα χρήματα· είναι μάλλον υπερβολική η μόδα του· αλλά πόσο βασανίζει την καρδιά! «Είναι απόλαυσις της καρδιάς»!

5. Περιγράψτε πώς η καρδιά μπορεί να νικήση στην εκλογή της να ενεργήση αντίθετα με τα επιχειρήματα της διανοίας.

⁵ Τι θα γίνη τώρα; Ποια απόφασις θα ληφθή; Θα είναι πρακτική,στοχαστική, ή σύμφωνη μ’ αυτή την νέα επιθυμία της καρδιάς; Αν δεν είσθε πολύ προσεκτικός, η καρδιά θα νικήση την διάνοια. Θα υποκινηθήτε ν’ ακολουθήσετε μία πορεία εναντίον της καλύτερης κρίσεώς σας; Εξ άλλου, αυτή μπορεί να είναι μία περίπτωσις, όπως συμβαίνει μερικές φορές, στιγμιαίας διαιρέσεως της καρδιάς. Αν αυτό συμβαίνει τότε τα πιο καλά κίνητρα και αισθήματα της καρδιάς θα υπερνικήσουν και θα καταλήξουν στην ορθή απόφασι της αγοράς του πιο πρακτικού φορέματος για την συμπλήρωσι των αναγκών του ρουχισμού σας. Αλλά σας γίνεται περαιτέρω η υπενθύμησις ότι για να είσθε βέβαιος ότι θα λαμβάνετε ορθές αποφάσεις, είναι ανάγκη να ενισχύετε και να εκπαιδεύετε την καρδιά σας από πριν με την συμβουλή του Ιεχωβά. «Ο θαρρών επί την ιδίαν αυτού καρδίαν είναι άφρων· αλλ’ ο περιπατών εν σοφία, ούτος θέλει σωθή.» Οι πιο ισχυρές επιθυμίες που έχει καλλιεργήσει ένα άτομο στην καρδιά του να θέτη τα συμφέροντα και τις αρχές του Ιεχωβά πρώτα στη ζωή του μπορούν να παραμερίσουν ελκυστικές επιθυμίες και συμφέροντα που δημιουργούνται ξαφνικά στην καρδιά.—Παροιμ. 28:26.

6. Πώς περιγράφει η Γραφή την ικανότητα της καρδίας να εκλέγη την πορεία που θα λάβη ένα άτομο;

⁶ Τώρα ας προωθήσωμε αυτό το συλλογισμό ένα βήμα πιο πέρα, σε πιο σοβαρές μορφές της ζωής. Πώς αντιδρά η καρδιά όταν αντιμετωπίζουμε τον πειρασμό να διαπράξωμε ανηθικότητα, να κλέψωμε ή να προξενήσωμε βλάβη σε άλλους; Ακόμη πιο σοβαρά τι δεν πάει καλά όταν ένα άτομο αρχίζη να κάνη εσκεμμένως σχέδια για την ικανοποίησι των επιθυμιών της καρδιάς; Είναι η καρδιά σας αρκετά ισχυρή για να υποκινήση ν’ απομακρυνθήτε από μια εσφαλμένη πορεία, ή θα υποκύψη στο να φιλοξενή κρυφά τη δυνατότητα να εντρυφήσει στις επιθυμίες της σαρκός; Η αναβολή στη λήψι ορθής αποφάσεως μπορεί να είναι καταστρεπτική. Όταν η καρδιά αρχίζει να σχεδιάζη, παράγεται μια ισχυρή δύναμις, οι συγκινήσεις αναταράσσονται και η σαρξ αρχίζει να ετοιμάζεται για το εσφαλμένο βήμα. «Πειράζεται δε έκαστος, υπό της ιδίας αυτού, υπό της Ιδίας αυτού επιθυμίας [η οποία γεννάται στην καρδιά] παρασυρόμενος και δελεαζόμενος. Έπειτα η επιθυμία αφού συλλάβη, γεννά την αμαρτίαν η δε αμαρτία εκτελεσθείσα γεννά τον θάνατον.»—Ιακ. 1:14, 15

7. Περιγράψτε πώς η καρδιά μπορεί να νικήση στην εκλογή της να ενεργήση αντίθετα με τα επιχειρήματα της διάνοιας.

⁷ Σκεφθήτε, παραδείγματος χάριν, την περίπτωσι ενός εγγάμου ανδρός ο οποίος αντιμετωπίζει τον πειρασμό να διαπράξη μοιχεία με μια γυναίκα η οποία δεν είναι η σύντροφος του. Η διάνοιά του, από τη μελέτη και από αυτά που έχει ακούσει και ιδεί, μπορεί να έχη πληροφορία η οποία βαρύνει πολύ εναντίον μιας τέτοιας πορείας. Με λογίκευσι επάνω στις συνέπειες που είχαν άλλοι, οι οποίοι ακολούθησαν αυτή την πορεία, και εξετάζοντας τις δυσκολίες και τα κακά επακόλουθα στα οποία λογικώς αυτό θα οδηγήση, η διάνοια του είναι δυνατόν να παραγάγη επιχειρήματα που βαρύνουν συντριπτικά προς την κατεύθυνσι της απομακρύνσεως απ’ αυτό τον πειρασμό, πληροφορία η οποία συνιστά την επείγουσα έξοδο από την επικίνδυνη περιοχή. Αλλά υποθέστε ότι η καρδιά αυτού του ανθρώπου δεν έχει καμιά επιθυμία ν’ απομακρυνθή από τον πειρασμό. Τότε η καρδιά του θα λάβη αντίθετη απόφασι από εκείνη που προσφέρει και συνιστά η διάνοια, οπότε η καρδιά λέγει, στην πραγματικότητα, στη διάνοια, «Όχι, αυτή την οδό θ’ ακολουθήσωμε.» Η συγκινησιακή δύναμις της καρδίας του τον κάνει να παραμείνη μέσα στην επικίνδυνη ζώνη αντίθετα με τη συμβουλή και τη λογίκευσι της διανοίας του.

8. Πώς περιγράφει η Γραφή την ικανότητα της καρδιάς να εκλέγη τη πορεία που θα λάβει ένα άτομο;

⁸ Η ικανότης αυτή της καρδίας να κάνη επιλογή μεταξύ προαιρετικών ενεργειών και να προσηλώνη την επιθυμία της σε μια απ’ αυτές εξηγεί γιατί η Γραφή λέγει ότι η καρδιά του ανθρώπου κάνει «λογισμούς» [σχέδια, ΜΝΚ] και ότι «βουλεύεται την οδόν αυτού,» δηλαδή, την οδόν επάνω στην οποία η διάνοια του έχει πρώτα σκεφθή και η οποία οδός κάνει έκκλησι στην καρδιά του. (Παροιμ. 19:21· 16:9). Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα σε ηθικά και πνευματικά ζητήματα.

9. Αν η καρδιά έχη ισχυρή επιθυμία να ενεργήση εσφαλμένα, τι μπορεί να κάμη για να βαρύνη η επιρροή της τη διάνοια;

⁹ Αλλά, ακόμη περισσότερο απ’ ,αυτό, η καρδιά μπορεί τότε να υποκινήση τη διάνοια ν’ αρχίση ν’ αναζητή κάποια πρόφασι ή δικαιολογία για ν’ ακολουθήση την εσφαλμένη πορεία, χρησιμοποιώντας εσφαλμένη λογίκευσι. Το άτομο μπορεί ν’ αναλάβη μια αμαρτωλή ενέργεια και, τη στιγμή ακριβώς που αμαρτάνει, η καρδιά του μπορεί να παρακινή τη διάνοια του να εφευρίσκη δικαιολογίες. Μπορεί να υπολογίζη στο έλεος του Θεού, λέγοντας, ‘ο Θεός είναι πολύ ελεήμων θα με συγχωρήση λόγω των σαρκικών αδυναμιών μου,’ και ταυτοχρόνως να συνεχίζη την εσφαλμένη πορεία του. Γίνεται σαν τον ασεβή εκείνον ο οποίος «είπεν εν τη καρδία αυτού, Ελησμόνησε ο Θεός· έκρυψε το πρόσωπον αυτού· δεν θέλει ιδεί ποτέ.» (Ψαλμ. 10:11· παράβαλε Ρωμαίους 1:21, 24) Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, ότι οι Γραφές μάς προειδοποιούν ότι η καρδιά του αμαρτωλού ανθρώπου «είναι απατηλή υπέρ πάντα, και σφόδρα διεφθαρμένη.»—Ιερεμ. 17:9.

10, 11. (α) Τι είπε ο Ιησούς για τη διάπραξι από ένα άνθρωπο μοιχείας στην καρδιά του; (β) Πώς μπορεί να συμβή ώστε ένας άνθρωπος, στα όμματα του Θεού, να προχωρήση τόσο ώστε να διαπράξη μοιχεία στην καρδιά του, μολονότι δεν έχει εγγίσει γυναίκα που δεν είναι σύζυγος του;

¹⁰ Αυτό μας βοηθεί επίσης να εννοήσωμε πώς συμβαίνει ώστε ο Θεός να βλέπη ένα άτομο ως να έχη διαπράξει μοιχεία μολονότι δεν έχει ούτε καν εγγίσει το άλλο άτομο που περιλαμβάνεται. Ένας άνδρας είναι πιθανόν να ρίξη μια ματιά σε μια ωραία γυναίκα που δεν είναι σύζυγος του και να πή στην καρδιά του, «Είναι πολύ ελκυστική,» και αυτό να γίνη προτού ακόμη να είχε καιρό να το σκεφθή. Αυτό το φευγαλέο συμπέρασμα δεν είναι κατ’ ανάγκην εσφαλμένο ή ακάθαρτο, αλλ’ αν ένας άνδρας ‘συνεχίζη να βλέπη’ αυτή τη γυναίκα, οπωσδήποτε θ’ αναπτυχθή επιθυμία η οποία θα γεννήση στην καρδιά του ένα πάθος γι’ αυτήν. Ο Ιησούς συνεβούλευσε: «Εγώ όμως σας λέγω, ότι πας [έγγαμος] ο βλέπων γυναίκα δια να επιθυμήσι αυτήν, ήδη εμοίχευσεν αυτήν [που;] εν τη καρδία αυτού.»—Ματθ. 5:28.

¹¹ Αυτό το άτομο δεν έχει διαπράξει στην πραγματικότητα αυτή τη σωματική πράξι, ίσως επειδή δεν παρουσιάσθηκαν κατάλληλες περιστάσεις γι’ αυτό του φαίνεται ότι δεν μπορεί να το επιτύχη αυτό χωρίς ν’ αντιμετώπιση πολλά δυσάρεστα προβλήματα. Η διάνοια του είναι πιθανόν να τον έχη προειδοποιήσει γι’ αυτό. Αν όμως οι συνθήκες αλλάξουν, φάνουν πιο ευνοϊκές, αν σκεφθή ότι υπάρχει κάποια πιθανότης να διαφύγη χωρίς σοβαρές συνέπειες, τότε η καρδιά είναι ήδη πρόθυμη να κάμη την πράξι, επιθυμεί να την πραγματοποιήση. Το πλήρες, κίνητρο υπάρχει—μόνο η ευκαιρία λείπει. Στα όμματα του Θεού αυτός ο άνθρωπος είναι ένοχος. (Παράβαλε Ιακώβου 1:13-15.) Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο ένα άτομο μπορεί να γίνη ένοχο κλοπής, ή ακόμη και φόνου. (1 Ιωάν. 3:15) Μπορούμε, λοιπόν, να δούμε γιατί είναι τόσο σπουδαίο να εκτιμήσωμε σαφώς τη διάκρισι που κάνει η Γραφή μεταξύ διανοίας και καρδιάς, και ότι η καρδιά, και όχι η διάνοια, είναι η έδρα του ελατηρίου;

12. Πώς ο Δαβίδ άφησε την καρδία του να τον παραπλανήση, σε αντίθεσι με τον Ιωσήφ;

¹² Είχε λεχθή για τον Δαβίδ ότι ήταν άνθρωπος κατά την καρδιά του Θεού, αλλά σε μια περίπτωσι συνέβη να δη έξω από το παράθυρο του, και σε κάποια απόστασι ήταν η Βηθ-σαβεέ η οποία ελούετο. Αντί ν’ απομακρυνθή προτού ακόμη ερωτικές σκέψεις συγκλονίσουν την καρδιά του, εξακολούθησε να παρατηρή και αυτό του εγέννησε πάθος γι’ αυτήν. Με τη σειρά του, αυτό οδήγησε στο να διαπράξη επαίσχυντη μοιχεία και να διευθετήση τα ζητήματα με τρόπο που να θανατωθή ο σύζυγος της για να την πάρη αυτός ως σύζυγο. Σε αντίθεσι μ’ αυτό, ο Ιωσήφ έσπευσε ν’ απομακρυνθή όταν αντιμετώπισε τον πειρασμό της σεξομανούς συζύγου του κυρίου του. Είναι αλήθεια ότι κατέληξε στη φυλακή με μια ψευδή κατηγορία κι’ έχασε για λίγο καιρό την ελευθερία του, αλλά δεν έχασε την αγαθή συνείδησι και τη στάσι του ενώπιον του Θεού.

Ο ΙΕΧΩΒΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ

13. Τι δείχνουν οι Γραφές σχετικά με το ότι ο Ιεχωβά γνωρίζει την καρδιά ακριβώς;

¹³ Ποιος μπορεί να γνωρίζη την ανθρώπινη καρδιά; Οφείλομε να ομολογήσωμε ότι εμείς στην ατελή κατάστασι που είμεθα δεν μπορούμε να τη γνωρίζωμε πλήρως, αλλά πόσο ευγνώμονες μπορούμε να ήμεθα που ο Ιεχωβά μπορεί! «Διότι δεν βλέπει ο Θεός καθώς βλέπει ο άνθρωπος· διότι ο άνθρωπος βλέπει το φαινόμενον, ο δε Ιεχωβά βλέπει την καρδίαν.» «Εγώ ο Ιεχωβά εξετάζω την καρδίαν . . . δια να δώσω εις έκαστον κατά τας οδούς αυτού κατά τον καρπόν των έργων αυτού.» «Ηρεύνησας την καρδίαν μου· επεσκέφθης αυτήν εν καιρό νυκτός· εδοκίμασάς με.» (1 Σαμ. 16:7· Ιερεμ. 17:10, ΜΝΚ· Ψαλμ. 17:3) Ο Ιησούς επίσης γνωρίζει ακριβώς τις λειτουργίες της καρδιάς του ανθρώπου. «Τα δε εξερχόμενα εκ του στόματος, εκ της καρδίας εξέρχονται, και εκείνα μολύνουσι τον άνθρωπον.» (Ματθ. 15:18) Αλλά, ποια είναι αυτά τα πράγματα;

14. (α) Ποια διεισδυτική ανάλυσι έκαμε ο Ιησούς για την ικανότητα της καρδίας; (β) Μήπως κοπιάζομε για αδύνατα πράγματα όταν προσπαθούμε να εχωμε αγαθή καρδιά;

¹⁴ Μολονότι η ανθρώπινη καρδιά είναι ικανή να παράγη τα ποιο ευγενή και εξυψωμένα κίνητρα, παρατηρήστε τι βρωμερά, αποκρουστικά πράγματα μπορούν επίσης να προέλθουν από την καρδιά, όπως τ’ απαρίθμησε ο Ιησούς! «Διότι έσωθεν εκ της καρδίας των ανθρώπων εξέρχονται οι διαλογισμοί οι κακοί, μοιχείαι, πορνείαι, φόνοι, κλοπαί, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ασέλγεια, βλέμμα πονηρόν, βλασφημία, υπερηφάνια, αφροσύνη, [Η αφήγησις του Ματθαίου προσθέτει «ψευδομαρτυρίαι.»] Πάντα ταύτα τα πονηρά έσωθεν εξέρχονται, και μολύνουσι τον άνθρωπον.» (Μάρκ. 7:20-23) Όταν ένα άτομο αντιμετωπίζη αυτή την ικανότητα της καρδιάς να παράγη αυτή την φοβερή παράταξι πονηρών πραγμάτων, μπορεί εύκολα να παραιτηθή από κάθε προσπάθεια και να πη δεν ωφελεί. Πολλοί άνθρωποι ενεργούν έτσι. Αυτός είναι ένας λόγος γιατί η πλατιά οδός της καταστροφής είναι γεμάτη από τόσο πολλά εκατομμύρια, ενώ η στενή και τεθλιμμένη οδός της ζωής έχει τόσο λίγους. Αλλ’ ο Ιησούς δεν προσέφερε ένα αδύνατο αντικειμενικό σκοπό όταν άνοιξε τη στενή οδό που οδηγεί στην αιώνιο ζωή. Είπε: «Αγωνίζεσθε να εισέλθητε δια της στενής πύλης· διότι πολλοί, σας λέγω, θέλουσι ζητήσει να εισέλθωσι, και δεν θέλουσι δυνηθή.»—Λουκ. 13:24.

15. Όταν αρχίζωμε να τροποποιούμε και να διαμορφώνωμε τις επιθυμίες και τα αισθήματα μας για να μπορούμε να έχωμε κατάλληλα κίνητρα, τι πρέπει να ενθυμούμεθα;

¹⁵ Ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνομε γνώσι και υποβαλλόμεθα σε πειθαρχία καθορίζει σε μεγάλο βαθμό ποια αισθήματα, επιθυμίες, καλές ή κακές, αναπτύσσονται στην καρδιά μας, και με ποια έντασι βγαίνουν από την καρδιά. Δεν μπορούμε να τρέφωμε την καρδιά και τη διάνοια μ’ ένα σταθερό διαιτολόγιο απορριμμάτων και ν’ αναμένωμε να έχωμε καλές επιθυμίες και κίνητρα. Επί πλέον, η διάνοια χρειάζεται σοβαρούς λόγους για να μπορή να συστήση στην καρδιά γιατί κάτι πρέπει να γίνη ή δεν πρέπει να γίνη. Απαιτείται εκπαίδευσις και διαπαιδαγώγησις της καρδίας. (Παροιμ. 23:12) Κατόπιν τελικά η καρδιά κατακτάται, αν υπάρχη κάποια τάσις δισταγμού, καθώς δοκιμάζει τα καλά αποτελέσματα που προέρχονται από την εκτέλεσι του ορθού. Δεν είναι ζήτημα τον να σηκωθή κανείς απλώς το πρωί και να πη, «Σήμερα θα είμαι πιο στοργικός,» ή κάποια όμοια έκφρασι, ωσάν η επιβολή αυτής της ψυχολογίας στον εαυτό του να έδινε την απάντησι. Οφείλομε, πρώτα, να καλλιεργούμε καλές ιδιότητες ως τρόπον ζωής με καθημερινή εφαρμογή των ώστε να μπορούμε ν’ αποκτήσωμε καλές συνήθειες και χαρακτηριστικά, και κατόπιν να είμεθα έντιμοι με τον εαυτό μας με το να θέλωμε να μάθωμε τη ρίζα των κακών ιδιοτήτων και τάσεων που προσκολλώνται στην καρδιά. Κατόπιν μπορούμε να εφαρμόζωμε Γραφικές αρχές για να τις απομακρύνωμε ή να τις ελέγχωμε. «Εάν η σοφία εισέλθετε εις την καρδίαν σου, και η γνώσις ηδύνη την ψυχήν σου, ορθή βουλή θέλει σε φυλάττει, σύνεσις θέλει σε διατηρεί· δια να σε ελευθερόνη από της οδού της πονηρίας.»—Παροιμ. 2:10-12.

16, 17. (α) Περιγράψτε την κατάστασι της καρδιάς ενός ατόμου που έχει περάσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής του σε ανήθικο περιβάλλον. (β) Ποια διαμάχη αναπτύσσεται καθώς μαθαίνει την αλήθεια του Λόγου του Θεού;

¹⁶ Για να εξηγήσωμε μ’ ένα παράδειγμα αυτόν τον νέο προσανατολισμό της καρδιάς, προσέξτε να δήτε τι συμβαίνει στην καρδιά όταν ένα άτομο ακούη την αλήθεια του Λόγου του Θεού μ’ ευχαρίστησι αφού έχει περάσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής του σε συναναστροφές με ανήθικα άτομα και συχνάζοντας σε μέρη που η δουλειά τους είναι να προμηθεύουν αισθησιακές απολαύσεις. Το άτομο αυτό έχει δείξει μεγάλη έλλειψι καλών κινητηρίων ικανοτήτων, εφόσον «όστις. . . μοιχεύει με γυναίκα, είναι ενδεής φρενών [καρδίας, ΜΝΚ]» (Παροιμ. 6:32· 9:1-5, 13-18). Με το να διαβάζη κακής ποιότητος μυθιστορήματα, να βλέπη πορνογραφικά περιοδικά, ν’ ακούη και να λέγη ακάθαρτα αστεία είναι πιθανόν να έχη εξάρη μέσα του αυτό τον πόθο για σεξουαλική διέγερσι. Τώρα μαθαίνει ότι, αντί να γεράση και να πεθάνη, μπορεί ν’ αποβλέπη στο να ζη για πάντα κάτω από τέλειες συνθήκες. Αυτό του μιλεί στην καρδιά του. Αλλά μαθαίνει επίσης ότι μόνο εκείνοι που συμμορφώνονται με τις δίκαιες απαιτήσεις του Ιεχωβά θα ζουν εκεί. Τι θα κάμη;

¹⁷ Οι ισχυρές ανήθικες επιθυμίες της καρδιάς και της σαρκός, που έχουν οικοδομηθή με τα χρόνια, δεν διαλύονται σε μια νύχτα. Πόσο το αντιλαμβάνεται αυτό! Αρχίζει μια τρομερή μάχη διανοίας και καρδιάς. (Ψαλμ. 38:7-10) Η διάνοια βλέπει ότι είναι λογικό να υπηρετή κανείς τον Ιεχωβά: μπορεί να διαφύγη την οργή του Θεού· να ελευθερωθή από στενοχώριες, παθήματα και θάνατο που θα του ήρχοντο και να οδηγηθή σε αιώνιο ζωή· η καλή διαγωγή είναι πραγματικά για το καλύτερο συμφέρον του σώματος του ανθρώπου, από φυσική, διανοητική και συναισθηματική άποψη και η ωφέλιμη και εποικοδομητική συναναστροφή μαζί με το λαό του Θεού είναι διαθέσιμη για ν’ αντικαταστήση τους προηγουμένους φίλους οι οποίοι ενεθάρρυναν και συνετέλεσαν στην εγκληματική διαγωγή του. Αλλ’ η καρδιά επιθυμεί πράγματι τώρα, όλα εκείνα τα πράγματα που της έδιναν μια κρυφή ευχαρίστησι στο παρελθόν. Υπάρχει, πράγματι, επιθυμία για τη λατρεία του Θεού εκεί, αν και είναι πολύ ασθενής τώρα. Στο βάθος, υπάρχει η επιθυμία να κάμη το ορθό, αλλ’ αυτή δεν είναι τώρα πάρα πολύ ισχυρή. Η διάνοια υπενθυμίζει στην καρδιά τις κακές συνέπειες, όπως τη δυνατότητα προσβολής από αφροδίσια νοσήματα ή τη γέννησι ενός εξωγάμου τέκνου ή τη συμμετοχή σε εκτρωσι, πράγματα που δεν μπορεί ν’ αμφισβητήση η καρδιά, αλλ’ ακόμη αυτές οι επιθυμίες εξακολουθούν να παραμένουν εκεί.

18. Πώς τελικά κατακτάται η καρδιά, ώστε να 6ρή την πιο υψηλή ευχαρίστησι στην εκτέλεσι του θελήματος του Ιεχωβά;

¹⁸ Αυτό είναι ένα κρίσιμο σημείο στη ζωή του. Πολλοί, προχωρούν ως αυτό το σημείο, αλλ’ όχι περισσότερο. Ζωή στο νέο σύστημα είναι κάτι που του φαίνεται πολύ καλό, άλλα τα θέλγητρα του παλαιού συστήματος είναι πάρα πολύ ισχυρά στην καρδιά. Εκείνος όμως ο οποίος συγκεντρώνει στην καρδιά του θάρρος για πρόοδο, αναγκάζοντας τον εαυτό του να κάμη το ορθό, να βάλη μέσα στην καρδιά του το νόμο του Θεού, διαπιστώνει γρήγορα ότι είναι πιο εύκολο να κάνη κανείς το ορθό. Και ακόμη περισσότερο, η καρδιά παίρνει μια πρόγευσι από πραγματική πείρα του τι είναι ευάρεστο στον Θεό, και όσο περισσότερο το κάνει αυτό, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μπορεί κανείς να βρη ευχαρίστησι και σ’ αυτό. Αυτή, μαζί με τη διάνοια, βλέπει τα οφέλη. Αυτές οι προηγούμενες επιθυμίες αρχίζουν ν’ αντικαθίστανται στην καρδιά από τα ορθά πράγματα. Δύο πράγματα δεν μπορούν να κατέχουν τον ίδιο χώρο ταυτοχρόνως. Στην πραγματικότητα έγινε μια ‘περιτομή της καρδίας.’ (Ρωμ. 2:29· Κολοσ. 2:11) Τώρα απέχει από τις προηγούμενες γνωριμίες και κακές επιρροές, επειδή το επιθυμεί από την καρδιά, όχι διότι οφείλει ν’ αναγκάση τον εαυτό του. Η καρδιά βρήκε την πιο μεγάλη ευχαρίστησί της και την πιο αγνή απόλαυσι στην εκτέλεσι του θελήματος του Θεού και τη συναναστροφή με τον λαό του. Τα προηγούμενα του προκαλούν αγανάκτησι. Έχει οικοδομήσει αγάπη και βαθειά εκτίμησι για το νόμο του Θεού στην καρδιά του. «Ο νόμος του Θεού αυτού είναι εν τη καρδία αυτού· τα διαδήματα αυτού δεν θέλουσιν ολισθήσει.»—Ψαλμ. 37:31.

ΑΛΛΑ ΕΛΑΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

19. Ποια επίδρασι έχει η καρδιά στη γλώσσα;

¹⁹ Από την άποψι της ηθικής είναι δυνατόν να έχουμε την καρδιά μας κάτω από έλεγχο, άλλα τι μπορεί να λεχθή για τα κίνητρα της καρδιάς από άλλη άποψι; Πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα μας, παραδείγματος χάριν; Ο Ιησούς έδωσε την εξής αρχή: «Εκ του περισσεύματος της καρδίας λαλεί το στόμα.» (Ματθ. 12:34, 35· Παροιμ. 15:28) Η καλή καρδιά υποκινεί ένα άτομο να λαλή καλά πράγματα. Ωστόσο, αν κανείς «δεν χαλινόνη την γλώσσαν αυτού, αλλ’ απατά την καρδίαν αυτού, τούτου η θρησκεία [μορφή λατρείας, ΜΝΚ] είναι ματαία.» Η σπερμολογία είναι κακό φάρμακο για την καρδιά. Αν δεν είμεθα προσεκτικοί, αυτή αισθάνεται μεγάλη ευχαρίστησι στο να γεύεται «χυμώδη» νέα για άλλους και να τα διαδίδη. Αλλά η διάδοσις φημών και αμφιβόλων αφηγήσεων είναι έλλειψις αγάπης.—Ιακ. 1:26.

20. (α) Γιατί Είναι ανάγκη ν’ αγαπούμε «ενθέρμως αλλήλους εκ καθαράς καρδίας»; (β) Γιατί είναι σημαντικό να προέρχεται η συγχώρησις από την καρδιά και όχι απλώς από τη διάνοια;

²⁰ Ακόμη πιο σοβαρά, «εάν .. . έχητε εν τη καρδία υμών φθόνον πικρόν και φιλονεικίαν, . . .εκεί ακαταστασία και παν αχρείον πράγμα.» (Ιακ. 3:14-16) «Δεν θέλεις μισήσει τον αδελφόν σου εν τι καρδία σου.» Αντιθέτως, διδασκόμεθα να ‘αγαπώμεν ενθέρμως αλλήλους εκ καθαράς καρδίας.’ (Λευϊτ. 19:17· 1 Πέτρ. 1:22) Αν ο αδελφός σου αμαρτήση εναντίον σου, αυτό πρέπει να τακτοποιηθή «μεταξύ σου και αυτού μόνου» προτού αναπτυχθή μέσα σας μια στάσις μίσους απέναντι του. Γι’ αυτούς οι οποίοι δεν συγχωρούν ο Ιησούς είπε:«Ούτω και ο Πατήρ μου ο επουράνιος θέλει κάμει εις εσάς, εάν δεν συγχωρήσητε εκ καρδίας σας έκαστος εις τον αδελφόν αυτού.» (Ματθ. 18:15, 35) Ένα από τα επτά πράγματα που μισεί ο Ιεχωβά, όπως παρατίθενται στα εδάφια Παροιμίαι 6:16-19, είναι ‘καρδία μηχανευομένη λογισμούς κακούς.’—Ψαλμ. 140:2.

21. Ποιες συνήθεις τάσεις της καρδίας μπορούν να εκδηλωθούν αν δεν είμεθα εξαιρετικά προσεκτικοί;

²¹ Στη σχέσι μας με τον Ιεχωβά και την οργάνωσί του, δεν υπάρχει χώρος για υποκρισία, πλεονεξία, υπερηφάνεια και ισχυρογνωμοσύνη. (1 Τιμ. 1:5· Ψαλμ. 101:5· 131:1) Όσοι ομιλούν από ‘διπλή καρδιά’ καθώς και οι «διεστραμμένοι [«με μισή καρδιά,» ΜΝΚ], καταδικάζονται από τον Λόγο του Θεού. (Ψαλμ. 12:2· 119:113) Η τάσις της καρδιάς είναι να εφευρίσκη προσχήματα, να δικαιολογή, να ψεύδεται για μια κατάστασι. Αν αυτή η τακτική δεν φέρη αποτέλεσμα, τότε υπάρχει η προσφυγή στην κολακεία ή, αν αυτό είναι δυνατόν, στην απειλή με υβριστικά λόγια ή βλασφημίες. (Ρωμ. 16:18) Η καρδιά είναι ανάγκη να εκπαιδεύεται στην αλήθεια και στην υπακοή για να είμεθα έντιμοι όχι μόνο με τον Ιεχωβά αλλά και με τον εαυτό μας και με τους αδελφούς επίσης. Αν έχωμε αμαρτήσει, και η καρδιά μας ’αρχίζει να μας ελέγχη’ πρέπει να στραφούμε αμέσως στον Ιεχωβά με προσευχή και να παρουσιάσωμε μπροστά του την καρδιά μας, ζητώντας συγχώρησι και καθαρισμό της καρδιάς. (2 Σαμ. 24:10· Ιακ. 4:8-10) Αν έχωμε διαπράξει ένα σοβαρό αμάρτημα, είναι ανάγκη να το αποκαλύψωμε στους υπεύθυνους μέσα στην εκκλησία και να ζητήσωμε τη βοήθεια των. Η καρδιά δεν πρέπει να περιφρονήση τον έλεγχο ούτε να ’πήξη [να είναι αναίσθητη, ΜΝΚ] ως πάχος.’ Ο Ιεχωβά «ιατρεύει τους συντετριμμένους την καρδίαν, και δένει τας πληγάς αυτών.» (Ψαλμ. 119:70· 147:3· Παροιμ. 5:12-14) Αν εκτιμούμε το έλεος του Ιεχωβά και την προμήθεια του για την κάλυψι αμαρτιών μέσω της απολυτρωτικής θυσίας, μπορούμε να πλησιάζωμε μ’ εμπιστοσύνη τον Ιεχωβά χωρίς να εξακολουθούμε να είμεθα καταδικασμένοι στην καρδιά, εφόσον στο εξής βαδίζομε προσεκτικά ενώπιον του.—Εβρ. 10:22· 1 Ιωάν. 3:18-24.

22. Γιατί η επιμέλεια είναι πάντοτε σπουδαία για τη διαφύλαξι της καρδίας;

²² Η καρδιά μας είναι ανάγκη να φυλάγεται με πολλή επιμέλεια, καθώς αποβλέπομε στον Ιεχωβά για να μας βοηθήση να ‘κατευθύνωμε την καρδίαν μας εις την οδόν.’ Επειδή η καρδιά είναι απατηλή και μπορεί να επανέλθη στις προηγούμενες κακές οδούς προτού το καταλάβωμε, οφείλομε να ενθυμούμεθα κάθε μέρα την προτροπή του Λόγου του Θεού: «Έλπιζε επί Ιεχωβά εξ όλης σου της καρδίας, και μη επιστηρίζεσαι εις την σύνεσίν σου.» Ενεργώντας έτσι, έχομε τη βεβαίωσι ότι «η ειρήνη του Θεού, η υπερέχουσα πάντα νουν, θέλει διαφυλάξει τας καρδίας σας και τα διανοήματα σας δια του Ιησού Χριστού.»—Παροιμ. 23:19· 3:5· Φιλιππησ. 4:6, 7.

23. Γιατί πρέπει να φυλάγαμε την καρδιά μας «μετά πάσης φυλάξεως»;

²³ Μπορείτε τώρα να δήτε πιο καθαρά γιατί πρέπει να φυλάττωμε την καρδιά «μετά πάσης φυλάξεως [περισσότερο από κάθε τι που πρέπει να φυλαχθή, ΜΝΚ]»; Απ’ αυτήν προέρχονται οι «εκβάσεις της ζωής,» και αυτό δεν οφείλεται μόνο στο ότι η καρδιά, ως μια μυϊκή αντλία, κάνει να κυλά το ζωοπάροχο αίμα μέσω του σώματος σ’ όλα τα κύτταρα για να τα διατηρή σε ζωή και υγεία. Ακόμη πιο σπουδαίο, η καρδιά μπορεί, αν την καλλιεργούμε κατάλληλα, να παράγη τα ελατήρια, τις επιθυμίες και τα αισθήματα που, με τη βοήθεια και την παρ’ αξίαν αγαθότητα του Ιεχωβά, θα μας εξασφαλίσουν αιώνια ζωή με τελεία υγεία στο νέο του σύστημα πραγμάτων. Ο μέγας Καρδιολόγος Ιεχωβά έχει διαγνώσει ορθά την κατάστασι της καρδιάς ολοκλήρου του ανθρωπίνου γένους και μόνο αυτός έχει την ορθή συνταγή για τις ελαττωματικές καρδιές μας: «Υιέ μου, μη λησμονής τους νόμους μου, και η καρδία σου ας φυλάττη τας εντολάς μου· διότι μακρότητα ημερών, και έτη ζωής, και ειρήνην, θέλουσι προσθέσει εις σε.»—Παροιμ. 3:1, 2.