Hakaua Taudia Namodia—Davaria be Tanobada Ibounai Ena Hekwakwanai
Ia be toretore tauna bona ane torea tauna. Ena kudouna lalonai vaira negana totona helaro ta ia noho. Lagani 90 bamona gunanai, ia laloa gabu ta dekenai “taunimanima be do idia gari lasi bona lalohadai namona sibona do idia abia; diba do idia abia davana lasi; tanobada be tano idauidau ai idia hapararaia lasi; hereva momokani sibona do idia herevalaia; [bona] taunimanima be kara ta do idia karaia loulou ela bona ia goevadae.”
BENA unai toretore tauna ia gwau iena helaro be nega ta iena tano bona tanobada ena tano oredia be unai bamona gabuna ai do idia lao. Bema unai Nobel Prize ia abia ane torea tauna ia do mauri noho, do ia lalohisihisi. Ena be taunimanima edia diba ia bada ia lao, to tanobada hapararaia karana be bada herea. Bona taunimanima ese vaira negana idia daradaralaia noho.
Gabu ta dekenai orea rua idia tuari heheni, to unai gabu ena biru tauna idia nanadaia dahaka dainai ia vara, ia gwau ia laloa ena badina be tamona. Ia gwau: “Hakaua taudia dikadia dainai.” Histori torea tauna Jonathan Glover be iena buka Humanity—A Moral History of the Twentieth Century lalonai unai bamona lalohadai ia hahedinaraia, ia gwau: “Bese idauna hamasea ore karana [unai tano tamona ai] be ia vara kava bese inai henia karana ta lasi, to siahu idia ura idia dogoatao taudia ese idia palanilaia.”
Lagani 1990 murinai, guna idia gwauraia Yugoslavia ena ripablik tanodia rua huanai tuari ia vara neganai, nius torea hahine ta ia gwau: “Lagani momo lalodiai mai moale danu ai noho hebou, to hari ai ese beibi alaia mase heheni karana ai karaia. Ai dekenai dahaka ia vara?”
Kilomita tausen haida Europe amo India ia noho, unai be matamanai ai herevalaia ane torea tauna ena vara gabuna. Toretore tauna Pranay Gupte ese hereva ta, “India be Bese Tamona Bamona Do Ia Noho Diba, A?” lalonai ia gwau: ‘India taudia 70 pesen be mauri lagani 30 idia do abia lasi, to hakaua taudia ese idia dekenai haheitalai namona idia henia lasi.’
Tano haida dekenai, taunimanima ese hakaua taudia idia samania edia kara gageva dainai, bona edia dagi idia rakatania. To badina idauidau dainai, hari tanobada lalonai hakaua taudia namodia idia davaria be auka. Hari idia vara gaudia ese lagani 2,600 gunanai ia noho peroveta tauna ena hereva idia hamomokania. Ia gwau: “Taunimanima edia mauri dalana, be idia sibona ese idia naria lasi, bona taunimanima ta lasi ese iena mauri ia biagua noho.”—Ieremia 10:23.
Hari inai tanobada lalonai ia vara hisihisi do ia hanamoa dalana ta ia noho, a? Daika ese taunimanima do ia hakaua lao tuari lasi, gari lasi, diba momokani be davana lasi, bona taunimanima do idia goevadae tanobadana dekenai?
[Picture Credit Line on page 3]
Fatmir Boshnjaku