10 MOSE
Wakangata dipangadika dimpe
MOSE uvua muena Ebelu. Kadi muana wa bakaji wa Palô wakamukolesha ke uvua mumuinyike dîna dia Mose. Dîna adi didi diumvuija ne: “Mupandisha mu mâyi.” Uvua mumuinyikadi bualu uvua mumupandishe mu mâyi patshivuaye muana wa mu diboko. Pamuapa uvua ne meji a kumukolesha bua alue munene wa mu dîku dia bukalenge bua Ejipitu. Uvua ne bua kuikala musanke pavua Mose mulonge tulasa tua lumu tua mu Ejipitu amu. Bible udi wamba ne: “Bakalongesha Mose meji onso a bena Ejipitu.”
Mose wakalua muntu uvuabu banemeka. Bible udi wamba kabidi ne: “Mu bulelela, uvua ne bukole mu mêyi ende ne mu bienzedi biende.” Uvua ne mushindu wa kulua mubanji, kuenda lumu, ne kuditua mu bisankasanka bia mu Ejipitu. Kadi uvua mumanye ne: bu yeye mudifile mu malu au, kavua mua kusemena pabuipi ne Yehowa to. Nanku Mose uvua kumpala kua lukonko elu: Ntshinyi tshivuaye ne bua kuenza ne matuku a muoyo avua mamushadile?
Tshivuaye ne bua kuenza nawu tshiakalua kumueneka kudi bonso pakavuaye ne bidimu 40. Bible udi wamba ne: “Bua ditabuja, pakakola Mose, wakabenga bua kumubikilabu muana wa muana wa bakaji wa Palô, usungula bua kukengeshibua ne tshisamba tshia Nzambi pamutu pa kuikala ne disanka dia mpekatu dia tshitupa tshîpi.” Wakangata dipangadika dimpe divua dileja muvuaye ne ditabuja ne dikima. Nansha nanku, wakenza bilema.
Mose uvua umona bena Isalele anu bu “bana babu.” Uvua musue kubambuluisha bualu bavua babasubisha. Dimue edi wakaya bua kumona dikenga diabu ne ende abidi. Wakamona muena Ejipitu mukuabu, pamuapa mufidi wa midimu mikole, ukuma mupika muena Isalele. Katuena bamanye ni Mose uvua muambile muena Ejipitu au bua alekele kumukuma to. Kadi nansha biobi nanku anyi kabiyi nanku, Mose “wakatangila eku ne eku” pamuapa bua kumona ni kuvua muntu uvua mua kusungila mupika uvuabu bakuma au. Kadi yeye nansha kumona muntu. Ke kudiangatshilaye malu mu bianza. “Wakashipa muena Ejipitu au.” Kadi uvua ne meji a kumushipa anyi? Peshi tshiji ke tshivua tshimufikishe ku dimututa tshisusu mu mushindu uvuaye kayi muelele meji? Bible ki mmuleje to. Kadi bu muvuaye mumushipe, wakadimona mu njiwu ya lufu. Ke yeye kusokoka mubidi wa mufue au mu lusenga.
Dituku diakalonda, wakaya kabidi. Musangu eu uvua ujinga kusunga bapika bena Ebelu babidi bavua baluangana. Kadi mupika umue uvua mu tshilema wakamuambila bualu buakamuenza buôwa ebu: “Udi mukuteke mukokeshi ne mulumbuluishi wetu nnganyi? Udi ukeba kunshipa muuvua mushipe muena Ejipitu anyi?” Mose kujingulula ne: tshivuaye muenze tshikavua tshimanyike. Ke kunyemaye bua kusungila muoyo wende.
Malu kaakaya muvua Mose muelele meji to. Uvua yeye muele meji kayi? Bible udi wamba ne: “Wakela meji ne: bana babu bavua mua kujingulula ne: Nzambi uvua ubapandisha ku tshianza tshiende, kadi kabakajingulula bualu ebu to.” Bidi bimueneka ne: Mose uvua mujingulule ne: Nzambi ukavua mumusungule bua kupatula bena Isalele mu bupika mu Ejipitu. Kadi Mose kavua mumanye tshikondo tshivua Nzambi mukose bua kubapatula mu bupika ne kavua nansha mumanye bena Isalele bimpe to. Kabakateleja Mose muena Ebelu eu uvuabu bakoleshe kudi bakokeshi ba mu Ejipitu to.
Mose wakalua mfumu mubanji anyi wakaya kuambuluisha bantu ba Yehowa?
Mose uvua mudimone mukumbane bua kupatula bantu ba Yehowa mu Ejipitu, pabi kutshivua malu a bungi avua enza bua kikadi mukumbane to. Nzambi uvua mumone ne: bivua bikengela anji amulongeshe. Mbushuwa ne: Mose uvua muntu wa dikima ne bukitu. ‘Uvua kabidi ne bukole mu mêyi ende.’ Nansha nanku, bivua bikengela apete ngikadilu mukuabu wa bupuekele utu Yehowa wangata ne mushinga wa bungi. Ukavua mushipe muena Ejipitu, Palô mumanye tshienzedi tshiende tshia tshikisu atshi. Palô wakakeba kumushipa pende kayi nansha mumuteleje bua amumvuije tshivua tshienzeke to.
Ke Mose kunyema kumbuka mu Ejipitu. Wakaya kuvuaye kayi mumanye, kushiyaye bubanji, butumbi, ne muaba uvuaye muibidilangane nawu. Biakamulomba dikima dia bungi bua kumbuka mu Ejipitu ne kuya mu buloba bua bena Midiyana buvua kule. Wakashala mu Midiyana amu bidimu bia bungi, ‘musombe buenyi mu buloba bua bende.’ Wakapeta dikima dia kuakaja bumuntu buende anyi? Wakapeta ngikadilu wa bupuekele ne wa budipuekeshi ivua Yehowa musue bua apete anyi? Tumonayi.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Anu mutudi balonge mu nshapita eu, mmushindu kayi uvua Mose muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Mbintu kayi bia kale bidi bijadika mudi muyuki wa mu Bible wa muvua bena Isalele mu bupika mu Ejipitu mulelela? (w20.03 30) A
Ne dianyisha dia Brooklyn Museum, dipa dia kudi Theodora Wilbour
Tshimfuanyi tshia A: Tshitupa tshia liste wa bapika ba mu Ejipitu wa kale tshikale ne mêna a bena Isalele mapite pa 40, bileja muvuabu bapika mu Ejipitu
2. Mmalu kayi avua baledi ba Mose bamulongeshe? Mmalu kayi avua bena Ejipitu balue kumulongesha? (Bienzedi 7:22; w02 15/6 10 §3-6)
3. Bena mu Ejipitu bavua bajiika bafue babu mushindu kayi? Mmunyi muvuabu ne bua kuikala bumvue pavua Mose mushipe muena Ejipitu ne musokoke mubidi wende mu lusenga pamutu pa kuwumisha ne kulua kuwujiika? (it “Ejipitu” §28-wcgr) B
Tshimfuanyi tshia B: Tshitalu tshiumisha tshia muena Ejipitu
4. Mose wakanyemena mu Midiyana. Bena Midiyana ne bena Isalele bavua benza malu kayi a muomumue? (it “Midiyana” No. 2 §1-2-wcgr)
Keba malongesha
Mmunyi mudi tshilejilu tshia Mose tshikulongesha mua kukanda tshiji?
Mmunyi mudi bansonga mua kuidikija tshilejilu tshia Mose tshia mua kudifundila bipatshila bimpe? C
Tshimfuanyi tshia C
Ntshinyi tshikuabu tshiudi mua kuenza bua kuidikija mushindu uvua Mose muenze malu ne dikima utudi bamone mu nshapita eu?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Pabishibua Mose ku lufu, mmalu kayi avua mamuenzekele mu Ejipitu ne mu Midiyana angamuebeja?
Bia kutangila kabidi
Mose uvua mudipangishe malu a bungi mu nsombelu wende. Mona mutudi mua kumuidikija.
Idikija bena lulamatu, kuidikiji bavua kabayine lulamatu to—Idikija Mose; kuidikiji Palô to (2:27)
Mose wakaleka kuipatshila bubanji bua kuenzela Yehowa mudimu. Mbia meji bua kuenza nanku lelu anyi?