Alexandra Palace, mu Londres
1926—Kukadi bidimu 100 mpindieu
TSHIBUMBA tshia Nsentedi tshia dia 1/1/1926 tshiakamba ne: “Yehowa ukadi pa kutumbishisha dîna diende, ne nekuikale bantu bikala bantemu bende.”
Munkatshi mua tshidimu tshia 1926, Yehowa wakenza mudimu ne Yezu, mfumu wa tshisumbu, bua kufikisha bena Kristo ku diumvua ne: mudimu wa diyisha ke uvua ne mushinga wa bungi mu nsombelu wabu. Ke bualu kayi, “mupika wa lulamatu udi mudimuke” wakapatuila batendeledi ba Nzambi mikanda mipiamipia, kushintulula malu bua bisangilu bietu, ne kumvuija bimpe malu avua bena Kristo ne bua kuenza. (Mat. 24:45) Yezu wakabambuluisha bua bapete nzubu ne biamu bia dipatula mikanda pa mabeji bivua mua kubambuluisha bua kuenza mudimu wa diyisha.
MUKANDA MUPIAMUPIA NE DISHINTULULA MALU BUA BISANGILU
Mu ngondo 4, bakamanyisha mu tshibejibeji tshia L’Âge d’Or (lelu Tabulukayi!) ne: mukanda wa Dipikudibua (mu Anglais) uvua ne bua kupatuka. Mukanda eu uvua upingana pa muaba wa mukanda wa Études des Écritures uvua mukanda wetu munene wa kuyisha nawu. Bua tuetu kuikala nayi ya bungi, bena ku Betele bakasumba tshiamu tshivua tshiambuluisha bua kupatula mikanda 22 mu munite umue. Balongi ba Bible bavua bawupesha bantu dîba dionso divua mpunga umueneka.
Mukanda wa Dipikudibua
Balongi ba Bible bavua balonge volime ya mukanda wa Études des Écritures eu mu bisangilu munkatshi mua bidimu bia bungi. Kadi mu ngondo 5, bakatuadija kulonga biena-bualu bia mu Tshibumba tshia Nsentedi. Biakambuluisha bantu mushindu kayi?
Tshisumbu kampanda tshiakafundila muanetu Rutherford mukanda tshiamba ne: “Mu Dia Lumingu dionso tudi tulonga tshiena-bualu tshitulongoluela kudi bulongolodi bilondeshile matuku a ngondo adibu baleje. Tudi ne dianyisha dia bungi bua mutudi tumvua malongesha mapiamapia diakamue patudi tuapeta.”
Ngumvuilu mupiamupia wa malu a mu Bible wakambuluisha Balongi ba Bible bua kutungunuka ne kudifila mu mudimu wa diyisha. Tshilejilu, tshiena-bualu kampanda tshia mu Tshibumba tshia Nsentedi tshiakumvuija ne: ki nganu kuikala ne ngikadilu mimpe, kuenzela bantu malu mimpe, ne kuikala ne bukalanga kudi ne mushinga wa bungi menemene kudi bena Kristo balelela to. Tshiena-bualu atshi tshivua tshiumvuije ne: “Yehowa mmutumine bena Kristo dîyi bua bikale bantemu bende. Nunku bu mudibu bamunange, muena Kristo yonso udi ne bua kuikala ne disanka dia kutumikila mukenji wa kuyisha.”
Tshiena-bualu tshikuabu tshia mu Tshibumba tshia Nsentedi tshiakumvuija ne: bena Kristo balelela badi benzela Yehowa mudimu ne lulamatu bua kuleja ne: mbamunange. Tshivua tshikankamije Balongi ba Bible bua kuyisha bantu ba bungi menemene ne muoyo mujima ne tshisumi tshia bungi.—Yesh. 43:10, 12; Mat. 24:14.
Ngumvuilu mupiamupia wa malu eu wakashintulula malu diakamue mu bisumbu. Mbingu mikese pashishe, mu Tshibumba tshia Nsentedi tshia dia 15/7/1926 muvua mukanda uvuabu bafunde, bamba ne: “Biena-bualu bitudi balonge matuku mashale ebi mbitusake bikole bua kuyisha ne mbitukoleshe. Mpindieu katuena anu tubala Tshibumba tshia Nsentedi patupu to, kadi tudi ne bua kutshilonga.” Mukanda au uvua mujike ne mêyi aa: “Muntu yonso mmusue kuandamuna mu bisangilu, ne bidi biambuluisha tshisumbu tshietu tshijima bikole menemene.”
MPUNGILU ITU ITAMBA KUTUKANKAMIJA BUA KUYISHA
Ku ndekelu kua ngondo 5/1926, Balongi ba Bible bakenza mpungilu mu Londres, mu Angleterre. Tshikondo atshi biapu bia mu Grande-Bretagne bia dipatula mikanda pa mabeji kabivua bienza mudimu to. Ke bualu kayi bana betu ba ku Brooklyn bakenza mudimu mêba a bungi bua kupatula broshire 117000 ivua ne tshiena-bualu tshia ne: L’étendard pour les peuples. Muntu yonso uvua mubuele mu mpungilu au wakapeta wende broshire.
Mu Disambombo dia 29/5/1926, bana betu bakatuadija kuyisha ne broshire ayi. Bavua babambile mu mpungilu au ne: “Muntu yonso udi mu mpungilu eu mmulombibue bua kuyisha bantu malu a Yezu ne a Bukalenge. Ndayi mu dinda menemene ku Alexandra Palace, bana betu badiku nebanuambile tshia kuenza.”
Bakabanyina bantu broshire ne mikanda, bionso bipite pa 100000 dituku adi. Tshibumba tshia Nsentedi tshia dia 15/7/1926 tshiakamba ne: “bana betu bavua ne disanka dia katshia. Bavua bamone ne: bavua batumikile mukenji uvua Yehowa mubelele wa kuyisha.”
Dituku divua dilonda, muanetu Rutherford wakela muyuki mu nzubu udibu babikila ne: Royal Albert Hall uvua wakula bua tshivua ne bua kufikila makokeshi a pa buloba apa. Diakamue pavuabu bakangule biibi bia nzubu au, bantu 13000 bakuwulamu tente bua kulonda muyuki au. Bakuabu bavua bashale pambelu bakatelejila muyuki ku biamu bia mêyi bivuabu base pambelu apu.
Royal Albert Hall, mu Londres
Muanetu Rutherford wakumvuija mu muyuki au ne: mbulamatadi ivua ipanga mua kuenza malu adi akengedibua bualu ivua mibenge Yehowa ne Bukalenge buende. Wakela kabidi patoke malu mabi avua Bisamba bidisange bienza, pashishe kuambaye ne: bivua ne bua kubutudibua.
DIYISHA MU INDE
Pavua muanetu Rutherford muye mu Londres bua kubuela mu mpungilu, wakatuilangana ne muanetu mukuabu wa mu tshimenga tshia Sheffield, mu Angleterre, uvua kolportere (udibu babikila lelu ne: mpanda-njila), diende Edwin Skinner. Panyima pa mpungilu, bu mukavua muanetu Edwin Skinner mupingane mu teritware muvuaye, muanetu Rutherford wakamubikidisha kabidi mu Londres bua balue kumonangana nende.
Muanetu Edwin Skinner udi uvuluka, wamba ne: “Ngakela meji ne: bavua bakeba kuntuma mu ditunga dikuabu. Dituku diakalonda, ngakaya mu Londres, mudiakaje bua ne: bobu bantume mu ditunga dikuabu bua kuyisha, ndi nya.” Muvuaye wela meji amu mmuomu, bualu muanetu Rutherford wakamuebeja ne: “Udi mua kuitaba bua kuya mu Inde anyi?” Edwin kumuebejaye pende: “Udi musue bua nkuye dîba kayi?”
George Wright (ku diabakaji) ne Edwin Skinner pavuabu mu Inde
Mbingu isatu pashishe, mu ngondo wa muanda mutekete, Edwin wakabuela mu mazuwa, mutangile mu Inde. Kuvua mumanyishi wa lumu luimpe mukuabu uvua pende mudifile ku budisuile uvuaye muye nende, diende George Wright. Muanetu Edwin wakenza mudimu bu musadidi wa Betele, yeye ke uvua utangila mudimu mu Afghanistan, mu Birmanie, mu Ceylan (Sri Lanka), mu Inde, ne mu Perse (Iran). Edwin wakashala mu Inde amu bidimu 64 too ne muakajikijaye lubilu luende lua pa buloba mu 1990.
BANTANGIDI BENA NGENDU BANTUNGA MULONGO MU MUDIMU WA BUAMBI
Bu mu 1894, bulongolodi buetu buvua butuadije kutuma baleji-mpala bena ngendu bua bikale bakumbula tusumbu tua Balongi ba Bible. Mu ngondo wa 7/1926, mudimu wa baleji-mpala abu wakashintuluka. Kumpala bavua bakumbula kasumbu ka Balongi ba Bible dituku dimue, kadi bakavua mpindieu bakakumbula matuku abidi. Bavua balombe baleji-mpala abu bua kufila mêba 100 ku ngondo.
George Draper
Mutangidi muena ngendu kampanda, diende George Draper, wakafundila Société, wamba ne: bena Kristo bonso, pamue ne batangidi bena ngendu badi ne bua kudimuija bantu. Nunku bua kuikalabu badilongolole, mbimpe bikale balonga Tshibumba tshia Nsentedi. Muanetu George Draper wakajikija lubilu luende lua pa buloba mu 1938.
MPUNGILU WA MU NEW YORK
Bakenza tshitupa tshinene tshia ndekelu tshia mpungilu wa tshidimu atshi mu dia 14-18/10/1926, mu New York. Bapatudi ba ngumu mu bikandakanda ba muaba au bakitaba bua kupatula tshiena-bualu tshia muyuki wa muanetu Rutherford mu bikandakanda, tshia ne: “Le plus grand conflit de la terre est proche.” Kadi mu minite ya ndekelu, ba bungi ba kudibu bakabenga kumanyisha bantu bualu bua mpungilu au mu bikandakanda.
Tshikandakanda tshimanyisha muyuki wa Rutherford wa ne: “Le plus grand conflit de la terre est proche”
Bana betu bakapangadija bua kuya kuambila bantu tshivua bapatudi ba ngumu mu bikandakanda abu benze. Mu Ditanu dia 15/10/1926, Robert Martin wakamanyisha dipatuka dia trakte mupiamupia uvua ne tshiena-bualu tshia ne: Contre le peuple. Trakte eu uvua wakula bua malu mabi avua bapatudi ba ngumu mu bikandakanda benze ne bua muyuki wa Rutherford. Muanetu Robert Martin wakamba ne: “Tudi batuadije kudipatuila trakte au pa mabeji, ne bana betu ba balume badi ku Betele nebenze mudimu munya ne butuku too ne papatulabu trakte 1250000. Netuambile bena Kristo netu mu mpungilu bua baye kuyabanyina bantu.” Pakajika mpungilu, bana betu bakatuadija kuabanyina bantu trakte au. Anu dilolo adi, bakabanyina bantu trakte 300000.
Mu Disambombo ne mu Dia Lumingu, bakabanyina bantu trakte mitue ku muliyo mujima! Bualu bukuabu, bamanyishi ba tshisumi abu bakabanyina bantu tukanda tua Dipikudibua 3783 (mu Anglais) ne tukanda tua L’étendard pour les peuples 35140.
Mpungilu wenzekela mu Madison Square Garden mu New York, mu ngondo wa 10/1926
Mu dîba 15:00 mu Dia Lumingu mu 17/10/1926, bantu batue ku 12000 bakateleja muyuki wa muanetu Rutherford. Pakajikijaye muyuki au, bantu bavua bawanyishe bakajinga bua kumanya malu makuabu. Bakabanyina bantu mikanda binunu 9. Katshia kabavua banji kuabanyina bantu mikanda bungi abu mu mpungilu to.
NZUBU WETU MUPIAMUPIA MU 117 ADAMS STREET
Nzubu wetu mu 117 Adams Street, mu Brooklyn, mu New York
Bu muvua bantu ba bungi basue kupeta mikanda yetu, bana betu ba ku Brooklyn bakamona ne: bivua bikengela kupeta muaba mukuabu wa dipatuila mikanda yetu pa mabeji. Munkatshi mua bidimu bia bungi, bavua bafutshila nzubu mu 18 Concord Street; kadi nzubu au uvua mukese. Bana betu bakasumba kapesa ka lupangu mu Adams Street, pabuipi ne nzubu wetu mu Concord Street. Bakatuadija kuibaka nzubu munene uvua mua kulua kubambuluisha bua kupeta muaba munene wa kupatuila mikanda pa mabeji.
Bavua ne bua kujikija nzubu wetu uvuabu bibaka mu 117 Adams Street au mu 1927, ne uvua ne bua kuambuluisha bana betu bua kuikalabu badilongolole bua divulangana dia bantu divua mua kumueneka. Kubangila mu 1927, bantu ba bungi menemene bakatuadija kudisanga kudi Balongi ba Bible ne bulongolodi buetu buakatungunuka ne kukezudibua, ke kukumbanabu bua kuangata dîna dia Bantemu ba Yehowa mu 1931.