Dimukayi bua mushindu unudi nuteleja

1-2. a) Mmunyi mutu Yehowa udiisha bantu bende mu nyuma lelu eu? (Misambu 23:1, 2, 5) b) Mmalu kayi atuamona mu tshiena-bualu etshi?

LELU eu, Yehowa udi utupesha biakudia bia mu nyuma bipite bungi. Tudi mua kuamba petu anu bu Davidi, wakamba ne: “Yehowa udi Mulami wanyi. Tshiakupangila tshintu nansha.”​—Bala Misambu 23:1, 2, 5.

² Yehowa utu utudiisha mu nyuma mu mishindu ya bungi, bu mudi ku diambuluisha dia bisangilu bietu. Misangu ya bungi tutu tulongamu malu atukadi balonge. Nansha tuetu tukadi “bashindame bimpe mu bulelela,” bidi ne mushinga bua batuvuluije malu aa. (2 Pet. 1:12) Kadi patubu balongeshamu malu aukadi mulonge misangu ya bungi, utu umona ne: kabiena ne mushinga bua kuteya ntema anyi? Biobi nanku, tshiena-bualu etshi netshikuambuluishe bua wikale uteya ntema mu bisangilu. Netumone mudibi ne mushinga bua kuikala kuteya ntema mu bisangilu, mudi bana betu batu balongeshamu mua kuambuluisha bakuabu bua kuteyabu ntema, ne tshidi yonso wa kutudi mua kuenza bua kuikala ne ntema mu bisangilu. Kadi tuanjayi kumona utu utulongesha mu bisangilu.

YEHOWA KE UTU UTULONGESHA MU BISANGILU

3. Mmunyi mutu Yehowa utulongesha? Mmunyi mutu bena mudimu bende benza mudimu ne Bible patubu balongesha?

³ Yehowa utu utulongesha ku diambuluisha dia Bible, Dîyi diende. (2 Tim. 3:16, 17) Yezu uvua mumanye Bible. Uvua wenza mudimu bimpe ne Dîyi dia Nzambi, kufikishabi bantu bavua bamuteleja ku diamba ne: “Mmunyi mudi muntu eu ne dimanya dia Mifundu dia mushindu eu pende kayi mulonge tulasa?” (Yone 7:15) Bantu bavua basue kumanya bulelela bavua basanka pavua Yezu umvuija Dîyi dia Nzambi. Bena Kristo ba tshikondo tshia bapostolo bavua benza pabu mudimu bimpe ne Dîyi dia Nzambi pavuabu balongesha bantu bakuabu. Paulo ne Apolo mbamue ba kudibu. (Bien. 17:2, 3; 18:24, 28) Tuetu Bantemu ba Yehowa tudi bamanye ne: malu atutu tulongesha mu mikanda yetu, mu ndongamu yetu ya ku TV, mu miyuki ne mu filme yetu, tutu tuangatshila mu Bible. Bantu ba bungi batu balua mu bisangilu batu bakema bua mututu tuenza mudimu ne Bible. Bana betu batu ne midimu mu bisangilu batu balongesha ne Bible, bamubadila bantu ne babaleja mua kutumikila bidibu babala.​—Luka 24:32.

4. Muaku “kumvua” ne “kuteleja” idi mua kuikala kabidi ne diumvuija kayi?

⁴ Misangu ya bungi, miaku eyi: “kumvua” ne “kuteleja” idi mu Bible itu yumvuija kutumikila. Nunku padi Yehowa utulongesha ku diambuluisha dia Dîyi diende mu bisangilu, ne tuetu bafike ku dimanya tshidiye musue bua tuenze, netumutumikile bipepele. Tuikalayi bajadike ne: Yehowa udi usanka patudi tuteya ntema padiye utulongesha mu bisangilu ne patudi tutumikila malu atudi tulongamu.​—Nsu. 27:11.

BUA TSHINYI BIDI NE MUSHINGA BUA KUTEYA NTEMA MU BISANGILU?

5. Tuetu banange Yehowa bikole netufike ku dienza tshinyi? (Yone 4:23, 24; 1 Yone 5:3)

⁵ Tutu tuteya ntema mu bisangilu bualu tudi banange Yehowa. (Mat. 22:37) Patudi tulonga malu a bungi a Yehowa, tudi tufika ku dimunanga kabidi bikole. Dinanga adi ke diatusaka bua kumuteleja, kumutumikila, ne kumutendelela mushindu udiye musue.​—Bala Yone 4:23, 24; 1 Yone 5:3.

6. Mmalu kayi atutu tulonga mu bisangilu bua kuambuluisha bakuabu?

⁶ Tutu tuteya ntema mu bisangilu bualu tudi banange bantu netu. (Mat. 22:39) Yehowa utu utulongesha mu bisangilu mushindu utudi mua kuambuluisha bena Kristo netu ne bantu badi kabayi banji kumumanya. Tshilejilu, mu broshire wa Nanga bantu ubavuije bayidi, badi batuleja ngikadilu itudi ne bua kuikala nayi patudi mu buambi. Bitu bikukolela bua kutuadija muyuki ne muntu bua kumuyisha anyi? Biobi nanku, ikala uteya ntema padi bana betu benza manaya mu tshisangilu tshia munkatshi mua lumingu mu tshitupa tshia “Difila ku mudimu wa buambi.”

7. Bua tshinyi bidi ne mushinga bua kutungunuka ne kutumikila Yehowa?

⁷ Tutu tuteya ntema mu bisangilu bualu tudi basue kuikala ne nsombelu muimpe. Tuetu tutumikila Dîyi dia Nzambi, anu bu batendeledi ba Yehowa ba kale, netuikale ne nsombelu wa disanka lelu ne bua kashidi. (Dut. 32:44-47) Patudi tuteya ntema mu bisangilu, tudi tupeta malu adi atukankamija bua kutungunuka ne kutantamena ntatu, bindile too ne patuabuela mu bulongolodi bupiabupia. (Lomo 8:25) Kutumikila Yehowa mpindieu kudi ne mushinga bualu tudi mu matuku a ku nshikidilu ne tudi ne bua kushala batabale mu nyuma.​—Mat. 24:42-44; Buak. 1:3.

MUA KUAMBULUISHA BAKUABU BUA BIKALE NE NTEMA MU BISANGILU

8. Bua tshinyi bana betu badi balongesha kumpala badi ne bua kutungunuka ne kulengeja ndongeshilu wabu?

⁸ Bana betu batu balongesha kumpala, nangananga batu benza miyuki ya patoke, badi ne bua kutungunuka ne kuakaja mushindu wabu wa kulongesha. Muanetu yeye mulongolole muyuki wende bimpe, malu alongeshaye neambuluishe bantu badi kabayi Bantemu bua kumanya malu a bungi a mu Bible ne neambuluishe kabidi bena Kristo netu bua kumvua bulelela bimpe ne kutumikila bidiye ulongesha. Wewe ne mudimu mu bisangilu, manya ne: malu awalongesha adi mua kuambuluisha bakuabu mu mushindu wa dikema. Wewe ne diakalenga dia kuenza miyuki, mona malu audi mua kutumikila. Nansha mudi malu aa atangila nangananga badi benza miyuki ya patoke, adi mua kuambuluisha kabidi badi benza miyuki mikuabu ya mu bisangilu.​—2 Tim. 4:2; Tito 1:9.

9. Bua tshinyi mbimpe kulongolola ngenyi ya mu muyuki webe bua ikale yumvuika bimpe?

⁹ Longolola ngenyi bua yumvuike bipepele. Ngamba-malu yonso utu musue bua bantu bikale bumvua bimpe bidiye ulongesha. Bantu badi mua kubuela mu ditanaji wewe ulongesha malu kaayi umvuika bimpe. Ntshinyi tshiudi mua kuenza bua ngenyi ya mu muyuki webe yumvuike bimpe? Mona amue malu audi mua kuenza: 1) Paudi utuadija muyuki, leja malu manene awakuila. 2) Umvuija malu au bumue ku bumue. Ikala umina mata paudi ujikija bualu kampanda bunene bua bateleji bamanye ne: ukadi upita ku bukuabu. 3) Uambulule mu mêyi makese ku ndekelu kua muyuki webe.

10. Bua tshinyi mbimpe malu awalongesha anji kukusankisha wewe?

¹⁰ Enza bua malu awalongesha anji kukusankisha wewe. Wewe munange malu awalongesha mu muyuki webe, newambe malu au ne disanka. (Nsu. 2:4, 5; Bien. 4:20) Wewe muele meji bimpe bua malu ne mvese bidi mu muyuki webe, neubinange bikole. Muanetu wa balume mukuabu wa mu États-Unis udi ne bidimu bipite pa 70 udi uvuluka muyuki uvuaye muteleje pavuaye nsonga, wamba ne: “Ntshidi mvuluka muvua ngamba-malu mutukankamije bua kuela meji bikole patudi tudibadila Dîyi dia Nzambi. Wakakula ne dishindika, utumvuija mutuvua mua kuenza nanku. Muyuki au uvua ne mushinga wa bungi kundi, bualu wakangambuluisha bua kuakaja mushindu wanyi wa kudilongela Bible ne kushemesha malanda anyi ne Yehowa.”

11. Bua tshinyi bidi ne mushinga bua kufila mibelu misunguluke paudi wenza muyuki? (1 Timote 4:13-16)

¹¹ Anji ela meji bua bidi bateleji nabi dijinga ne ubaleje tshidibu ne bua kuenza. Pamutu pa kuamba malu anu mudiwu amu, enza mudimu ne mvese bua kufila mibelu misunguluke anyi malu adibu ne bua kuenza. Tshilejilu, mupostolo Paulo uvua mupeshe Timote mibelu misunguluke bua kumuambuluisha bua ashale mukole mu nyuma pavuaye wenza mudimu mu Efeso. (Bala 1 Timote 4:13-16.) Ela meji a malu adi bateleji bebe nawu dijinga, ne ubaleje mishindu mimpe idibu mua kutumikila.

12. Bua tshinyi mbitambe buimpe bua kuakula bu pa tshibidilu paudi wenza muyuki?

¹² Ambulula muyuki webe ne dîyi dikole kumbelu bua umone mua kuakula bu pa tshibidilu. Wewe wakula bu pa tshibidilu, nebikale bipepele bua bantu badi bakuteleja kushalabu ne ntema ku biudi wamba ne kubiumvuabu bimpe. Nanku ki mbimpe kufunda kalu ne kalu konso ka mu muyuki webe ne kubadila bantu biudi mufunde abi to. Broshire wa Difila ku dibala ne ku dilongesha udi wamba ne: “Akula muutu wakula pa tshibidilu, kabidi ne muoyo mujima, bua kuleja muudi umvua bua tshiena-bualu tshiebe ne bua badi bakuteleja.” Wewe wakula ne muoyo mujima, bateleji nebamone ne: udi wenza muyuki ne musangelu, ne muyuki au newubasankishe ne newubasake bua kutumikila.

13. Bua tshinyi bana betu batu balongesha mu tshisumbu badi ne bua kulomba mibelu kudi badi bapiluke mu dienza miyuki? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)

¹³ Lomba mibelu kudi muanetu udi mupiluke mu dienza miyuki. Mmunyi muudi mua kumulombayi? Udi mua kumuleja malu aukadi mufunde, pashishe usakidile ngenyi yakupeshaye mu muyuki webe. Udi mua kumulomba kabidi bua akuteleje paudi wambulula muyuki webe ne dîyi dikole bua akuleje miaba iudi mua kuakaja. (Nsu. 1:5) Tuetu bonso tutu ne malu atutu tuamba katuyi bamanye, anyi mene katuena mua kujingulula bikala malu atudi tuamba ni adi umvuika bimpe anyi ni adi mua kuambuluisha bateleji. Tudi basue kuakaja mushindu wetu wa kuenza miyuki anyi wa kulongesha bua bantu badi batuteleja bamone mua kumvua bimpe malongesha malenga a mu Bible ne bamanye mua kuatumikila.a

MUA KUSHALA NE NTEMA MU BISANGILU

14. Bua tshinyi tudi ne bua kuikala ne mmuenenu wa malu uvua nende mufundi wa Misambu 119? (Misambu 119:24, 111, 167)

¹⁴ Tudi mua kushala ne ntema mu bisangilu tuetu bavuluke ne: mibelu ya Yehowa idi ne mushinga wa bungi. Tudi dijinga ne mibelu ya Nzambi bua kumona mua kupita bimpe ne ntatu idi itukuata mu “bikondo bia malu makole bidi bikole mua kupita nabi” bitudi ebi. (2 Tim. 3:1) Kadi biobi bienzeke ne: malu atudi balonge tukadi baalonge misangu ne misangu, mbimpe tuikale ne mmuenenu wa malu uvua nende mufundi wa Misambu 119 bua mibelu ya Yehowa.​—Bala Misambu 119:24, 111, 167.

15. Ntshinyi tshidi mua kutuambuluisha bua kuikala ne dianyisha bua malu atudi tulonga mu bisangilu?

¹⁵ Mbimpe tuikale tuangata malongesha atudi tupetela mu bisangilu bu dipa dia kudi Yehowa. Tshivua tshifikile bena Isalele mu tshipela pavua Yehowa mubapeshe mana tshidi mua kutulongesha. (Ekes. 16:15, 31) Bavua anu ne bua kuikala ne dianyisha patshivuabu bapetelaku mana. Yehowa ke uvua mubapeshawu, avua mimpe mukana, ne avua abambuluisha bua kushala ne muoyo. Kadi pakapita matuku, akatuadija kutonda bamue bena Isalele bualu bavua baadia matuku onso. (Nom. 21:5) Bualu ebu budi butulongesha tshinyi? Katuena ne bua kulengulula amue malongesha anu bualu tukadi baalonge misangu ya bungi to. Kadi mbimpe tuikale tuvuluka ne: Yehowa ke utu utulongeshawu. Mbimpe tuvuluke kabidi ne: mupika wa lulamatu utu utulongoluela malongesha au bimpe menemene. Malu atudi tulonga au adi mua kutuambuluisha bua kuangata mapangadika mimpe ne kupeta muoyo wa tshiendelele.​—Nsu. 3:13, 16-18; Yone 17:3.

16. Ntshinyi tshitu tshiambuluisha bamue Bantemu ba Yehowa bua kushala ne ntema mu bisangilu? (Tangila kabidi kazubu ka ne: “Malu a kuenza bua kuikala ne ntema.”)

¹⁶ Tudi mua kushala ne ntema mu bisangilu tuetu tutumikila malu adi bana betu kampanda bambe. Tshilejilu, mona tshivua tshiambuluishe bamue Bantemu ba Yehowa ba bidimu bia bungi bua kuikalabu ne ntema mu bisangilu. Ashley udi Ntemu kukadi bidimu bipite pa 30 udi wamba ne: “Kulongolola bisangilu ke kutu kungambuluisha bua kushalamu ne ntema. Pantu tshiyi ndilongolola, bitu binkolela bua kuandamuna, ne ntu ntuadija kutuma meji ku malu a tshianana.” József udi Ntemu kukadi bidimu 52 udi wamba ne: “Ntu musue kushala ne ntema padibu bumvuija malu ankadi mumanye bualu kuumvua mu mishindu mishilashilangane kutu kumfikisha ku diumvua bimpe menemene.” Udi wamba kabidi ne: “Muanetu udi wenza muyuki yeye kayi ngamba-malu wa dipoko, ntu ngimanyina pa malu a mu Bible adiye wamba pamutu pa kuimanyina pa mushindu udiye uamba.”

17. Mmalu kayi makuabu adi mua kukuambuluisha bua kushala ne ntema mu bisangilu? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)

¹⁷ Mona malu makuabu adi mua kukuambuluisha bua kushala ne ntema mu bisangilu: 1) Diaku biakudia bikese kumpala kua kuyamu, tshianana udi mua kuya kulala. 2) Fika kumpala kua dîba ne keba muaba wa wewe kusomba kumpala kua biobi kutuadija. 3) Kanga muadi wa tshiamu tshiebe ne enza bua katshinyangi ntema yebe to. 4) Ela meji a malu ikala ngamba-malu mua kuakuila. 5) Shala mutangile ngamba-malu padiye wakula. 6) Funda tumalu tudi tukengela anyi zola tubimfuanyi tudi mua kukuvuluija malu a mushinga. 7) Dienzeja bua kuteya ntema padibu bumvuija mvese ne keba bua kumvua mudiyi ipetangana. 8) Diebeja ne: ‘Mmunyi mundi mua kuambuluisha muntu ne bualu ebu mu tshisumbu anyi mu buambi?’ 9) Kumpala kua kuya mu mpuilu ne mpungilu, buela mu programe, utangile tshiena-bualu tshia dituku dionso, biena-bualu bia miyuki yonso ne mvese yabi. 10) Bua kulongolola muoyo webe, nsomba talala, ulondeshe mijiki ne bimfuanyi bidibu baleja kumpala kua ndongamu kutuadija.

IKALA NE NTEMA PADI YEHOWA UKULONGESHA

18. Bua tshinyi mbimpe tuikale ne ntema mu bisangilu?

¹⁸ Tuetu ne ntema mu bisangilu, bidi bileja ne: tudi basue bua Yehowa atulongeshe bua kuenza malu adi amusankisha. (Mis. 23:3; 31:3) Bidi bikengela Yehowa atulombole bua tutungunuke ne kuenza malu makane. Nunku, mbimpe ‘tudimuke bua mushindu utudi tuteleja’ ne tutumikile malu atudi tulonga mu bisangilu. (Luka 8:18) Bantu badi bateleja Yehowa nebikale ne disanka mpindieu ne nebapete muoyo wa tshiendelele matuku atshilualua.​—Mis. 119:2, 14.