ÉXODO
1 Na̱yóʼo kúú na̱ se̱ʼe ta̱ Israel na̱ ni̱xa̱a̱ xíʼinra* chí Egipto, iin tá iinna xíʼin na̱ veʼena: 2 ta̱ Rubén, ta̱ Simeón, ta̱ Leví xíʼin ta̱ Judá; 3 ta̱ Isacar, ta̱ Zabulón xíʼin ta̱ Benjamín; 4 ta̱ Dan xíʼin ta̱ Neftalí, ta saátu ta̱ Gad xíʼin ta̱ Aser. 5 Ta ndiʼi na̱ se̱ʼe ta̱ Jacob, 70 xi̱kuuna. Ta̱ José xa̱a̱ chí Egipto ni̱xi̱yora. 6 Tándi̱ʼi, ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ José ta saátu ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼi na̱ ñanira xíʼin ndiʼi na̱ ni̱xi̱yo tiempora. 7 Ku̱a̱ʼání se̱ʼe na̱ israelita* ka̱ku ta ku̱a̱ʼání ki̱xáʼana ndu̱una, ndakúní ni̱xa̱a̱na ndu̱una ta kamaní ku̱u ña̱yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán iin chu̱túna iníí nu̱ú ñuu kán.
8 Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱, ki̱xáʼa xáʼndachíñu inka ta̱ rey chí Egipto, ta ta̱yóʼo va̱ása níxi̱xini̱ra ta̱ José. 9 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuura: “Kotondó, na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼáníka kúúna nu̱ú miíyó ta ndakúníkana nu̱úyó. 10 Ná ndukúyó ndáaña kivi keʼéyó xíʼinna ña̱ va̱ása nduku̱a̱ʼáníkana. Chi tá kǒo, tá ná kixáʼa na̱ inka ñuu na̱ sáa̱-ini xíni miíyó kanitáʼanna xíʼinyó, ndakutáʼanna xíʼin na̱yóʼo ta kanitáʼanna xíʼinyó tasaá ku̱ʼu̱nvana ñuu yóʼo”.
11 Nda̱kaxinna na̱ ta̱a na̱ kiʼin kuenta xíʼinna ña̱ kachíñuna. Na̱yóʼo xi̱ ixandúxana xíʼinna ña̱ kachíñundáʼvina ta xi̱ ixandi̱va̱ʼanína xíʼinna. Saátu i̱xandúxana xíʼinna ña̱ i̱xava̱ʼana ku̱a̱ʼá veʼe ta ni̱xa̱a̱ña ndu̱uña ñuu Pitom xíʼin Raamsés, ta yóʼo kúú nu̱ú xi̱ndataánva̱ʼa* ta̱ faraón ña̱ xi̱kuumiíra. 12 Soo tá ndeéka xi̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinna, ku̱a̱ʼáka xi̱nduu na̱yóʼo, ta ku̱a̱ʼáka nu̱ú ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱ndoona. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ni̱yi̱ʼvíní na̱ egipcio xi̱nina na̱ israelita. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, na̱ egipcio ndeéníka i̱xandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ israelita ta ve̱eníka chiñu ta̱xina ndaʼa̱na. 14 Sa̱xóʼvi̱nínana* chi ta̱xina chiñu ña̱ yo̱ʼvi̱ní* ndaʼa̱na: ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna ña̱ ndasakána nda̱ʼyi̱ ta ixava̱ʼana ndo̱ʼo, saátu ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna ña̱ kachíñuna yuku̱. I̱xandi̱va̱ʼanína xíʼinna ta ve̱ení chiñu ta̱xina ndaʼa̱na.
15 Tándi̱ʼi, ta̱ rey ñuu Egipto ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin u̱vi̱ ná ñaʼá ná hebrea ná xi̱naní Sifrá xíʼin Pua, ná xi̱chindeétáʼan xíʼin ná ñaʼá ña̱ kaku se̱ʼená. 16 Ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinná: “Tá ná chindeétáʼanndó xíʼin ná hebrea ña̱ kaku se̱ʼená, ta xítondó ña̱ ndóoná nu̱ú tayi̱ nu̱ú ndóo ná káku se̱ʼe, xíniñúʼu keʼéndó ña̱yóʼo: tá iin ta̱ loʼo kúú ta̱ ka̱ku, kaʼníndóra, soo tá iin ñá loʼo kúúñá, ná kutakuvañá”. 17 Soo ná ñaʼá yóʼo, xi̱ ixato̱ʼóvaná Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán nu̱úka ña̱ keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey ñuu Egipto xíʼinná, náyóʼo va̱ása níxi̱xaʼníná na̱ ta̱a válí. 18 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo, ta̱ rey ñuu Egipto ka̱nara ná ñaʼá yóʼo, ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunraná: “¿Nda̱chun va̱ása níxaʼníndó na̱ ta̱a válí?”. 19 Ná ñaʼá yóʼo nda̱kuiinná yuʼú ta̱ faraón, ta ka̱chiná: “Ná hebrea va̱ása íyoná nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ná egipcia. Ná hebrea ndakúnívaná chi tá kúma̱níka xa̱a̱ ná sakáku se̱ʼená, xa̱a̱ sákaku miívaná se̱ʼená”.
20 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, Ndióxi̱ ta̱xira bendición ndaʼa̱ ná ñaʼá yóʼo ta ku̱a̱ʼáníka ni̱xa̱a̱ na̱ ñuu Israel ndu̱una ta ndakúní ndu̱una. 21 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ i̱xato̱ʼóní ná ñaʼá yóʼo Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta̱xira ña̱ koo se̱ʼená. 22 Tándi̱ʼi, ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuura: “Ndiʼi na̱ ta̱a válí na̱ sa̱kán káku, na̱ se̱ʼe na̱ hebreo, sakánandóna chí yu̱ta Nilo, ta ná ñaʼá válí kuití ná kutaku”.
2 Tá ku̱u ña̱yóʼo, iin ta̱a ta̱ ke̱e ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Leví ti̱ndaʼa̱ra xíʼin iin ñá se̱ʼe ta̱ Leví. 2 Ni̱ke̱e se̱ʼe ñáyóʼo ta sa̱kákuñá iin ta̱ loʼo. Tá xi̱niñá ña̱ liviní ta̱yóʼo, u̱ni̱ yo̱o̱ chi̱se̱ʼéñára. 3 Tá va̱ása níkivika chise̱ʼéñára, ki̱ʼinñá iin canasta ña̱ ku̱vaʼa xíʼin papiro, ta nda̱kasiñá alquitrán* xíʼin brea* sa̱tá ña̱yóʼo, chi̱kaa̱ñá ta̱ loʼo yóʼo iniña ta chi̱ndúʼúñá canasta yóʼo tañu tu̱yo̱ó* tú íyo yatin yuʼú yu̱ta Nilo. 4 Soo ku̱ʼvara, xíká loʼo xi̱ndichiñá ña̱ va̱ʼa kuniñá ndáaña kundoʼora.
5 Tasaá, ñá se̱ʼe ta̱ faraón ni̱xa̱ʼa̱nñá chí yu̱ta Nilo ña̱ va̱ʼa kuchiñá. Ta tá xíka ná káchíñu nu̱úñá chí yuʼú yu̱ta kán, ñá se̱ʼe ta̱ faraón xi̱niñá iin canasta ma̱ʼñú tu̱yo̱ó, ta kama ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ñá káchíñu nu̱úñá ña̱ ná ku̱ʼu̱nñá xa̱ʼa̱ña. 6 Tá xu̱náñáña, xi̱niñá iin ta̱ lée loʼo ta xákukavíra. Saá ku̱ndáʼvikaví-iniñá xi̱niñára ta ka̱chiñá: “Se̱ʼe na̱ hebreo kúú ta̱yóʼo”. 7 Tasaá, ñá loʼo ku̱ʼva ta̱ loʼo yóʼo ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunñá ñá se̱ʼe ta̱ faraón: “¿Á kúni̱ún ku̱ʼi̱n ndukúi̱ iin ñá hebrea ña̱ va̱ʼa sachíchínñá ta̱ loʼo yóʼo?”. 8 Ñá se̱ʼe ta̱ faraón nda̱kuiinñá: “Va̱ʼava, kúáʼan nandukúñá”. Tasaá kamaní ni̱xa̱ʼa̱n ñá loʼo yóʼo na̱ndukúñá siʼí ta̱ loʼo yóʼo. 9 Ñá se̱ʼe ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ñá ñaʼá kán: “Ndakiʼin ta̱ loʼo yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼún ta sachíchíúnra ta chaʼvii̱ yóʼó”. Tasaá ñá ñaʼá kán nda̱kiʼinñá ta̱ loʼo yóʼo ta sa̱chíchínñára. 10 Tá xa̱ʼnu ta̱ loʼo yóʼo, nda̱taxiñára ndaʼa̱ ñá se̱ʼe ta̱ faraón, ta ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura se̱ʼeñá. Ñáyóʼo chi̱naníñára Moisés* ta ka̱chiñá: “Ini ti̱kui̱í ta̱vái̱ ta̱ loʼo yóʼo”.
11 Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱, tá xa̱a̱ xa̱ʼnu ta̱ Moisés, ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱tora na̱ ñanira na̱ hebreo ña̱ va̱ʼa kunira ña̱ ve̱ení chiñu kéʼéna ta xi̱nira ña̱ káni iin ta̱ egipcio iin ta̱ hebreo. 12 Tasaá ki̱xáʼara xítora á kǒo na̱ xítoñaʼá, ta xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iinna níxinira, xa̱ʼníra ta̱ egipcio kán ta chi̱se̱ʼérara ti̱xin yu̱ti.
13 Tá inka ki̱vi̱ xi̱nira ña̱ kánitáʼan u̱vi̱ ta̱ hebreo. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ kúúmií ku̱a̱chi: “¿Nda̱chun kániún ñaniún?”. 14 Ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “¿Ndáana nda̱kaxin yóʼó ña̱ kaʼndachíñún nu̱úndi̱ á ña̱ ndatiún ku̱a̱chi xíʼinndi̱? ¿Á kúni̱ún kaʼníún yi̱ʼi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱ʼníún ta̱ egipcio?”. Tasaá ni̱yi̱ʼví ta̱ Moisés ta nda̱kanixi̱níra: “Xa̱a̱ ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼíi̱”.
15 Tá ku̱ndaa̱-ini ta̱ faraón xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, xi̱kuni̱ra kaʼníra ta̱ Moisés. Soo ta̱yóʼo xi̱nura nu̱ú ta̱ faraón ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra koora chí Madián. Tá ni̱xa̱a̱ra kán, xi̱koora* yatin yuʼú iin pozo. 16 Ta ta̱ xi̱kuu su̱tu̱ chí Madián, ni̱xi̱yo u̱xa̱ se̱ʼe-síʼira. Ta náyóʼo ni̱xa̱a̱ná ña̱ taváná ti̱kui̱í ta sakútúnárá nu̱ú xi̱taánna ti̱kui̱í xi̱xiʼi ndikachi* sa̱na̱ yivána. 17 Soo ni̱xa̱a̱ sava na̱ ndáa ndikachi, ta nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ xi̱keʼéna, ta̱xínna náyóʼo. Tá xi̱ni ta̱ Moisés ña̱yóʼo, nda̱kundichira ta chi̱ndeétáʼanra xíʼin ná ñaʼá yóʼo ta ta̱xira ti̱kui̱í xi̱ʼi ndikachi sa̱na̱ yiváná. 18 Tá ndi̱kóná veʼe yiváná ta̱ Reuel,* nda̱kanda̱ní-inira* ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunraná: “¿Nda̱chun ya̱chi̱ní ndi̱kóndó vitin?”. 19 Ta náyóʼo nda̱kuiinná: “Iin ta̱ egipcio nda̱kiʼin tu̱ʼunndi̱ nu̱ú na̱ ndáa ndikachi. Nda̱a̱ ta̱vára ti̱kui̱í ta ta̱xirará xi̱ʼi ndikachi sa̱na̱yó”. 20 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ná se̱ʼera: “¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱nra? ¿Nda̱chun sa̱ndákoondóra kán? Kanandóra ná kixira kuxura xíʼinyó”. 21 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ka̱ndíxara kindo̱ora koora xíʼin ta̱ ta̱a kán, ta ta̱xira se̱ʼera ñá Ziporá ña̱ kooñá ñá síʼira. 22 Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱ ka̱ku iin se̱ʼeñá, ta ta̱ Moisés chi̱nanírara Guersom,* saáchi ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Ta̱ inka ñuu kúi̱ ta ki̱xai̱ íyoi̱ ñuu yóʼo”.
23 Ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ ta saáví ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ rey ñuu Egipto. Soo ni saá na̱ israelita ndeéní xi̱xoʼvi̱na* xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kachíñundáʼvina. Ki̱vi̱ tá ki̱vi̱ ndeéní xi̱xakuna ta xi̱kaʼa̱n-ndáʼvina xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna. 24 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, Ndióxi̱ xi̱niso̱ʼora ña̱ ndeéní xóʼvi̱na ta nda̱kaʼánra xa̱ʼa̱ trato ña̱ ke̱ʼéra xíʼin ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac ta saátu ta̱ Jacob. 25 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Ndióxi̱ xi̱nira ña̱ xóʼvi̱ní na̱ israelita ta ku̱ndáʼvi-inira xi̱nirana.
3 Ta̱ Moisés xi̱ndaara ndikachi* sa̱na̱ si̱sora ta̱ Jetró, ta̱ xi̱kuu su̱tu̱ chí Madián. Iin ki̱vi̱ tá ndáara ndikachi chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu,* chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, ni̱xa̱a̱ra nu̱ú yuku̱ Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ña̱ naní Horeb. 2 Tasaá ki̱ta ángel Jehová ma̱ʼñú iin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱ ndaʼa̱ iin tú iñú, tasaá ta̱ Moisés ki̱ʼinra kuenta ña̱ va̱ása xíxi̱ tú iñú yóʼo, ni ndeéní xíxi̱ ñuʼu̱ ndaʼa̱nú. 3 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés: “Ná kuyatii̱n ña̱ va̱ʼa kotoi̱ ndáaña kúu, tasaá kunda̱a̱-inii̱ nda̱chun va̱ása xíxi̱ tú iñú yóʼo”. 4 Tasaá xi̱ni Jehová ña̱ kúyatinra ña̱ va̱ʼa kunira ndáaña kúu, ta ma̱ʼñú tú iñú kán Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Moisés, Moisés”. Ta ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “Yóʼo íyoi̱”. 5 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinra: “Va̱ása kuyatiún. Tavá ndu̱xa̱ún, saáchi nu̱ú ñuʼú yi̱i̱ kúú nu̱ú níndichiún”.
6 Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Yi̱ʼi̱ kúú Ndióxi̱ yiváún, Ndióxi̱ ta̱ Abrahán, Ndióxi̱ ta̱ Isaac, ta saátu kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ Jacob”. Tasaá ta̱ Moisés chi̱saʼvira nu̱úra, saáchi ni̱yi̱ʼvíra kotora Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. 7 Ta ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová: “Xítoi̱ ña̱ xóʼvi̱* na̱ ñui̱ chí Egipto, ta saátu xíniso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní xákuna xa̱ʼa̱ ña̱ íxandúxana xíʼinna ña̱ keʼéna chiñu ña̱ ve̱ení. Kúnda̱a̱ va̱ʼa inii̱ ndáaña sáxo̱ʼvi̱ miína. 8 Ña̱kán ku̱ʼi̱n ndatavái̱na ndaʼa̱ na̱ egipcio, ta ndatavái̱na ku̱ʼu̱nna xíʼi̱n nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ʼaní, ña̱ ndíka̱ní, nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú, ña̱ kúú ñuʼú na̱ cananeo, na̱ hitita, na̱ amorreo, na̱ perizita, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo. 9 Saáchi nda̱a̱ nu̱ú íyoi̱ xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ xáku na̱ ñuu Israel. Ta saátu xi̱nii̱ ña̱ íxandi̱va̱ʼaní na̱ egipcio xíʼin na̱ ñui̱. 10 Ta vitin chindaʼíi̱ yóʼó nu̱ú ta̱ faraón. Yóʼó kúú ta̱ tavá na̱ ñui̱ na̱ israelita na̱ íyo chí Egipto”.
11 Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱: “Va̱ása íyo tu̱ʼvavíi̱ ña̱ ku̱ʼi̱n nu̱ú ta̱ faraón ta tavái̱ na̱ israelita na̱ ndóo chí Egipto”. 12 Ta Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Yi̱ʼi̱ koi̱ xíʼún. Ña̱yóʼo kúú ña̱ na̱ʼa̱ nu̱ún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú ta̱ chi̱ndaʼá yóʼó: tá ná taváún na̱ ñui̱ na̱ ndóo chí Egipto, ndiʼindó kixindó yuku̱ yóʼo ta ndasakáʼnundó Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱”.
13 Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱: “Tá ná ku̱ʼi̱n nu̱ú na̱ israelita, ta ná ka̱ʼi̱n xíʼinna: ‘Ndióxi̱ ta̱ xi̱ndasakáʼnu na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá kúú ta̱ chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ va̱xii̱ nu̱úndó’. Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼunna yi̱ʼi̱: ‘¿Nda̱saa naníra?’, ¿ndáaña ka̱ʼi̱n xíʼinna?”. 14 Tasaá Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Yi̱ʼi̱ xa̱i̱ koi̱ ña̱ kúni̱ miíi̱ koi̱”.* Ta ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita: ‘Yi̱ʼi̱ xa̱i̱ koi̱, kúú ta̱ chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ va̱xii̱ nu̱úndó’”. 15 Tasaá, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼin ta̱ Moisés:
“Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita: ‘Jehová, Ndióxi̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, Ndióxi̱ ta̱ Abrahán, Ndióxi̱ ta̱ Isaac ta saátu Ndióxi̱ ta̱ Jacob kúú ta̱ chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ va̱xii̱ nu̱úndó’. Ña̱yóʼo kúú ki̱víi̱ ta va̱ása nasa̱maña, tasaá kúú ña̱ xíniñúʼu ndakaʼán na̱ se̱ʼendó xa̱ʼíi̱, ta saátu na̱ se̱ʼena na̱ koo chí nu̱únínu. 16 Ta vitin, kúáʼan ta sandátaka na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel, ta ka̱ʼa̱n xíʼinna: ‘Jehová Ndióxi̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, Ndióxi̱ ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Jacob, ki̱tara nu̱úi̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼi̱n: “Kíʼinvai̱ kuenta xíʼinndó, ta xítoi̱ ndiʼi ña̱ kéʼé na̱ ñuu Egipto xíʼinndó. 17 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, mií ña̱ ndixa káʼi̱n xíʼinndó, ña̱ tavái̱ ndóʼó ñuu Egipto, chi na̱yóʼo ndeéní sáxo̱ʼvi̱na ndóʼó, ta tavái̱ ndóʼó ku̱ʼu̱nndó xíʼi̱n nu̱ú ñuʼú na̱ cananeo, na̱ hitita, na̱ amorreo, na̱ perizita, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo, nu̱ú ñuʼú yóʼo íyoní leche xíʼin ñu̱ñú”’.
18 ”Na̱yóʼo kuniso̱ʼona ña̱ ka̱ʼún. Ta yóʼó xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel xíniñúʼu ku̱ʼu̱nndó nu̱ú ta̱ rey ñuu Egipto, ta ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo xíʼinra: ‘Jehová Ndióxi̱ na̱ hebreo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱. Ña̱kán, ixaún ña̱ ma̱ní, taxi loʼo ná ku̱ʼu̱nndi̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, ña̱ va̱ʼa so̱kóndi̱ kití nu̱ú* Jehová Ndióxi̱ndi̱’. 19 Soo kúnda̱a̱va-inii̱ ña̱ va̱ása taxi ta̱ rey ñuu Egipto ku̱ʼu̱nndó, nda̱a̱ ná kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ ixandúxai̱ xíʼinra tasaá taxira ku̱ʼu̱nndó. 20 Ña̱kán kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ va̱ʼa taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto, ta keʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ ndakanda̱ní-inina* xíʼin. Tá ná ndiʼi keʼíi̱ ña̱yóʼo, saá taxira ku̱ʼu̱nndó. 21 Ta chika̱i̱ ini na̱ egipcio ña̱ va̱ʼa koo inina xíʼinndó, xa̱ʼa̱ ña̱kán tá ná ku̱ʼu̱nndó, taxina ña̱ʼa ku̱ʼu̱n xíʼinndó. 22 Iin tá iin ná ñaʼá xíniñúʼu ndukúná ña̱ʼa ña̱ plata, ña̱ oro xíʼin ti̱ko̱to̱ nu̱ú ná ndóo yatin xíʼinná á ná ndóo veʼená, ta taxindóña ndaʼa̱ se̱ʼendó ña̱ va̱ʼa kuniñúʼunaña. Ta ndakiʼinndó ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmií na̱ egipcio”.
4 Soo ta̱ Moisés nda̱kuiinra: “¿Ta ndáaña keʼíi̱ tá va̱ása kándíxana ta ni va̱ása xíínna kuniso̱ʼona yi̱ʼi̱? Saáchi kachina: ‘Kǒo Jehová níkita nu̱ún’”. 2 Tasaá Jehová ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Ndáaña níʼún?”. Ta ta̱ Moisés nda̱kuiinra: “Iin karroti* kúúnú”. 3 Tasaá, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Sakánanú nu̱ú ñuʼú”. Tá sa̱kánaranú nu̱ú ñuʼú, ndu̱unú iin ko̱o̱, tasaá ta̱ Moisés ku̱xíkára nu̱úrí. 4 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Tiin si̱ʼma̱rí”.* Tasaá ti̱inrarí, ta tí ko̱o̱ yóʼo ndu̱urí iin karroti. 5 Tasaá, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ ki̱ta Jehová nu̱ún, ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, Ndióxi̱ ta̱ Abrahán, Ndióxi̱ ta̱ Isaac ta saátu Ndióxi̱ ta̱ Jacob”.
6 Saátu ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, chikaa̱ ndaʼún ini ti̱ko̱to̱ún”. Tasaá chi̱kaa̱ ta̱ Moisés ndaʼa̱ra ini ti̱ko̱to̱ra, ta tá ta̱váraña xi̱nira ña̱ kúúmiíña lepra ta yaakavíña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nieve. 7 Tándi̱ʼi, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Chikaa̱ tuku ndaʼún ini ti̱ko̱to̱ún”. Tasaá, ta̱ Moisés chi̱kaa̱ tukura ndaʼa̱ra ini ti̱ko̱to̱ra. Ta tá ta̱váraña, xa̱a̱ nda̱ʼavaña, ta ndu̱uña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yoña. 8 Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Tá ná va̱ása kandíxana milagro ña̱ keʼún yichi̱ nu̱ú, kandíxavana ña̱ u̱vi̱. 9 Soo tá va̱ása kándíxana u̱vi̱ saá milagro yóʼo ta va̱ása xíínna kuniso̱ʼona yóʼó, saá taváún ti̱kui̱í tá yu̱ta Nilo ta kataúnrá nu̱ú ñuʼú. Ta ti̱kui̱í tá taváún ini yu̱ta Nilo nduurá ni̱i̱ tá ná ku̱i̱ta̱rá nu̱ú ñuʼú”.
10 Tasaá ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Káʼnu koo iniún Jehová, soo ni tá ya̱chi̱ ta saátu vitin ña̱ ki̱xáʼún káʼún xíʼi̱n, íxayo̱ʼvi̱níña* xíʼi̱n ka̱ʼi̱n. Ta íxayo̱ʼvi̱níña xíʼi̱n natúʼi̱n xíʼin inkana chi va̱ása kama káʼi̱n”. 11 Soo, Jehová ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Ndáana ta̱xi tu̱ʼun na̱ yiví? ¿Ndáana kivi kindaa tu̱ʼun na̱ yiví ña̱ va̱ása ka̱ʼa̱nkana á ña̱ kusóʼóna? ¿Ndáana kivi taxi ña̱ kotona á ndáana kivi sakúkúana? ¿Á su̱ví yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ kivi keʼé ña̱yóʼo? 12 Ta vitin, kúáʼan, yi̱ʼi̱ koi̱ xíʼún tá ná ka̱ʼún ta yi̱ʼi̱ sanáʼa̱ yóʼó ndáaña ka̱ʼún”. 13 Tasaá nda̱kuiinra: “Káʼnu koo iniún Jehová, soo ixaún ña̱ ma̱ní, va̱ʼaka chindaʼá inka na̱ yiví, nda̱a̱ ndáaka na̱ kúni̱ miíún chindaʼún”. 14 Tasaá ni̱sa̱a̱ní Jehová xíʼin ta̱ Moisés ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ñaniún ta̱ Aarón, ta̱ levita, va̱ʼava káʼa̱n ta̱kán, xa̱a̱ va̱xira ndakutáʼanra xíʼún ta kusi̱íní-inira tá ná kunira yóʼó. 15 Xíniñúʼu natúʼún xíʼinra ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún, ta ka̱ʼa̱n xíʼinra ndáaña ka̱ʼa̱nra. Yi̱ʼi̱ koi̱ xíʼinndó tá ná ka̱ʼa̱nndó ta sanáʼi̱ ndóʼó ndáaña keʼéndó. 16 Ta̱ Aarón ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱n miíún. Ta miíún ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Aarón ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún.* 17 Saátu xíniñúʼu kuniʼún karroti, ta túyóʼo kúú tú kuniñúʼún ña̱ keʼún milagro”.
18 Tasaá, ta̱ Moisés ndi̱kóra nu̱ú si̱sora ta̱ Jetró ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, taxi loʼo ná ku̱ʼi̱n, kúni̱i̱ ndikói̱ chí Egipto ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á tákuka na̱ ñui̱”. Ta̱ Jetró ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Va̱ʼa ku̱ʼu̱nvaún, ta kiʼinníún kuenta ku̱ʼún”. 19 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés chí Madián: “Va̱ʼa ndikóvaún chí Egipto, saáchi xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ ta̱a na̱ xi̱kuni̱ kaʼní yóʼó”.
20 Tasaá, ta̱ Moisés sa̱ndáara ñá síʼira xíʼin se̱ʼera sa̱tá iin burro, ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Egipto. Ta saátu nda̱kiʼinra karroti tú ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ku̱ʼu̱n xíʼinra. 21 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Tá ná xa̱ún chí Egipto, xíniñúʼu keʼún milagro nu̱ú ta̱ faraón, ta keʼún ña̱yóʼo xíʼin ndee̱ ña̱ ta̱xii̱ ndaʼún. Soo ni saá, taxii̱ ña̱ ná ndundeé níma̱ra ta va̱ása taxira ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱. 22 Ta ña̱yóʼo xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin ta̱ faraón: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Na̱ ñuu Israel, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo se̱ʼeta̱i̱ ta̱ nu̱ú saá íyona. 23 Ña̱kán káʼi̱n xíʼún: taxi ná ku̱ʼu̱n se̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. Soo tá ná va̱ása taxiún ku̱ʼu̱nna, kaʼníi̱ se̱ʼún ta̱ nu̱ú”’”.
24 Ña̱kán, tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú kindo̱ona ku̱su̱nna, chí yichi̱ nda̱kutáʼan Jehová xíʼinra ta xi̱kuni̱ra kaʼnírara. 25 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ñá Ziporá ki̱ʼinñá iin yu̱u̱ ña̱ xi̱ín* nu̱ú ta xa̱ʼndañá nu̱ú yi̱i̱ se̱ʼeñá. Tándi̱ʼi, chi̱ndúʼuñá ña̱ xa̱ʼndañá yóʼo xa̱ʼa̱ra ta ka̱chiñá: “Ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo saáchi vitin ndu̱ún yiíi̱ xa̱ʼa̱ ni̱i̱ yóʼo”. 26 Tasaá va̱ása níxaʼní Ndióxi̱ ta̱yóʼo. Tá ni̱ka̱ʼa̱nñá “ndu̱ún yiíi̱ xa̱ʼa̱ ni̱i̱ yóʼo”, ni̱ka̱ʼa̱nñá ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱ʼndañá nu̱ú yi̱i̱ se̱ʼeñá.
27 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Aarón: “Kúáʼan ndakutáʼún xíʼin ta̱ Moisés chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí”. Tasaá, ta̱ Aarón ni̱xa̱ʼa̱nra nda̱kutáʼanra xíʼin ta̱ Moisés chí yuku̱ Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta tá nda̱kutáʼanra xíʼinra chi̱tóra* nu̱úra. 28 Tasaá, na̱túʼun ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra, chi ta̱yóʼo kúú ta̱ chi̱ndaʼá-ñaʼá. Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra xa̱ʼa̱ milagro ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra keʼéra. 29 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱ʼa̱nna nda̱kutáʼanna xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel. 30 Ta̱ Aarón na̱túʼunra xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés, ta ta̱yóʼo ke̱ʼéra milagro nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu. 31 Tasaá ka̱ndíxava na̱ ñuu ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱yóʼo. Tá ku̱ndaa̱-ini na̱ israelita ña̱ nda̱kaʼán Jehová xa̱ʼa̱na ta xi̱nira ña̱ xóʼvi̱nína,* xi̱kuxítína nu̱úra.
5 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ faraón, ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, ña̱ va̱ʼa keʼéna iin vikó xa̱ʼíi̱ nu̱ú ñuʼú yi̱chí’”. 2 Soo ta̱ faraón nda̱kuiinra: “¿Ndáa ta̱ kúú Jehová ña̱ va̱ʼa kuniso̱ʼi̱ ña̱ káʼa̱nra ta taxii̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Israel? Va̱ása xíni̱i̱ ndáa ta̱ kúú Jehová ta ni va̱ása taxii̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Israel”. 3 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ndióxi̱ na̱ hebreo kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱. Ixaún ña̱ ma̱ní, taxi ná ku̱ʼu̱nndi̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, ña̱ va̱ʼa so̱kóndi̱ kití nu̱ú* Jehová Ndióxi̱ndi̱. Chi tá kǒo, chindaʼára castigo ndaʼa̱ndi̱ ta kiʼin kue̱ʼe̱ ndi̱ʼi̱ á kuniñúʼura na̱ sáa̱-ini xíni ndi̱ʼi̱ ña̱ kaʼnína ndi̱ʼi̱”. 4 Soo ta̱ rey ñuu Egipto nda̱kuiinra yuʼúna: “Yóʼó ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón, ¿nda̱chun kúni̱ndó ña̱ ná sandákoo na̱ ñuu yóʼo keʼéna chiñuna? Kúáʼanndó kachíñundó”. 5 Ta ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Kotondó, ku̱a̱ʼání kúú na̱ ñuundó na̱ káchíñu nu̱úi̱ yóʼo, ¿nda̱chun kúni̱ndó ná sandákoona keʼéna chiñuna?”.
6 Mií ki̱vi̱ saá, ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼin na̱ xi̱kachíñu nu̱úra ta saátu na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼinna: 7 “Va̱ása taxikandó yita* ña̱ kuniñúʼu na̱ ñuu ña̱ ixava̱ʼana ndo̱ʼo, ná ku̱ʼu̱n miína ndakayanaña. 8 Ta va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó xíʼinna ña̱ loʼo koo ndo̱ʼo ña̱ ixava̱ʼana, saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xi̱keʼéna tá ya̱chi̱ saá xíniñúʼu koo ña̱ keʼéna vitin. Na̱ xu̱xán kúúna, ña̱kán káʼa̱nna: ‘Kúni̱ndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱. Kúni̱ndi̱ so̱kóndi̱ kití nu̱ú Ndióxi̱ndi̱’. 9 Taxindó chiñu ña̱ ve̱eka ndaʼa̱na, tasaá va̱ása koo tiempo nu̱úna ña̱ kuniso̱ʼona ña̱ vatá* ña̱ káʼa̱nna xíʼinna”.
10 Ña̱kán, na̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼinna ña̱ xi̱kachíñuna ta saátu na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼin na̱yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nna ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu Israel: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ faraón: ‘Va̱ása taxikai̱ yita ndaʼa̱ndó ña̱ kuniñúʼundó ixava̱ʼandó ndo̱ʼo. 11 Kúáʼanndó nandukúndóña nda̱a̱ nu̱ú íyoña, soo nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼá ndo̱ʼo xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱ saá koo ña̱ keʼéndó vitin’”. 12 Ña̱kán, na̱ ñuu Israel ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna iníísaá ñuu Egipto ña̱ va̱ʼa nandukúna yita ña̱ kuniñúʼuna ixava̱ʼana ndo̱ʼo. 13 Ta na̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼinna ña̱ xi̱kachíñuna, xi̱ ixandúxana xíʼinna ta xi̱kaʼa̱nna xíʼinna: “Ndiʼindó xíniñúʼu saxínundó chiñu ña̱ kúúmiíndó ki̱vi̱ tá ki̱vi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéndó tá xi̱taxina yita ndaʼa̱ndó”. 14 Ta na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ faraón, ki̱xáʼana kánina na̱ ñuu Israel na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼinna. Ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnana: “¿Nda̱chun loʼoní ndo̱ʼo i̱xava̱ʼandó kuni ta saátu vitin?”.
15 Tasaá na̱ israelita, na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼin na̱ ñuu Israel ña̱ kachíñuna, ni̱xa̱ʼa̱nna ni̱ka̱ʼa̱nkúáchina* xíʼin ta̱ faraón, ta ka̱china: “¿Nda̱chun kéʼún ña̱yóʼo xíʼin na̱ káchíñu nu̱ún? 16 Kǒo yita táxina ndaʼa̱ndi̱ ña̱ ixava̱ʼandi̱ ndo̱ʼo, soo káʼa̱nkavana xíʼinndi̱: ‘Ixava̱ʼandó ndo̱ʼo’. Ta kánina ndi̱ʼi̱, soo ku̱a̱chi mií na̱ ñuuvaún kúúña”. 17 Ta ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “Na̱ xu̱xán. Na̱ xu̱xánva kúú ndóʼó. Saáchi káʼa̱nndó: ‘Kúni̱ndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱. Kúni̱ndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ so̱kóndi̱ kití nu̱ú Jehová’. 18 Kúáʼanndó kachíñundó. Va̱ása taxina yita ndaʼa̱ndó, ta xíniñúʼu keʼékavandó ku̱a̱ʼá ndo̱ʼo nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱”.
19 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼin na̱ israelita ña̱ kachíñuna ni̱ndi̱ʼiní-inina, saáchi ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéndó ku̱a̱ʼá ndo̱ʼo tá ya̱chi̱, saá xíniñúʼu koo ña̱ keʼéndó vitin”. 20 Tá xa̱a̱ ke̱ena ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ faraón, nda̱kutáʼanna xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón, saáchi na̱yóʼo xa̱a̱ xi̱ndatunana ña̱ keena. 21 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Moisés ta saátu ta̱ Aarón: “Jehová ná koto ña̱ kéʼéndó ta ná ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinndó, chi ku̱a̱chi ndóʼó, ta̱ faraón xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra sáa̱-inina xínina ndi̱ʼi̱ ta nda̱a̱ kivi kaʼnína ndi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”. 22 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼin Jehová, ta ka̱chira: “Jehová, ¿nda̱chun sáxo̱ʼvi̱ún* na̱ ñuu yóʼo? ¿Nda̱chun chi̱ndaʼún yi̱ʼi̱ va̱xii̱? 23 Nani tá chi̱ndaʼún yi̱ʼi̱ ña̱ ku̱ʼi̱n nu̱ú ta̱ faraón ta ka̱ʼi̱n xíʼinra ña̱ ni̱ka̱ʼún xíʼi̱n, ndeéníka íxandi̱va̱ʼara xíʼin na̱ ñuu yóʼo, ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kéʼún ña̱ va̱ʼa sakǎkúnna”.
6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Vitin kuniún ndáaña keʼíi̱ xíʼin ta̱ faraón. Kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ ixandúxai̱ xíʼinra ta taxivara ku̱ʼu̱nndó, tá ná kunira ndeíi̱, saá ka̱ʼa̱nra xíʼinndó ña̱ keendó nu̱ú ñuʼúra”.
2 Tasaá, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 3 Tá xi̱kitai̱ nu̱ú ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Jacob, na̱yóʼo xi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼíi̱ ña̱ kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱, soo va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ naníi̱ Jehová. 4 Saátu chi̱ka̱i̱ trato xíʼinna ña̱ taxii̱ ñuʼú ña̱ Canaán ndaʼa̱na, nu̱ú xi̱ndoo naʼana.* 5 Yi̱ʼi̱, xíniso̱ʼi̱ ña̱ xóʼvi̱ní na̱ ñuu Israel, chi na̱ egipcio ndeéní sáxo̱ʼvi̱na* na̱yóʼo, ta ndákaʼánvai̱ xa̱ʼa̱ trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼinna.
6 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ israelita: ‘Yi̱ʼi̱ kúú Jehová, ta ndatavái̱ ndóʼó nu̱ú chiñu ña̱ ve̱ení ña̱ táxi na̱ egipcio ndaʼa̱ndó ta saátu nu̱ú ña̱ sáxo̱ʼvi̱nína ndóʼó. Kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ sakǎkui̱ ndóʼó ta taxii̱ castigo ña̱ ndeéní ndaʼa̱na. 7 Ndakiʼii̱n ndóʼó ña̱ koondó na̱ ñui̱, ta koi̱ Ndióxi̱ndó. Ta ndóʼó, kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó, ta̱ ndátavá ndóʼó nu̱ú chiñu ña̱ ve̱ení ña̱ táxi na̱ ñuu Egipto ndaʼa̱ndó. 8 Ta kuniʼii̱ ndóʼó ku̱ʼu̱n xíʼi̱n nu̱ú ñuʼú ña̱ ki̱ndoi̱ taxii̱ ndaʼa̱ ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Jacob, ta taxii̱ña ndaʼa̱ndó ña̱ kooña kuenta miíndó. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
9 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ israelita, soo va̱ása níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna, saáchi na̱ nda̱kava-iniva kúúna xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní xi̱xoʼvi̱na.
10 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 11 “Kúáʼan ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón, ta̱ rey ñuu Egipto, ña̱ ná taxira kee na̱ israelita ku̱ʼu̱nna”. 12 Soo ta̱ Moisés nda̱kuiinra yuʼú Jehová ta ka̱chira: “Nda̱a̱ na̱ israelita va̱ása níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n, kachikaví ta̱ faraón, va̱ása kandíxara kuniso̱ʼora ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinra chi íxayo̱ʼvi̱níña* xíʼi̱n ña̱ ka̱ʼi̱n”. 13 Soo ni saá, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ israelita ta saátu xíʼin ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto, ña̱ va̱ʼa tavára na̱ israelita ñuu Egipto.
14 Na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel xi̱kuu na̱yóʼo. Se̱ʼenu̱ú ta̱ Israel xi̱kuu ta̱ Rubén, ta na̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼera: ta̱ Hanok, ta̱ Palú, ta̱ Hezrón xíʼin ta̱ Carmí. Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ veʼe ta̱ Rubén.
15 Na̱ se̱ʼe ta̱ Simeón xi̱kuu: ta̱ Jemuel, ta̱ Jamín, ta̱ Ohad, ta̱ Jakín, ta̱ Zóhar xíʼin ta̱ Shaúl, ta̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼe iin ñá cananea. Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ veʼe ta̱ Simeón.
16 Na̱ se̱ʼe ta̱ Leví xi̱kuu: ta̱ Guersón, ta̱ Cohat xíʼin ta̱ Merarí. Ta̱ Leví, 137 ku̱i̱ya̱ xi̱takura.
17 Na̱ se̱ʼe ta̱ Guersón xi̱kuu: ta̱ Libní xíʼin ta̱ Simeí.
18 Na̱ se̱ʼe ta̱ Cohat xi̱kuu: ta̱ Amram, ta̱ Izhar, ta̱ Hebrón xíʼin ta̱ Uziel. Ta̱ Cohat, 133 ku̱i̱ya̱ xi̱takura.
19 Na̱ se̱ʼe ta̱ Merarí xi̱kuu: ta̱ Mahlí xíʼin ta̱ Musí.
Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ veʼe na̱ levita.
20 Ta̱ Amram ti̱ndaʼa̱ra xíʼin ñá Jokébed, ku̱ʼva yivára. Tándi̱ʼi, ñáyóʼo sa̱kákuñá: ta̱ Aarón xíʼin ta̱ Moisés. Ta̱ Amram, xi̱takura 137 ku̱i̱ya̱.
21 Na̱ se̱ʼe ta̱ Izhar xi̱kuu: ta̱ Coré, ta̱ Néfeg xíʼin ta̱ Zicrí.
22 Na̱ se̱ʼe ta̱ Uziel xi̱kuu: ta̱ Misael, ta̱ Elzafán xíʼin ta̱ Sitrí.
23 Ta̱ Aarón ti̱ndaʼa̱ra xíʼin ñá Eliseba, ñá xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Aminadab, ku̱ʼva ta̱ Nahsón. Ta na̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼeñá xíʼinra: ta̱ Nadab, ta̱ Abihú, ta̱ Eleazar xíʼin ta̱ Itamar.
24 Na̱ se̱ʼe ta̱ Coré xi̱kuu: ta̱ Asir, ta̱ Elcaná xíʼin ta̱ Abiasaf. Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ veʼe na̱ coreíta.
25 Ta̱ Eleazar, se̱ʼe ta̱ Aarón, ti̱ndaʼa̱ra xíʼin iin ñá se̱ʼe ta̱ Putiel. Ta ka̱ku iin se̱ʼe ñáyóʼo ta̱ xi̱naní Finehás.
Na̱yóʼo kúú na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ veʼe na̱ levita, ta xa̱a̱ iin tiʼvi tá tiʼvi nda̱taʼvína.
26 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Aarón ta saátu xíʼin ta̱ Moisés: “Tavándó na̱ ñui̱ Israel na̱ ndóo chí Egipto, ta xa̱a̱ iin tiʼvi tá tiʼvi ná keena ku̱ʼu̱nna”. 27 Ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón kúú na̱ ni̱xa̱ʼa̱n ni̱ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón, ta̱ rey ñuu Egipto, ña̱ ná taxira ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Israel.
28 Tá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés chí Egipto, 29 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinra: “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. Ka̱ʼa̱n ndiʼi ña̱ káʼi̱n xíʼún yóʼo xíʼin ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto”. 30 Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Va̱ása kuniso̱ʼoví ta̱ faraón ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinra chi íxayo̱ʼvi̱níña xíʼi̱n ka̱ʼi̱n”.
7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Koto, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Ndióxi̱ saá íyoún nu̱ú ta̱ faraón, ta ñani miíún ta̱ Aarón xa̱a̱ra koora profetaún. 2 Yóʼó ka̱ʼún xíʼin ñaniún ta̱ Aarón ndiʼi ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún ta ta̱kán kúú ta̱ ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón. Tándi̱ʼi, ta̱ faraón taxira ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ israelita. 3 Yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ndundeé níma̱ ta̱ faraón ta ku̱a̱ʼání milagro keʼíi̱ chí Egipto. 4 Soo ta̱ faraón va̱ása kandíxara keʼéra ña̱ ka̱ʼa̱nndó xíʼinra. Ña̱kán, taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto, tasaá tavái̱ ndiʼi na̱ ñui̱ na̱ israelita. Ku̱a̱ʼání castigo taxii̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto tá ná tavái̱ na̱ ñui̱. 5 Ta na̱ egipcio, kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná taxii̱ castigo ndaʼa̱na ta tavái̱ na̱ ñui̱ na̱ israelita”. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ke̱ʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinna. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra saá ke̱ʼéna. 7 Ta̱ Moisés xi̱kuumiíra 80 ku̱i̱ya̱ ta ta̱ Aarón xi̱kuumiíra 83 ku̱i̱ya̱ tá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ faraón.
8 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón: 9 “Tá ná ka̱ʼa̱n ta̱ faraón xíʼinndó ‘Keʼéndó iin milagro’, yóʼó ka̱ʼún xíʼin ta̱ Aarón ‘Kiʼin karrotiún* ta sakánanú nu̱ú íyo ta̱ faraón’. Ta tú karroti yóʼo, nduunú iin ko̱o̱ káʼnuní”. 10 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱a̱na nu̱ú ta̱ faraón ta ke̱ʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinna. Tasaá, ta̱ Aarón ki̱ʼinra karrotira ta sa̱kánaranú nu̱ú íyo ta̱ faraón xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra, ta túyóʼo ndu̱unú iin ko̱o̱ káʼnuní. 11 Soo ta̱ faraón ka̱nara na̱ ndíchi, na̱ kéʼé ña̱ tási xíʼin na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia chí Egipto, ta xi̱niñúʼu na̱yóʼo magia ña̱ ke̱ʼéna táʼan ña̱yóʼo. 12 Iin tá iin na̱yóʼo sa̱kánana karrotina nu̱ú ñuʼú ta túyóʼo ndu̱unú ko̱o̱ náʼnu, soo tú karroti ta̱ Aarón tú ndu̱u ko̱o̱, ko̱kónú karrotina tú ndu̱u ko̱o̱. 13 Ta nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón ta kǒo níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés saátu ta̱ Aarón.
14 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Va̱ása xíín ta̱ faraón taxira ña̱ kee na̱ ñuu Israel. Ndu̱ndeéní níma̱ra. 15 Taa̱n, xi̱ta̱a̱nní* ku̱ʼún kotoún ta̱ faraón. Ta̱kán ku̱ʼu̱nra chí yu̱ta Nilo, ta yóʼó ku̱ʼún kundichiún yatin yuʼú táyóʼo ña̱ ndakutáʼún xíʼinra. Ta kuniʼún karroti ku̱ʼu̱n xíʼún, tú ndu̱u ko̱o̱. 16 Ña̱yóʼo xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin ta̱ faraón: ‘Jehová Ndióxi̱ na̱ hebreo chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱”. Soo nda̱a̱ vitin ta̱ʼán keʼún ña̱yóʼo. 17 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná keʼíi̱ ña̱yóʼo: xíʼin tú karroti yóʼo kanii̱ nu̱ú yu̱ta Nilo, ta táyóʼo nduurá ni̱i̱. 18 Kuvi ndiʼi ti̱a̱ká tí ñúʼu ini yu̱ta Nilo, kininí kuxaʼa̱n yu̱ta yóʼo ta va̱ása kivi koʼo na̱ egipcio tá ti̱kui̱í yóʼo”’”.
19 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Aarón: ‘Kiʼin karroti tú níʼún ta kataniinú nu̱ú ti̱kui̱í tá íyo chí Egipto, nu̱ú yu̱ta, nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í, nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í xíʼin ndiʼika nu̱ú ndátaánva̱ʼana* ti̱kui̱í, ña̱ va̱ʼa ndiʼi ti̱kui̱í yóʼo ná nduurá ni̱i̱’. Ndiʼi ti̱kui̱í tá íyo ñuu Egipto nduurá ni̱i̱, nda̱a̱ ti̱kui̱í tá ñúʼu ini ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼana xíʼin yitu̱n á xíʼin yu̱u̱, nduurá ni̱i̱”. 20 Ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón, kama ke̱ʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinna. Ta̱ Aarón ki̱ʼinra karroti tú níʼira ta ka̱nira nu̱ú yu̱ta Nilo, ta ta̱ faraón xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra xi̱nina tá ke̱ʼéra ña̱yóʼo. Tasaá, yu̱ta yóʼo ndu̱urá ni̱i̱. 21 Ni̱xi̱ʼi̱ tí ti̱a̱ká ta kininí ki̱xáʼa xáʼa̱n yu̱ta Nilo, ta na̱ egipcio va̱ása níkivika koʼona ti̱kui̱í kán. Ndiʼi ti̱kui̱í tá ni̱xi̱yo ñuu Egipto ndu̱urá ni̱i̱.
22 Ta saátu ke̱ʼé na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia chí Egipto, nda̱satu na̱yóʼo ti̱kui̱í ni̱i̱. Ta nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, ndu̱ndeéka níma̱ ta̱ faraón ta kǒo níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés ta saátu ta̱ Aarón. 23 Tándi̱ʼi, ta̱ faraón ndi̱kóra veʼera. Ta ndiʼi ña̱ xi̱nira ku̱u, su̱ví ña̱ ndeéví níxi̱yo ña̱yóʼo nu̱úra. 24 Xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níkivika koʼo na̱ egipcio ti̱kui̱í tá yu̱ta Nilo, ki̱xáʼana xátana yuʼú yu̱ta yóʼo ña̱ va̱ʼa kana ti̱kui̱í tá kivi koʼona. 25 U̱xa̱ ki̱vi̱ nda̱sa Jehová tá yu̱ta Nilo ni̱i̱.
8 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Kúáʼan nu̱ú ta̱ faraón ta ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 2 Tá va̱ása xíún taxiún ku̱ʼu̱nna, sakutúi̱ iníísaá ñuu Egipto xíʼin saʼva̱. 3 Iin kutú yu̱ta Nilo xíʼin saʼva̱, tíyóʼo keerí ini ti̱kui̱í ta ki̱ʼvirí veʼún, nu̱ú kísi̱ún, nu̱ú xi̱toún, ta saátu ki̱ʼvirí veʼe na̱ káchíñu nu̱ún, ta koorí iníísaá ñuún. Ki̱ʼvirí ini horno* ña̱ kúúmiíún, nda̱a̱ ini xikóʼó* nu̱ú ndákavana yuxa̱n ki̱ʼvirí. 4 Iin kutú tí saʼva̱ yóʼo nu̱ú íyoún, nu̱ú ndóo na̱ ñuún xíʼin ndiʼi na̱ káchíñu nu̱ún”’”.
5 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Aarón: ‘Kiʼin karrotiún* ta kataniinú nu̱ú yu̱ta Nilo nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n ti̱kui̱í ta saátu nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í, ta ná kutú iníísaá ñuu Egipto xíʼin saʼva̱’”. 6 Tasaá, ka̱tanii ta̱ Aarón karroti tú níʼira nu̱ú ti̱kui̱í tá íyo chí Egipto, tasaá ki̱xáʼa kée saʼva̱ ini táyóʼo. Ta iin chu̱tú tíyóʼo ñuu kán. 7 Soo saátu ke̱ʼé na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia chí Egipto, saáchi xíʼin magia ku̱chiñuna ta̱vána saʼva̱ ini ti̱kui̱í, ta chu̱tú tíyóʼo iníísaá ñuu Egipto. 8 Soo tándi̱ʼi, ta̱ faraón ka̱nara ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kuakundáʼvindó nu̱ú Jehová ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra tí saʼva̱ yóʼo, tasaá va̱ása kookarí nu̱ú íyoi̱ ta saátu nu̱ú na̱ ñui̱, saáchi taxivai̱ ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñuu yóʼo ña̱ va̱ʼa so̱kóna kití nu̱ú* Jehová”. 9 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼin ta̱ faraón: “Kivi ndaka̱xin miívaún ama kúni̱ún ná kuakundáʼvii̱ nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼún, xa̱ʼa̱ na̱ káchíñu nu̱ún, xa̱ʼa̱ na̱ ñuún ta saátu xa̱ʼa̱ veʼún, ña̱ va̱ʼa ná va̱ása kooka tí saʼva̱ yóʼo ta ini yu̱ta Nilo kuití koorí”. 10 Tasaá nda̱kuiin ta̱ faraón: “Taa̱n ka̱ʼún xíʼinra”. Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinra: “Ña̱ va̱ʼa ná kunda̱a̱-iniún ña̱ kǒo inkana íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Jehová Ndióxi̱ndi̱, xi̱nuva ña̱ ndúkún. 11 Ndiʼi-xa̱ʼa̱ tí saʼva̱ yóʼo ta va̱ása kookarí veʼún, ni nu̱ú miíún, ni nu̱ú na̱ káchíñu nu̱ún, ni nu̱ú na̱ ñuún. Iinlá yu̱ta Nilo kuití koorí”.
12 Tasaá ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ke̱ena nu̱ú íyo ta̱ faraón, ta ta̱ Moisés xa̱kundáʼvira nu̱ú Jehová ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra saʼva̱ tí chi̱ndaʼára nu̱ú ta̱ faraón. 13 Ke̱ʼéva Jehová ña̱ ndu̱kú ta̱ Moisés nu̱úra, tasaá ki̱xáʼa tí saʼva̱ xíʼi̱rí ini veʼena, yéʼéna xíʼin nu̱ú ñuʼúna. 14 Na̱ egipcio ki̱xáʼana ndákayanarí, ta xa̱a̱ tiʼvi tá tiʼvi chi̱ndoonarí chi ku̱a̱ʼákaví xi̱kuurí ta kininí ki̱xáʼa xáʼa̱n iníísaá ñuu Egipto. 15 Tá xi̱ni ta̱ faraón ña̱ kǒoka tí saʼva̱ yóʼo íyo, ndu̱ndeé tuku níma̱ra, ta nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, va̱ása níxiinra kuniso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés ni ta̱ Aarón.
16 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Aarón: ‘Kiʼin karrotiún ta xíʼin túyóʼo kaniún nu̱ú ñuʼú, tasaá ndiʼi yáká* ña̱ íyo ñuu Egipto nduuña ti̱xe̱ʼe’”. 17 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼévana. Ta̱ Aarón ka̱nira nu̱ú ñuʼú xíʼin karrotira, ta tí ti̱xe̱ʼe ki̱xáʼarí xáxirí na̱ yiví xíʼin ndiʼi kití. Ndiʼi yáká ña̱ ni̱xi̱yo ñuu Egipto ndu̱uña ti̱xe̱ʼe. 18 Ta na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia, xi̱kuni̱na keʼéna táʼan ña̱ ke̱ʼé na̱yóʼo, xi̱kuni̱na ná nduu yáká ti̱xe̱ʼe, soo va̱ása níkuchiñuna. Ta tí ti̱xe̱ʼe xi̱xaxírí na̱ yiví xíʼin ndiʼi kití. 19 Tasaá na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ faraón: “Mií Ndióxi̱ kúú ta̱ kéʼé ña̱yóʼo xíʼin ndee̱ra”. Soo nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, ndu̱ndeéka níma̱ ta̱ faraón ta va̱ása níxiinra kandíxarana.
20 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Xi̱ta̱a̱nní* ndako̱ún taa̱n, ta ku̱ʼún ndakutáʼún xíʼin ta̱ faraón. Chí yu̱ta ku̱ʼu̱nra ta kán ka̱ʼún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ná ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 21 Soo tá ná va̱ása taxiún ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, chindaʼíi̱ tí tábano* nu̱ún, nu̱ú na̱ káchíñu nu̱ún, nu̱ú na̱ ñuún ta saátu ki̱ʼvirí veʼún. Tí tábano, kutúrí veʼe na̱ ñuu Egipto, ta nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú nu̱ú xíkana kutúrí. 22 Soo ki̱vi̱ kán, iinlá ñuʼú ña̱ Gosén nu̱ú ndóo na̱ ñui̱ kúú nu̱ú va̱ása koo tí tábano, tasaá kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱, Jehová, íyoi̱ nu̱ú ñuʼú yóʼo. 23 Xa̱a̱ síín keʼíi̱ xíʼin na̱ ñuún ta xa̱a̱ síín keʼíi̱ xíʼin na̱ ñui̱. Taa̱n keʼíi̱ ña̱yóʼo”’”.
24 Tasaá ke̱ʼéva Jehová. Ku̱a̱ʼání tí tábano ki̱xáʼarí ndíʼvirí veʼe ta̱ faraón, xíʼin veʼe na̱ xi̱kachíñu nu̱úra, iníí ñuu Egipto ni̱ndi̱ʼvirí. Ni̱xo̱ʼvi̱ní* na̱ ñuu Egipto i̱xaa tí tábano. 25 Tasaáví ka̱na ta̱ faraón ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kúáʼanndó ta so̱kóndó kití nu̱ú Ndióxi̱ndó nu̱ú ñuʼú yóʼo”. 26 Soo ta̱ Moisés nda̱kuiinra: “Va̱ása va̱ʼa keʼéndi̱ ña̱yóʼo. Saáchi na̱ egipcio, kúndasína xínina ña̱ kéʼéndi̱, chi sóko̱ndi̱ kití nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndi̱. Tá ná kunina kaʼníndi̱ kití tí so̱kóndi̱ nu̱ú Ndióxi̱, kuunna yu̱u̱ miíndi̱. 27 Ña̱kán kúú ña̱ kúni̱ndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ta kán kúú nu̱ú so̱kóndi̱ kití nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱”.
28 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ faraón: “Taxii̱ ku̱ʼu̱nndó nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ va̱ʼa so̱kóndó kití nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndó. Soo va̱ása xíkání ku̱ʼu̱nndó. Ta ka̱ʼa̱nndó xíʼinra xa̱ʼíi̱”. 29 Tasaá nda̱kuiin ta̱ Moisés: “Ku̱ʼi̱n ta ka̱ʼa̱n-ndáʼvii̱ xíʼin Jehová ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra tí tábano yóʼo taa̱n, tasaá va̱ása kookarí ni nu̱ú miíún, ni nu̱ú na̱ káchíñu nu̱ún ni nu̱ú na̱ ñuún. Soo, táta faraón, va̱ása sandáʼviún ndi̱ʼi̱ ta va̱ása ka̱ʼún xíʼinndi̱ ña̱ va̱ása kívi keendi̱ xíʼin na̱ ñuundi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nndi̱ so̱kóndi̱ kití nu̱ú Jehová”. 30 Tasaá ki̱ta ta̱ Moisés nu̱ú íyo ta̱ faraón ta ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová. 31 Ta ke̱ʼéva Jehová ña̱ ndu̱kú ta̱ Moisés nu̱úra. Tasaá ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱va tí tábano nu̱ú ta̱ faraón, nu̱ú na̱ káchíñu nu̱úra ta saátu nu̱ú na̱ ñuura. Kǒo níkindo̱o ni iinrí ñuu kán. 32 Soo tuku ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón ta va̱ása nítaxira kee na̱ ñuu Israel.
9 Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúáʼan ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ hebreo: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 2 Soo tá sásikaún nu̱úna ta va̱ása xíún taxiún ku̱ʼu̱nna, 3 xíniñúʼu kunda̱a̱-iniún ña̱ taxiva Jehová castigo sa̱tá kití sa̱na̱ún tí íyo chí yuku̱. Tí kuáyi̱, tí burro, tí camello, tí si̱ndi̱ki̱ xíʼin tí ndikachi,* kiʼin kue̱ʼe̱rí ta kuvirí. 4 Soo xa̱a̱ síín keʼé Jehová xíʼin kití sa̱na̱ na̱ ñuu Israel, ta xa̱a̱ sííntu keʼéra xíʼin kití sa̱na̱ na̱ ñuu Egipto, ta nda̱a̱ ni iin kití sa̱na̱ na̱ israelita va̱ása kuvi”’”. 5 Ta saátu, Jehová nda̱kaxinra ndáa ki̱vi̱ keʼéra ña̱yóʼo tá ka̱chira: “Taa̱n keʼé Jehová ña̱yóʼo ñuundó”.
6 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼéva Jehová tá inka ki̱vi̱. Ndiʼi kití sa̱na̱ na̱ egipcio ki̱xáʼa xíʼi̱rí, soo nda̱a̱ ni iin kití sa̱na̱ na̱ ñuu Israel kǒo níxi̱ʼi̱. 7 Soo tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ faraón ña̱ ná ku̱ʼu̱nna kotona á ña̱ ndixa kúú ña̱ kǒo níxi̱ʼi̱ nda̱a̱ ni iin kití sa̱na̱ na̱ ñuu Israel, ki̱ʼi̱nna kuenta ña̱ ndixa kúúva ña̱yóʼo. Soo ni saá, va̱ása nítaxi ta̱ faraón ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Israel, saáchi ndu̱ndeéka níma̱ra.
8 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón: “Xíʼin u̱vi̱ saá ndaʼa̱ndó kiʼinndó tu̱u̱n ña̱ ñúʼu ini horno,* ta nu̱ú ta̱ faraón ná kata ta̱ Moisés ña̱yóʼo. 9 Ta tu̱u̱n yóʼo nduuña yáká* ta ndakutúña iníísaá ñuu Egipto, nduuña ndi̱ʼi náʼnu ña̱ táʼyi ta kanaña iníí ku̱ñu na̱ yiví na̱ ndóo iníísaá ñuu Egipto ta saátu kundoʼo kití sa̱na̱na”.
10 Tasaá, ki̱ʼinna tu̱u̱n ña̱ ñúʼu ini horno ta xi̱kunditana nu̱ú ta̱ faraón. Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés xa̱tara tu̱u̱n yóʼo, ta ndu̱uña ndi̱ʼi náʼnu ña̱ táʼyi ta ka̱naña ku̱ñu na̱ yiví xíʼin kití sa̱na̱na. 11 Ta na̱ ta̱a na̱ xi̱keʼé magia va̱ása níkivi ku̱ʼu̱nna nu̱ú ta̱ Moisés, chi saátu na̱yóʼo ka̱na ndi̱ʼi náʼnu ña̱ táʼyi ku̱ñuna nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ndiʼi na̱ egipcio. 12 Soo Jehová ta̱xira ña̱ ná ndundeé níma̱ ta̱ faraón, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés, ta̱ faraón va̱ása níkandíxara keʼéra ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra.
13 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Xi̱ta̱a̱nní* ndakoún taa̱n, ta ku̱ʼún ndakutáʼún xíʼin ta̱ faraón. Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ hebreo: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 14 Saáchi vitin chindaʼíi̱ ndiʼi castigo nu̱ún, nu̱ú na̱ káchíñu nu̱ún ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ ñuún, ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniún ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱ nu̱ú iníísaá ñuyǐví. 15 Xa̱a̱ ya̱chi̱ví kivi kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ va̱ʼa chindaʼíi̱ iin kue̱ʼe̱ nu̱ú miíún xíʼin na̱ ñuún tasaá kuvindó, tá saá níkeʼíi̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱vaún vitin. 16 Soo va̱ása níxaʼníi̱ yóʼó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: ña̱ va̱ʼa na̱ʼi̱ ndeíi̱ nu̱ún, tasaá xa̱a̱ ndiʼi na̱ yiví na̱ íyo iníísaá nu̱ú ñuʼú ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ki̱víi̱. 17 ¿Á kúta̱aní-iniún ña̱kán va̱ása táxiún kee na̱ ñui̱? 18 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, taa̱n mií hora yóʼo sakúi̱n ñíí,* ndeéní sakúi̱n ñíí, nda̱a̱ tá ki̱xáʼa íyo ñuu Egipto ta nda̱a̱ vitin ta̱ʼán kuu ña̱yóʼo. 19 Xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ káchíñu nu̱ún, ña̱ ná ndataánva̱ʼana* kití sa̱na̱na xíʼin ndiʼi ña̱ kúúmiíún chí yuku̱. Tá ná kindo̱o iin na̱ yiví á iin kití chí yuku̱ ta va̱ása nde̱eva̱ʼana, kuvivana tá ná kuun ñíí”’”.
20 Ndiʼi na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ faraón na̱ i̱xato̱ʼó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ káchíñu nu̱úna ña̱ kamaní ná nde̱eva̱ʼana ta saátu ná ndataánva̱ʼana kití sa̱na̱na. 21 Soo na̱ kǒo níkandíxa ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, sa̱ndákoona na̱ káchíñu nu̱úna xíʼin kití sa̱na̱na chí yuku̱.
22 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Ndaniʼi ndaʼún chí ni̱nu, tasaá kixáʼa kuun ñíí. Ta kuunña sa̱tá na̱ yiví, kití xíʼin ndiʼi yu̱ku̱ kúii̱ ña̱ íyo chí yuku̱ ña̱ ñuu Egipto”. 23 Tasaá, ta̱ Moisés ndaniʼira karrotira* chí ndiví, ta Jehová chi̱ndaʼára taxa xíʼin ñíí, ta ni̱ko̱yo ñuʼu̱* nu̱ú ñuʼú. Ta sa̱kúunka Jehová ñíí iníísaá ñuu Egipto. 24 Ndeéní xi̱kuun ñíí ta ma̱ʼñú ña̱yóʼo xi̱kee ñuʼu̱. Nani tá ki̱xáʼa íyo ñuu Egipto ta̱ʼán ndeéní kuun ñíí nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱unña saá. 25 Ñíí yóʼo xa̱ʼníña ndiʼi na̱ yiví na̱ ni̱xi̱yo chí yuku̱ ñuu Egipto ta saátu kití sa̱na̱na, ta saátu sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ña ndiʼi yu̱ku̱ kúii̱ xíʼin ndiʼi yitu̱n tú ni̱xi̱yo chí yuku̱ kán. 26 Iinlá chí ñuu Gosén nu̱ú xi̱ndoo na̱ israelita kúú nu̱ú kǒo níkuun ñíí.
27 Tasaá, ta̱ faraón ka̱nara ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón, ta ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Vitin kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ ni̱ki̱ʼvii̱ ku̱a̱chi. Va̱ʼaníva íyo ña̱ kéʼé Jehová soo yi̱ʼi̱ xíʼin na̱ ñui̱, va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ kéʼéndi̱. 28 Kuakundáʼvindó nu̱ú Jehová ta ka̱ʼa̱nndó xíʼinra ña̱ ná va̱ása sakúunkara ñíí ta ná va̱ása sakóyokara taxa. Tasaá taxii̱ ku̱ʼu̱nndó ta va̱ása kundookandó ñuu yóʼo”. 29 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Tá ná kitai̱ chí yuʼú ñuu, ndaniʼii̱ ndaʼíi̱ nu̱ú Jehová. Ta ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniún ña̱ kuenta mií Jehová kúú iníísaá ñuʼú, va̱ása kuunka ñíí ta ni va̱ása ko̱yoka taxa. 30 Soo kúnda̱a̱va-inii̱, ni ná kuu ña̱yóʼo, ni miíún ni na̱ káchíñu nu̱ún, va̱ása ixato̱ʼóndó Jehová Ndióxi̱”.
31 Ta ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱va tú lino* xíʼin cebada, saáchi xa̱a̱ va̱ʼaní xu̱xa ña̱ cebada ta tú lino xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kána yita ndaʼa̱nú. 32 Soo nda̱a̱ ni iin nu̱ú trigo ña̱ chi̱ʼina kǒo níndiʼi-xa̱ʼa̱ña, saáchi ta̱ʼán kixaa̱ yo̱o̱ ña̱ kuxaña. 33 Tá ki̱ta ta̱ Moisés chí yuʼú ñuu Egipto nda̱niʼira ndaʼa̱ra nu̱ú Jehová, tasaá va̱ása níkuunka ñíí ta va̱ása níko̱yoka taxa ta saátu va̱ása níkuunka sa̱vi̱. 34 Tá xi̱nina ña̱ va̱ása kúúnka sa̱vi̱, ña̱ va̱ása kúunka ñíí ta saátu ña̱ va̱ása kóyoka taxa, ta̱ faraón tuku ni̱ki̱ʼvira ku̱a̱chi ta ndu̱ndeé níma̱ra, ta saátu ke̱ʼé na̱ xi̱kachíñu nu̱úra. 35 Ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés, tuku ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón ta va̱ása nítaxira kee na̱ israelita ku̱ʼu̱nna.
10 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúáʼan nu̱ú ta̱ faraón saáchi ta̱xii̱ ña̱ ndu̱ndeé tuku níma̱ra ta saátu na̱ káchíñu nu̱úra, ña̱ va̱ʼa keʼíi̱ ku̱a̱ʼá milagro nu̱úra. 2 Tasaá natúʼún xíʼin na̱ se̱ʼún ta saátu xíʼin na̱ se̱ʼeñániún ndáa ki̱ʼva ta̱xii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ egipcio, ta ndáa milagro ke̱ʼíi̱ nu̱úna. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”.
3 Tasaá, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱a̱na nu̱ú ta̱ faraón ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ hebreo: ‘¿Nda̱chun va̱ása xíún keʼún ña̱ káʼi̱n xíʼún? Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 4 Saáchi tá va̱ása xíún taxiún ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, taa̱n chindaʼíi̱ ti̱ka náʼnu kixirí ñuún. 5 Ndakutúrí nu̱ú ñuʼú ta va̱ása kivika kotondó nu̱úña, ta kaxírí ndiʼi ña̱ va̱ása níndiʼi-xa̱ʼa̱ tá ku̱un ñíí, ta saátu kaxírí yitu̱n tú sa̱kán va̱xikuaʼnu chí yuku̱. 6 Ndakutúrí veʼún, veʼe na̱ káchíñu nu̱ún ta saátu ndiʼi veʼe ña̱ íyo chí Egipto. Ni na̱ yiváún, ni na̱ xi̱ún nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán kunina kuu ña̱yóʼo nu̱ú ñuʼú yóʼo’”. Ta ki̱tara nu̱ú íyo ta̱ faraón tasaá nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra.
7 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, na̱ káchíñu nu̱ú ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ta̱ ta̱a yóʼo ndákundeéra chíkaa̱ra miíyó nu̱ú tu̱ndóʼo. Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ yiví káa ña̱ ndasakáʼnuna Jehová Ndióxi̱na. ¿Á ta̱ʼán kiʼún kuenta ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱va ñuu Egipto?”. 8 Tasaá, tuku ka̱na ta̱ faraón ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón. Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kúáʼanndó ndasakáʼnundó Jehová Ndióxi̱ndó. Soo ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n, ¿ndáana kúú na̱ ku̱ʼu̱n xíʼinndó?”. 9 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Iin vikó kúú ña̱ keʼéndi̱ nu̱ú Jehová, xa̱ʼa̱ ña̱kán ku̱ʼu̱n na̱ va̱lí xíʼinndi̱, na̱ xi̱kuaʼa̱, se̱ʼeta̱andi̱, se̱ʼe-síʼindi̱, ndikachi* sa̱na̱ndi̱ ta saátu si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndi̱”. 10 Soo ta̱ faraón nda̱kuiinra yuʼúna: “¿Á ndixaví ndákanixi̱níndó ña̱ chíndeétáʼan Jehová xíʼinndó ta taxii̱ ku̱ʼu̱nndó xíʼin se̱ʼendó? Náʼa̱ miíva ña̱ kúni̱ndó keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa. 11 Va̱ása taxii̱ ku̱ʼu̱n ndiʼindó. Na̱ ta̱a kuití kúú na̱ kivi ku̱ʼu̱n ña̱ ndasakáʼnuna Jehová, chi ña̱yóʼo kúú ña̱ ndu̱kúndó nu̱úi̱”. Ta ndi̱ku̱n ta̱xínnana nu̱ú ta̱ faraón.
12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Katanii ndaʼún nu̱ú ñuu Egipto ña̱ va̱ʼa ná kixi tí ti̱ka náʼnu ñuu yóʼo, ta ná kaxírí ndiʼi yu̱ku̱ kúii̱ ña̱ va̱ása níndiʼi-xa̱ʼa̱ tá ku̱un ñíí”. 13 Ta kamaní ka̱tanii ta̱ Moisés karrotira* nu̱ú ñuu Egipto. Tasaá, Jehová chi̱ndaʼára iin ta̱chí ña̱ ki̱xi chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu* ta ka̱niña nu̱ú ñuu yóʼo, káʼñu xíʼin ñuú* ka̱niña. Ta tá ni̱tu̱vi, ku̱a̱ʼání ti̱ka náʼnu ki̱xaa̱ xíʼin ta̱chí yóʼo. 14 Ta tí ti̱ka náʼnu yóʼo, ni̱ndi̱ʼvirí ñuu Egipto ta iníísaá nda̱kutúrí. Kininí ni̱xi̱yo ña̱yóʼo. Nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán koo ku̱a̱ʼání tí ti̱ka náʼnu ta iinlá saá kúú ña̱ ku̱a̱ʼánírí ni̱xi̱yo. 15 Nda̱kutúrí iníí ñuu kán ta iin ku̱naa nu̱ú ñuʼú xíʼinrí. Xa̱xírí ndiʼi yu̱ku̱ kúii̱ ña̱ ni̱xi̱yo ñuu kán, ta saátu ndiʼi ku̱i̱ʼi ña̱ ni̱xi̱yo ndaʼa̱ yitu̱n ña̱ va̱ása níndiʼi-xa̱ʼa̱ tá ku̱un ñíí. Nda̱a̱ ni iin yu̱ku̱ kúii̱ kǒo níkindo̱o ndaʼa̱ yitu̱n ni chí yuku̱ ña̱ ñuu Egipto.
16 Ta̱ faraón kama ka̱nara ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ni̱ki̱ʼvii̱ ku̱a̱chi nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndó ta saátu nu̱ú miíndó. 17 Ixandó ña̱ ma̱ní koo káʼnu-inindó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chii̱, ta kuakundáʼvindó nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndó ña̱ ná kindaara tu̱ndóʼo yóʼo nu̱úi̱”. 18 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ki̱tara* nu̱ú íyo ta̱ faraón ta ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová. 19 Tasaá, Jehová na̱samara ta̱chí yóʼo ta ndu̱uña ta̱chí ña̱ ndeéní ña̱ ki̱xi chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu, ta nda̱kiʼinña tí ti̱ka náʼnu yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinña ta ta̱ánñarí ini tá mar Rojo. Ta nda̱a̱ ni iinka tí ti̱ka náʼnu yóʼo va̱ása níkindo̱oka chí Egipto. 20 Soo Jehová ta̱xira ña̱ ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón, ta va̱ása nítaxira ku̱ʼu̱n na̱ israelita.
21 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Ndaniʼi ndaʼún chí ndiví ña̱ va̱ʼa ná kunaa iníísaá ñuu Egipto. Ndeéní kunaa iníísaá ñuu yóʼo”. 22 Ta ndi̱ku̱n kama nda̱niʼi ta̱ Moisés ndaʼa̱ra chí ndiví ta u̱ni̱ ki̱vi̱ ndeéní ku̱naa iníísaá ñuu Egipto. 23 Na̱ egipcio va̱ása níxi̱kivi kunitáʼanna, ta u̱ni̱ ki̱vi̱ va̱ása níkivi keena ini veʼena. Soo ni̱xi̱yova ñuʼu̱ ña̱ xi̱tuu̱n nu̱ú na̱ israelita ini veʼena. 24 Tasaá, ta̱ faraón ka̱nara ta̱ Moisés ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúáʼanndó ndasakáʼnundó Jehová. Kivi ku̱ʼu̱n se̱ʼendó xíʼinndó. Soo ná kindo̱o ndikachi xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndó yóʼo”. 25 Tasaá, ta̱ Moisés nda̱kuiinra yuʼúra: “Xíniñúʼu taxiún ku̱ʼu̱n kití xíʼinndi̱ ña̱ va̱ʼa kaʼmindi̱rí* ta so̱kóndi̱rí nu̱ú* Jehová Ndióxi̱ndi̱. 26 Ku̱ʼu̱ntu kití sa̱na̱ndi̱ xíʼinndi̱. Va̱ása ndo̱o nda̱a̱ ni iin tíyóʼo, saáchi sava tíyóʼo kúú tí kuniñúʼundi̱ ña̱ ndasakáʼnundi̱ Jehová Ndióxi̱ndi̱. Tá xa̱a̱ ná xa̱a̱ndi̱ kán saá kunda̱a̱-inindi̱ ndáa kití kúú tí so̱kóndi̱ nu̱ú Jehová”. 27 Soo Jehová ta̱xira ña̱ ná ndundeé tuku níma̱ ta̱ faraón ta va̱ása nítaxira ku̱ʼu̱nna. 28 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ faraón ka̱chira: “Kúáʼan, chi va̱ása kúnii̱ kotoi̱ yóʼó. Va̱ása ndikókaún kixiún nu̱úi̱, chi tá ná keʼún ña̱yóʼo kaʼníi̱ yóʼó”. 29 Tasaá nda̱kuiin ta̱ Moisés, ta ka̱chira: “Va̱ʼava, va̱ása ndikókai̱ kixii̱ nu̱ún”.
11 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Chindaʼíi̱ inkaka castigo nu̱ú ta̱ faraón xíʼin na̱ ñuu Egipto. Tándi̱ʼi taxira ku̱ʼu̱nndó. Soo tá ná taxira ku̱ʼu̱nndó, ta̱ taxínva kúúra ndóʼó. 2 Ta vitin ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel, ndiʼi na̱ ta̱a ta saátu ná ñaʼá, ná ndukúna ña̱ʼa ña̱ plata xíʼin ña̱ʼa ña̱ oro nu̱ú na̱ ndóo yatin xíʼinna”. 3 Mií Jehová chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ ñuura ña̱ kindo̱o va̱ʼana nu̱ú na̱ egipcio. Ta ndiʼi na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ faraón ta saátu na̱ ñuu Egipto xi̱ ixato̱ʼónína ta̱ Moisés.
4 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: ‘Savañuú* ku̱ʼi̱n iníí ñuu Egipto. 5 Kuvi ndiʼi se̱ʼenu̱ú na̱ ndóo chí Egipto, kuvi se̱ʼenu̱ú ta̱ rey faraón ta nda̱a̱ ñá káchíñundáʼvi ñá káva molino ndaʼa̱,* kuvi se̱ʼenu̱úñá. Ta saátu kuvi ndiʼi se̱ʼenu̱ú kití. 6 Iníí ñuu Egipto xo̱ʼvi̱nína* xíʼin ña̱yóʼo ta ndeéní kuaku kóʼóna ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán kundoʼona saá ta ni va̱ása ndikóka ña̱yóʼo kuuña saá. 7 Soo kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ kundoʼo na̱ israelita ni kití sa̱na̱na, nda̱a̱ ni iin ti̱na* va̱ása nda̱ʼyi̱ndaarína ña̱ sayíʼvirína. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inindó ña̱ xa̱a̱ síín kéʼé Jehová xíʼin na̱ israelita, ta xa̱a̱ síín kéʼéra xíʼin na̱ egipcio’. 8 Tasaá ndiʼi na̱ káchíñu nu̱ún kixina nu̱úi̱, kuxítína ta ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n: ‘Kúáʼan xíʼin ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndíku̱n yóʼó’. Tasaá ku̱ʼu̱nvai̱”. Tá sa̱ndíʼi ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo, ni̱sa̱a̱kavíra ta ki̱tara ku̱a̱ʼa̱nra nu̱ú ta̱ faraón.
9 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Ta̱ faraón va̱ása kandíxara keʼéra ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndó xíʼinra ña̱ va̱ʼa keʼíi̱ ku̱a̱ʼáníka milagro chí Egipto”. 10 Ta̱ faraón xi̱nira tá ke̱ʼé ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ndiʼi milagro yóʼo, soo Jehová ta̱xira ña̱ ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón ta va̱ása nítaxira ku̱ʼu̱n na̱ israelita.
12 Tá ndóokana chí Egipto, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón: 2 “Yo̱o̱ vitin kúú ña̱ kixáʼa xa̱ʼa̱ ku̱i̱ya̱; tíyóʼo koo yo̱o̱ nu̱ú, tasaá kixáʼa xa̱ʼa̱ ku̱i̱ya̱ nu̱úndó. 3 Ña̱yóʼo ka̱ʼa̱nndó xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel: ‘Ki̱vi̱ 10 tí yo̱o̱ yóʼo, iin tá iin familia xíniñúʼu ndaka̱xinndó iin ndikachi* loʼo. 4 Soo tá loʼoní kúú na̱ veʼendó ta va̱ása kundeéndó kuxundó ndikachi loʼo yóʼo, xíniñúʼu taxindó loʼorí kuxu na̱ ndóo yatin xíʼinndó. Xíniñúʼu kiʼinndó kuenta nda̱saandó kuxurí, tasaá ndataʼvíndórí kuxu iin tá iinndó. 5 Che̱e loʼo xíniñúʼu koo tí ndikachi yóʼo ta va̱ása kuumiírí kue̱ʼe̱, ta xíniñúʼu kuumiírí iin ku̱i̱ya̱. Kivi ndaka̱xinndó iin ndikachi loʼo á iin ti̱xúʼú* loʼo. 6 Xíniñúʼu chikaa̱va̱ʼandórí nda̱a̱ ki̱vi̱ 14 tí yo̱o̱ yóʼo, ta ndiʼi na̱ ñuu Israel xíniñúʼu kaʼnínarí tá xa̱a̱ ku̱ñuú. 7 Tándi̱ʼi, xíniñúʼu ko̱so̱yávándó* ni̱i̱ tíyóʼo u̱vi̱ saá yitu̱n tú tíin yéʼéndó ta saátu yitu̱n tú kánuu si̱kí yéʼé veʼe nu̱ú kuxundórí.
8 ”’Mií ñuú saá xíniñúʼu kuxundó ku̱ñu yóʼo, xíniñúʼu tavindó ña̱yóʼo ta kuxundóña xíʼin si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* kúúmií, ta saátu xíniñúʼu kaxíndó yiva o̱va̱. 9 Va̱ása xíniñúʼu kaxí yíʼíndó ku̱ñu yóʼo ta ni va̱ása xíniñúʼu sachíʼyo̱ndóña. Va̱ʼaka tavindóña nu̱ú ñuʼu̱, iníísaárí xíniñúʼu tavindó, xi̱nírí, xa̱ʼa̱rí ta saátu ña̱ ñúʼu inirí. 10 Va̱ása xíniñúʼu sandákoondó ku̱ñurí ña̱ kuxundóña inka ki̱vi̱. Tá ni̱tu̱vi ta ki̱ndoo loʼokaña, xíniñúʼu kaʼmindóña. 11 Tá ná kuxundó ña̱yóʼo xíniñúʼu kundikaa̱ cinturón tokóndó, kuñuʼu ndu̱xa̱n xa̱ʼa̱ndó ta kuniʼindó karrotindó.* Saátu xíniñúʼu kama kuxundó saáchi vikó ña̱ Pascua Jehová kúú ña̱yóʼo. 12 Ñuú vitin ku̱ʼi̱n iníísaá ñuu Egipto ta kaʼníi̱ se̱ʼenu̱ú ndiʼi na̱ yiví, ta saátu se̱ʼenu̱ú ndiʼi kití tí íyo chí Egipto. Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi ndióxi̱ ña̱ ndásakáʼnu na̱ ñuu Egipto, ta taxii̱ castigo ndaʼa̱ña. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 13 Ni̱i̱ yóʼo kúú ña̱ na̱ʼa̱ ndáa veʼe kúú ña̱ ndóondó. Tá ná kunii̱ ni̱i̱ yóʼo, va̱ása ya̱ʼi̱ veʼendó ta va̱ása kaʼníi̱ se̱ʼenu̱úndó tá ná taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto.
14 ”’Xíniñúʼu keʼéndó iin vikó ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnundó Jehová, tasaá ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ yóʼo. Ta miíndó xíʼin se̱ʼendó na̱ kaku, xíniñúʼu keʼéndó ña̱yóʼo ku̱i̱ya̱ tá ku̱i̱ya̱. Ta ña̱yóʼo xíniñúʼu kooña iin ley ña̱ kundiku̱nndó ndiʼi tiempo. 15 U̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií. Ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ kixáʼa vikó yóʼo, va̱ása xíniñúʼu kuumiíndó yuxa̱n iyá veʼendó, saáchi nda̱a̱ ndáaka na̱ ná kuxu ña̱ʼa ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá ti̱xin u̱xa̱ ki̱vi̱ yóʼo, xíniñúʼu kuvina. 16 Ki̱vi̱ nu̱ú xíniñúʼu keʼéndó iin reunión ña̱ yi̱i̱, ta ki̱vi̱ u̱xa̱ xíniñúʼu keʼéndó inka reunión ña̱ yi̱i̱. Ta va̱ása xíniñúʼu keʼéndó nda̱a̱ ni iin chiñu ki̱vi̱ yóʼo. Iinlá ña̱ kuxu kuitíndó kúú ña̱ kivi keʼéndó.
17 ”’Xíniñúʼu keʼéndó Vikó ña̱ si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin, saáchi mií ki̱vi̱ yóʼo kúú ña̱ tavái̱ ndiʼi ndóʼó ñuu Egipto. Ta miíndó xíʼin ndiʼi se̱ʼendó na̱ kaku, xíniñúʼu keʼéndó ña̱yóʼo ku̱i̱ya̱ tá ku̱i̱ya̱. Ta ña̱yóʼo xíniñúʼu kooña iin ley ña̱ kundiku̱nndó ndiʼi tiempo. 18 Tí yo̱o̱ nu̱ú xíniñúʼu kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií, xíniñúʼu kixáʼandó kuxundó ña̱yóʼo xi̱kuaá ña̱ ki̱vi̱ 14, iinsaá nda̱a̱ xi̱kuaá ña̱ ki̱vi̱ 21. 19 Ti̱xin u̱xa̱ saá ki̱vi̱ yóʼo va̱ása xíniñúʼu koo yuxa̱n iyá veʼendó. Tá miíndó á na̱ inka ñuu na̱ ndóo xíʼinndó ná kuxu ña̱ʼa ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá, xíniñúʼu kuvina. 20 Va̱ása xíniñúʼu kuxundó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá. Ndiʼindó xíniñúʼu kuxu si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií’”.
21 Tasaá ndi̱ku̱n kama ka̱na ta̱ Moisés ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel, ta ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Iin tá iinndó, kúáʼanndó ta ndaka̱xinndó iin kití* ña̱ va̱ʼa kuxundórí xíʼin na̱ veʼendó, ta kaʼníndó tíyóʼo ña̱ va̱ʼa kuniñúʼundórí tá ná keʼéndó vikó ña̱ Pascua. 22 Tándi̱ʼi, kiʼinndó yu̱ku̱ ña̱ naní hisopo,* sandáxindóña* xíʼin ni̱i̱ ta ko̱so̱yávándó ña̱yóʼo u̱vi̱ saá yitu̱n tú tíin yéʼéndó ta saátu tú kánuu si̱kí ña̱yóʼo. Nda̱a̱ ni iinna va̱ása xíniñúʼu keena veʼena nda̱a̱ inka ki̱vi̱. 23 Tá ná ya̱ʼa Jehová ña̱ taxira castigo ndaʼa̱ na̱ egipcio, ta tá ná kotora ni̱i̱ ña̱ ni̱ko̱so̱yávándó u̱vi̱ saá yitu̱n tú tíin yéʼé xíʼin tú kánuu si̱kí yéʼé, Jehová va̱ása ya̱ʼara veʼendó. Va̱ása taxira ki̱ʼvi tu̱ndóʼo yóʼo veʼendó tasaá va̱ása kuvindó.
24 ”Xíniñúʼu keʼéndó vikó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta ña̱yóʼo xíniñúʼu kooña iin ley ña̱ kundiku̱n miíndó xíʼin se̱ʼendó ndiʼi tiempo. 25 Tá ná xa̱a̱ndó nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová taxira ndaʼa̱ndó, xíniñúʼu keʼékandó vikó yóʼo. 26 Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼun na̱ se̱ʼendó ndóʼó ‘¿Nda̱chun kéʼéndó vikó yóʼo?’, 27 ndóʼó xíniñúʼu ndakuiinndó ña̱yóʼo ‘Kéʼéndi̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa keʼéndi̱ vikó ña̱ Pascua nu̱ú Jehová tasaá so̱kóndi̱ kití nu̱úra.* Saáchi tá xi̱ndoo na̱ ñuuyó chí Egipto kǒo nítaxira castigo ndaʼa̱na tá ta̱xira castigo ndaʼa̱ na̱ egipcio’”.
Tasaá xi̱kuxítí na̱ ñuu. 28 Ta ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna, saá ke̱ʼéna.
29 Tá savañuú,* Jehová xa̱ʼníra ndiʼi se̱ʼenu̱ú na̱ ñuu Egipto, xa̱ʼníra se̱ʼenu̱ú ta̱ rey faraón ta nda̱a̱ se̱ʼenu̱ú ta̱ ndíkaa̱ veʼeka̱a xa̱ʼníra. Xa̱ʼnítura ndiʼi se̱ʼenu̱ú kití. 30 Ta mií ñuú saá nda̱káxi-ini* ta̱ faraón ta nda̱koora, saátu na̱ káchíñu nu̱úra xíʼin ndiʼi na̱ egipcio, ta ndiʼi na̱ ñuu Egipto ndeéní ki̱xáʼana xákuna xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchíní-inina, saáchi ti̱xin veʼe iin tá iinna, ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ yiví. 31 Mií ñuú saá, kamaní ka̱na ta̱ faraón ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón, ta ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Kúáʼankíindó.* Miíndó xíʼin inkaka na̱ israelita kuxíkándó nu̱ú na̱ ñui̱. Kúáʼanndó ndasakáʼnundó Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nndó. 32 Ná ku̱ʼu̱ntu ndikachi xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndó xíʼinndó, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nndó. Ta saátu chikaa̱ndó bendición yi̱ʼi̱”.
33 Ta na̱ egipcio ki̱xáʼana káʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu Israel ña̱ kama ná keena ku̱ʼu̱nna, saáchi xi̱kachina: “Tá ná va̱ása ku̱ʼu̱n na̱yóʼo, kuvi ndiʼiyó”. 34 Tasaá, na̱ ñuu Israel ki̱ʼinna yuxa̱n ña̱ harina ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií, xíʼin xikóʼó* ña̱ xíniñúʼuna ña̱ ndákavana yuxa̱n, ña̱ xa̱a̱ nda̱sukúndaana* xíʼin ti̱ko̱to̱na ta nda̱kuisona ña̱yóʼo. 35 Saátu, ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna: ndu̱kúna ña̱ʼa ña̱ plata, ña̱ oro ta saátu ti̱ko̱to̱ nu̱ú na̱ egipcio. 36 Mií Jehová chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ ñuura ña̱ va̱ʼa koo ini na̱ egipcio xíʼinna, ña̱kán ta̱xina ndiʼi ña̱ ndu̱kúna nu̱úna. Tándi̱ʼi, na̱ israelita nda̱kiʼinna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumií na̱ egipcio.
37 Tasaá, na̱ israelita ke̱ena chí Ramesés ta ku̱a̱ʼa̱nna chí Sucot. Ki̱ʼva 600,000 na̱ ta̱a* ku̱a̱ʼa̱n, ta saátu ku̱a̱ʼa̱n na̱ va̱lí. 38 Ta ku̱a̱ʼání na̱ yiví* ku̱a̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel. Saátu ku̱a̱ʼa̱n ku̱a̱ʼání ndikachi xíʼin si̱ndi̱ki̱ xíʼinna. 39 Saá ki̱xáʼana íxava̱ʼana si̱ta̱váʼa ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱* ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií. Ke̱ʼéna ña̱yóʼo xíʼin yuxa̱n ña̱ ke̱e xíʼinna chí Egipto, ta kǒo yuxa̱n iyá níxikuumií si̱ta̱váʼa yóʼo saáchi tá ta̱xínnana ña̱ ke̱ena chí Egipto, kamaní ke̱ena ta kǒo nítaxiña tiempo nu̱úna ña̱ ixatu̱ʼvana ña̱ kuniʼina ku̱ʼu̱nna.
40 Na̱ israelita, ni̱xi̱yona 430 ku̱i̱ya̱ chí Egipto. 41 Mií ki̱vi̱ ña̱ ni̱xi̱nu 430 ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱xi̱yona kán, ndiʼi na̱ ñuu Jehová ke̱ena chí ñuu Egipto. 42 Ñuú yóʼo kúú ña̱ keʼéna vikó nu̱ú Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱várana ñuu Egipto. Ndiʼi na̱ ñuu Israel ta saátu ndiʼi se̱ʼena na̱ kaku, xíniñúʼu keʼéna vikó yóʼo ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna Jehová.
43 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón: “Ña̱yóʼo kúú ley ña̱ koo xa̱ʼa̱ vikó ña̱ Pascua. Ni iin na̱ inka ñuu va̱ása kivi kuxuna kití tí kuvi tá ná koo vikó ña̱ Pascua. 44 Tá íyo iin na̱ káchíñundáʼvi nu̱úndó na̱ sa̱tándó* xíʼin xu̱ʼún, xíniñúʼu ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na. Tasaá kúú ña̱ kivi kuxuna tí kití yóʼo. 45 Na̱ inka ñuu na̱ ndóo xíʼinndó, va̱ása xíniñúʼu kuxuna kití tí ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ vikó ña̱ Pascua, ni na̱ inka ñuu na̱ cha̱ʼvindó ña̱ kachíñuna nu̱úndó. 46 Ini iinlá veʼe xíniñúʼu kuxundó tí ndikachi loʼo yóʼo. Va̱ása xíniñúʼu tavándó ku̱ñurí chí ke̱ʼe* ni va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼnu̱ndó lekerí. 47 Ndiʼi na̱ ñuu Israel xíniñúʼu keʼéna vikó ña̱ Pascua. 48 Tá íyo na̱ inka ñuu xíʼinndó ta kúni̱na keʼéna vikó ña̱ Pascua nu̱ú Jehová, ndiʼi na̱ ta̱a na̱ íyo veʼena, xíniñúʼu ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na. Saá kúú ña̱ kivi keʼéna vikó yóʼo ta xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo miíndó. Nda̱a̱ ni iin ta̱a ta̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ va̱ása xíniñúʼu kuxura kití tí xa̱ʼnína xa̱ʼa̱ vikó ña̱ Pascua. 49 Ndiʼina xíniñúʼu kundiku̱n ley yóʼo, ni na̱ ñuu Israel kúúna á ni na̱ ke̱e inka ñuu kúúna”.
50 Ña̱kán, na̱ israelita ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xíʼin ta̱ Aarón. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna, saá ke̱ʼéna. 51 Mií ki̱vi̱ saá, Jehová ta̱vára ndiʼi na̱ israelita ñuu Egipto.
13 Ta saátu, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 2 “Ndaka̱xin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ kúú se̱ʼenu̱ú na̱ israelita ta ndasayi̱i̱únna ta taxiúnna ndaʼíi̱. Ndiʼi na̱ ta̱a, na̱ kúú se̱ʼenu̱ú na̱ israelita, kuenta miíi̱ kúúna ta saátu ndiʼi se̱ʼenu̱ú kití tí kúú che̱e sa̱na̱na, kuenta miíi̱ kúúrí”.
3 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu: “Ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ yóʼo, chi ki̱vi̱ yóʼo kúú ña̱ ke̱endó ñuu Egipto nu̱ú xi̱kachíñundáʼvindó, saáchi Jehová ta̱vára ndóʼó xíʼin ndee̱ra. Ña̱kán, va̱ása kuxundó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá.* 4 Va̱ása nandósondó xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ yóʼo, ña̱ ku̱u yo̱o̱ abib,* saáchi ki̱vi̱ yóʼo kúú ña̱ keendó. 5 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ táʼanndó na̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá ña̱ taxira ñuʼú na̱ cananeo ndaʼa̱ndó, saátu ñuʼú na̱ hitita, na̱ amorreo, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo, nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú. Miíra chindeétáʼan xíʼinndó ña̱ xa̱a̱ndó kán, ta ndiʼi ku̱i̱ya̱ mií ki̱vi̱ ña̱ yo̱o̱ yóʼo xíniñúʼu keʼéndó iin vikó. 6 U̱xa̱ ki̱vi̱ kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin, ta ki̱vi̱ u̱xa̱ keʼéndó iin vikó ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnundó Jehová. 7 U̱xa̱ saá ki̱vi̱ xíniñúʼu kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin. Va̱ása xíniñúʼu kuumiíndó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá, ta iníísaá nu̱ú ndóondó va̱ása xíniñúʼu koo yuxa̱n iyá. 8 Ta ki̱vi̱ saá xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼendó: ‘Kéʼéndi̱ vikó yóʼo ña̱ va̱ʼa ndakaʼánndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱ndi̱ tá ta̱vára ndi̱ʼi̱ chí ñuu Egipto’. 9 Vikó yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva koo iin ña̱ ka̱ʼyi̱ ndaʼa̱ndó xíʼin ta̱ʼya̱ndó* saá kooña. Saá ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ley Jehová ta ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ña, ta saátu ndakaʼánndó ña̱ mií Jehová kúú ta̱ xi̱niñúʼu ndee̱ra ña̱ ta̱vára ndóʼó chí ñuu Egipto. 10 Ku̱i̱ya̱ tá ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu keʼéndó vikó yóʼo mií ki̱vi̱ ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó.
11 ”Tá ná xa̱a̱ndó nu̱ú ñuʼú na̱ cananeo, ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová taxira ndaʼa̱ndó ta saátu ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, 12 xíniñúʼu ndataxindó na̱ ta̱a na̱ kúú se̱ʼenu̱úndó ndaʼa̱ Jehová, ta saátu ndiʼi che̱e tí kúú se̱ʼenu̱ú kití sa̱na̱ndó. Saáchi kuenta mií Jehová kúú se̱ʼenu̱úndó ta saátu se̱ʼenu̱ú kití sa̱na̱ndó. 13 Soo xíniñúʼu taxindó iin ndikachi* xa̱ʼa̱ se̱ʼenu̱ú burro sa̱na̱ndó ña̱ va̱ʼa ndakiʼinndórí. Soo tá va̱ása taxindó ndikachi yóʼo xa̱ʼa̱rí, xíniñúʼu ka̱ʼnu̱ndó su̱kúnrí. Ta saátu xíniñúʼu ndachaʼvindó xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ kúú se̱ʼenu̱úndó.
14 ”Tá chí nu̱únínu ná nda̱ka̱tu̱ʼun na̱ va̱lí se̱ʼendó ndóʼó ‘¿Nda̱chun kéʼéndó ña̱yóʼo?’, ña̱yóʼo ka̱ʼa̱nndó xíʼinna ‘Jehová xi̱niñúʼura ndee̱ra ña̱ va̱ʼa ta̱vára miíndi̱ chí ñuu Egipto, nu̱ú xi̱kachíñundáʼvindi̱. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níxiin ta̱ faraón taxira keendi̱, Jehová xa̱ʼníra se̱ʼenu̱ú ndiʼi na̱ ñuu Egipto ta saátu se̱ʼenu̱ú kití sa̱na̱na. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ xáʼníndi̱ kití tí nu̱ú, tí che̱e ta sóko̱ndi̱rí nu̱ú* Jehová. Ta saátu ndáchaʼvindi̱ xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ se̱ʼenu̱úndi̱’. 16 Ta ña̱yóʼo kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ ndaʼa̱ndó xíʼin ta̱ʼya̱ndó ña̱ va̱ʼa ndakaʼánndó ña̱ xíʼin ndee̱ mií Jehová kúú ña̱ ta̱vára miíyó chí Egipto”.
17 Soo tá xa̱a̱ ta̱xi ta̱ faraón ke̱e na̱ ñuu Israel, Ndióxi̱ va̱ása níxa̱ʼa̱nra xíʼinna chí yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ñuʼú na̱ filisteo ni kamaka xa̱a̱na saá. Ndióxi̱ ke̱ʼéra ña̱yóʼo saáchi ka̱chira: “Tá ná kanitáʼan na̱ inka ñuu xíʼinna, kuni̱na ndikóna chí Egipto”. 18 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Ndióxi̱ na̱samara nu̱ú ku̱ʼu̱n na̱ ñuu, ta ku̱a̱ʼa̱nna yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ mar Rojo. Ta na̱ ñuu Israel yiku̱nní ke̱ena ñuu Egipto, nda̱a̱ táki̱ʼva yiku̱nní kée na̱ xa̱a̱ íyo tu̱ʼva ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱ú ku̱a̱chi. 19 Ta̱ Moisés nda̱kiʼinra leke ta̱ José ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra. Saáchi ta̱ José ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Israel ña̱ ná chinaʼána* ña̱yóʼo tá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ndióxi̱ chindeétáʼanvara xíʼinndó. Ta kuniʼindó lekei̱ ku̱ʼu̱n xíʼinndó tá ná tavára ndóʼó ku̱ʼu̱nndó”. 20 Na̱ israelita ke̱ena chí Sucot ta ni̱xa̱a̱na nda̱a̱ chí Ezam, nu̱ú kíxáʼa ñuʼú yi̱chí, ta kán xi̱kundoona.
21 Jehová kúú ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úna. Tá káʼñu* xi̱niñúʼura iin vi̱kó ña̱ va̱ʼa kuniʼira yichi̱ nu̱úna tasaá kunda̱a̱-inina ndáa míí ku̱ʼu̱nna, ta tá ñuú xi̱niñúʼura iin ñuʼu̱. Tasaá va̱ʼa xi̱xikana ñuú xíʼin káʼñu.* 22 Vi̱kó yóʼo va̱ása níxikuxíkáña nu̱ú na̱ ñuu tá káʼñu, ta ni ñuʼu̱ va̱ása níxikuxíkáña nu̱úna tá ñuú.
14 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 2 “Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ israelita ná ndikóna ta ná kundoona nu̱ú ndíkaa̱ Pihahirot, chí ma̱ʼñú Migdol xíʼin tá mar nu̱ú kivi kotona Baal-Zefón. Xíniñúʼu kundoona yatin síi̱n* tá mar yatin chí Baal-Zefón. 3 Tándi̱ʼi, ta̱ faraón ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ israelita: ‘Nda̱ñúʼuna ta kǒo xíni̱na ndáa míí ku̱ʼu̱nna. Va̱ása kívi keena nu̱ú ñuʼú yi̱chí’. 4 Ta taxii̱ ná ndundeé níma̱ ta̱ faraón, ta ku̱ʼu̱nra sa̱tána, soo sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ta̱ faraón ta saátu ndiʼi na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ña̱ kanitáʼanna, ña̱ va̱ʼa ndukáʼnui̱. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱ káxi ini na̱ egipcio ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”. Ña̱kán, na̱ israelita ke̱ʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna.
5 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ rey ñuu Egipto ña̱ xi̱nu na̱ israelita ku̱a̱ʼa̱nna. Tasaá ndi̱ku̱n kama, ta̱ faraón xíʼin na̱ xi̱kachíñu nu̱úra nda̱ndikó-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ta ni̱ka̱ʼa̱nna: “¿Nda̱chun ke̱ʼéyó ña̱yóʼo? ¿Nda̱chun ta̱xiyó ku̱a̱ʼa̱n na̱ israelita na̱ xi̱kachíñundáʼvi nu̱úyó?”. 6 Tasaá, ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ná ixatu̱ʼvana carreta tú xíka xíʼinna nu̱ú ku̱a̱chi ta ku̱a̱ʼa̱n na̱ soldadora xíʼinra. 7 Ta 600 carreta mií tú va̱ʼaka ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra xíʼin ndiʼika carreta tú íyo chí Egipto, ta ndóso na̱ soldado sa̱tá iin tá iin túyóʼo. 8 Tasaá, Jehová ta̱xira ña̱ ndu̱ndeé níma̱ ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto, ta nda̱kundiku̱nra ku̱a̱ʼa̱nra sa̱tá na̱ israelita. Soo na̱ israelita ni kǒo yíʼvina ku̱a̱ʼa̱nna. 9 Ta na̱ egipcio nda̱kundiku̱nna ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tá na̱yóʼo. Tá xi̱kundoo na̱ israelita yatin yuʼú tá mar, yatin chí Pihahirot, ña̱ kíndo̱o yatin chí Baal-Zefón, ndiʼi kuáyi̱ xíʼin ndiʼi carreta ta̱ faraón saátu ndiʼi na̱ yósó tí kuáyi̱* xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n kanitáʼan, ku̱a̱ʼa̱n kúyatinna nu̱ú na̱ israelita.
10 Tá ku̱yatinka ta̱ faraón, na̱ israelita xi̱nina ña̱ va̱xi na̱ egipcio sa̱tána. Ta ni̱yi̱ʼvíní na̱ israelita, xa̱ʼa̱ ña̱kán ki̱xáʼana káʼa̱nna xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna. 11 Ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: “¿Á kǒova nu̱ú ndu̱xu̱nndi̱ chí Egipto ña̱kán ki̱xaún xíʼinndi̱ nu̱ú ñuʼú yi̱chí yóʼo ña̱ va̱ʼa kuvindi̱? ¿Nda̱chun ke̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinndi̱? ¿Nda̱chun ta̱váún ndi̱ʼi̱ ñuu Egipto? 12 ¿Á su̱ví xa̱a̱ saá ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼún tá ndóondi̱ chí Egipto? Xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nvandi̱ ña̱yóʼo xíʼún: ‘Va̱ása keʼún ndi̱ʼi̱, taxi ná kindo̱ondi̱ kachíñundáʼvindi̱ nu̱ú na̱ egipcio’. Chi va̱ʼaka ná kachíñundi̱ nu̱ú na̱ egipcio nu̱úka ña̱ kuvindi̱ nu̱ú ñuʼú yi̱chí”. 13 Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu: “Va̱ása yi̱ʼvíndó. Ndakú koo inindó ta kotondó ndáa ki̱ʼva sakǎku Jehová ndóʼó vitin. Saáchi na̱ egipcio na̱ xítondó vitin, va̱ása ndikókandó kotondóna. 14 Táxi̱n kuití koondó chi mií Jehová kúú ta̱ kanitáʼan xa̱ʼa̱ndó”.
15 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “¿Nda̱chun káʼa̱nkaún xíʼi̱n ña̱ ná chindeétáʼi̱n xíʼinndó? Va̱ʼaka ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ israelita ná ndakanina veʼe válína. 16 Ta yóʼó, katanii karrotiún* nu̱ú tá mar ña̱ va̱ʼa u̱vi̱ ná ndata̱ʼvírá. Saá kúú ña̱ koo ñuʼú yi̱chí ma̱ʼñú táyóʼo, tasaá kivi ya̱ʼa na̱ israelita. 17 Ta taxii̱ ná ndundeé níma̱ na̱ egipcio ta kundiku̱nna ku̱ʼu̱nna sa̱tá na̱ ñui̱. Ta ndukáʼnui̱ tá ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ta̱ faraón saátu ndiʼi na̱ ku̱a̱ʼa̱n kanitáʼan xíʼin carretana saátu na̱ yósó kuáyi̱. 18 Ta na̱ egipcio kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ndukáʼnui̱ xa̱ʼa̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ta̱ faraón, carreta tú ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna nu̱ú ku̱a̱chi ta saátu na̱ yósó kuáyi̱”.
19 Tasaá, ángel ta̱ chi̱ndaʼá Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ña̱ va̱ʼa kuniʼira yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel, nda̱yaʼara chí sa̱tá na̱yóʼo, ta vi̱kó ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí nu̱úna nda̱yaʼaña chí sa̱tá, ta kán ki̱ndooña. 20 Ta ma̱ʼñú na̱ egipcio xíʼin na̱ israelita ki̱ndoo vi̱kó yóʼo. Iin táʼvíña naaní ni̱xi̱yoña soo inka táʼvíña va̱ʼaní xi̱tuu̱nña tá ñuú. Ta iníísaá ñuú kán, va̱ása níkivi kuyatin na̱ egipcio nu̱ú na̱ israelita.
21 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ka̱taniira ndaʼa̱ra nu̱ú tá mar, ta Jehová chi̱ndaʼára iin ta̱chí ña̱ ndeéní ña̱ ki̱xi chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu,* ta iníísaá ñuú ka̱niña ta nda̱taʼvíña tá mar. Saá kúú ña̱ nda̱taʼví tá mar ta ni̱yi̱chi̱ ma̱ʼñúrá. 22 Tasaá, na̱ israelita ni̱ya̱ʼana ma̱ʼñú tá mar nu̱ú xa̱a̱ ni̱yi̱chi̱rá. Chí ndaʼa̱ kúaʼana ta saátu chí ndaʼa̱ yitinna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo nama̱ saá ni̱xi̱yo ti̱kui̱í yóʼo nu̱úna. 23 Tasaá, na̱ egipcio ki̱xáʼana ndíku̱nna sa̱tá na̱yóʼo. Ndiʼi kuáyi̱, ndiʼi carreta tú ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi saátu na̱ yósó kuáyi̱ na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón, ni̱ndi̱ʼvina ma̱ʼñú tá mar ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tána. 24 Tá xi̱ta̱a̱nní,* ma̱ʼñú ñuʼu̱ xíʼin vi̱kó, Jehová xi̱tora nu̱ú ndóo na̱ egipcio ta ndeéní ni̱yi̱ʼvína i̱xaara. 25 Ta sa̱kóyora llanta carreta na̱yóʼo, ña̱kán i̱xayo̱ʼvi̱ña* xíʼinna ña̱ kavananú. Ta xi̱kaʼa̱n na̱ egipcio: “Ná kunuyó nu̱ú na̱ israelita saáchi Jehová kúú ta̱ kánitáʼan xa̱ʼa̱na xíʼinyó”.
26 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Katanii ndaʼún nu̱ú tá mar ña̱ va̱ʼa ná ndakutáʼanrá, tasaá ndaará sa̱tá na̱ egipcio, sa̱tá carretana ta saátu sa̱tá na̱ yósó kuáyi̱”. 27 Ta kama ka̱tanii ta̱ Moisés ndaʼa̱ra nu̱ú tá mar, ta tá xa̱a̱ ku̱yatin tu̱vi nda̱kutáʼan ti̱kui̱í yóʼo. Na̱ egipcio xi̱kuni̱na keena nu̱úrá, soo Jehová ta̱ánra na̱yóʼo ma̱ʼñú tá mar. 28 Tá nda̱kutáʼan tuku ti̱kui̱í, nda̱ará sa̱tá carreta, sa̱tá na̱ yósó kuáyi̱ xíʼin ndiʼi na̱ ku̱a̱ʼa̱n kanitáʼan na̱ xi̱kitáʼan xíʼin ta̱ faraón. Nda̱ará sa̱tá ndiʼi na̱ ni̱ndi̱ʼvi ini tá mar na̱ ndíku̱n ku̱a̱ʼa̱n sa̱tá na̱ israelita ta ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼina.
29 Soo ni̱yi̱chi̱va ñuʼú nu̱ú ni̱ya̱ʼa na̱ israelita tá ni̱ya̱ʼana ma̱ʼñú tá mar. Chí ndaʼa̱ kúaʼana ta saátu chí ndaʼa̱ yitinna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nama̱ saá ni̱xi̱yo ti̱kui̱í yóʼo nu̱úna. 30 Saá kúú ña̱ ke̱ʼé Jehová tá sa̱kǎkura na̱ ñuu Israel nu̱ú na̱ egipcio, ta chí yuʼú tá mar xi̱nina ndi̱koo* ndiʼi na̱ egipcio na̱ ni̱xi̱ʼi̱. 31 Na̱ ñuu Israel xi̱nina ña̱ kúúmiíní Jehová ndee̱ tá sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra na̱ egipcio. Tasaá, na̱ ñuu ki̱xáʼana íxato̱ʼónína Jehová, ta ki̱xáʼana kándíxana Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
15 Tá ku̱u ña̱yóʼo, ta̱ Moisés xíʼin na̱ israelita xi̱tana yaa yóʼo nu̱ú Jehová:
“Katai̱ nu̱ú Jehová saáchi ku̱chiñura ka̱nitáʼanra, ta ndu̱káʼnura xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
Ini tá mar ta̱ánra kuáyi̱ xíʼin na̱ yósórí.*
2 Jehová* kúú ta̱ táxi ndee̱ ndaʼíi̱ ña̱ ndakú koi̱, saáchi ta̱yóʼo kúú ta̱ sáka̱ku yi̱ʼi̱.
Ta̱yóʼo kúú Ndióxi̱i̱, ta ndasakáʼnui̱ra. Ndasakáʼnui̱ Ndióxi̱ yivái̱.
3 Íyoní ndee̱ Jehová ña̱ kanitáʼanra. Jehová kúú ki̱vi̱ra.
4 Ini tá mar ta̱ánra carreta ta̱ faraón xíʼin ndiʼi na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ña̱ kanitáʼanra,
nda̱a̱ ini tá mar Rojo ni̱sa̱ʼvi na̱ xíni̱va̱ʼa kanitáʼan ku̱a̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón.
5 Ti̱kui̱í tá ndeéní kánda̱ nda̱ará sa̱tána, nda̱a̱ kaʼa̱ ti̱kui̱í ni̱ko̱yona nda̱a̱ táki̱ʼva kóyo yu̱u̱.
6 Ndakúní ndaʼa̱ kúaʼún Jehová.
Xíʼin ndaʼa̱ kúaʼún sándiʼi-xa̱ʼún na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó Jehová.
7 Káʼnuníún, ta sándiʼi-xa̱ʼún na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó.
Ña̱ sáún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼu̱, ta xáʼmiña na̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼmina mi̱ʼí.*
8 Yóʼó ti̱viún, ta tá ti̱kui̱í nda̱kundichirá nda̱a̱ táki̱ʼva níndichi iin nama̱.
Ta va̱ása níkanda̱ka ma̱ʼñú tá mar.
9 Ta̱ sáa̱-ini xíni miíyó ka̱chira: ‘Kundiku̱i̱n ku̱ʼi̱n sa̱tána, ta ndani̱ʼívai̱na.
Ndakiʼi̱n ndiʼi ña̱ kúúmiína ta ndataʼvíi̱ña nda̱a̱ ná xa̱a̱-inii̱.*
Xíʼin espadai̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na’.
10 Yóʼó ti̱viún, ta tá mar nda̱ará sa̱tána.
Na̱yóʼo ni̱sa̱ʼvina ti̱xinrá nda̱a̱ táki̱ʼva sáʼvi iin ka̱a ña̱ ve̱ení.
11 ¿Ndáa Ndióxi̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yóʼó Jehová?
¿Á íyo iin na̱ yi̱i̱ní nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yóʼó?
Yóʼó kúú ta̱ xíniñúʼu ixato̱ʼóna ta katana yaa nu̱ún ña̱ ndasakáʼnuna yóʼó, ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ ndákanda̱-inindi̱* xíʼin kéʼún.
12 Ka̱taniiún ndaʼa̱ kúaʼún, ta ko̱kó ñuʼú na̱yóʼo.
13 Xa̱ʼa̱ ña̱ ndixaní kúʼvi̱-iniún* xíniún na̱ ñuún, níʼún yichi̱ nu̱úna ta nda̱taváúnna.
Xíʼin ndeún kuniʼún yichi̱ nu̱úna ña̱ xa̱a̱na nda̱a̱ nu̱ú yi̱i̱ní nu̱ú íyoún.
14 Na̱ inka ñuu kuniso̱ʼona xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún, ta na̱kán yi̱ʼvínína.
Na̱ ndóo chí Filistea ndi̱ʼiní-inina.
15 Ki̱vi̱ saá, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú tribu na̱ Edom yi̱ʼvínína.
Na̱ xáʼndachíñu chí Moab, na̱ ni̱nuní kúni nda̱a̱ kisina.*
Ta ndiʼi na̱ ndóo chí Canaán yi̱ʼvínína.
16 Ndeéní yi̱ʼví ndiʼi na̱yóʼo.
Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíníún ndee̱, va̱ása kivi kanda̱na
nda̱a̱ táki̱ʼva va̱ása kívi kanda̱ iin yu̱u̱
nda̱a̱ ná ya̱ʼa na̱ ñuún Jehová,
nda̱a̱ ná ya̱ʼa na̱ ñuu na̱ nda̱kaxiún.
17 Jehová Ndióxi̱ miíndi̱, kuniʼún yichi̱ nu̱úna ña̱ va̱ʼa koona yuku̱ ña̱ kúú kuentaún,
nu̱ú íyoún Jehová, nu̱ú nda̱kaxiún koún.
18 Ndiʼi tiempo kaʼndachíñún Jehová.
19 Tá ni̱ke̱e tí kuáyi̱ ini tá mar ta saátu carreta tú xíka nu̱ú ku̱a̱chi xíʼin na̱ yósó tí kuáyi̱ na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón,
Jehová sa̱ndákitáʼanra ti̱kui̱í ta nda̱ará sa̱tána,
soo na̱ ñuu Israel ni̱ya̱ʼana nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ ki̱ndoo ma̱ʼñú tá mar”.
20 Tasaá ñá Míriam ku̱ʼva ta̱ Aarón ñá xi̱kuu profeta, ki̱ʼinñá iin pandereta ta ndiʼi ná ñaʼá ki̱xáʼana ndíku̱nná ku̱a̱ʼa̱nná sa̱táñá, sákaʼaná pandereta ta tíxáʼaná ku̱a̱ʼa̱nná. 21 Ta ña̱yóʼo xi̱xita ñá Míriam tá xi̱ndakuiinñá ña̱ xi̱xita na̱ ta̱a:
“Katandó nu̱ú Jehová chi ndu̱káʼnura xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra.
Ini tá mar ta̱ánra kuáyi̱ xíʼin na̱ yósórí”.
22 Tándi̱ʼi, chí mar Rojo nda̱kiʼin ta̱ Moisés na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta ni̱xa̱a̱na chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sur, ta u̱ni̱ ki̱vi̱ ni̱xi̱kana soo kǒo ti̱kui̱í níndani̱ʼína. 23 Tasaá ni̱xa̱a̱na chí Mará,* soo va̱ása níkivi koʼona ti̱kui̱í tá ni̱xi̱yo kán saáchi o̱va̱nírá, xa̱ʼa̱ ña̱kán chi̱naníraña Mará. 24 Tasaá, na̱ ñuu ki̱xáʼana káʼa̱nkúáchina* xa̱ʼa̱ ta̱ Moisés, ta xi̱kaʼa̱nna: “¿Ndáa míí kiʼinyó ti̱kui̱í koʼoyó?”. 25 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinra, ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná ku̱ʼu̱nra nu̱ú níndichi iin yitu̱n loʼo. Tasaá ta̱ Moisés sa̱kánaranú ini ti̱kui̱í ta tá ti̱kui̱í yóʼo ndu̱visi̱rá.
Kán ta̱xi Ndióxi̱ iin ley ndaʼa̱na, ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ndáaña xíniñúʼu keʼéna, chi xi̱kuni̱ra kunda̱a̱-inira ndáaña ndíkaa̱ níma̱na. 26 Ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Tá viíní xíniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n yi̱ʼi̱ Jehová Ndióxi̱ndó, ta kéʼéndó ña̱ kútói̱ ta saátu tá ndíku̱nndó ley ña̱ táxii̱ ndaʼa̱ndó ta kándíxandó ndiʼi ña̱ xáʼndai̱ nu̱úndó, va̱ása chindaʼíi̱ nda̱a̱ ni iin kue̱ʼe̱ táʼan ña̱ chi̱ndaʼíi̱ nu̱ú na̱ egipcio nu̱úndó, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ sándaʼa ndóʼó”.
27 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, ni̱xa̱a̱na chí Elim, nu̱ú ni̱xi̱yo 12 ndo̱ʼyo xíʼin 70 tú ñu̱u̱. Ña̱kán, yatin yuʼú ti̱kui̱í kán ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona.
16 Tándi̱ʼi, na̱ ñuu Israel ke̱ena chí Elim ta tá ni̱ya̱ʼa tiempo ni̱xa̱a̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sin, ña̱ ndíkaa̱ ma̱ʼñú Elim xíʼin Sinaí. Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa iin yo̱o̱ ña̱ ke̱ena chí Egipto, ni̱xa̱a̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sin tá ki̱vi̱ 15 ña̱ yo̱o̱ u̱vi̱.
2 Tá ni̱xa̱a̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí, ndiʼi na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana káʼa̱nkúáchina* xa̱ʼa̱ ta̱ Moisés ta saátu xa̱ʼa̱ ta̱ Aarón. 3 Ña̱yóʼo xi̱kaʼa̱nna xíʼinna: “Va̱ʼaka níxaʼní Jehová ndi̱ʼi̱ tá xi̱ndoondi̱ chí Egipto. Chi kán xi̱xixindi̱ ku̱ñu xíʼin si̱ta̱váʼa nda̱a̱ xi̱xaa̱-inindi̱.* Soo ndóʼó ki̱xaa̱ndó xíʼinndi̱ nu̱ú ñuʼú yi̱chí yóʼo ña̱ kuvindi̱ xíʼin so̱ko”.
4 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Sakóyoi̱ ña̱ kuxundó chí ndiví, tasaá ndiʼi na̱ ñuu Israel xíniñúʼu keena ta ndakayana ña̱ kuxuna iin tá iin ki̱vi̱. Saá kúú ña̱ kotondosói̱na ta kotoi̱ á kándíxana ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na. 5 Soo tá ná ndakayana ña̱ kuxuna ki̱vi̱ i̱ñu̱, saá xíniñúʼu ndakayana ña̱ kuxuna u̱vi̱ ki̱vi̱”.
6 Ta ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón, ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ israelita: “Xi̱kuaá kúú ña̱ kunda̱a̱-inindó ña̱ mií Jehová kúú ta̱ ta̱vá ndóʼó chí ñuu Egipto. 7 Ta tá xi̱ta̱a̱n* kunindó ña̱ íyoní ndee̱ Jehová, saáchi Jehová xi̱niso̱ʼora ña̱ káʼa̱nkúáchindó xa̱ʼa̱ra. Su̱ví na̱ ndáyáʼviví kúú ndi̱ʼi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nkúáchindó xa̱ʼa̱ndi̱”. 8 Ta ni̱ka̱ʼa̱nka ta̱ Moisés: “Tá ná taxi Jehová ku̱ñu ña̱ kuxundó tá xi̱kuaá, ta tá ná taxira inka ña̱ kuxundó tá xi̱ta̱a̱n, saá kiʼinndó kuenta ña̱ xi̱niso̱ʼova Jehová ña̱ káʼa̱nkúáchindó xa̱ʼa̱ra. Su̱ví xa̱ʼa̱ ndi̱ʼi̱ví káʼa̱nkúáchindó chi va̱ása ndáyáʼviví ndi̱ʼi̱. Xa̱ʼa̱ mií Jehová kúú ña̱ káʼa̱nkúáchindó”.
9 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Aarón: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel: ‘Naʼandó nu̱ú Jehová saáchi xi̱niso̱ʼora ña̱ káʼa̱nkúáchindó xa̱ʼa̱ra’”. 10 Tá sa̱kán sa̱ndíʼi ta̱ Aarón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel, na̱ israelita ndi̱kóko̱ona ta nda̱kotona chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí tasaá xi̱nina ndee̱ Jehová nu̱ú vi̱kó.
11 Saátu ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: 12 “Xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ káʼa̱nkúáchi na̱ israelita. Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Tá ná kuñuú kuxundó ku̱ñu, ta tá xi̱ta̱a̱n koo ña̱ kuxundó nda̱a̱ xa̱a̱-inindó.* Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó’”.
13 Ta mií xi̱kuaá saá ni̱xa̱a̱ ku̱a̱ʼání ka̱añu̱ʼú* ta iin chu̱túrí nu̱ú xi̱ndoona, ta tá xi̱ta̱a̱n ni̱ko̱yo yúyú iníísaá nu̱ú xi̱ndoona. 14 Tá ndu̱ta yúyú yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ si̱ʼva̱ válí saá náʼa̱ ña̱ ki̱ndoo nu̱ú ñuʼú yi̱chí. Ta iníísaá nu̱ú ñuʼú nda̱kutúña nda̱a̱ táki̱ʼva ndákutú nieve. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níxi̱kunda̱a̱-ini na̱ israelita ndáaña kúúña, tá xi̱nina ña̱yóʼo ki̱xáʼana ndáka̱tu̱ʼunna: “¿Ndáaña kúú ña̱yóʼo?”. Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ta̱xi Jehová kuxundó. 16 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: ‘Iin tá iinndó xíniñúʼu ndakayandó ña̱ kuxundó, ki̱ʼva u̱vi̱ litro* xíniñúʼu ndakayandó xa̱ʼa̱ iin tá iin na̱ ndóo xíʼinndó’”. 17 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼé na̱ israelita. Savana ku̱a̱ʼáña nda̱kayana, ta savatuna loʼoña nda̱kayana. 18 Tá xi̱chuʼunnaña, na̱ yiví na̱ xi̱ndakaya ku̱a̱ʼáña va̱ása níxikindo̱oña nu̱úna, ta na̱ xi̱ndakaya loʼoña va̱ása níxikuma̱níña nu̱úna. Iin tá iinna xi̱ndakayana ña̱ kivi kuxuna.
19 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Va̱ása ndataánva̱ʼandó* ña̱ ndakayandó ta kuñuʼuña nda̱a̱ inka ki̱vi̱”. 20 Soo kǒo níxiniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna. Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taánva̱ʼanaña nda̱a̱ inka ki̱vi̱, ka̱na ti̱kuxíña* ta kininí ki̱xáʼa xáʼa̱nña. Ña̱kán ni̱sa̱a̱ní ta̱ Moisés xíʼinna. 21 Ndiʼi xi̱ta̱a̱n, iin tá iinna xi̱ndakayana ña̱ kivi kuxuna. Ta tá xi̱kita ñu̱ʼu* xi̱nduta ndiʼi ña̱ xi̱kindo̱o.
22 Ki̱vi̱ i̱ñu̱, nda̱kayana ña̱ kuxuna u̱vi̱ ki̱vi̱, ki̱ʼva ku̱mí litro* nda̱kayana xa̱ʼa̱ iin tá iinna. Ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ Moisés ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 23 Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová. Taa̱n, iin ki̱vi̱ ña̱ ndakindee̱ndó kúúña. Iin sábado ña̱ yi̱i̱ kúúña ña̱ va̱ʼa ixato̱ʼóndó Jehová. Vitin keʼéndó si̱ta̱váʼa ña̱ xíniñúʼu kuxundó, ta sachíʼyo̱ndó ña̱ xíniñúʼu sachíʼyo̱ndó. Ta ña̱ kindo̱o taánva̱ʼandóña ña̱ va̱ʼa kuxundóña taa̱n”. 24 Ña̱kán, nda̱taánva̱ʼanaña nda̱a̱ inka ki̱vi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna, ta ni va̱ása níkana ti̱kuxíña ta ni va̱ása níxi̱xaʼa̱n kiniña. 25 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Vitin kuxundóña saáchi iin sábado ña̱ ixato̱ʼóndó Jehová kúúña. Va̱ása ndani̱ʼíndó ña̱ kuxundó vitin nu̱ú ñuʼú. 26 I̱ñu̱ ki̱vi̱ ndakayandó ña̱yóʼo, soo ki̱vi̱ u̱xa̱ ña̱ kúú ki̱vi̱ sábado va̱ása ndani̱ʼíndóña”. 27 Soo ni saá tá ki̱vi̱ u̱xa̱, sava na̱ ñuu ke̱ena ña̱ ndakayanaña soo kǒoña níndani̱ʼína.
28 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “¿Á nda̱a̱ ni iinví yichi̱ va̱ása kuniso̱ʼondó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ta va̱ása kundiku̱nndó ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó? 29 Va̱ása nandósondó ña̱ ki̱vi̱ sábado kúú ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ndó ña̱ ndakindee̱ndó. Ña̱kán, ki̱vi̱ i̱ñu̱ kúú ña̱ táxira ña̱ kuxundó u̱vi̱ ki̱vi̱. Ta ki̱vi̱ u̱xa̱, ndiʼindó xíniñúʼu kindo̱ondó nu̱ú ndóondó ta nda̱a̱ ni iinndó va̱ása xíniñúʼu keendó”. 30 Ña̱kán ki̱vi̱ u̱xa̱, na̱ ñuu va̱ása níkeʼéna nda̱a̱ ni iin chiñu.
31 Na̱ ñuu Israel chi̱nanína maná* ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ kuxuna. Nda̱a̱ táki̱ʼva yaa si̱ʼva̱ ña̱ cilantro saá yaa ni̱xi̱yoña, ta nda̱a̱ táki̱ʼva xíxi galleta ña̱ kúva̱ʼa xíʼin ñu̱ñú saá xi̱xixiña.* 32 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: ‘Kiʼinndó ki̱ʼva u̱vi̱ litro ña̱ maná ta taánva̱ʼandóña ña̱ va̱ʼa ná kuni se̱ʼendó na̱ kaku chí nu̱únínu ndáaña ta̱xii̱ xi̱xindó chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí tá ta̱vái̱ ndóʼó ñuu Egipto’”. 33 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Aarón: “Kiʼin iin ki̱si ta taán ki̱ʼva u̱vi̱ litro* ña̱ maná iniña ta kanindichiúnña nu̱ú Jehová, ta chikaa̱va̱ʼúnña ña̱ va̱ʼa ná kuni ndiʼi na̱ se̱ʼún ña̱yóʼo, ta saátu se̱ʼe na̱yóʼo na̱ koo chí nu̱únínu”. 34 Ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés, saá ke̱ʼé ta̱ Aarón ta ka̱nindichira ña̱yóʼo nu̱ú arca ña̱ trato ña̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ña. 35 Na̱ israelita xi̱xina maná 40 ku̱i̱ya̱ nda̱a̱ tá ni̱xa̱a̱na nu̱ú ndóo na̱ yiví. Xi̱xina maná nda̱a̱ tá ni̱xa̱a̱na nu̱ú kíxáʼa ñuʼú ña̱ Canaán. 36 Na̱ israelita xi̱xiniñúʼuna iin ña̱ʼa ña̱ u̱vi̱ litro* á ña̱ 11 kilo* ña̱ xi̱chuʼunna ña̱ xi̱xixina.
17 Ndiʼi na̱ ñuu Israel ke̱ena nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sin. Ta loʼo tá loʼo ni̱xa̱ʼa̱nna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xíʼinna. Tándi̱ʼi, ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona chí Refidim, soo kǒo ti̱kui̱í níxi̱yo koʼona kán.
2 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ ñuu ki̱xáʼa káʼa̱nkúáchina* xíʼin ta̱ Moisés, ta xi̱kachina: “Taxi ti̱kui̱í ná koʼondi̱”. Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “¿Nda̱chun ndáʼyi̱ndó nu̱úi̱? ¿Nda̱chun xítondosókandó Jehová?”. 3 Soo xi̱kuni̱ní na̱ ñuu Israel koʼona ti̱kui̱í. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kǒo nísandákoona ña̱ ka̱ʼa̱nkúáchina xíʼin ta̱ Moisés, ta xi̱kachina: “¿Nda̱chun ta̱váún ndi̱ʼi̱ chí Egipto? ¿Á ta̱váún ndi̱ʼi̱ ña̱ kuvindi̱ xíʼin se̱ʼendi̱ xíʼin kití sa̱na̱ndi̱ chi kǒo ti̱kui̱í koʼondi̱?”. 4 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinra, ta ka̱chira: “¿Ndáaña keʼíi̱ xíʼin na̱ ñuu yóʼo? Ndáa loʼo kuití kúma̱ní ta kuunna yu̱u̱ yi̱ʼi̱”.
5 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Siʼnaún ku̱ʼu̱n nu̱ú na̱ ñuu, ta ná ku̱ʼu̱n sava na̱ níʼi yi̱chi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel xíʼún, ta kuniʼitún tú karroti* tú ka̱niún nu̱ú yu̱ta Nilo. Ta siʼnaún kunúu ku̱ʼu̱n, ta kuniʼún tú karroti yóʼo. 6 Ta sa̱tá yu̱u̱ káʼnu ña̱ íyo chí Horeb kundichii̱ tá ná xa̱ún kán. Ta yóʼó xíniñúʼu kaniún yu̱u̱ káʼnu yóʼo, ta kee ti̱kui̱í ti̱xinña tá koʼo na̱ ñuu Israel”. Ta̱ Moisés ke̱ʼéra ña̱yóʼo nu̱ú na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chi̱naníra lugar kán Masá* xíʼin Meribá,* saáchi ni̱ka̱ʼa̱nkúáchi na̱ israelita xíʼin ta̱ Moisés ta saátu xi̱tondosóna Jehová tá ni̱ka̱ʼa̱nna: “¿Á íyo Jehová xíʼinyó á kǒovíra íyo xíʼinyó?”.
8 Ta na̱ amalequita ni̱xa̱ʼa̱nna chí Refidim ta ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Israel. 9 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Josué: “Ndaka̱xin sava na̱ ta̱a ta kúáʼan kanitáʼan xíʼin na̱ amalequita. Taa̱n koi̱ chí xi̱ní xi̱kí, ta kuniʼii̱ karroti tú ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ku̱ʼu̱n xíʼi̱n”. 10 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Josué ke̱ʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinra, ta ku̱a̱ʼa̱nra kanitáʼanra xíʼin na̱ amalequita. Ta ta̱ Moisés, ta̱ Aarón xíʼin ta̱ Hur nda̱ana xi̱ní xi̱kí.
11 Tá xi̱ndaniʼi ta̱ Moisés ndaʼa̱ra, xi̱kuchiñu na̱ israelita; soo tá xi̱sanúura ndaʼa̱ra xi̱kuchiñu na̱ amalequita. 12 Tá xa̱a̱ ku̱tuun ndaʼa̱ ta̱ Moisés, chi̱ndúʼúna iin yu̱u̱ ta xi̱koora* sa̱táña. Ta ta̱ Aarón xíʼin ta̱ Hur xi̱kunditana síi̱nra* iinna iin tá iin táʼví, ña̱ va̱ʼa tiinna ndaʼa̱ra. Tasaá kúú ña̱ va̱ása nísanúura ndaʼa̱ra nda̱a̱ tá ni̱ki̱ʼvi ñu̱ʼu.* 13 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ku̱chiñu ta̱ Josué ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Amalec ta saátu na̱ kítáʼan xíʼinna.
14 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: “Kaʼyi ña̱yóʼo nu̱ú iin tutu ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ña, ta saátu ka̱ʼúnña xíʼin ta̱ Josué: ‘Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi na̱ amalequita na̱ íyo nu̱ú iníísaá ñuyǐví, ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása ndakaʼán xa̱ʼa̱na’”. 15 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés i̱xava̱ʼara iin altar, ta chi̱naníraña Jehová-Nisí* 16 ta ka̱chira: “Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yona contra ña̱ xáʼndachíñu Jehová,* ndiʼi tiempo kanitáʼan Jehová xíʼin na̱ amalequita”.
18 Ta̱ Jetró, ta̱ xi̱kuu si̱so ta̱ Moisés ta xi̱kuutura su̱tu̱ chí Madián, ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ta̱ Moisés ta saátu xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel. Ku̱ndaa̱-inira ndáa ki̱ʼva ta̱vá Jehová na̱ ñuu Israel chí Egipto. 2 Ta̱ Moisés chi̱ndaʼára ñá síʼira ñá Ziporá ña̱ ndi̱kóñá veʼe si̱sora ta̱ Jetró, ta ta̱yóʼo kúú ta̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼinñá 3 ta saátu xi̱kiʼinra kuenta xíʼin u̱vi̱ saá se̱ʼeñá. Ta̱ Moisés chi̱naníra iin ta̱yóʼo Guersom,* saáchi ka̱chira: “Ta̱ inka ñuu kúi̱ ta ki̱xai̱ íyoi̱ ñuu yóʼo”. 4 Ta ta̱ inka chi̱nanírara Eliezer,* saáchi ka̱chira: “Ndióxi̱ yivái̱ kúú ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼi̱n chi sa̱kǎkura yi̱ʼi̱ nu̱ú ta̱ faraón”.
5 Tasaá, ta̱ Jetró si̱so ta̱ Moisés ku̱a̱ʼa̱nra xíʼin u̱vi̱ saá se̱ʼe ta̱ Moisés xíʼin ñá síʼira ña̱ ndakutáʼanra xíʼinra chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí nu̱ú íyora, yatin chí nu̱ú íyo yuku̱ Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. 6 Tasaá chi̱ndaʼára tu̱ʼun yóʼo ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ Moisés ta ka̱chira: “Yi̱ʼi̱, si̱soún ta̱ Jetró ku̱xa̱i̱ xíʼin ñá síʼún ta saátu xíʼin u̱vi̱ saá se̱ʼún ña̱ kotondi̱ yóʼó”. 7 Tasaá, kama ki̱ta ta̱ Moisés nda̱kiʼinra si̱sora, xi̱kuxítíra nu̱úra ta chi̱tóra* nu̱úra. Tándi̱ʼi chi̱ndeétáʼanna,* ni̱ndi̱ʼvina ini veʼe loʼo nu̱ú íyora.
8 Ta̱ Moisés na̱túʼunra xíʼin si̱sora xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová xíʼin ta̱ faraón ta saátu xíʼin na̱ ñuu Egipto ña̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼin na̱ ñuu Israel. Saátu na̱túʼunra xa̱ʼa̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ya̱ʼana nu̱ú tá va̱xina chí yichi̱, ta ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan Jehová xíʼinna. 9 Ta̱ Jetró ku̱si̱íní-inira xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel tá nda̱tavárana chí Egipto. 10 Tasaá, ta̱ Jetró ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ná ndukáʼnu Jehová ta̱ nda̱tavá ndóʼó ñuu Egipto ta saátu ndaʼa̱ ta̱ faraón, nda̱tavára ndóʼó ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto. 11 Vitin kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ káʼnuníka Jehová nu̱ú ndiʼika na̱ ndióxi̱, kúnda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo saáchi tá ni̱nuní xi̱kuni na̱ egipcio ta i̱xandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ ñuura, xi̱ndaavara na̱yóʼo”. 12 Tasaá, ta̱ Jetró si̱so ta̱ Moisés, ta̱xira iin kití ña̱ kaʼminarí* nu̱ú Ndióxi̱ ta saátu ni̱so̱kóra* inkaka kití nu̱ú Ndióxi̱. Ta ta̱ Aarón xíʼin ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta xi̱xina xíʼin si̱so ta̱ Moisés.
13 Tá inka ki̱vi̱, ta̱ Moisés xi̱koora* ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu. Nani tá xi̱ta̱a̱n* iinsaá nda̱a̱ xi̱kuaá xi̱xaʼa̱n na̱ ñuu nu̱úra. 14 Tá xi̱ni si̱so ta̱ Moisés ndiʼi ña̱ kéʼéra xa̱ʼa̱ na̱ ñuu, ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Nda̱chun kéʼún ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ na̱ ñuu? ¿Nda̱chun iinlá miíún xíko̱o nani tá xi̱ta̱a̱n iinsaá nda̱a̱ xi̱kuaá ta va̱xi ndiʼi na̱ yiví nu̱ún?”. 15 Tasaá, ta̱ Moisés nda̱kuiinra yuʼú si̱sora: “Saáchi na̱ ñuu va̱xina nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inina ndáaña kúni̱ Ndióxi̱ keʼéna. 16 Tá káku iin ku̱a̱chi xíʼin u̱vi̱ na̱ yiví, va̱xina nu̱úi̱ ta nátúʼunna xíʼi̱n xa̱ʼa̱ña, ta yi̱ʼi̱ xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna ta ka̱ʼi̱n xíʼinna ndáaña kúú ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta ndáaña kúú leyra”.
17 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n si̱so ta̱ Moisés xíʼinra: “Va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼún. 18 Tá ná ndakundeéún keʼún ña̱yóʼo, kunaávaún ta saátu na̱ yiví na̱ íyo xíʼún. Ku̱a̱ʼání chiñu kúú ña̱yóʼo ta va̱ása kuchiñu iinlá miíún keʼúnña. 19 Kuniso̱ʼo ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún, ná taxii̱ iin consejo ndaʼún ta Ndióxi̱ chindeétáʼanvara xíʼún. Yóʼó ka̱ʼún xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ na̱ ñuu ta ka̱ʼún xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ kúúmií na̱ ñuu. 20 Ta xíniñúʼu sanáʼúnna ndáaña kúni̱ Ndióxi̱ ná keʼéna ta ndáaña kúú ley ña̱ kúni̱ra ná kundiku̱nna, sanáʼúnna ndáa yichi̱ kúú ña̱ kundiku̱nna ta saátu ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéna. 21 Soo xíniñúʼu ndaka̱xiún na̱ ta̱a na̱ ñuu yóʼo, na̱ va̱ʼaní xíni̱ keʼé chiñu, na̱ íxato̱ʼó Ndióxi̱, na̱ kivi kundaa-iniún, na̱ va̱ása kútóo sandáʼvi ta ni va̱ása kútóona xu̱ʼún. Ta xíniñúʼu ndaka̱xiúnna ña̱ kuisochíñuna xíʼin na̱ ñuu ta koo na̱ kuisochíñu xíʼin iin mil na̱ yiví, iin ciento na̱ yiví, u̱vi̱ xiko u̱xu̱ na̱ yiví ta saátu u̱xu̱ na̱ yiví. 22 Na̱yóʼo xíniñúʼu ndatiinna ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví tá ná xa̱a̱na nu̱úna. Ku̱a̱chi ña̱ yo̱ʼvi̱* kixina xíʼinña nu̱ún, ta ku̱a̱chi ña̱ va̱ása yo̱ʼvi̱ kivi ndatiin miínaña. Ta taxi ná chindeétáʼanna xíʼún tasaá va̱ása ixayo̱ʼvi̱níkaña xíʼún keʼún chiñu yóʼo. 23 Tá ná keʼún ña̱yóʼo kundeévaún keʼún chiñu ña̱ kúúmiíún, ta ndiʼi na̱ yiví va̱ʼa kunina ndikóna veʼena chi ña̱yóʼo kúú ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ná keʼún”.
24 Ta ndi̱ku̱n kama xi̱niso̱ʼo ta̱ Moisés consejo ña̱ ta̱xi si̱sora ndaʼa̱ra, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra saá ke̱ʼévara. 25 Tasaá nda̱kaxinra na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel na̱ va̱ʼaní kéʼé chiñu ña̱ kuisochíñuna xíʼin na̱ ñuu: ni̱xi̱yo na̱ xi̱ndisochíñu xíʼin iin mil na̱ yiví, na̱ xi̱ndisochíñu xíʼin iin ciento na̱ yiví, na̱ xi̱ndisochíñu xíʼin u̱vi̱ xiko u̱xu̱ na̱ yiví, ta saátu na̱ xi̱ndisochíñu xíʼin u̱xu̱ na̱ yiví. 26 Ta na̱yóʼo xi̱ndatiinna ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví tá xi̱xaa̱na nu̱úna, ku̱a̱chi ña̱ yo̱ʼvi̱ xi̱xaʼa̱nna xíʼinña nu̱ú ta̱ Moisés, soo ña̱ va̱ása yo̱ʼvi̱, miína xi̱ndatiinña. 27 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, ta̱ Moisés ni̱nda̱yíra si̱sora ta ta̱yóʼo ndi̱kóra ñuura.
19 Tá ni̱xi̱nu u̱ni̱ yo̱o̱ ña̱ ke̱ena chí Egipto, mií ki̱vi̱ saá na̱ israelita ni̱xa̱a̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sinaí. 2 Chí Refidim ke̱ena ta ni̱xa̱a̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ Sinaí, ta kán xi̱kundoona, yatin nu̱ú níndichi yuku̱.
3 Tasaá ta̱ Moisés nda̱ara yuku̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nra nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. Ta Jehová Ndióxi̱ ka̱narara nda̱a̱ chí yuku̱, ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ veʼe ta̱ Jacob ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu natúʼún xíʼin na̱ israelita: 4 ‘Ndóʼó xi̱ninu̱úndó ndáaña ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ egipcio. Ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo, ña̱ va̱ʼa kuniʼii̱ ndóʼó kixi xíʼi̱n nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé tí ta̱sú* tá ndisorí se̱ʼerí sa̱tá ndi̱xi̱nrí. 5 Ta tá kándíxandó ndiʼi ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ta sáxi̱nundó trato ña̱ chi̱kai̱ xíʼinndó, xa̱a̱ndó koondó ñuu miíi̱ ta kundayáʼviníkandó nu̱ú inkaka na̱ ñuu, saáchi kuenta miíi̱ kúú iníísaá ñuyǐví. 6 Ndóʼó xa̱a̱ndó koondó ñui̱ na̱ yi̱i̱, ta xa̱a̱ndó koondó su̱tu̱ ta kaʼndachíñundó nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼndachíñu na̱ rey’. Ndiʼi ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita”.
7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Moisés nu̱ura ta nda̱kayara ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* ta na̱túʼunra xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra. 8 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, ndiʼi na̱ ñuu nda̱kuiinna ta ka̱china: “Keʼévandi̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová”. Tasaá, ndi̱ku̱n kama ni̱xa̱ʼa̱n ta̱ Moisés na̱túʼunra xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kuiin na̱ ñuu. 9 Ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kotoún, chi nu̱ú iin vi̱kó ña̱ tu̱ún kixii̱ nu̱ún ña̱ va̱ʼa ná kuniso̱ʼo na̱ ñuu tá ná ka̱ʼi̱n xíʼún, tasaá kandíxana yóʼó ndiʼi tiempo”. Tasaá, ta̱ Moisés na̱túʼunra xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ ñuu.
10 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúáʼan nu̱ú na̱ ñuu ta ndasayi̱i̱únna vitin saátu taa̱n ta xíniñúʼu ndakatana ti̱ko̱to̱na. 11 Tá ná ya̱ʼa u̱ni̱ ki̱vi̱, xíniñúʼu koo tu̱ʼvana, saáchi saá kúú ña̱ nuu Jehová xi̱ní xi̱kí ña̱ Sinaí, ta kuni ndiʼi na̱ ñuu tá ná kuu ña̱yóʼo. 12 Xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu ña̱ va̱ása xíniñúʼu kuyatinna sa̱tá yuku̱ yóʼo, ta ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Kuenta koondó ña̱ va̱ása ndaandó sa̱tá yuku̱ yóʼo, ta ni va̱ása ku̱a̱ñi̱ndosóndóña.* Nda̱a̱ ndáaka na̱ ná tu̱ndaa yuku̱ yóʼo xíniñúʼu kuvina. 13 Soo va̱ása xíniñúʼu tiinndóna, saáchi xíniñúʼu kuunndó yu̱u̱na á kiníndóna.* Ni kití ná kuyatin á ni na̱ yiví ná kuyatin xíniñúʼu kuvina’. Soo tá ná kuniso̱ʼondó tivina ndiki̱ tí ndikachi* che̱e, saá kúú ña̱ kivi kuyatinndó nu̱ú yuku̱”.
14 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés nu̱ura yuku̱ yóʼo ta ki̱xáʼara ndásayi̱i̱ra na̱ ñuu, ta na̱yóʼo nda̱katana ti̱ko̱to̱na. 15 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Koo tu̱ʼvandó tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ u̱ni̱. Ta va̱ása ku̱su̱nndó xíʼin ñá síʼindó”.
16 Tá xi̱ta̱a̱n* ña̱ ki̱vi̱ u̱ni̱, ki̱xáʼa ndeéní ndáʼyi̱ sa̱vi̱ ta kóyo taxa. Ta xi̱ní yuku̱ yóʼo xi̱núu iin vi̱kó ña̱ tu̱únní, ta ndeéní xi̱taku̱ ña̱ xi̱tivina ndiki̱. Ta ndiʼi na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana kísina xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní yíʼvina. 17 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu ña̱ ná keena ta ku̱ʼu̱nna nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta na̱yóʼo ni̱xa̱a̱na xi̱kunditana xa̱ʼa̱ yuku̱. 18 Iníísaá sa̱tá xi̱kí ña̱ Sinaí xi̱kee yi̱ʼma̱, saáchi ma̱ʼñú ñuʼu̱ nu̱u Jehová sa̱táña. Ta nda̱a̱ táki̱ʼva kée yi̱ʼma̱ ini iin horno* saá xi̱keeña sa̱tá yuku̱ yóʼo, ta ndeékaví xi̱kanda̱ yuku̱ yóʼo. 19 Tá ndeéka xi̱taku̱ ña̱ xi̱tivina ndiki̱, ta̱ Moisés xi̱kaʼa̱nra ta Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xi̱ndakuiinra yuʼúra.
20 Tasaá, Jehová nu̱ura sa̱tá xi̱kí ña̱ Sinaí ta nu̱ura sa̱tá yuku̱ yóʼo. Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ña̱ ná ndaara xi̱ní yuku̱ yóʼo, ta ta̱ Moisés nda̱avara. 21 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúánuu, ta ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu ña̱ ná va̱ása kuyatinna sa̱tá yuku̱ ña̱ kunina Jehová, chi tá ná keʼéna ña̱yóʼo ku̱a̱ʼánína kuvi. 22 Ta saátu, na̱ su̱tu̱ na̱ kúyatin ni̱ʼi nu̱ú Jehová xíniñúʼu ndasayi̱i̱na miína, tasaá va̱ása kaʼní Jehová miína”. 23 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Va̱ása kivi ndaa na̱ ñuu sa̱tá yuku̱ ña̱ Sinaí, saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nvaún ña̱yóʼo xíʼi̱n: ‘Kǒo taxiún ndaana sa̱tá yuku̱ ta ndasayi̱únña’”. 24 Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúáʼan ta ndikóún xíʼin ta̱ Aarón. Soo va̱ása taxiún kixi na̱ su̱tu̱ á na̱ ñuu, nu̱ú íyo Jehová ña̱ va̱ʼa ná kǒo kuvina”. 25 Tasaá, ta̱ Moisés nu̱ura nu̱ú ndóo na̱ ñuu ta na̱túʼunra ña̱yóʼo xíʼinna.
20 Tándi̱ʼi, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo:
2 “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ún, ta̱ ta̱vá yóʼó ñuu Egipto, nu̱ú xi̱kachíñundáʼviún. 3 Va̱ása xíniñúʼu ndasakáʼnún inka ndióxi̱ chi iinlá yi̱ʼi̱ xíniñúʼu ndasakáʼnún.
4 ”Va̱ása xíniñúʼu ixava̱ʼún nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ña̱ íyo chí ndiví, ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú á ña̱ íyo ti̱xin ti̱kui̱í. 5 Va̱ása kuxítíún nu̱úña ta ni va̱ása taxiún saxínu̱na-iniún ña̱ ndasakáʼnúnña, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová Ndióxi̱ún kúni̱i̱ ña̱ iinlá miíi̱ ná ndasakáʼnún, chi na̱ ku̱a̱kiʼvi ku̱a̱chi nu̱úi̱ ta sáa̱-inina xínina yi̱ʼi̱, taxii̱ castigo ndaʼa̱ se̱ʼena, se̱ʼeñánina xíʼin se̱ʼexíkúána,* 6 soo na̱ kúʼvi̱-ini xíni yi̱ʼi̱ ta ndíku̱nna ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úna, ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ na̱ʼi̱ ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inii̱* xínii̱na xíʼin ndiʼi se̱ʼena.
7 ”Ixato̱ʼóníún ki̱vi̱ Jehová Ndióxi̱ún, saáchi ndiʼi na̱ kǒo íxato̱ʼó ki̱vi̱ Jehová taxira castigo ndaʼa̱na.
8 ”Ndakaʼán ña̱ iin ki̱vi̱ yi̱i̱ kúú sábado. 9 Kúúmiíún i̱ñu̱ ki̱vi̱ ña̱ kachíñún ta keʼún ndiʼi chiñu ña̱ íyo nu̱ún 10 soo ki̱vi̱ u̱xa̱ va̱ása xíniñúʼu keʼún nda̱a̱ ni iin chiñu. Ni miíún, ni se̱ʼeta̱ún, ni se̱ʼe-síʼún, ni ta̱ káchíñundáʼvi nu̱ún, ni ñá káchíñundáʼvi nu̱ún, ni kití sa̱na̱ún, ni na̱ inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ íyo xíʼún va̱ása xíniñúʼu kachíñuna, chi ki̱vi̱ sábado iin ki̱vi̱ ña̱ ixato̱ʼún Jehová Ndióxi̱ún kúú ña̱yóʼo. 11 Saáchi i̱ñu̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ ke̱ʼé Jehová ndiví xíʼin ndiʼi ña̱ íyo nu̱úña, ñuʼú xíʼin ndiʼi ña̱ íyo nu̱úña, tá mar xíʼin ndiʼi ña̱ ñúʼu inirá. Soo ki̱vi̱ u̱xa̱ kúú ña̱ nda̱kindee̱ra, xa̱ʼa̱ ña̱kán Jehová chi̱kaa̱ra bendición ki̱vi̱ sábado ta nda̱sayi̱i̱raña.
12 ”Ixato̱ʼó yiváún xíʼin siʼún, ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ koún nu̱ú ñuʼú ña̱ taxi Jehová Ndióxi̱ún ndaʼún.
13 ”Va̱ása kaʼníún.
14 ”Va̱ása ku̱su̱ún xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼún.
15 ”Va̱ása ixakuíʼnaún.
16 ”Va̱ása ka̱ʼún ña̱ vatá* xa̱ʼa̱ inkana tá ná koún testigo xa̱ʼa̱na.
17 ”Va̱ása kuni̱ún kindaún veʼe inkana, ni ñá síʼi inkana, ni ta̱ káchíñundáʼvi nu̱úna, ni ñá káchíñundáʼvi nu̱úna, ni si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱na, ni burro sa̱na̱na, ni nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúúmiína”.
18 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndiʼi na̱ ñuu xi̱nina ña̱ ni̱nda̱ʼyi̱ sa̱vi̱, ña̱ ni̱ko̱yo taxa, ña̱ ti̱vina ndiki̱, ta xi̱nina ña̱ ke̱e yi̱ʼma̱ sa̱tá yuku̱. Tá xi̱nina ña̱yóʼo ta xi̱niso̱ʼona ndiʼi ña̱yóʼo, ndeéní ki̱xáʼana kísina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱yi̱ʼvínína, ta xíká xi̱kunditana. 19 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱ ta kuniso̱ʼovandi̱ ña̱ ka̱ʼún, soo ná kǒo ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinndi̱, chi i̱yo kuvindi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”. 20 Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu: “Va̱ása yi̱ʼvíndó, saáchi Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ va̱xira kotondosóra ndóʼó ña̱ va̱ʼa ixato̱ʼóndóra ndiʼi tiempo ta kǒo ki̱ʼvindó ku̱a̱chi nu̱úra”. 21 Na̱ ñuu, xíká xi̱kunditana ta ta̱ Moisés ku̱yatinra nu̱ú vi̱kó tu̱ún nu̱ú íyo Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱.
22 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita: ‘Ndóʼó xi̱ninu̱úndó ndáa ki̱ʼva kúú ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó nda̱a̱ chí ndiví. 23 Va̱ása ixava̱ʼandó ndióxi̱ ña̱ plata ta ndasakáʼnundóña nu̱úka ña̱ ndasakáʼnundó yi̱ʼi̱. Ta va̱ása ixava̱ʼandó ndióxi̱ ña̱ oro ta ndasakáʼnundóña. 24 Xíʼin ñuʼú ixava̱ʼún iin altar ta nu̱ú ña̱yóʼo kaʼmiún kití* ña̱ so̱kóúnrí nu̱úi̱* á so̱kóún ña̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ún kutáʼan viíún xíʼi̱n, ta nu̱ú ña̱yóʼo so̱kótún ndikachi* sa̱na̱ún xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ún. Nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ná ndaka̱xii̱n ña̱ ndasakáʼnún yi̱ʼi̱,* kán xa̱i̱ ta taxii̱ bendición ndaʼún. 25 Tá ná ixava̱ʼún iin altar xíʼin yu̱u̱, va̱ása kuniñúʼún yu̱u̱ ña̱ ta̱ʼvína. Chi tá ná kuniñúʼún cincel ña̱ taʼvíún ña̱yóʼo, ixayaku̱a̱únña. 26 Altar ña̱ ixava̱ʼún xa̱ʼíi̱, va̱ása xíniñúʼu kuumiíña kuato̱* tasaá tá ná ndaún va̱ása ndatu̱vi nu̱ú cháláún’.
21 ”Ta saátu xíniñúʼu ka̱ʼún ley yóʼo xíʼinna:
2 ”Tá ná satáún* iin ta̱ hebreo ña̱ kachíñundáʼvira nu̱ún, i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu kachíñura nu̱ún, soo tá ná xi̱nu u̱xa̱ ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu sa̱ñára ta va̱ása xíniñúʼu chaʼvira. 3 Tá iinlá miíra ki̱xaa̱, iinlá miíra ku̱ʼu̱n, soo tá ki̱xaa̱ ñá síʼira xíʼinra xíniñúʼu ku̱ʼu̱nñá xíʼinra. 4 Tá ta̱ káchíñura nu̱ú ta̱xira iin ñaʼá ña̱ kooñá xíʼinra ta ka̱ku se̱ʼera xíʼin ñáyóʼo, ñá ñaʼá yóʼo xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼeñá kúúna kuenta ta̱ káchíñura nu̱ú, ña̱kán iinlá mií ta̱ ta̱a yóʼo xíniñúʼu ku̱ʼu̱n. 5 Soo tá tuku ta tuku káʼa̱n ta̱ káchíñundáʼvi yóʼo: ‘Va̱ása kúnii̱ ku̱ʼi̱n saáchi kúnii̱ xínii̱ ta̱ káchíñui̱ nu̱ú ta saátu ñá síʼi̱ xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼi̱’, 6 ta̱ káchíñura nu̱ú ku̱ʼu̱nra xíʼinra nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, tasaá kanindichira ta̱yóʼo yéʼé á ti̱tu̱n yéʼé ta kaanra so̱ʼora xíʼin iin ka̱a ña̱ xi̱ín* nu̱ú. Tasaá xa̱a̱ra kachíñundáʼvira nu̱úra ndiʼi ku̱i̱ya̱ ña̱ ná kutakura.
7 ”Tá iin ta̱a ná xi̱íkora* iin ñá loʼo se̱ʼera ña̱ kachíñundáʼviñá nu̱ú inkana, ñáyóʼo va̱ása sa̱ñáñá nda̱a̱ táki̱ʼva sáñána iin ta̱ káchíñundáʼvi. 8 Tá ta̱ káchíñuñá nu̱ú va̱ása níndakiʼinrañá ña̱ kooñá xíʼinra* saáchi va̱ása níkutóorañá, ta tá ndáni̱ʼíra na̱ kúni̱ satáñá, kǒo nda̱yí* kúúmiíra ña̱ xi̱íkorañá nu̱ú na̱ inka ñuu saáchi miíra kúú ta̱ sa̱ndáʼvi ñáyóʼo. 9 Tá ná satíndaʼa̱rañá xíʼin se̱ʼeta̱ara, nda̱a̱ táki̱ʼva koo se̱ʼe miíra saá xa̱a̱ñá kooñá. 10 Soo tá ná tindaʼa̱ra xíʼin inka ñaʼá, va̱ása xíniñúʼu sandákoora taxira ña̱ kuxu ñá síʼira ñá nu̱ú, xíniñúʼu taxira ti̱ko̱to̱ñá ta va̱ása xíniñúʼu sandákoora ña̱ ku̱su̱nra xíʼinñá. 11 Soo tá va̱ása kúni̱kara keʼéra u̱ni̱ saá ña̱yóʼo, ñáyóʼo kivi sa̱ñáñá ta va̱ása xíniñúʼu chaʼviñá xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ñáñá.
12 ”Tá iin na̱ yiví ná satúkue̱ʼe̱na iin ta̱a ta ná kuvira xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, xíniñúʼu kuvi na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo. 13 Tá iin ña̱ ku̱u sana kúú ña̱yóʼo ta ta̱xi Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ña̱ ku̱uña, kivi kununa ku̱ʼu̱nna nu̱ú ka̱ʼi̱n xíʼún. 14 Tá iin ta̱a sáa̱ra xíʼin inka ta̱a ta xáʼnírara chi xa̱a̱ saá nda̱kanixi̱níra keʼéra, ta̱ ta̱a yóʼo xíniñúʼu kuvira ni ná ku̱ʼu̱nra nu̱ú altar ña̱ va̱ʼa ka̱kura. 15 Tá iin na̱ yiví ná kanina yivána á siʼína xíniñúʼu kuvina.
16 ”Tá iin na̱ yiví i̱xakuíʼnána iin ta̱a ta íxi̱íkonara á kǒo xíínna sañánara, na̱ yiví na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo xíniñúʼu kuvina.
17 ”Tá iinna sákuisochiʼñana* yivána á siʼína,* xíniñúʼu kuvina.
18 ”Tá u̱vi̱ na̱ ta̱a kánitáʼanna, ta iin ta̱yóʼo ka̱nira inkara xíʼin yu̱u̱ á xíʼin yi̱kí soo va̱ása níxi̱ʼi̱ ta̱ ka̱nira saáchi tu̱kue̱ʼe̱ kuitíra ta xíniñúʼu kandúʼura* nu̱ú xi̱to, ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu kuu: 19 tá va̱ʼa ndáko̱ora ta xíkara xíʼin iin karroti,* ta̱ ta̱a ta̱ ka̱niñaʼá va̱ása xíniñúʼu ndakiʼinra castigo; ña̱ xíniñúʼu keʼé kuitíra kúú ña̱ chaʼvira ta̱ ta̱a ta̱ sa̱túkue̱ʼe̱ra, ta keʼéra ña̱yóʼo ndiʼi ki̱vi̱ ña̱ ná va̱ása kachíñu ta̱ ta̱a yóʼo nda̱a̱ ná ndaʼa va̱ʼara.
20 ”Tá iin ta̱a kánira iin na̱ káchíñundáʼvi nu̱úra xíʼin iin yitu̱n ta ni̱xi̱ʼi̱na, ta̱yóʼo xíniñúʼu ndakiʼinra castigo. 21 Soo tá xi̱takuka na̱ yiví yóʼo iin á u̱vi̱ ki̱vi̱, va̱ása xíniñúʼu ndakiʼin ta̱ ka̱chíñuna nu̱ú castigo chi xíʼin xu̱ʼún mií ta̱ ta̱a yóʼo sa̱tárana.
22 ”Tá u̱vi̱ na̱ ta̱a kánitáʼanna ta sátukue̱ʼe̱na iin ñaʼá ñá ñúʼu se̱ʼe, ta ka̱ku se̱ʼeñá ni ta̱ʼán kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ kakuña, soo kǒo nda̱a̱ ni iinna xíʼi̱,* na̱ sa̱túkue̱ʼe̱-ñaʼá xíniñúʼu chaʼvina ña̱ ná ndukú yii̱ ñáyóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼoñá. Ta na̱ ndatiin ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u, na̱yóʼo kúú na̱ ka̱ʼa̱n nda̱saa xíniñúʼu chaʼvina. 23 Soo tá ná kuvi ñá ñaʼá yóʼo á ña̱ loʼo se̱ʼeñá, xíniñúʼu kuvi na̱ kúúmií ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, 24 tá iinna kánina inkana ta sátukue̱ʼe̱na nduchúnu̱úna, á sándakavana nu̱ʼuna, sátukue̱ʼe̱na ndaʼa̱na á xa̱ʼa̱na saátu xíniñúʼu keʼéna xíʼin na̱yóʼova, 25 tá iinna xáʼmina inkana, sátukue̱ʼe̱nana á káninana saátu xíniñúʼu keʼéna xíʼin na̱yóʼo.
26 ”Tá iin ta̱a sa̱túkue̱ʼe̱ra nduchúnu̱ú ta̱ káchíñundáʼvi nu̱úra á ñá káchíñundáʼvi nu̱úra ta ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ nduchúnu̱úna, xíniñúʼu sañára na̱yóʼo ku̱ʼu̱nna ta va̱ása kachíñundáʼvikana nu̱úra xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱túkue̱ʼe̱ra nduchúnu̱úna. 27 Ta tá ka̱nira ta̱ káchíñundáʼvi nu̱úra á ñá káchíñundáʼvi nu̱úra ta ki̱ta nu̱ʼu na̱yóʼo, xíniñúʼu sañárana ta va̱ása kachíñukana nu̱úra xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱vára nu̱ʼuna.
28 ”Tá iin si̱ndi̱ki̱ káchiʼirí iin ta̱a á iin ñaʼá, ta ni̱xi̱ʼi̱ na̱yóʼo, xíniñúʼu kuunna yu̱u̱ tíyóʼo nda̱a̱ ná kuvirí ta va̱ása xíniñúʼu kuxuna ku̱ñurí. Ta̱ xíʼin sa̱na̱ tíyóʼo va̱ása xíniñúʼu ndakiʼinra castigo. 29 Tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼá yichi̱ káchiʼi tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo na̱ yiví soo ta̱ xíʼin sa̱na̱rí va̱ása kíʼinra kuenta xíʼinrí ni xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra, ta tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo ná kaʼnírí iin ta̱a á iin ñaʼá xíniñúʼu kuunna yu̱u̱ tíyóʼo ta saátu xíniñúʼu kaʼnína ta̱ xíʼin sa̱na̱rí. 30 Tá ná ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ xíʼin sa̱na̱ si̱ndi̱ki̱ yóʼo ña̱ ná ndachaʼvira tasaá va̱ása kaʼnínara, xíniñúʼu chaʼvira ndiʼi ña̱ ndukúna nu̱úra. 31 Tá ná kachiʼi tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo iin ta̱ loʼo á iin ñá loʼo, xíniñúʼu kundiku̱ntuna ley yóʼo xíʼin ta̱ xíʼin sa̱na̱rí. 32 Tá ná kachiʼi tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo iin ta̱ káchíñundáʼvi nu̱ú inkana á iin ñá káchíñundáʼvi nu̱ú inkana, ta̱ xíʼin sa̱na̱ tíyóʼo xíniñúʼu chaʼvira 30 xu̱ʼún ña̱ plata* ndaʼa̱ ta̱ káchíñu na̱ yiví yóʼo nu̱ú ta xíniñúʼu kuunna yu̱u̱ tíyóʼo nda̱a̱ ná kuvirí.
33 ”Tá iin ta̱a nda̱kunára iin ya̱vi̱ á xa̱tara iin ya̱vi̱ ta va̱ása ndákasiraña ta iin si̱ndi̱ki̱ á iin burro nda̱kavarí ini ña̱yóʼo, 34 ta̱ xíʼin kuenta ya̱vi̱ yóʼo xíniñúʼu ndachaʼvira xa̱ʼa̱rí. Xíniñúʼu ndachaʼvira ya̱ʼvi tíyóʼo ndaʼa̱ ta̱ xíʼin sa̱na̱rí, ta tí kití tí ni̱xi̱ʼi̱ yóʼo ndo̱orí ndaʼa̱ra. 35 Tá si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ iin ta̱a sa̱túkue̱ʼe̱rí si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ inkara ta ni̱xi̱ʼi̱ tíyóʼo, na̱yóʼo xíniñúʼu xi̱íkona si̱ndi̱ki̱ tí táku ta ndataʼvína ña̱ ki̱ʼinna xa̱ʼa̱ tíyóʼo. Ta saátu xíniñúʼu ndataʼvína kití tí ni̱xi̱ʼi̱ ta ndakiʼinnarí. 36 Á tá xa̱a̱ kúnda̱a̱-inira ña̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼá yichi̱ ka̱chiʼi si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ra inka si̱ndi̱ki̱ ta va̱ása níxindaararí, xíniñúʼu ndataxira iin si̱ndi̱ki̱ xa̱ʼa̱ tí ni̱xi̱ʼi̱, ta miíra ndakiʼin tí ni̱xi̱ʼi̱ yóʼo.
22 ”Tá iin ta̱a íxakuíʼnára iin si̱ndi̱ki̱ á iin ndikachi,* ta tándi̱ʼi xáʼnírarí á íxi̱íkorarí,* xíniñúʼu taxira u̱ʼu̱n si̱ndi̱ki̱ xa̱ʼa̱ si̱ndi̱ki̱ tí i̱xakuíʼnára, ta ku̱mí ndikachi xíniñúʼu ndataxira xa̱ʼa̱ ndikachi tí i̱xakuíʼnára.
2 ”(Tá iin na̱ yiví nda̱ni̱ʼína iin na̱ kui̱ʼná ini iin veʼe tá ñuú, ta káninana ta nda̱a̱ xáʼnínana, na̱ yiví na̱ xa̱ʼní na̱ kui̱ʼná yóʼo, va̱ása kúúmiína ku̱a̱chi. 3 Soo tá xa̱a̱ ni̱tu̱vi ku̱u ndiʼi ña̱yóʼo, na̱ yiví na̱ xa̱ʼní na̱ kui̱ʼná yóʼo, kúúmiívana ku̱a̱chi).
”Na̱ kui̱ʼná yóʼo xíniñúʼu chaʼvina ña̱ʼa ña̱ i̱xakuíʼnána. Soo tá kǒo ña̱ʼa kúúmiína, xíniñúʼu xi̱íkona miína ña̱ va̱ʼa ndachaʼvina ña̱ i̱xakuíʼnána. 4 Tá ku̱ndaa̱-ini iin na̱ yiví ña̱ i̱xakuíʼná na̱yóʼo iin si̱ndi̱ki̱, iin burro á iin ndikachi ta tákukarí ta saátu kúúmiíkavanarí, na̱yóʼo xíniñúʼu ndataxina u̱vi̱karí.
5 ”Tá iin na̱ yiví ku̱a̱ʼa̱nna xíʼin kití sa̱na̱na ña̱ kixáʼanrí* nu̱ú ñuʼú miína á nu̱ú íyo tú uvana soo táxina kixáʼanrí nu̱ú ñuʼú inka na̱ yiví, mií ña̱ va̱ʼaka ña̱ kána nu̱ú ñuʼú miína á mií ña̱ va̱ʼaka ña̱ kána ndaʼa̱ tú uvana xíniñúʼu ndataxina xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱xírí.
6 ”Tá iin na̱ yiví chi̱kaa̱na ñuʼu̱ ta ki̱xáʼa xíxi̱ tú iñú soo nda̱a̱ ñuʼú inkana ki̱xáʼa xíxi̱, ta nda̱a̱ trigo ña̱ xa̱a̱ núʼni xíxi̱ ta saátu ña̱ kúma̱ní ndakayana á iníísaá ñuʼú ni̱xi̱xi̱, na̱ yiví na̱ chi̱kaa̱ ñuʼu̱ yóʼo xíniñúʼu ndachaʼvina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱xi̱.
7 ”Tá iin ta̱a táxira xu̱ʼúnra á inkaka ña̱ʼa ndaʼa̱ inkana ña̱ va̱ʼa ná chi̱kaa̱va̱ʼanaña, soo kíʼvi iin na̱ kui̱ʼná veʼena ta íxakuíʼnánaña, tá ná ndani̱ʼína na̱ kui̱ʼná yóʼo, xíniñúʼu ndataxina ña̱ i̱xakuíʼnána ta ndataxina si̱kí ña̱yóʼo. 8 Soo tá kǒo na̱ kui̱ʼná yóʼo níndani̱ʼína, xíniñúʼu ku̱ʼu̱nna nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xíʼin na̱ ta̱xina ña̱ʼa yóʼo ndaʼa̱ ña̱ kundaanaña, tasaá kunda̱a̱-inina á miína ki̱ndoo xíʼin ña̱ʼa yóʼo á va̱ása. 9 Tá chíkaa̱na ku̱a̱chi iin na̱ yiví ña̱ kúúmiína iin ña̱ʼa ña̱ va̱ása kúú kuentana, tá kúú iin si̱ndi̱ki̱, iin burro, iin ndikachi, iin ti̱ko̱to̱ á nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa, ta iin na̱ yiví káʼa̱nkúáchina* xa̱ʼa̱ña ta káchina “Kuenta yi̱ʼi̱ kúú ña̱yóʼo”, u̱vi̱ saána xíniñúʼu ku̱ʼu̱nna nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xíʼin ku̱a̱chi yóʼo. Tasaá Ndióxi̱ na̱ʼa̱ra á ndixa ki̱ndoona xíʼin ña̱yóʼo, ta tá ndixa ku̱u ña̱yóʼo xíniñúʼu ndataxina ña̱ ki̱ʼinna ta saátu ndataxina si̱kíña.
10 ”Tá iin ta̱a káʼa̱nra xíʼin inkana ña̱ ná kundaana iin burro sa̱na̱ra, iin si̱ndi̱ki̱, iin ndikachi á inkaka kití, ta tíyóʼo ni̱xi̱ʼi̱rí á ku̱lenkorí á nda̱kiʼinnarí ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta kǒo nda̱a̱ ni iinna níxini, 11 na̱ xi̱ndaa tí kití yóʼo xíniñúʼu ku̱ʼu̱nna nu̱ú Jehová ta chinaʼána* ña̱ kǒo ña̱ níkeʼéna xíʼinrí. Ta̱ xíʼin sa̱na̱ tíyóʼo xíniñúʼu kandíxara ña̱ chi̱naʼá na̱yóʼo, ta na̱ xi̱ndaarí va̱ása xíniñúʼu chaʼvina xa̱ʼa̱rí. 12 Soo tá tí i̱xakuíʼnána kúúrí, na̱ ndáa tíyóʼo xíniñúʼu ndachaʼvina xa̱ʼa̱rí ndaʼa̱ ta̱ xíʼin sa̱na̱rí. 13 Soo tá iin kití yukú kúú tí xa̱ʼnírí, na̱ ndáa tíyóʼo xíniñúʼu kuniʼinarí ku̱ʼu̱n xíʼinna ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱na ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱yóʼo. Tasaá kúú ña̱ va̱ása xíniñúʼu ndachaʼvina xa̱ʼa̱ kití tí xa̱ʼní kití yukú.
14 ”Tá iinna ndu̱kú tóona* iin kití nu̱ú inkana, ta tí kití yóʼo ku̱lenkorí á ni̱xi̱ʼi̱rí tá kǒo na̱ xíʼin sa̱na̱ tíyóʼo íyo, na̱ ndu̱kú tóo tíyóʼo xíniñúʼu ndachaʼvina xa̱ʼa̱rí. 15 Soo tá xi̱ni ta̱ xíʼin sa̱na̱ tíyóʼo ña̱ ku̱u ndiʼi ña̱yóʼo, na̱ ndu̱kú tóo tíyóʼo va̱ása xíniñúʼu ndachaʼvina xa̱ʼa̱rí. Soo tá cha̱ʼvina xa̱ʼa̱ tíyóʼo tá ndu̱kú tóonarí va̱ása ndandikóka xu̱ʼún yóʼo ndaʼa̱na chi xíniñúʼu kindo̱oña ndaʼa̱ na̱ xíʼin sa̱na̱rí.
16 ”Tá iin ta̱a sáxi̱nu̱ra-ini* iin ñá kúa̱an ñá ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a ta kísi̱ra xíʼinñá, ta̱yóʼo xíniñúʼu chaʼvira xa̱ʼa̱ñá ta xa̱a̱ñá kooñá ñá síʼira. 17 Soo tá va̱ása xíín yiváñá taxirañá ña̱ tindaʼa̱ñá xíʼin ta̱ ta̱a yóʼo, ta̱ ta̱a yóʼo xíniñúʼu chaʼvivara xa̱ʼa̱ñá.
18 ”Xíniñúʼu kaʼníún ñá kéʼé ña̱ tási.
19 ”Ndiʼi na̱ xíi̱n xíʼin kití, xíniñúʼu kuvina.
20 ”Nda̱a̱ ndáaka na̱ ná so̱kó* ña̱ʼa nu̱ú inka ndióxi̱ nu̱úka ña̱ so̱kónaña nu̱ú Jehová, xíniñúʼu kuvina.
21 ”Va̱ása ixandi̱va̱ʼandó xíʼin na̱ ke̱e inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ íyo ñuundó, saáchi saátu miíndó na̱ ke̱e inka ñuu xi̱kuundó tá ni̱xi̱yondó chí Egipto.
22 ”Va̱ása ixandi̱va̱ʼandó xíʼin ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱ ni na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá. 23 Tá ná ixandi̱va̱ʼandó xíʼinna ta ná kuakundáʼvina nu̱úi̱ ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼinna, kuniso̱ʼovai̱na. 24 Tasaá sa̱a̱níi̱ xíʼinndó ta xíʼin espada kaʼníi̱ ndóʼó. Ta kindo̱o mitúʼun ñá síʼindó xíʼin se̱ʼendó.
25 ”Tá ná taxi tóondó xu̱ʼún ndaʼa̱ iin na̱ ndáʼvi* na̱ íyo ñui̱ á iin na̱ íyo xíʼinndó, va̱ása xíniñúʼu keʼéndó xíʼinna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ táxi tóo xu̱ʼún.* Va̱ása xíniñúʼu kiʼinndó si̱kí xu̱ʼún ndaʼa̱na.
26 ”Tá kíndo̱ún xíʼin iin ti̱ko̱to̱ na̱ táʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xi tóún iin ña̱ʼa ndaʼa̱na, xíniñúʼu sandándikóúnña ndaʼa̱na tá kúma̱níka ki̱ʼvi ñu̱ʼu. 27 Saáchi iinlá ña̱yóʼo kúú ña̱ kúúmiína ña̱ kundixina. Chi tá ná ku̱ʼu̱nna ku̱su̱nna, ¿ndáa mií kee ña̱ kundixina? Tá ná kuakundáʼvina nu̱úi̱ ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼinna, xa̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼviní-inii̱ xínii̱na, kuniso̱ʼovai̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna.
28 ”Va̱ása sakúisochiʼñaún* Ndióxi̱ ni va̱ása sakúisochiʼñaún na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuún.
29 ”Tá va̱ʼaní ka̱na ña̱ chi̱ʼún ta ku̱a̱ʼání kúú aceiteún xíʼin vinoún, va̱ása kaka-iniún tá ná so̱kóún ña̱yóʼo nu̱úi̱. Xíniñúʼu ndataxiún se̱ʼenu̱ún ndaʼíi̱. 30 Ta ña̱yóʼo xíniñúʼu keʼún xíʼin se̱ʼenu̱ú si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ún ta saátu se̱ʼenu̱ú ndikachi sa̱na̱ún: u̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu koorí xíʼin siʼírí, soo ki̱vi̱ u̱na̱ xíniñúʼu ndataxiúnrí ndaʼíi̱.
31 ”Ndóʼó, xíniñúʼu na̱ʼa̱ndó ña̱ kúúndó na̱ ñui̱ na̱ yi̱i̱, ta tá chí yuku̱ nda̱ni̱ʼíndó iin kití tí xa̱ʼní iin kití yukú, va̱ása xíniñúʼu kuxundórí. Xíniñúʼu taxindórí kaxí ti̱na.*
23 ”Va̱ása kakaún natúʼún ña̱ vatá.* Va̱ása chindeétáʼún xíʼin iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ña̱ ka̱ʼún ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ inkana. 2 Va̱ása keʼún ña̱ va̱ása va̱ʼa nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ku̱a̱ʼání na̱ yiví, tá ni̱xa̱ún nu̱ú ndátiinna ku̱a̱chi va̱ása ka̱ʼún ña̱ vatá xa̱ʼa̱ inkana xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ún kindo̱ova̱ʼún nu̱ú ndiʼina. 3 Tá ndátiún ku̱a̱chi xíʼin iin na̱ nda̱ʼví, su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ kúúna na̱ nda̱ʼví xíniñúʼu viíka ndatiún ku̱a̱chi xíʼinna, chi inkáchi xíniñúʼu ndatiún ku̱a̱chi xíʼin ndiʼina.
4 ”Tá nda̱ñúʼu si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó á burro sa̱na̱na, ta yóʼó nda̱ni̱ʼúnrí, xíniñúʼu ndataxiúnrí ndaʼa̱na. 5 Tá xi̱niún ndu̱va iin burro sa̱na̱ na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ta ndísorí ña̱ʼa kánduʼúrí,* xíniñúʼu chindeétáʼún xíʼin na̱ yiví yóʼo ña̱ sanúuna ña̱ʼa sa̱tárí tasaá sa̱ñá tí kití yóʼo.
6 ”Nda̱kúní ndatiún ku̱a̱chi xíʼin na̱ nda̱ʼví na̱ ndóo xíʼinndó.
7 ”Va̱ása sákuisoún ku̱a̱chi síkí inkana, kǒo ka̱ʼún ña̱ xíniñúʼu kuvi iin na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií á na̱ nda̱kúní íyo ña̱ kéʼé, saáchi yi̱ʼi̱ va̱ása ka̱ʼi̱n ña̱ va̱ʼa íyo ña̱ kéʼé iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini.
8 ”Va̱ása xíniñúʼu kandíxaún kiʼún iin ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa chindeétáʼún xíʼin iin na̱ yiví na̱ ndátiinna ku̱a̱chi xíʼin, saáchi tá ná kiʼún ña̱yóʼo va̱ása nda̱kúka ndatiún ku̱a̱chi xíʼinna ta nasamaún ña̱ káʼa̱n na̱ nda̱kú-ini.
9 ”Va̱ása ixandi̱va̱ʼandó xíʼin na̱ inka ñuu na̱ ndóo xíʼinndó. Saáchi kúnda̱a̱ va̱ʼa inindó ndáaña ndóʼo na̱yóʼo chi na̱ inka ñuu xi̱kuutu miíndó tá ni̱xi̱yondó chí Egipto.
10 ”I̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ chiʼún nu̱ú ñuʼú ta ndakayaún ña̱ chi̱ʼún. 11 Soo ku̱i̱ya̱ u̱xa̱, xíniñúʼu taxiún ndakindee̱ña ta va̱ása chiʼún nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úña. Ta na̱ nda̱ʼví na̱ íyo ñuún kúú na̱ kuxu ña̱ kana nu̱ú ña̱yóʼo, ta ña̱ ná kindo̱o kúú ña̱ kaxí tí kití yukú. Ta saátu xíniñúʼu keʼún xíʼin nu̱ú íyo tú uva xíʼin tú olivo.
12 ”I̱ñu̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ kachíñún, soo ki̱vi̱ u̱xa̱ xíniñúʼu taxiún ndakindee̱ si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ún xíʼin burro sa̱na̱ún, ta saátu xíniñúʼu taxiún ndakindee̱ se̱ʼe ñá káchíñundáʼvi nu̱ún xíʼin na̱ inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ íyo xíʼún.
13 ”Xíniñúʼu saxínundó ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó ta va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó ki̱vi̱ inka na̱ ndióxi̱. Kǒo xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó ki̱vi̱ nda̱a̱ ni iin na̱yóʼo.
14 ”Ndiʼi ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu keʼún u̱ni̱ vikó xa̱ʼíi̱. 15 Keʼún Vikó ña̱ si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* xíʼin. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún, yo̱o̱ abib* kuxún si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin ta u̱xa̱ ki̱vi̱ keʼún ña̱yóʼo, saáchi ki̱vi̱ yóʼo kúú ña̱ ke̱ún ñuu Egipto. Ndiʼina xíniñúʼu kuniʼina ña̱ʼa kixina nu̱úi̱. 16 Ta saátu xíniñúʼu keʼún Vikó ña̱ kixáʼana sakéena* tá xa̱a̱ xu̱xa ña̱ chi̱ʼún ta kixáʼún ndákayaúnña nu̱ú ñuʼún. Ta saátu tá xa̱a̱ ndi̱ʼi ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu keʼún Vikó ña̱ sa̱ndíʼina sa̱kéena,* tá ná ndakayaún ndiʼi ña̱ʼa ña̱ chi̱ʼún. 17 U̱ni̱ yi̱chi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu ku̱ʼu̱n ndiʼi na̱ ta̱a nu̱ú Jehová Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱.
18 ”Tá ná so̱kóún ni̱i̱ kití nu̱úi̱,* va̱ása chitáʼún ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá xíʼinña. Ta xa̱ʼan* ña̱ so̱kóún nu̱úi̱ tá ná koo vikó, va̱ása ndataánva̱ʼúnña nda̱a̱ inka ki̱vi̱.
19 ”Tá ná kuxa ña̱ chi̱ʼún, mií ña̱ va̱ʼaka ña̱ nu̱ú ka̱na, ña̱kán kixi xíʼún veʼe Jehová Ndióxi̱ún.
”Va̱ása sachíʼyo̱ún ku̱ñu ti̱xúʼú* loʼo xíʼin leche siʼírí.
20 ”Chindaʼíi̱ iin ángel ña̱ kunúura ku̱ʼu̱nra nu̱ún ña̱ va̱ʼa kundaara yóʼó ta xa̱ún nu̱ú i̱xatu̱ʼvai̱ xa̱ʼún. 21 Kuniso̱ʼún ña̱ káʼa̱nra ta keʼún ña̱ káʼa̱nra xíʼún, va̱ása ixaso̱ʼún nu̱úra chi va̱ása koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiún chi ta̱yóʼo kúú ta̱ níʼi ki̱víi̱. 22 Tá ná kuniso̱ʼún ndiʼi ña̱ káʼa̱nra ta keʼún ndiʼi ña̱ káʼi̱n xíʼún, yi̱ʼi̱ sa̱a̱-inii̱ kunii̱ na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ta kanitáʼi̱n xíʼin na̱ kúni̱ kanitáʼan xíʼún. 23 Saáchi ángel ta̱ chi̱ndaʼíi̱, siʼnara kunúu ku̱ʼu̱n nu̱ún ta ku̱ʼu̱nra xíʼún nda̱a̱ nu̱ú íyo na̱ amorreo, na̱ hitita, na̱ perizita, na̱ cananeo, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi na̱yóʼo. 24 Va̱ása kuxítíún nu̱ú ndióxi̱ na̱yóʼo, ta ni va̱ása taxiún saxínu̱na-iniún ña̱ ndasakáʼnún ndióxi̱na ta saátu va̱ása keʼún táʼan ña̱ kéʼéna. Chi ña̱ xíniñúʼu keʼún kúú ña̱ sandíʼi-xa̱ʼún ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna xíʼin nama̱ ña̱ xíniñúʼuna tá ndásakáʼnuna ña̱yóʼo. 25 Xíniñúʼu ndasakáʼnundó Jehová Ndióxi̱ndó, ta ta̱kán taxira ku̱a̱ʼání ña̱ kuxundó xíʼin ti̱kui̱í koʼondó ta va̱ása taxii̱ ña̱ kiʼin kue̱ʼe̱ ndóʼó. 26 Va̱ása nuu se̱ʼe ná ñaʼá ná íyo ñuún ta va̱ása koo núma̱ná. Yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ kutakún.
27 ”Ni kúma̱níka xa̱ún nu̱ú na̱ inka ñuu, xa̱a̱ yi̱ʼvívana kunina yi̱ʼi̱. Ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ ná ndakutáʼan xíʼún, yi̱ʼi̱ sakái̱ xi̱nína ta ni kǒo kunda̱a̱-inina ndáaña keʼéna. Ta ndiʼi na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó, kununa ku̱ʼu̱nna nu̱ún. 28 Soo tá kúma̱níka xa̱ún nu̱ú na̱ heveo, na̱ cananeo, na̱ hitita, yi̱ʼi̱ sayíʼviníi̱na ta kununa ku̱ʼu̱nna. 29 Su̱ví iin ku̱i̱ya̱ kuití sandíʼi-xa̱ʼíi̱na nu̱ún, chi tá saá ná keʼíi̱ kǒoka na̱ kundoo nu̱ú ñuʼú ta ku̱i̱na̱ní kití yukú ta kaxírí yóʼó. 30 Loʼo tá loʼo sandíʼi-xa̱ʼíi̱na nda̱a̱ ná ku̱i̱na̱ndó ta ku̱a̱ʼání xa̱a̱ndó koondó ta ndakiʼinndó ñuʼú yóʼo.
31 ”Nda̱a̱ chí mar Rojo kixáʼa nu̱ú ñuʼúndó ta xa̱a̱ña nda̱a̱ chí mar na̱ filisteo, kixáʼaña chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ta xa̱a̱ña nda̱a̱ chí yu̱ta Éufrates, saáchi ndataxii̱ na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ndaʼa̱ndó, ta ndóʼó sandíʼi-xa̱ʼa̱ndóna. 32 Kǒo chika̱ún nda̱a̱ ni iin trato xíʼin na̱yóʼo ni xíʼin ndióxi̱na. 33 Ná va̱ása kundoona xíʼún nu̱ú ñuʼún, tasaá kǒo saxínu̱na-iniún ña̱ ki̱ʼviún ku̱a̱chi nu̱úi̱. Tá ná ndasakáʼnún ndióxi̱na, kixi tu̱ndóʼo káʼnuní nu̱ún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.
24 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúandaa nu̱ú íyo Jehová ta ná kixi ta̱ Aarón, ta̱ Nadab, ta̱ Abihú ta saátu 70 na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel xíʼún, ta xíká kuxítíndó nu̱úi̱. 2 Iinlá ta̱ Moisés kivi kuyatin nu̱ú Jehová. Soo na̱ inka va̱ása kivi kuyatinna ta na̱ ñuu va̱ása xíniñúʼu ndaana xíʼinra”.
3 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱xa̱ʼa̱nra na̱túʼunra xíʼin na̱ ñuu xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ndiʼi ley ña̱ ta̱xira. Ta ndiʼi na̱ ñuu nda̱kuiinna: “Keʼévandi̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová”. 4 Tasaá, ta̱ Moisés ka̱ʼyíra ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová. Ta tá inka ki̱vi̱ xi̱ta̱a̱nní* nda̱koora, ta xa̱ʼa̱ yuku̱ kán i̱xava̱ʼara iin altar ta saátu i̱xava̱ʼara 12 nama̱ ña̱ ndána̱ʼa̱ 12 saá tribu na̱ ñuu Israel. 5 Tándi̱ʼi nda̱kaxinra sava na̱ ta̱a* ti̱xin ñuu Israel, ta na̱yóʼo ta̱xina kití ña̱ kaʼminarí* nu̱ú Ndióxi̱ ta saátu xa̱ʼnína si̱ndi̱ki̱ tí so̱kóna nu̱ú* Jehová ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼinra. 6 Tasaá, ta̱ Moisés nda̱kayara ni̱i̱ yóʼo ta nda̱taʼvíraña, loʼoña ta̱ánra ini ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini ta loʼoña ni̱ko̱so̱yávára* nu̱ú altar. 7 Tándi̱ʼi, ki̱ʼinra libro nu̱ú va̱xi ley ta ka̱ʼviraña nu̱ú na̱ ñuu. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna: “Keʼévandi̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ta kandíxavandi̱ra”. 8 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ko̱so̱yávára ni̱i̱ yóʼo na̱ ñuu ta ka̱chira: “Ña̱yóʼo kúú ni̱i̱ xa̱ʼa̱ trato ña̱ ki̱ndoo Jehová xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼi ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó”.
9 Tasaá, ta̱ Moisés, ta̱ Aarón, ta̱ Nadab, ta̱ Abihú xíʼin 70 na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel, nda̱ana chí yuku̱ 10 ta xi̱nina Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel. Ta nu̱ú xi̱ndichira xi̱naʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yu̱u̱ ña̱ zafiro ta yéʼe̱níña nda̱a̱ táki̱ʼva yéʼe̱ chí ndiví. 11 Ta kǒo ña̱ níkeʼéra xíʼin na̱ ta̱a na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel. Na̱yóʼo xi̱nina Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ti̱xin iin visión, ta xi̱xina ta xi̱ʼina.
12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Kúandaa chí yuku̱ nu̱ú íyoi̱ ta kán kindo̱ún. Taxii̱ yu̱u̱ ndaʼún ta nu̱ú ña̱yóʼo kaʼyii̱ ley xíʼin chiñu ña̱ xáʼndai̱ ña̱ va̱ʼa sanáʼi̱ na̱ ñui̱”. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Josué ta̱ chíndeétáʼan xíʼinra, i̱xatu̱ʼvana miína ña̱ ku̱ʼu̱nna. Ta ta̱ Moisés nda̱ara yuku̱ nu̱ú íyo Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. 14 Soo tá kúma̱níka ku̱ʼu̱nra, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu: “Yóʼo kindo̱ondó kundatundó nda̱a̱ ná ndikóndi̱. Ta̱ Aarón xíʼin ta̱ Hur kúú na̱ kindo̱o xíʼinndó, xa̱ʼa̱ ña̱kán tá íyo iin ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíndó, kivi ku̱ʼu̱nndó nu̱ú na̱yóʼo”. 15 Tasaá, ta̱ Moisés nda̱ara chí yuku̱ ta xi̱ndasi vi̱kó sa̱tá yuku̱ yóʼo.
16 Ndee̱ Jehová ni̱xi̱yoña sa̱tá yuku̱ Sinaí ta va̱ása níxi̱ku̱taʼaña, ta i̱ñu̱ ki̱vi̱ xi̱ndikaa̱ vi̱kó sa̱tá yuku̱ yóʼo. Ta ki̱vi̱ u̱xa̱, Ndióxi̱ ka̱nara ta̱ Moisés ti̱xin vi̱kó kán. 17 Ta nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu Israel na̱ xi̱xito ña̱yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱naʼa̱ ñuʼu̱ ña̱ ndeéní xíxi̱ saá xi̱naʼa̱ ndee̱ Jehová chí yuku̱ kán. 18 Tasaá ni̱ki̱ʼvi ta̱ Moisés ti̱xin vi̱kó ta nda̱ara chí yuku̱, ta 40 ki̱vi̱ xíʼin 40 ñuú ni̱xi̱yora kán.
25 Ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: 2 “Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu ña̱ ná ndakayana ña̱ʼa taxina ndaʼíi̱. Tá xíʼin ndiʼi níma̱ na̱ yiví yóʼo táxinaña, xíniñúʼu ndakiʼúnña ndaʼa̱na. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼu ndakiʼún ndaʼa̱na: oro, plata, cobre, 4 yi̱ʼva̱ azul, ixí* sa̱tá ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní, lino ña̱ va̱ʼa, ixí ti̱xúʼú* síʼi, 5 ñii̱ ndikachi che̱e ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa, ñii̱ tí foca, yitu̱n tú acacia, 6 aceite tá kuniñúʼuna xíʼin lámpara, bálsamo* tá kuniñúʼuna ña̱ ixava̱ʼana aceite tá yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána, 7 saátu yu̱u̱ ña̱ ónice xíʼin inkaka yu̱u̱ ña̱ chindósona nu̱ú ña̱ efod* ta saátu nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ káʼnu. 8 Na̱yóʼo xíniñúʼu ixava̱ʼana nu̱ú ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱, ta yi̱ʼi̱ koi̱ xíʼinna. 9 Xíniñúʼu ixava̱ʼandó tabernáculo yóʼo ta saátu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna iniña, ta ná kooña nda̱a̱ táki̱ʼva koo ña̱ na̱ʼi̱ nu̱ún.
10 ”Xíniñúʼu ixava̱ʼandó iin arca xíʼin yitu̱n tú acacia, ta ki̱ʼva 110 centímetro káni̱ koonú, ki̱ʼva 70 centímetro ndíka̱ koonú ta 70 centímetro súkun koonú.* 11 Tándi̱ʼi, iníí chí sa̱tánú ta saátu ininú xíniñúʼu chika̱ún oro ña̱ va̱ʼa. Ta saátu xíʼin oro xíniñúʼu ixava̱ʼún yi̱ʼva̱ ña̱ kunúndaa yuʼúnú. 12 Xíniñúʼu ixava̱ʼún ku̱mí seʼe̱* ña̱ oro ta chiti̱únña si̱kí ku̱mí saá xa̱ʼa̱ tú arca yóʼo: u̱vi̱ seʼe̱ yóʼo chiti̱ún iin táʼví ta u̱vi̱ña inka táʼví. 13 Ta saátu xíniñúʼu keʼún yitu̱n tú acacia ta chika̱ún oro sa̱tánú. 14 Ta xíniñúʼu chika̱ún tú yitu̱n yóʼo ini seʼe̱ ña̱ tíi̱n síi̱n* tú Arca yóʼo, ña̱ va̱ʼa kuniʼinanú ku̱ʼu̱n xíʼinna. 15 Ta tú yitu̱n yóʼo va̱ása xíniñúʼu keenú ini seʼe̱ ña̱ tíi̱n síi̱n Arca yóʼo. 16 Ta ini Arca xíniñúʼu taún Yu̱u̱ nu̱ú va̱xi u̱xu̱ ley ña̱ taxii̱ ndaʼún, nu̱ú kaʼyii̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún.
17 ”Saátu xíʼin oro ña̱ va̱ʼa xíniñúʼu ixava̱ʼún ña̱ kundasi yuʼú túyóʼo, ki̱ʼva 110 centímetro xíniñúʼu kooña ña̱ káni̱ña ta 70 centímetro kooña ña̱ ndíka̱ña.* 18 Xíʼin oro ixava̱ʼún u̱vi̱ na̱ querubín. Ta kuniñúʼún martillo ña̱ ixava̱ʼún u̱vi̱ saá na̱yóʼo ta ná kundósona yuʼúnú. 19 Iin na̱ querubín yóʼo kunúu iin ñáʼñu ta inkana kunúu inka ñáʼñu. 20 Ta ndi̱xi̱n u̱vi̱ saá na̱ querubín yóʼo xíniñúʼu ndandika̱ña chí ni̱nu, ta ndakasiña iníí sa̱tá ña̱ ndási yuʼú tú Arca. Iinna kunúu iin táʼví ta inkana kunúu inka táʼví ta kotona chí yuʼúnú. 21 Xíniñúʼu ndakasiún yuʼú tú Arca yóʼo. Ta ininú xíniñúʼu taún Yu̱u̱ nu̱ú va̱xi u̱xu̱ ley ña̱ taxii̱ ndaʼún nu̱ú kaʼyii̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún. 22 Ta kán kitai̱ nu̱ún ta ka̱ʼi̱n xíʼún chí si̱kí ña̱ ndási yuʼú tú Arca yóʼo. Ta chí ma̱ʼñú na̱ querubín na̱ ndóso sa̱tá arca yóʼo ka̱ʼi̱n xíʼún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita.
23 ”Ta xíniñúʼu keʼún iin mesa xíʼin yitu̱n tú acacia ta ki̱ʼva 89 centímetro káni̱ koonú, ki̱ʼva 44 centímetro ndíka̱ koonú ta ki̱ʼva 70 centímetro súkun koonú.* 24 Xíniñúʼu chika̱ún oro ña̱ va̱ʼa iníí sa̱tánú ta saátu xíʼin oro xíniñúʼu ixava̱ʼún yi̱ʼva̱ ña̱ kunúndaa yuʼúnú. 25 Xíniñúʼu ixava̱ʼún iin chi̱chi iníísaá yuʼúnú, ki̱ʼva 7 centímetro* ndíka̱ koo ña̱yóʼo. Ta xíʼin oro xíniñúʼu ixava̱ʼún yi̱ʼva̱ ña̱ kunúndaa yuʼú chi̱chi yóʼo. 26 Ta saátu keʼún ku̱mí seʼe̱ ña̱ oro ta chiti̱ún ña̱yóʼo ku̱mí saá ti̱tu̱n tú mesa yóʼo yatin nu̱ú tíin ku̱mí xa̱ʼa̱nú. 27 Yatin nu̱ú íyo chi̱chi yóʼo xíniñúʼu chiti̱ún seʼe̱ yóʼo ña̱ va̱ʼa taánna yitu̱n iniña, tasaá kivi kuniʼina mesa yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼinna. 28 Xíʼin yitu̱n tú acacia ixava̱ʼún yitu̱n yóʼo ta chika̱ún oro sa̱tánú, ta túyóʼo kúú tú kuniñúʼuna ña̱ kuisona mesa.
29 ”Ta saátu ixava̱ʼún ko̱ʼo̱, copa, jarra xíʼin ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini ña̱ kuniñúʼuna ña̱ so̱kóna nduta̱ nu̱ú* Ndióxi̱, ta nina oro xíniñúʼu kuniñúʼún ña̱ keʼún ña̱yóʼo. 30 Ta ndiʼi ki̱vi̱, nu̱ú mesa yóʼo xíniñúʼu chindósoún si̱ta̱váʼa ña̱ so̱kóún nu̱úi̱.
31 ”Oro ña̱ va̱ʼa kuniñúʼún ña̱ ixava̱ʼún iin candelabro. Xíniñúʼu kuniñúʼuna martillo ña̱ ixava̱ʼana ña̱yóʼo ta saátu xíniñúʼu kuva̱ʼa nííña, koo xa̱ʼa̱ña, iin ka̱a ña̱ kundichi ma̱ʼñú, koo ndaʼa̱ña, kuumiíña copa, globo xíʼin yita. 32 Ta sa̱tá ka̱a ña̱ kundichi ma̱ʼñú xíniñúʼu koo i̱ñu̱ ndaʼa̱ña: u̱ni̱ña iin táʼví ta u̱ni̱ña inka táʼví. 33 Ta iin tá iin ndaʼa̱ña ña̱ kana iin táʼví xíniñúʼu kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro, ta kuumiíña globo xíʼin yita. Ta chí inka táʼví iin tá iin ndaʼa̱ña xíniñúʼu kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro, ta kuumiíña globo xíʼin yita. Saá xíniñúʼu koo i̱ñu̱ saá ndaʼa̱ ña̱ kana sa̱tá ka̱a ña̱ kundichi ma̱ʼñú ña̱ candelabro yóʼo. 34 Ta ka̱a ña̱ kundichi ma̱ʼñú ña̱ candelabro yóʼo xíniñúʼu kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro, ta kuumiíña globo xíʼin yita. 35 Koo i̱ñu̱ ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo: u̱ni̱ña kuti̱in iin táʼví ta u̱ni̱ña kuti̱in inka táʼví. Ta nu̱ú kuti̱in ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo koo iin globo. Saá kúú ña̱ chiti̱inna i̱ñu̱ saá ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo sa̱tá ka̱a ña̱ kundichi ma̱ʼñúña. 36 Xíʼin oro ña̱ va̱ʼa ta saátu xíʼin martillo keʼé níún candelabro, ndaʼa̱ña ta saátu globo ña̱ kuumiíña. 37 Xíniñúʼu kuumiíña u̱xa̱ lámpara, tá ná ndatuu̱n lámpara yóʼo va̱ʼaní tu̱u̱nña nu̱ú kundichiña. 38 Ta xíʼin oro xíniñúʼu ixava̱ʼana pinza ta saátu ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ñuʼu̱ ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ña̱yóʼo. 39 Ki̱ʼva 34 kilo* ña̱ oro ña̱ va̱ʼa xíniñúʼu kuniñúʼuna ña̱ ixava̱ʼana ña̱ candelabro yóʼo xíʼin ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña. 40 Kiʼin va̱ʼún kuenta ña̱ ná kuva̱ʼa ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱na̱ʼi̱ nu̱ún chí yuku̱.
26 ”Xíniñúʼu ixava̱ʼún iin tabernáculo xíʼin 10 tela ña̱ ku̱vaʼa xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní ta xíniñúʼu ku̱kún* na̱ querubín nu̱úña. 2 Iin tá iin tela yóʼo, xíniñúʼu 12 metro kooña ña̱ káni̱ña ta u̱vi̱ metro kooña ña̱ ndíka̱ña.* Ta inkáchi xíniñúʼu koo ki̱ʼva ndiʼi tela yóʼo. 3 Xíniñúʼu ndachitáʼún* u̱ʼu̱n tela yóʼo ña̱ va̱ʼa káʼnuka kooña, ta saátu xíniñúʼu keʼún xíʼin inka u̱ʼu̱nña. 4 Ta nu̱ú ndíʼi yuʼú tela ña̱ náʼnu yóʼo, xíniñúʼu chitaʼnu̱ún yi̱ʼva̱ azul ta chiti̱únña yuʼúña, ña̱ va̱ʼa koo ya̱vi̱ válí yuʼúña tasaá va̱ʼa ndakutáʼan u̱vi̱ saáña. 5 Xíniñúʼu ixava̱ʼún 50 ya̱vi̱ válí xíʼin yi̱ʼva̱ ta chiti̱únña yuʼú tela yóʼo, ta saátu xíniñúʼu chiti̱ún inka 50 ña̱yóʼo yuʼú inka tela. Ta inkáchi xíniñúʼu koto nu̱ú táʼan ya̱vi̱ válí yóʼo ña̱ va̱ʼa ndakutáʼanña. 6 Xíniñúʼu ixava̱ʼún 50 ka̱a válí* ña̱ oro ta xíʼin ña̱yóʼo ndachitáʼún u̱vi̱ saá tela ña̱ náʼnu. Tasaá iin kuití koo tabernáculo yóʼo.
7 ”Ta saátu xíniñúʼu ixava̱ʼún tela xíʼin ixí tí ti̱xúʼú* síʼi ña̱ va̱ʼa kundasiña sa̱tá tabernáculo. Ta 11 xíniñúʼu koo tela yóʼo. 8 Iin tá iin tela yóʼo 13 metro* xíniñúʼu kooña ña̱ káni̱ña, ta u̱vi̱ metro* kooña ña̱ ndíka̱ña. Ta inkáchi xíniñúʼu koo ki̱ʼva 11 saáña. 9 Siʼna xíniñúʼu ndachitáʼún u̱ʼu̱n tela yóʼo, ta tándi̱ʼi saá ndachitáʼún inka i̱ñu̱ña. Ta xíniñúʼu ndachikaʼnún tela ña̱ i̱ñu̱ ña̱ kunúu chí yéʼé. 10 Xíniñúʼu ixava̱ʼún 50 ya̱vi̱ válí xíʼin yi̱ʼva̱ ta chiti̱únña yuʼú tela yóʼo, ta saátu xíniñúʼu chiti̱ún inka 50 ña̱yóʼo yuʼú inka tela, ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan u̱vi̱ saá ña̱yóʼo. 11 Ixava̱ʼún 50 ka̱a válí ña̱ cobre ta taúnña ini ya̱vi̱ válí ña̱ i̱xava̱ʼún xíʼin yi̱ʼva̱ yuʼú tela, ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan u̱vi̱ saá tela yóʼo. Tasaá iinlá kuití xa̱a̱ña nduuña. 12 Ta tela ña̱ ná kindo̱o xíniñúʼu katikaúnña, ña̱yóʼo kutikaaña chí sa̱tá tabernáculo. 13 Iin tá iin táʼví xíniñúʼu sandákoún ki̱ʼva 44 centímetro* ña̱ káni̱ tela yóʼo. Ta kutikaaña ña̱ va̱ʼa ná kundasi iníí sa̱tá tabernáculo.
14 ”Tándi̱ʼi, chí sa̱tá ña̱yóʼo chinúún ñii̱ ti̱xúʼú ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa. Ta chí sa̱tá ña̱yóʼo xíniñúʼu chinúún ñii̱ tí foca.
15 ”Xíniñúʼu ndachi̱táʼún ku̱a̱ʼá yitu̱n* tú koo síi̱n* tabernáculo. Xíʼin yitu̱n tú acacia xíniñúʼu ixava̱ʼúnnú ta xíniñúʼu kuitandichinú. 16 Yitu̱n tú kuva̱ʼa yóʼo ki̱ʼva ku̱mí metro sava* koonú ña̱ súkunnú, ta ki̱ʼva 70 centímetro* koonú ña̱ ndíka̱nú. 17 Iin tá iinnú xíniñúʼu koo u̱vi̱ xa̱ʼa̱nú, ta xíniñúʼu ndakutáʼanña xíʼin xa̱ʼa̱ inkanú. Saá xíniñúʼu ixava̱ʼún ndiʼi yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo. 18 Xíniñúʼu ixava̱ʼún 20 tú koo síi̱n tabernáculo chí ndaʼa̱ yitin.*
19 ”Xíniñúʼu ixava̱ʼún 40 ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ 20 tú koo síi̱n tabernáculo: u̱vi̱ xíniñúʼu koo ka̱a nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, ta saátu xíniñúʼu keʼún xíʼin ndiʼika yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, u̱vi̱ tá u̱vi̱ ka̱a taún xa̱ʼa̱nú. 20 Ta saátu xíniñúʼu ixava̱ʼún 20 tú koo síi̱n tabernáculo, chí ndaʼa̱ kúaʼa.* 21 Ta saátu xíniñúʼu ixava̱ʼún 40 ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ tú koo síi̱n tabernáculo. Iin tá iin túyóʼo kuñuʼu ka̱a xa̱ʼa̱nú, iinña iin táʼví ta inkaña inka táʼví. 22 Ta xíniñúʼu ixava̱ʼún i̱ñu̱ tú koo sa̱tá tabernáculo, ña̱ koto chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu.* 23 Ta saátu xíniñúʼu ixava̱ʼún inka u̱vi̱ tú koo ti̱tu̱n tabernáculo, ta chí sa̱tá kunditanú. 24 Xíʼin u̱vi̱ yitu̱n kuva̱ʼanú, chí xa̱ʼa̱nú va̱ása kutáʼanña ta chí nu̱únú ndakutáʼanña, ta kán kundikaa̱ iin seʼe̱.* Saá xíniñúʼu keʼún xíʼin u̱vi̱ tú ku̱ʼu̱n chí ti̱tu̱n. 25 Ta xíniñúʼu koo u̱na̱ tú koo síi̱n tabernáculo, ta 16 koo ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱nú. Iin tá iin túyóʼo kuñuʼu ka̱a xa̱ʼa̱nú, iinña iin táʼví ta inkaña inka táʼví.
26 ”Xíʼin yitu̱n tú acacia ixava̱ʼún u̱ʼu̱n yitu̱n tú náni̱, tú kuniñúʼún ña̱ ndachitáʼún yitu̱n tú koo síi̱n iin táʼví tabernáculo 27 ta koo inka u̱ʼu̱n tú kuniñúʼún ña̱ ndachitáʼún inka táʼví tabernáculo. Ta xíniñúʼutu ixava̱ʼún inka u̱ʼu̱n tú kuniñúʼún ndachitáʼún yitu̱n chí sa̱tá tabernáculo ña̱ koto chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 28 Ta yitu̱n tú kunúndaa ndi̱xin ma̱ʼñú yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, kixáʼanú iin táʼví ta xa̱a̱nú nda̱a̱ inka táʼví.
29 ”Xíniñúʼu chika̱ún oro sa̱tá yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, ta saátu ixava̱ʼún seʼe̱ ña̱ oro nu̱ú ki̱ʼvi yitu̱n tú kunúndaa ndi̱xin, ta saátu xíniñúʼu chika̱ún oro sa̱tá tú yóʼo. 30 Ta xíniñúʼu ixava̱ʼún tabernáculo yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱na̱ʼi̱ nu̱ún chí yuku̱.
31 ”Xíniñúʼu ixava̱ʼún iin cortina xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. Ta nu̱ú ña̱yóʼo ku̱kún na̱ querubín. 32 Ta katikaún ña̱yóʼo sa̱tá ku̱mí poste tú acacia tú chikaa̱na oro sa̱tá, ta ka̱a nu̱ú kutikaa ña̱ cortina yóʼo, ña̱ oro xíniñúʼu kooña, ta xíniñúʼu koo ku̱mí ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ ku̱mí saá poste yóʼo. 33 Ta katikaún cortina yóʼo yatin nu̱ú ñúʼu ka̱a válí ña̱ ndachitáʼan tela, ta chí sa̱tá cortina yóʼo chindúʼún arca ña̱ trato. Ta ña̱ cortina yóʼo, ndataʼvíña lugar Ña̱ yi̱i̱ nu̱ú Ña̱ yi̱i̱ní. 34 Xíniñúʼu ndakasiún yuʼú tú arca ña̱ trato ta chindúʼúnnú ini lugar Ña̱ yi̱i̱ní.
35 ”Ta chí inka táʼví nu̱ú tíkaa cortina kanindichiún mesa, yatin nu̱ú níndichi mesa yóʼo kanindichiún candelabro. Chí ndaʼa̱ kúaʼa ña̱ tabernáculo kundichi mesa ta chí ndaʼa̱ yitin kundichi candelabro. 36 Xíniñúʼu keʼún iin cortina ña̱ kutikaa yéʼé tabernáculo ta xíniñúʼu ku̱kún ña̱yóʼo xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. 37 Xíniñúʼu kanindichiún u̱ʼu̱n poste tú acacia ta chika̱ún oro sa̱tánú ña̱ va̱ʼa kutikaa cortina yóʼo. Ta xíniñúʼu keʼún ka̱a ña̱ oro nu̱ú kuti̱inña ta saátu u̱ʼu̱n ka̱a ña̱ cobre ña̱ va̱ʼa tiinña xa̱ʼa̱ tú yitu̱n yóʼo.
27 ”Xíʼin yitu̱n tú acacia xíniñúʼu ixava̱ʼún altar. U̱vi̱ metro sava káni̱ kooña ta u̱vi̱ metro sava ndíka̱ kooña,* ña̱ cuadrado xíniñúʼu kooña ta ki̱ʼva iin metro* súkun kooña. 2 Ta saátu ku̱mí saá ti̱tu̱nña, xíniñúʼu koo ndiki̱ña, ta kuva̱ʼa níí altar yóʼo xíʼin ndiki̱ña. Ta xíniñúʼu chika̱ún cobre sa̱tá altar xíʼin iniña. 3 Ta saátu ixava̱ʼún xikóʼó* ña̱ kuniñúʼún ndakayaún ya̱a̱,* xíniñúʼu ixava̱ʼatún pala, ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini, tenedor tú náʼnu tú náni̱ xa̱ʼa̱ xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ñuʼu̱. Xíʼin cobre xíniñúʼu ixava̱ʼún ndiʼi ña̱yóʼo. 4 Xíniñúʼu ixava̱ʼún iin reja xíʼin cobre ña̱ kundikaa̱ ini altar. Ta ku̱mí saá ti̱tu̱nña xíniñúʼu chiti̱ún* ku̱mí seʼe̱* ña̱ cobre. 5 Xíniñúʼu chika̱ún reja yóʼo ini altar ta mií ma̱ʼñúña ná kindo̱oña. 6 Ta saátu, xíniñúʼu ixava̱ʼún yitu̱n tú acacia tú kuniñúʼún xíʼin altar ta chika̱ún cobre sa̱tánú. 7 Tú yitu̱n yóʼo, xíniñúʼu ki̱ʼvinú ini seʼe̱ ña̱ chiti̱ún sa̱tá altar. Xíniñúʼu kindo̱onú u̱vi̱ saá síi̱n* altar yóʼo tasaá kivi kuniʼinaña ku̱ʼu̱n xíʼinna nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ku̱ʼu̱nna. 8 Altar kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin caja ña̱ kǒo ña̱ʼa ñúʼu ini ta xíʼin tabla válí kuva̱ʼaña. Xíniñúʼu ixava̱ʼúnña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ra nu̱ún chí yuku̱.
9 ”Xíniñúʼu sandákoún patio ña̱ tabernáculo. Chí ndaʼa̱ yitin ña̱ patio kutikaa cortina ña̱ lino ña̱ va̱ʼaní, ta 44 metro sava* káni̱ koo ña̱ patio yóʼo. 10 Kuumiíña 20 poste ta saátu 20 ka̱a ña̱ cobre ña̱ tiin xa̱ʼa̱ túyóʼo. Ta ka̱a válí* xíʼin seʼe̱ ña̱ kuumií tú poste yóʼo, xíniñúʼu kuva̱ʼaña xíʼin plata. 11 Ta chí ndaʼa̱ kúaʼa patio yóʼo kootu cortina, ta 44 metro sava* káni̱ kooña. Kuumiíña 20 poste ta kootu 20 ka̱a ña̱ cobre ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú, ta saátu kuumiínú ka̱a válí xíʼin seʼe̱ ña̱ plata. 12 Saátu chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu* koo inka patio ta ki̱ʼva 22 metro* ndíka̱ kooña ta kootu cortina, saátu xíniñúʼu koo 10 poste xíʼin 10 ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú. 13 Ta ki̱ʼva 22 metro* ndíka̱ koo patio ña̱ kindo̱o chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu. 14 Ki̱ʼva u̱xa̱ metro* káni̱ koo cortina ña̱ kutikaa chí síi̱n yéʼé, ta koo u̱ni̱ poste xíʼin u̱ni̱ ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú. 15 Ta ki̱ʼva u̱xa̱ metro* káni̱ koo cortina ña̱ kutikaa chí inka táʼví, koo u̱ni̱ poste ta kootu u̱ni̱ ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú.
16 ”Ta chí yéʼé ña̱ patio xíniñúʼu kutikaa iin cortina ña̱ káni̱ ki̱ʼva 9 metro* ta xíniñúʼu kuva̱ʼa ña̱yóʼo xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní ta saátu lino ña̱ va̱ʼaní. Yéʼé yóʼo xíniñúʼu kuumiíña ku̱mí poste xíʼin ku̱mí ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú. 17 Ndiʼi tú poste tú kundita sa̱tá patio yóʼo, xíniñúʼu kuumiínú seʼe̱ ña̱ plata xíʼin ka̱a válí ña̱ plata soo xíʼin cobre xíniñúʼu kuva̱ʼa ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú. 18 Ki̱ʼva 44 metro sava* káni̱ koo patio yóʼo ta ki̱ʼva 22 metro* ndíka̱ kooña, ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava* súkun kooña. Xíʼin tela ña̱ lino ña̱ va̱ʼa xíniñúʼu kuva̱ʼa ña̱ kundasi sa̱tá patio yóʼo, ta ña̱ cobre xíniñúʼu koo ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱ tú poste. 19 Ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna ini tabernáculo xíniñúʼu kuva̱ʼaña xíʼin cobre. Ta xíʼin cobre xíniñúʼu kuva̱ʼa ka̱a ña̱ kundita nu̱ú ñuʼú ta nu̱ú ña̱yóʼo kunuʼnindaa tabernáculo xíʼin poste ña̱ patio.
20 ”Ta saátu, xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita ña̱ ná taxina aceite tá oliva tá va̱ʼa, ña̱ va̱ʼa kutuu̱n lámpara ta va̱ása nda̱ʼva̱ña. 21 Ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera kúú na̱ kiʼin kuenta xíʼin lámpara ña̱ kundichi ini tabernáculo ña̱ va̱ása nda̱ʼva̱ña, ta ndiʼi tiempo kutuu̱nña nu̱ú Jehová nani tá xi̱kuaá iinsaá nda̱a̱ tá xi̱ta̱a̱n,* ña̱yóʼo kúú ña̱ kundichi chí nu̱ú tíkaa cortina ña̱ íyo yatin nu̱ú ndíkaa̱ arca ña̱ trato. Ña̱yóʼo kúú iin ley ña̱ koo ndiʼi tiempo nu̱ú na̱ israelita xíʼin se̱ʼena na̱ kaku chí nu̱únínu.
28 ”Ti̱xin na̱ ñuu Israel xíniñúʼu ndaka̱xiún ñaniún ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na koona su̱tu̱ nu̱úi̱. Xíniñúʼu ndaka̱xiún ta̱ Aarón xíʼin se̱ʼera ta̱ Nadab xíʼin ta̱ Abihú ta saátu ta̱ Eleazar xíʼin ta̱ Itamar. 2 Xíniñúʼu kuva̱ʼa ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ livi ña̱ kundixi ñaniún ta̱ Aarón, ña̱ va̱ʼa ixato̱ʼónara. 3 Ka̱ʼa̱n xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ xíni̱va̱ʼa keʼé iin ña̱ʼa, na̱ ta̱xii̱ ña̱ ndíchi ndaʼa̱ ña̱ ná keʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixi ta̱ Aarón, ta ña̱yóʼo na̱ʼa̱ña ña̱ kéʼéra iin chiñu yi̱i̱ nu̱úi̱ tasaá kivi koora su̱tu̱ nu̱úi̱.
4 ”Ña̱yóʼo kúú ti̱ko̱to̱* ña̱ xíniñúʼu ixava̱ʼana: iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara, iin efod,* iin ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱, iin ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kúúmií cuadro, iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kunúu xi̱níra xíʼin iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kunuʼni tokóra. Xíniñúʼu ixava̱ʼana ti̱ko̱to̱ yi̱i̱ yóʼo ña̱ kundixi ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera, tasaá kivi xa̱a̱na koona su̱tu̱ nu̱úi̱. 5 Na̱ keʼé ti̱ko̱to̱ yóʼo kuniñúʼuna oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní.
6 ”Xíniñúʼu ixava̱ʼana efod xíʼin oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. Ta xíniñúʼu ndachitáʼanna ndiʼi ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ku̱kunaña.* 7 U̱vi̱ táʼví koo ña̱yóʼo, iinña koo chí nu̱úra ta inkaña koo chí sa̱tára ta chí so̱ko̱ra ndakutáʼanña. 8 Xíniñúʼu ku̱kuna iin cinturón xíʼin ña̱ efod ña̱ kunuʼni tokóra ta xíniñúʼu ixava̱ʼanaña xíʼin: oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní.
9 ”Xíniñúʼu kiʼún u̱vi̱ yu̱u̱ ña̱ ónice ta nu̱ú ña̱yóʼo kaʼyiún ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel. 10 Nu̱ú iin yu̱u̱ kaʼyiún i̱ñu̱ ki̱vi̱na ta nu̱ú inka yu̱u̱ kaʼyiún inka i̱ñu̱ ki̱vi̱na, siʼna ki̱vi̱ ta̱ nu̱ú ka̱ku kaʼyiún iinsaá nda̱a̱ ta̱ ka̱ku so̱ndíʼi. 11 Iin ta̱ xíni̱va̱ʼa ná kaʼyi ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel nu̱ú u̱vi̱ saá yu̱u̱ yóʼo. Ta xíniñúʼu chinúuna yu̱u̱ yóʼo sa̱tá ka̱a ña̱ oro. 12 So̱ko̱ ña̱ efod chinúuna u̱vi̱ saá yu̱u̱ yóʼo ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel. Saá kúú ña̱ kuniʼi ta̱ Aarón ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel tá ná ku̱ʼu̱nra nu̱ú Jehová. 13 Xíniñúʼu ixava̱ʼana ka̱a ña̱ oro 14 ta saátu u̱vi̱ cadena válí ña̱ oro ta kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yoʼo̱ ña̱ káva̱. Ta xíniñúʼu chiti̱inna cadena válí yóʼo xíʼin ka̱a ña̱ oro.
15 ”Iin ta̱ xíni̱va̱ʼa ku̱ku, xíniñúʼu ixava̱ʼara ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ káʼnu, ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inira ndáaña kúni̱ Ndióxi̱ keʼéra. Ta saátu ña̱yóʼo xíniñúʼu kuva̱ʼaña xíʼin oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱vaʼa ña̱ efod. 16 Tá ná ndataʼnu̱ña, kuva̱ʼa iin cuadrado ta ki̱ʼva 22 centímetro* káni̱ kooña ta ki̱ʼva 22 centímetro ndíka̱ kooña. 17 Ta yiku̱n xíniñúʼu kundóso yu̱u̱ nu̱úña. Yiku̱n ña̱ nu̱ú kuumiíña yu̱u̱ ña̱ rubí, topacio xíʼin esmeralda. 18 Yiku̱n ña̱ u̱vi̱ kuumiíña yu̱u̱ ña̱ turquesa, zafiro xíʼin jaspe. 19 Yiku̱n ña̱ u̱ni̱ kuumiíña yu̱u̱ ña̱ naní léshem,* ágata xíʼin amatista. 20 Ta yiku̱n ña̱ ku̱mí kuumiíña yu̱u̱ ña̱ crisólito, ónice xíʼin jade. Ndiʼi yu̱u̱ yóʼo kuumiíña ka̱a ña̱ oro ña̱ tiin xa̱ʼa̱ña. 21 Ta sa̱tá iin tá iin yu̱u̱ yóʼo xíniñúʼu ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel, 12 koo ña̱yóʼo ta kunúu ki̱vi̱ iin tá iinna sa̱táña. Nda̱a̱ táki̱ʼva kánina iin sello saá kanina ña̱yóʼo nu̱úña ta kuumiíña ki̱vi̱ iin tá iin tribu.
22 ”Saátu xíniñúʼu kuva̱ʼa cadena válí ña̱ oro ña̱ kunuʼnindaa xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara. 23 Ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara, kuumiíña u̱vi̱ seʼe̱* ña̱ oro u̱vi̱ saá ti̱tu̱nña. 24 Ta ini iin tá iin seʼe̱ ña̱ oro, xíniñúʼu ya̱ʼa u̱vi̱ cadena válí ña̱ oro ña̱ va̱ʼa tiinndaaña* ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara. 25 Xíniñúʼu chiti̱ún u̱vi̱ saá cadena válí yóʼo xíʼin ka̱a ña̱ ndóso so̱ko̱ra, tasaá kivi kutikaaña nu̱úra. 26 Chí ini ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara xíniñúʼu chiti̱inna u̱vi̱ seʼe̱ ña̱ oro iin tá iin ti̱tu̱nña ña̱ va̱ʼa ndakutáʼanña xíʼin ña̱ efod. 27 Saátu ixava̱ʼún u̱vi̱ seʼe̱ ña̱ oro ña̱ kuti̱in nu̱ú ña̱ efod ti̱xin so̱ko̱ña nu̱ú núʼniña, si̱kí cinturón ña̱ ni̱ku̱kuna. 28 Ña̱ va̱ása kanda̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara, xíniñúʼu taánna yi̱ʼva̱ azul ini seʼe̱ ña̱ ñúʼu nu̱ú ña̱ efod xíʼin ña̱ ñúʼu nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara, saá kúú ña̱ va̱ása kanda̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ kundikaa̱ kándíkara ta kunúuña si̱kí cinturón ña̱ ni̱ku̱kuna.
29 ”Tá ná ki̱ʼvi ta̱ Aarón nu̱ú lugar Ña̱ yi̱i̱, va̱ása xíniñúʼu sandákoora ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara nu̱ú va̱xi ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel ña̱ chindeétáʼan xíʼinra ña̱ kunda̱a̱-inira ndáaña kúni̱ Ndióxi̱ keʼéra, chi xíniñúʼu kunúuña nu̱ú níma̱ra tá ná ki̱ʼvira tasaá ndakaʼán Jehová xa̱ʼa̱ na̱ israelita ndiʼi tiempo. 30 Ti̱xin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara chika̱ún ña̱ Urim xíʼin ña̱ Tumim.* Xíniñúʼu kunúuña nu̱ú níma̱ ta̱ Aarón tá ná ki̱ʼvira nu̱ú Jehová. Tá ná ki̱ʼvi ta̱ Aarón nu̱ú Jehová, xíniñúʼu kundóso ña̱yóʼo nu̱ú níma̱ra ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inira ndáaña kúni̱ Ndióxi̱ keʼé na̱ israelita.
31 ”Ta xíʼin yi̱ʼva̱ azul ixava̱ʼún ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱, ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ti̱xin ña̱ efod. 32 Kununá su̱kúnña mií ma̱ʼñúña ta iin ta̱ xíni̱va̱ʼa ku̱ku, ku̱kura chí ma̱ʼñúña. Ta xíniñúʼu kununá su̱kúnña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ndíxi na̱ soldado tasaá va̱ása nda̱táña. 33 Xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní ixava̱ʼún tí náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ti̱ndísi̱* ta katikaúnrí yuʼú ti̱ko̱to̱ yóʼo, iin campana loʼo ña̱ oro kutikaa ta iin tí ti̱ndísi̱, saá keʼún iníísaá yuʼú ti̱ko̱to̱ yóʼo. 34 Iníísaá yuʼú ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱, katikaún iin campana loʼo ña̱ oro ta iin ti̱ndísi̱, iin campana loʼo ña̱ oro ta iin ti̱ndísi̱... 35 Xíniñúʼu kundixi ta̱ Aarón ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa keʼéra chiñura ña̱ kúúra su̱tu̱. Xíniñúʼu kutaku̱ ña̱ kaʼa campana válí ña̱ kuti̱in yuʼú ti̱ko̱to̱ra tá ná ki̱ʼvira nu̱ú Jehová ta saátu tá ná kitara tasaá va̱ása kuvira.
36 ”Saátu ixava̱ʼún iin ka̱a xíʼin nina oro ta nda̱a̱ táki̱ʼva chínúuna iin sello, saá chinúún ña̱yóʼo nu̱úña: ‘Jehová kúú ta̱ yi̱i̱’. 37 Ta katún ka̱a yóʼo xíʼin yi̱ʼva̱ azul nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kánuu xi̱níra, ta chí nu̱ú ña̱yóʼo xíniñúʼu kunúuña. 38 Tá iin na̱ yiví ná kǒo kuniñúʼu viína ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ nda̱sayi̱i̱ na̱ israelita ña̱ ni̱so̱kóna nu̱ú* Ndióxi̱, ta̱ Aarón kúú ta̱ kuumií ku̱a̱chi. Ndiʼi tiempo xíniñúʼu kunúu ka̱a yóʼo ta̱ʼya̱ra,* ña̱ va̱ʼa kusi̱í-ini Jehová xíʼin ña̱ kéʼéna.
39 ”Saátu kuva̱ʼa iin ti̱ko̱to̱ káni̱ xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, ta ku̱kuna cuadro nu̱úña, saátu iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kuva̱ʼa xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní ña̱ kunúu xi̱níra, ta saátu ku̱kuna iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundikaa̱ tokóra.
40 ”Saátu kuva̱ʼa ti̱ko̱to̱ náni̱ ña̱ liviní ña̱ kundixi na̱ se̱ʼe ta̱ Aarón, ti̱ko̱to̱ ña̱ kunuʼni tokóna xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundóso xi̱nína, ña̱ va̱ʼa ixato̱ʼóna na̱yóʼo. 41 Ñaniún ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera kundixina ti̱ko̱to̱ yóʼo, ndaka̱xiúnna ta taxiún chiñu ndaʼa̱na ña̱ koona su̱tu̱. Ndasayi̱únna, tasaá xa̱a̱na koona su̱tu̱ na̱ kachíñu nu̱úi̱. 42 Saátu kuva̱ʼa xatu válína xíʼin lino tasaá va̱ása koo chálána, xíniñúʼu ndakasiña tokóna iinsaá nda̱a̱ si̱ʼinna. 43 Xíniñúʼu kundixi ta̱ Aarón ña̱yóʼo xíʼin na̱ se̱ʼera tá ná ki̱ʼvina ini tabernáculo á tá ná kuyatinna nu̱ú altar ña̱ keʼéna chiñuna nu̱ú lugar ña̱ yi̱i̱. Tá saá ná keʼéna va̱ása kuvina. Iin ley ña̱ kundiku̱n miíra xíʼin ndiʼi na̱ se̱ʼera na̱ kaku chí nu̱únínu kúú ña̱yóʼo.
29 ”Ña̱ va̱ʼa koo na̱yóʼo su̱tu̱ ta kachíñuna nu̱úi̱, xíniñúʼu keʼún ña̱yóʼo tasaá nduyi̱i̱na. Ndaka̱xin iin si̱ndi̱ki̱ tí yúta̱* tí che̱e ta saátu u̱vi̱ ndikachi* che̱e tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií. 2 Ta xíʼin harina ña̱ trigo ña̱ va̱ʼa xíniñúʼu kuva̱ʼa si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* kúúmií, ná kuva̱ʼatu si̱ta̱váʼa yásín* ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií ña̱ kuva̱ʼa xíʼin aceite, ta saátu galleta yásín ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií ña̱ chikaa̱na aceite sa̱tá. 3 Taán ña̱yóʼo ini canasta, ta inkáchi so̱kóúnña nu̱ú* Ndióxi̱ xíʼin si̱ndi̱ki̱ ta saátu u̱vi̱ ndikachi che̱e.
4 ”Ná ku̱ʼu̱n ta̱ Aarón xíʼin se̱ʼera xíʼún chí yéʼé ña̱ tabernáculo ta sakúchúnna xíʼin ti̱kui̱í. 5 Tándi̱ʼi, taxiún ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kúúmií cuadro kundixi ta̱ Aarón saátu ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱, ná kundixitura ña̱ efod* ta saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkara. Saátu kútu̱va̱ʼa* katún cinturón tokóra. 6 Ta xi̱níra chinúún ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa kunúu xi̱níra, ta nu̱ú ña̱yóʼo chinúún ka̱a ña̱ yi̱i̱ ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ nda̱taxira miíra ndaʼa̱ Ndióxi̱. 7 Ta saátu, sakáún aceite tá yi̱i̱ xi̱níra ña̱ va̱ʼa ndaka̱xiúnra ña̱ koora su̱tu̱ nu̱úi̱.
8 ”Tándi̱ʼi, ka̱ʼún xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Aarón ná kuyatinna ta taxiún ti̱ko̱to̱ náni̱ ná kundixina, 9 saátu ná ki̱ta cinturón tokó ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ta ná kunúutu ti̱ko̱to̱ xi̱nína. Na̱yóʼo koona su̱tu̱ ta ña̱yóʼo koo iin ley ña̱ koo ndiʼi tiempo. Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼún ña̱ va̱ʼa ndaka̱xiún ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ña̱ koona su̱tu̱ nu̱úi̱.
10 ”Tándi̱ʼi, ku̱ʼún xíʼin tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo nu̱ú tabernáculo, ta ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera chinúuna ndaʼa̱na xi̱nírí. 11 Chí yéʼé tabernáculo kaʼníún si̱ndi̱ki̱ yóʼo nu̱ú Jehová. 12 Xíʼin nu̱ú ndaʼún* chika̱ún loʼo ni̱i̱ tí si̱ndi̱ki̱ yóʼo nu̱ú ndiki̱ ña̱ altar. Tándi̱ʼi, koyóún ndiʼi ni̱i̱rí xa̱ʼa̱ altar. 13 Xa̱a̱ síín ndataʼvíún xa̱ʼan* ña̱ íyo sa̱tá xitirí xíʼin xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱ta̱xáʼarí, saátu ndataʼvíún u̱vi̱ saá nduchu̱ inirí xíʼin xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱tá ña̱yóʼo. Ta xíniñúʼu kaʼmiún ndiʼi ña̱yóʼo nu̱ú altar ña̱ va̱ʼa kana yi̱ʼma̱ña, 14 soo ku̱ñu tí si̱ndi̱ki̱, ñii̱ sa̱tárí xíʼin si̱ʼvírí xíniñúʼu kaʼmindóña chí sa̱tá nu̱ú ndóondó. Ña̱yóʼo kúú ña̱ so̱kóndó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chindó.
15 ”Xíniñúʼu kiʼún iin ndikachi che̱e tí xa̱a̱ nda̱kaxiún, ta ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera chinúuna ndaʼa̱na xi̱ní tíyóʼo. 16 Kaʼní tí ndikachi che̱e ta ko̱so̱yáváún* ni̱i̱ tíyóʼo iníí sa̱tá ña̱ altar. 17 Tándi̱ʼi kaʼnda válíún ku̱ñurí, ndakataún xitirí xíʼin xa̱ʼa̱rí ta iin yiku̱n chindoún ku̱ñu ña̱ kaʼndaún ta saátu chindúʼún xi̱nírí. 18 Ta xíniñúʼu kaʼmiún ndikachi che̱e yóʼo nu̱ú altar tasaá kana yi̱ʼma̱rí. Kití yóʼo kúú tí kaʼmindó* ña̱ so̱kóndórí nu̱ú Jehová ta táminí kuxaʼa̱nrí nu̱úra. Ña̱yóʼo kúú ña̱ so̱kóndó nu̱ú Jehová.
19 ”Saátu xíniñúʼu kiʼún inka tí ndikachi che̱e, ta ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera xíniñúʼu chinúuna ndaʼa̱na xi̱ní tíyóʼo. 20 Kaʼní tí ndikachi che̱e ta chika̱ún loʼo ni̱i̱rí yuʼú so̱ʼo kúaʼa ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera, saátu nu̱ú ndaʼa̱ kúaʼara ña̱ nduʼú, xíʼin nu̱ú xa̱ʼa̱* kúaʼara ña̱ nduʼú. Iníí sa̱tá ña̱ altar ko̱so̱yáváún ni̱i̱ yóʼo. 21 Xíniñúʼu kiʼún loʼo ni̱i̱ ña̱ íyo nu̱ú altar xíʼin loʼo aceite tá yi̱i̱ ta ko̱so̱yáváúnrá sa̱tá ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ta saátu sa̱tá ti̱ko̱to̱na. Tasaá miíra xíʼin na̱ se̱ʼera xa̱a̱na koona na̱ yi̱i̱, ta saátu ti̱ko̱to̱na.
22 ”Tándi̱ʼi, xíniñúʼu kindaún xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱tá tí ndikachi che̱e yóʼo, xa̱ʼan ña̱ íyo si̱ʼma̱rí,* xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱tá xitirí, xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱ta̱xáʼarí, saátu u̱vi̱ saá nduchu̱ inirí xíʼin xa̱ʼan ña̱ íyo sa̱tá ña̱yóʼo, saátu kindaún xa̱ʼa̱ kúaʼarí, saáchi tí ndikachi che̱e yóʼo kúú tí so̱kóún nu̱ú Ndióxi̱ tá ná ndakiʼin na̱yóʼo chiñu ña̱ koona su̱tu̱. 23 Saátu xíniñúʼu kiʼún iin si̱ta̱váʼa ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱,* iin si̱ta̱váʼa ña̱ yásín ña̱ ku̱vaʼa xíʼin aceite xíʼin iin galleta yásín ña̱ ñúʼu ini canasta nu̱ú ñúʼu si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií ña̱ íyo nu̱ú Jehová. 24 Chindóso ndiʼi ña̱yóʼo ndaʼa̱ ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ta sakúikóúnña* ña̱ va̱ʼa so̱kóúnña nu̱ú Jehová. 25 Tándi̱ʼi, ndakiʼún ña̱yóʼo ndaʼa̱na ta kaʼmiúnña nu̱ú altar, sa̱tá ndikachi che̱e tí nu̱ú tí ni̱so̱kóún nu̱ú Ndióxi̱. Ña̱yóʼo kúú ña̱ kaʼmiún ña̱ so̱kóún nu̱ú Jehová ta táminí kuxaʼa̱nña nu̱ú Jehová.
26 ”Tasaá kiʼún kándíka ndikachi che̱e tí so̱kóún tá ná ndakiʼin ta̱ Aarón chiñu ña̱ koora su̱tu̱ ta sakúikóúnña ña̱ va̱ʼa so̱kóúnña nu̱ú Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ koo kuenta miíún. 27 Ta xíniñúʼu ndasayi̱i̱ún sava táʼví tí ndikachi che̱e tí so̱kóún tá ná ndakiʼin ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera chiñu ña̱ koona su̱tu̱. Xíniñúʼu ndasayi̱i̱ún ña̱yóʼo: kándíkarí ña̱ ni̱so̱kóún ña̱ sa̱kúikóún, saátu xa̱ʼa̱rí ña̱ koo kuenta na̱ su̱tu̱ ña̱ ni̱so̱kóún ña̱ sa̱kúikóún. 28 Ña̱yóʼo xa̱a̱ña kooña kuenta ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ta ña̱yóʼo kooña iin ley ña̱ kundiku̱n na̱ israelita ndiʼi tiempo. Ña̱yóʼo kúú ña̱ yi̱i̱ ña̱ so̱kó na̱ israelita nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼinra.
29 ”Ta ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ kúú kuenta ta̱ Aarón kootuña kuenta na̱ se̱ʼera tá ná ndaka̱xinna na̱yóʼo ña̱ koona su̱tu̱. 30 Se̱ʼe ta̱ Aarón ta̱ ná xa̱a̱ koo su̱tu̱, ta̱ ki̱ʼvi ini tabernáculo ña̱ va̱ʼa kachíñura lugar ña̱ yi̱i̱, xíniñúʼu kundixira ña̱yóʼo u̱xa̱ ki̱vi̱.
31 ”Tasaá kiʼún ndikachi che̱e, tí so̱kóún tá ná ndakiʼin na̱ su̱tu̱ chiñuna, ta sachíʼyo̱ún ku̱ñurí nu̱ú iin lugar ña̱ yi̱i̱. 32 Ta ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera kuxuna ku̱ñu tí ndikachi che̱e xíʼin si̱ta̱váʼa ña̱ ñúʼu ini canasta chí yéʼé tabernáculo. 33 Na̱yóʼo kuxuna ña̱ʼa ña̱ ni̱so̱kóna nu̱ú Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa ndoo ku̱a̱chi na̱ koo su̱tu̱, tasaá nduyi̱i̱na. Soo na̱ va̱ása kúúmií nda̱yí ña̱ kuxunaña,* va̱ása xíniñúʼu kuxunaña chi ña̱ yi̱i̱ kúúña. 34 Tá inka ki̱vi̱ ki̱ndoo si̱ta̱váʼa xíʼin ku̱ñu ña̱ ni̱so̱kóna nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kaxinna na̱ koo su̱tu̱, xíniñúʼu kaʼmiún ña̱yóʼo, va̱ása xíniñúʼu kuxunaña chi ña̱ yi̱i̱ kúúña.
35 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼún xíʼin ta̱ Aarón ta saátu xíʼin na̱ se̱ʼera, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún. U̱xa̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ ixatu̱ʼvaún na̱yóʼo ña̱ koona su̱tu̱. 36 Ta iin tá iin ki̱vi̱ xíniñúʼu so̱kóún iin si̱ndi̱ki̱ ña̱ va̱ʼa ixakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, tasaá kúú ña̱ nduyi̱i̱ altar. Saátu xíniñúʼu sakáún aceite nu̱ú altar ña̱ va̱ʼa nduyi̱i̱ña. 37 U̱xa̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ kuniñúʼún ña̱ ndasayi̱i̱ún altar, xíniñúʼu ndasayi̱i̱únña ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ña kooña iin altar ña̱ yi̱i̱ní. Ndiʼi na̱ ná tiin altar xíniñúʼu yi̱i̱ koona.
38 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu so̱kóún nu̱ú altar. Ndiʼi ki̱vi̱ xíniñúʼu so̱kóún u̱vi̱ ndikachi che̱e, tí kúúmií iin ku̱i̱ya̱. 39 Xíniñúʼu so̱kóún iin ndikachi che̱e yóʼo xi̱ta̱a̱n* ta inkarí tá xa̱a̱ ku̱ñuú. 40 Tá ná so̱kóún ndikachi che̱e tí nu̱ú, xíniñúʼu so̱kótún iin kilo* ña̱ harina ña̱ va̱ʼaní ña̱ ni̱sa̱ka̱ xíʼin iin litro tá aceite tá oliva. Saátu xíniñúʼu so̱kóún iin litro* tá vino ta sakáúnrá nu̱ú altar. 41 Tá xa̱a̱ ku̱ñuú, so̱kóún ndikachi che̱e tí yúta̱ xíʼin harina ta saátu vino, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱so̱kóún tá xi̱ta̱a̱n. Ta ña̱ so̱kóún yóʼo kúú ña̱ kaʼmiún ña̱ va̱ʼa so̱kóúnña nu̱ú Jehová ta táminí kuxaʼa̱nña nu̱úra. 42 Miíndó xíʼin ndiʼi se̱ʼendó na̱ kaku chí nu̱únínu, so̱kó ni̱ʼindó ña̱yóʼo nu̱ú Jehová chí yéʼé ña̱ tabernáculo. Kán kitai̱ nu̱ú ndiʼindó ña̱ va̱ʼa ka̱ʼi̱n xíʼún.
43 ”Kán kitai̱ nu̱ú na̱ israelita, ta ndee̱ ña̱ kúúmiíi̱ ndasayi̱i̱ña lugar kán. 44 Ndasayi̱íi̱ tabernáculo xíʼin altar, ta saátu ndasayi̱íi̱ ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ña̱ va̱ʼa koona su̱tu̱ na̱ kachíñu nu̱úi̱. 45 Yi̱ʼi̱ koi̱ xíʼin na̱ israelita ta koi̱ Ndióxi̱na. 46 Ta na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱na, ta kunda̱a̱-inina ña̱ ta̱vái̱na ti̱xin ñuu Egipto ña̱ va̱ʼa koi̱ xíʼinna. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱na.
30 ”Xíʼin yitu̱n tú acacia ixava̱ʼún iin altar ta nu̱ú altar yóʼo kaʼmiún ña̱ chiʼmáún. 2 Ña̱ cuadrado kooña ta ki̱ʼva 44 centímetro* káni̱ kooña, ki̱ʼva 44 centímetro ndíka̱ kooña ta ki̱ʼva 89 centímetro* súkun kooña. Ta kuva̱ʼa níí altar yóʼo xíʼin ndiki̱ña. 3 Oro ña̱ va̱ʼa chika̱ún xi̱níña, síi̱nña* xíʼin ndiki̱ña. Saátu ixava̱ʼún ña̱ kunúndaa yuʼúña. 4 Ta chí ti̱xin ña̱yóʼo xíniñúʼu kutii̱n u̱vi̱ seʼe̱* ña̱ oro, u̱vi̱ña iin táʼví ta u̱vi̱ña inka táʼví. Ini ña̱yóʼo kúú ña̱ ki̱ʼvi yitu̱n ña̱ va̱ʼa kuisonaña ku̱ʼu̱nna. 5 Tú acacia koo yitu̱n yóʼo ta xíniñúʼu chika̱ún oro sa̱tánú. 6 Kanindichiún altar yóʼo yatin nu̱ú cortina ña̱ tíkaa yatin nu̱ú arca ña̱ trato, chí nu̱ú xítondaa yuʼú arca ña̱ trato, nu̱ú kitai̱ nu̱ún.
7 ”Ta̱ Aarón chiʼmára ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi sa̱tá altar. Ndiʼi xi̱ta̱a̱n* keʼéra ña̱yóʼo nani íxatu̱ʼvara lámpara. 8 Ta, tá ná ndatuun ta̱ Aarón lámpara tá ñuú, xíniñúʼu chiʼmátura ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi. Ña̱ chiʼmára yóʼo kúú ña̱ so̱kóra nu̱ú* Jehová ndiʼi tiempo. 9 Va̱ása xíniñúʼu chiʼmándó sa̱tá ña̱ altar yóʼo ña̱ʼa ña̱ kǒo xíniñúʼu chiʼmándó ni va̱ása xíniñúʼu kaʼníndó kití ña̱ so̱kóndórí ni va̱ása so̱kóndó harina. Ta saátu va̱ása xíniñúʼu sakáandó nduta̱ nu̱úña ña̱ so̱kóndórá nu̱ú Ndióxi̱. 10 Iin yichi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu ndasayi̱i̱ ta̱ Aarón altar. Keʼéra ña̱yóʼo tá ná ko̱so̱yávára* ni̱i̱ kití tí ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ndiki̱ ña̱ altar. Iin yichi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu keʼéra ña̱yóʼo ndiʼi tiempo. Iin ña̱ yi̱i̱ní kúú ña̱yóʼo nu̱ú Jehová”.
11 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: 12 “Ndiʼi yichi̱ ña̱ ná ndakaʼviún na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel, iin tá iin na̱yóʼo xíniñúʼu chaʼvina nu̱ú Jehová tá ná ndakaʼvinana tasaá va̱ása kuvina ta va̱ása ndakiʼinna castigo tá ná ndakaʼyi̱ ki̱vi̱na. 13 Ndiʼi na̱ ná ndakaʼyi̱ ki̱vi̱, xíniñúʼu chaʼvina i̱ñu̱ gramo ña̱ plata.* Tá ná katanaña xíniñúʼu kuniñúʼuna ki̱ʼva ña̱ kátana plata lugar ña̱ yi̱i̱. I̱ñu̱ gramo ña̱ plata kúú ña̱ so̱kóna nu̱ú Jehová. 14 Ndiʼi na̱ ná ndakaʼyi̱ ki̱vi̱, na̱ kúúmií 20 ku̱i̱ya̱ á ku̱a̱ʼáka xíniñúʼu chaʼvina ña̱yóʼo ndaʼa̱ Jehová. 15 Ndiʼina xíniñúʼu chaʼvina i̱ñu̱ gramo ña̱ plata ni kúúna na̱ ku̱i̱ká á na̱ ndáʼvi. Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu chaʼvindó ndaʼa̱ Jehová ña̱ va̱ʼa kutakundó. 16 Xíniñúʼu kiʼún xu̱ʼún ndaʼa̱ na̱ israelita ña̱ taxina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ta kuniñúʼúnña xíʼin chiñu ña̱ keʼéna ini tabernáculo. Xíʼin xu̱ʼún yóʼo ndakaʼán Jehová xa̱ʼa̱ na̱ israelita tasaá va̱ása kuvindó”.
17 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová xíʼin ta̱ Moisés: 18 “Keʼé iin ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í ta keʼé iin ña̱ʼa nu̱ú kunúuña. U̱vi̱ saáña, ña̱ cobre kooña. Kanindichiña ma̱ʼñú tabernáculo xíʼin altar, ta sakútún ti̱kui̱í iniña. 19 Ta kán kúú nu̱ú ndakata ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na. 20 Tá ná ki̱ʼvina ini tabernáculo á tá ná kuyatinna nu̱ú altar ña̱ va̱ʼa kachíñuna ta saátu tá ná kaʼmina ña̱ʼa ña̱ so̱kónaña nu̱ú Jehová, xíniñúʼu ndakatana ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na chi saá va̱ása kuvina. 21 Xíniñúʼu ndakatana ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na ña̱ va̱ʼa kǒo kuvina. Ña̱yóʼo kúú iin ley ña̱ xíniñúʼu kundiku̱n ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ndiʼi tiempo”.
22 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: 23 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ʼa ña̱ va̱ʼaní ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ xíniñúʼu ndakayaún: i̱ñu̱ kilo ña̱ mirra ña̱ ku̱téʼé,* u̱ni̱ kilo ña̱ canela ña̱ xáʼa̱n támi xíʼin u̱ni̱ kilo ña̱ cálamo ña̱ xáʼa̱n támi, 24 i̱ñu̱ kilo ña̱ casia, ta xíniñúʼu chuʼunnaña nda̱a̱ táki̱ʼva chúʼunna ña̱ʼa lugar ña̱ yi̱i̱ ta saátu u̱ni̱ litro sava* aceite tá oliva. 25 Xíʼin ndiʼi ña̱yóʼo keʼún iin aceite tá yi̱i̱. Viíní xíniñúʼu kutáʼan ndiʼi ña̱yóʼo. Iin aceite tá yi̱i̱ koorá.
26 ”Kuniñúʼún táyóʼo ña̱ va̱ʼa chika̱únrá sa̱tá tabernáculo, sa̱tá arca ña̱ trato, 27 sa̱tá mesa xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna nu̱ú ña̱yóʼo, sa̱tá candelabro xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ña̱yóʼo, sa̱tá altar nu̱ú chiʼmána, 28 sa̱tá altar nu̱ú kaʼmina kití* tí so̱kóna xíʼin ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ña̱yóʼo, ta saátu sa̱tá ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin nu̱ú kunúuña. 29 Xíniñúʼu ndasayi̱únña ña̱ va̱ʼa kooña iin ña̱ yi̱i̱ní. Ndiʼi na̱ ná tiinña xíniñúʼu yi̱i̱ koona. 30 Ta kuniñúʼún aceite yóʼo ña̱ va̱ʼa ndaka̱xiún ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ta ndasayi̱únna ña̱ va̱ʼa koona su̱tu̱ nu̱úi̱.
31 ”Ta saátu ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼin na̱ israelita: ‘Táyóʼo koo aceite miíi̱ tá yi̱i̱, ndiʼi tiempo. 32 Va̱ása xíniñúʼu chikaa̱ndórá ku̱ñundó ta ni va̱ása xíniñúʼu ixava̱ʼandó táʼan táyóʼo ña̱ kuniñúʼu miíndórá. Tá yi̱i̱ kúúrá ta ndiʼi tiempo xíniñúʼu yi̱i̱ koorá nu̱úndó. 33 Nda̱a̱ ndáaka na̱ ná keʼé táʼan táyóʼo ta ná chikaa̱nará iin na̱ yiví na̱ va̱ása kúúmií nda̱yí* ña̱ kuniñúʼunará,* xíniñúʼu kaʼníndóna’”.
34 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Ndakaya ndiʼi ña̱ xáʼa̱n támi yóʼo, iin ki̱ʼva koo ndiʼiña: nduta̱ tá estacte,* so̱o̱ ña̱ xáʼa̱n támi, gálbano ña̱ xáʼa̱n támi xíʼin olíbano* ña̱ va̱ʼa. 35 Xíʼin ndiʼi ña̱yóʼo kuva̱ʼa ña̱ chiʼmáún. Ndiʼi ña̱ xáʼa̱n támi yóʼo ña̱ yi̱i̱ kooña ta viíní xíniñúʼu ndasaka̱ña ta saátu xíniñúʼu ki̱ta ñi̱i̱ xíʼinña. 36 Xíniñúʼu ndikoún ndiʼi ña̱yóʼo nda̱a̱ ná kuyuchí va̱ʼaña ta chinúún loʼoña nu̱ú arca ña̱ trato ña̱ kundikaa̱ ini tabernáculo nu̱ú kitai̱ nu̱ún. Iin ña̱ yi̱i̱ní xíniñúʼu koo ña̱yóʼo nu̱úndó. 37 Va̱ása xíniñúʼu ndasakandó ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa kuniñúʼu miíndóña. Va̱ása nandósondó ña̱ yi̱i̱ kúú ña̱yóʼo nu̱ú Jehová. 38 Nda̱a̱ ndáaka na̱ ná keʼé ña̱ xáʼa̱n támi yóʼo ña̱ va̱ʼa taʼminaña, xíniñúʼu kuvina”.
31 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 2 “Nda̱kaxii̱n ta̱ Bezalel, se̱ʼe ta̱ Urí, se̱ʼe ta̱ Hur, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Judá. 3 Taxii̱ espíritu santoi̱ ndaʼa̱ra ña̱ va̱ʼa kuumiíra ña̱ ndíchi, kunda̱a̱-inira ta kuxini̱ra keʼéra ku̱a̱ʼá nu̱ú chiñu. 4 Tasaá kivi keʼéra ña̱ʼa xíʼin oro, plata ta saátu cobre, 5 kaʼndara yu̱u̱ ta keʼéra nu̱ú kundósoña, ta saátu keʼéra ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúva̱ʼa xíʼin yitu̱n. 6 Nda̱kaxintui̱ ta̱ Oholiab se̱ʼe ta̱ Ahisamac, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Dan ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼinra, ta taxii̱ ña̱ ndíchi ndaʼa̱ ndiʼi na̱ yiví na̱ xíni̱va̱ʼa keʼé iin ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa keʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún: 7 keʼéna tabernáculo, arca ña̱ trato, ña̱ kundasi yuʼúña xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna ini tabernáculo, 8 mesa xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, candelabro ña̱ kuva̱ʼa xíʼin oro ña̱ va̱ʼa, ta saátu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, altar nu̱ú chiʼmána, 9 altar nu̱ú kaʼmina kití* tí so̱kóna* ta saátu ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ndiʼi ña̱yóʼo, ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kunúuña, 10 ti̱ko̱to̱ ña̱ viíní ku̱kuna,* saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ kundixi ta̱ su̱tu̱ Aarón, ta saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixi na̱ se̱ʼera tá ná koona su̱tu̱, 11 aceite tá yi̱i̱, xíʼin ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána nu̱ú lugar ña̱ yi̱i̱. Na̱yóʼo keʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún”.
12 Ta ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová xíʼin ta̱ Moisés: 13 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼún xíʼin na̱ israelita: ‘Xíniñúʼu ixato̱ʼóníndó ley ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado, saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ chi̱kai̱ iin trato xíʼin miíndó ta saátu xíʼin na̱ se̱ʼendó na̱ kaku chí nu̱únínu, tasaá kunda̱a̱-inindó, ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ndásayi̱i̱ ndóʼó. 14 Xíniñúʼu ixato̱ʼóndó ki̱vi̱ sábado chi iin ki̱vi̱ yi̱i̱ koo ña̱yóʼo nu̱úndó, ta nda̱a̱ ndáaka na̱ ná va̱ása ixato̱ʼóña xíniñúʼu kuvina. Nda̱a̱ ndáaka na̱ ná keʼé iin chiñu ki̱vi̱ kán, xíniñúʼu kaʼníndóna. 15 Kivi kachíñundó i̱ñu̱ ki̱vi̱, soo ki̱vi̱ u̱xa̱ ña̱ kúú ki̱vi̱ sábado xíniñúʼu ndakindee̱ndó. Iin ki̱vi̱ yi̱i̱ kúú ña̱yóʼo nu̱ú Jehová, tá iinna ná kachíñu ki̱vi̱ sábado xíniñúʼu kuvina. 16 Na̱ israelita xíniñúʼu ixato̱ʼóna ki̱vi̱ sábado. Miína ta saátu se̱ʼena na̱ kaku chí nu̱únínu va̱ása xíniñúʼu keʼéna nda̱a̱ ni iin chiñu ki̱vi̱ sábado. Ña̱yóʼo kooña iin ley ña̱ koo ndiʼi tiempo. 17 Ña̱yóʼo kúú ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ chi̱kai̱ iin trato xíʼin na̱ ñuu Israel, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová i̱xava̱ʼi̱ ndiví xíʼin ñuʼú ti̱xin i̱ñu̱ ki̱vi̱, ta ki̱vi̱ u̱xa̱ va̱ása níkachíñukai̱ ta nda̱kindei̱’”.
18 Tasaá, tá sa̱ndíʼi Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés chí yuku̱ Sinaí, ta̱xira u̱vi̱ yu̱u̱ yásín* ndaʼa̱ra nu̱ú ka̱ʼyi mií Ndióxi̱ xíʼin ndaʼa̱ra U̱xu̱ ley ña̱ kundiku̱nna.
32 Na̱ ñuu xi̱nina ña̱ kúáchi̱ní ta̱ Moisés chí yuku̱ kán, tasaá ndiʼina nda̱takana nu̱ú ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixava̱ʼa ndióxi̱ ña̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úyó. Chi kǒo kúnda̱a̱-iniyó ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Moisés ta̱ ta̱vá miíyó chí ñuu Egipto”. 2 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ Aarón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kiʼinndó siki̱ tí oro tí ñúʼu so̱ʼo ñá síʼindó, se̱ʼeta̱andó xíʼin se̱ʼe-síʼindó ta taxindórí ndaʼíi̱”. 3 Tasaá, ndiʼina ta̱vána siki̱ tí oro tí ñúʼu so̱ʼona ta ta̱xinarí ndaʼa̱ ta̱ Aarón. 4 Tasaá ki̱ʼinra siki̱ tí oro yóʼo ta xíʼin cincel ki̱xáʼara íxava̱ʼara iin si̱ndi̱ki̱ loʼo tí oro. Ta na̱ ñuu Israel, ki̱xáʼana káʼa̱nna: “Ña̱yóʼo kúú ndióxi̱yó. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ta̱vá miíyó ti̱xin ñuu Egipto”.
5 Tá xi̱ni ta̱ Aarón ña̱yóʼo, i̱xava̱ʼara iin altar nu̱ú tí si̱ndi̱ki̱ loʼo. Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra: “Taa̱n keʼéyó iin vikó xa̱ʼa̱ Jehová”. 6 Ña̱kán, tá inka ki̱vi̱ xi̱ta̱a̱nní* nda̱koona ta ki̱xáʼana xáʼmina kití* tí so̱kóna ta saátu ki̱xáʼana sóko̱na ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼin Ndióxi̱. Ta na̱ ñuu xi̱kundoona ña̱ kuxuna ta koʼona, tasaá nda̱kunditana ta ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ʼa ña̱ sákusi̱í-inina.
7 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúanuu, saáchi na̱ ñuu na̱ ta̱váún ti̱xin ñuu Egipto, ki̱xáʼana kininí kéʼéna. 8 Kamaní na̱ndóso-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna keʼéna. I̱xava̱ʼana iin si̱ndi̱ki̱ loʼo tí oro, kúxítína nu̱úrí ta sóko̱na ña̱ʼa nu̱úrí, ta káchina: ‘Ña̱yóʼo kúú ndióxi̱yó. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ta̱vá miíyó ti̱xin ñuu Egipto’”. 9 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Kíʼi̱n kuenta ña̱ so̱ʼoní na̱ ñuu yóʼo. 10 Taxi ná kaʼníi̱na, saáchi sáa̱níi̱ xíʼinna. Ta yóʼó kúú ta̱ taxii̱ bendición ndaʼa̱ ta xa̱ún koún iin ñuu káʼnuní”.
11 Tasaá xa̱kundáʼvi ta̱ Moisés nu̱ú Jehová ta ka̱chira: “Jehová, miíún kúú ta̱ ta̱vá na̱ ñuu yóʼo ti̱xin ñuu Egipto xíʼin ndiʼi ndeún, ¿nda̱chun sáa̱níún ta kúni̱ún sandíʼi-xa̱ʼúnna vitin? 12 Tá saá ná keʼún, na̱ egipcio kachina: ‘Su̱ví ña̱ va̱ʼa níxikuni̱ Ndióxi̱na tá ta̱várana, saáchi xi̱kuni̱ra kaʼnírana chí yuku̱ ta sandíʼi-xa̱ʼa̱rana nu̱ú ñuʼú’. Ña̱kán, va̱ása sa̱a̱kaún ta va̱ása sandíʼi-xa̱ʼún na̱ ñuún. 13 Ndakaʼán xa̱ʼa̱ ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Israel na̱ xi̱kachíñu nu̱ún. Saáchi chi̱naʼún* ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ miíún tá ni̱ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Taxii̱ bendición ndaʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼání xa̱a̱ na̱ se̱ʼendó koona nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú tí ki̱mi tí íyo chí ndiví, ta taxii̱ ndiʼi ñuʼú yóʼo ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa ná kooña kuentana ndiʼi tiempo’”.
14 Tasaá, Jehová na̱samara ña̱ xi̱kuni̱ra keʼéra xíʼin na̱ ñuura ta va̱ása nísandíʼi-xa̱ʼa̱karana.
15 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés nu̱ura yuku̱ kán ta níʼira u̱vi̱ Yu̱u̱ nu̱ú va̱xi u̱xu̱ ley ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ra. Ni̱ka̱ʼyi̱ u̱vi̱ táʼví saá nu̱ú yu̱u̱ yóʼo, chí nu̱úña xíʼin sa̱táña. 16 Mií Ndióxi̱ ke̱ʼé yu̱u̱ yóʼo ta ka̱ʼyira tu̱ʼunra nu̱úña. 17 Tasaá, ta̱ Josué xi̱niso̱ʼora ña̱ ndeéní ndáʼyi̱ na̱ ñuu ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Sana na̱ kánitáʼan kúúna chi saá ndáʼyi̱na”. 18 Soo ta̱ Moisés nda̱kuiinra:
“Va̱ása xítana táki̱ʼva xíta na̱ ku̱chiñu nu̱ú iin ku̱a̱chi,
ta ni su̱ví na̱ xáku kúúna.
Chi síínva xíniso̱ʼi̱ xítana”.
19 Tá ku̱yatin ta̱ Moisés nu̱ú ndóona, xi̱nira si̱ndi̱ki̱ loʼo tí i̱xava̱ʼana ta xi̱nira ña̱ tíxáʼana, xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱sa̱a̱níra ta xa̱tara* yu̱u̱ yásín* ña̱ níʼira ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta sa̱kúachi válíraña xa̱ʼa̱ yuku̱ kán. 20 Tándi̱ʼi, ki̱ʼinra tí si̱ndi̱ki̱ loʼo tí i̱xava̱ʼana, xa̱ʼmirarí ta sa̱kúachi válírarí nda̱a̱ ndu̱urí ya̱a̱, tasaá chi̱kaa̱ra ya̱a̱ yóʼo ini ti̱kui̱í ta ta̱xirará xi̱ʼi na̱ israelita. 21 Tasaá ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Aarón: “¿Ndáaña ke̱ʼé na̱ ñuu yóʼo xíʼún ña̱kán sa̱kíʼviúnna iin ku̱a̱chi ndeéní?”. 22 Ta̱ Aarón nda̱kuiinra: “Va̱ása sa̱ún xíʼi̱n táta. Kúnda̱a̱va-iniún ña̱ nina ña̱ va̱ása va̱ʼa kúni̱ na̱ ñuu yóʼo keʼéna. 23 Na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n: ‘Ixava̱ʼa ndióxi̱ ña̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úyó chi kǒo kúnda̱a̱-iniyó ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Moisés ta̱ ta̱vá miíyó chí ñuu Egipto’. 24 Ña̱kán ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Nda̱a̱ ndáaka na̱ kúúmií iin ña̱ʼa ña̱ oro, ná taxinaña ndaʼíi̱’. Tándi̱ʼi chi̱kai̱ oro yóʼo nu̱ú ñuʼu̱ ta tí si̱ndi̱ki̱ loʼo yóʼo kúú tí ka̱na”.
25 Ta̱ Moisés xi̱nira ña̱ kininí kéʼé na̱ ñuu saáchi ta̱ Aarón ta̱xira ná keʼéna ña̱ kúni̱ miína. Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ sáa̱-ini xíni miína ki̱xáʼana kúndasínana. 26 Tasaá, ta̱ Moisés xi̱kundichira yichi̱ ña̱ kíʼvi nu̱ú xi̱ndoona ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Na̱ kítáʼan xíʼin Jehová ná kixina nu̱úi̱”. Tasaá ndiʼi na̱ levita nda̱takana nu̱úra. 27 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Iin tá iinndó kiʼinndó espadandó ta ki̱ʼvindó iníí nu̱ú ndóo na̱ ñuu ta kaʼníndó ñanindó, na̱ ndóo yatin xíʼinndó xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinndó’”. 28 Na̱ levita ke̱ʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna ta ki̱vi̱ kán ni̱xi̱ʼi̱ ki̱ʼva 3,000 na̱ ta̱a. 29 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés xa̱ʼndara chiñu yóʼo nu̱úna: “Ndataxindó miíndó ndaʼa̱ Jehová vitin ña̱ va̱ʼa kachíñundó nu̱úra, saáchi ndóʼó ka̱ndíxandó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ta xa̱ʼníndó se̱ʼendó xíʼin na̱ ñanindó. Ña̱kán taxira bendición ndaʼa̱ndó vitin”.
30 Tá inka ki̱vi̱, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu: “Ni̱ki̱ʼvindó iin ku̱a̱chi ndeéní. Ña̱kán vitin ku̱ʼi̱n chí yuku̱ ta ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á íyo iin ña̱ kivi keʼíi̱ xa̱ʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chindó”. 31 Ta tuku nda̱a ta̱ Moisés chí yuku̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Ndeéní ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu yóʼo saáchi i̱xava̱ʼana iin ndióxi̱ ña̱ oro. 32 Soo ixakáʼnu-iniún xa̱ʼa̱ ku̱a̱china. Ta tá va̱ása kúni̱ún keʼún ña̱yóʼo, ndakata loʼo ki̱víi̱ nu̱ú libro ña̱ ka̱ʼyiún”. 33 Soo Jehová nda̱kuiinra yuʼú ta̱ Moisés: “Na̱ ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi nu̱úi̱ kúú na̱ ndakatai̱ ki̱vi̱ nu̱ú libro ña̱ ka̱ʼyii̱. 34 Vitin kúáʼan ta ná ku̱ʼu̱n na̱ ñuu xíʼún nu̱ú ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún. Ta chindaʼíi̱ iin ángel ña̱ va̱ʼa kunúura ku̱ʼu̱nra nu̱ún, ta ki̱vi̱ ña̱ ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna saá taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna”. 35 Ta Jehová ki̱xáʼara táxira castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Aarón ña̱ ná ixava̱ʼara iin si̱ndi̱ki̱ loʼo tí oro.
33 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nkara xíʼin ta̱ Moisés: “Kúáʼan xíʼin na̱ ñuu na̱ ta̱váún chí ñuu Egipto. Kúáʼan xíʼinna nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ xíʼin ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac ta saátu xíʼin ta̱ Jacob, saáchi ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Taxii̱ña ndaʼa̱ na̱ se̱ʼún’. 2 Chindaʼíi̱ iin ángel ña̱ va̱ʼa kunúura ku̱ʼu̱nra nu̱ún, ta tavái̱ na̱ cananeo, na̱ amorreo, na̱ hitita, na̱ perizita, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo. 3 Kúáʼan nu̱ú ñuʼú nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú. Soo va̱ása ku̱ʼi̱n xíʼinndó saáchi so̱ʼoníndó* ta kivi sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndóʼó chí yichi̱”.
4 Tá xi̱niso̱ʼo na̱ ñuu tu̱ʼun yo̱ʼvi̱ní* ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinna, ku̱suchí-inina ta nda̱a̱ ni iinna kǒo níxiniñúʼuna adorno. 5 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin na̱ israelita: ‘Ndóʼó so̱ʼoníndó. Iin kama kuití kivi ya̱ʼi̱ nu̱úndó ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndóʼó. Ña̱kán va̱ása kuniñúʼundó adornondó nani xítoi̱ ndáaña keʼíi̱ xíʼinndó’”. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, chí yuku̱ Horeb ta̱vá na̱ israelita adorno ña̱ xi̱xiniñúʼuna ta va̱ása níxiniñúʼukanaña.
7 Tasaá, ta̱ Moisés ta̱vára veʼe loʼo nu̱ú ni̱xi̱yora ta xíká loʼo ka̱nindichiraña ña̱ va̱ʼa kán ndatakana xíʼin Ndióxi̱. Ndiʼi na̱ xi̱kuni̱ nda̱ka̱tu̱ʼun Jehová, xi̱keena ta xi̱xaʼa̱nna veʼe loʼo ña̱ ka̱nindichira chí sa̱tá nu̱ú xi̱ndoona. 8 Tá xi̱xaʼa̱n ta̱ Moisés veʼe loʼo kán ndiʼi na̱ ñuu xi̱ndakunditana. Ndiʼina xi̱nditana chí yéʼé veʼe válína ta xi̱xito va̱ʼana ta̱ Moisés nda̱a̱ tá xi̱kiʼvira veʼe loʼo kán. 9 Tá xi̱kiʼvi ta̱ Moisés iniña, vi̱kó xi̱nuuña ta xi̱kindo̱oña yéʼé veʼe loʼo kán nani tá xi̱kaʼa̱n Ndióxi̱ xíʼin ta̱ Moisés. 10 Tá xi̱xito na̱ ñuu vi̱kó chí yéʼé veʼe loʼo kán, ndiʼina xi̱xikuxítína chí yéʼé veʼe válí miína. 11 Ta Jehová xi̱kaʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n iin ta̱a xíʼin inka ta̱a. Tá xi̱kita ta̱ Moisés ña̱ va̱ʼa ndikóra nu̱ú ndóo na̱ ñuu, ta̱ Josué se̱ʼe ta̱ Nun ta̱ xi̱chindeétáʼan xíʼinra xi̱kindo̱ora ini veʼe loʼo kán.
12 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼún xíʼi̱n ‘Kuniʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu yóʼo’. Soo ta̱ʼán ka̱ʼún xíʼi̱n ndáana chindaʼún ku̱ʼu̱n xíʼi̱n. Saátu ni̱ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼi̱n ‘Nda̱kaxii̱n yóʼó* ta saátu kútói̱ ña̱ kéʼún’.* 13 Tá kútóún ña̱ kéʼíi̱, sanáʼa̱ loʼo yi̱ʼi̱ yichi̱ún ña̱ va̱ʼa kuxinii̱ yóʼó tasaá kutóokaún ña̱ kéʼíi̱. Ta va̱ása nandósoún ña̱ kuenta miíún kúú na̱ ñuu yóʼo”. 14 Tasaá Ndióxi̱ nda̱kuiinra yuʼúra: “Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ku̱ʼu̱n xíʼún ta chindeétáʼi̱n xíʼún ña̱ va̱ása kundi̱ʼi-iniún”. 15 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Tá va̱ása ku̱ʼún xíʼinndi̱ va̱ása taxiún ku̱ʼu̱nndi̱. 16 ¿Ndáa ki̱ʼva kunda̱a̱-inina ña̱ kútóún ña̱ kéʼíi̱ ta saátu ña̱ kéʼé na̱ ñuún? Tá ná ku̱ʼún xíʼinndi̱ na̱ ñuún xíʼin yi̱ʼi̱ síín koondi̱ nu̱ú inkaka na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo”.
17 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Keʼévai̱ ña̱ ndúkún nu̱úi̱, saáchi kútói̱ ña̱ kéʼún ta xíni̱va̱ʼi̱ yóʼó”. 18 Ta ta̱ Moisés nda̱kuiinra: “Taxi loʼo ná kotoi̱ yóʼó”. 19 Ta Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ya̱ʼi̱ nu̱ún ta kuniún ña̱ va̱ʼaní-inii̱, yi̱ʼi̱ ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ kúúña Jehová. Ta miíi̱ kúú ta̱ ndaka̱xin ndáana kuʼvi̱-inii̱ kunii̱ ta ndáana kundáʼvi-inii̱ kunii̱”. 20 Ta ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Va̱ása kivi kuniún nu̱úi̱, saáchi tá iin na̱ yiví ná kunina nu̱úi̱ kuvivana”.
21 Saátu ni̱ka̱ʼa̱nka Jehová ña̱yóʼo xíʼinra: “Yóʼo kúú nu̱ú kivi kuyatiún nu̱úi̱. Kundichi sa̱tá yu̱u̱ yóʼo 22 ta, tá ná ya̱ʼi̱ nu̱ún xíʼin ndeíi̱, chikai̱ yóʼó ini ya̱vi̱ yu̱u̱ yóʼo ta chisa̱ʼvii̱ yóʼó xíʼin ndaʼíi̱ nda̱a̱ ná ya̱ʼi̱. 23 Tándi̱ʼi, sakútaʼi̱ ndaʼíi̱ ta kuniún sa̱tái̱, soo va̱ása kivi kuniún nu̱úi̱”.
34 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Keʼé u̱vi̱ yu̱u̱ ta ná kooña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ña̱ nu̱ú ta̱xii̱ ndaʼún. Ta nu̱ú ña̱yóʼo kaʼyii̱ táʼan ña̱ ka̱ʼyii̱ nu̱ú yu̱u̱ ña̱ sa̱kúachi válíún. 2 Xíniñúʼu koo tu̱ʼvaún ña̱ va̱ʼa ndaún taa̱n xi̱ta̱a̱nní yuku̱ ña̱ Sinaí ta kundichiún nu̱úi̱ xi̱ní yuku̱ yóʼo. 3 Iinlá miíún xíniñúʼu ndaa ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása xíniñúʼu kuyatinna nu̱ú yuku̱ yóʼo. Ni ndikachi* ta ni si̱ndi̱ki̱, va̱ása xíniñúʼu kixáʼanrí* yatin nu̱úña”.
4 Tasaá, ta̱ Moisés ke̱ʼéra u̱vi̱ yu̱u̱ ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ña̱ nu̱ú saá ni̱xi̱yo ña̱yóʼo. Ta tá inka ki̱vi̱ xi̱ta̱a̱nní nda̱koora ta nda̱ara yuku̱ Sinaí, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra. Ta níʼira u̱vi̱ saá yu̱u̱ yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra. 5 Tasaá, Jehová nu̱ura ini iin vi̱kó ta xi̱kundichira yatin síi̱n* ta̱ Moisés, ta ki̱xáʼa Jehová káʼa̱nra ki̱vi̱ miíra. 6 Jehová ni̱ya̱ʼara nu̱ú ta̱ Moisés ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Jehová, Jehová, iin Ndióxi̱ ta̱ kúndáʼviní-ini xíni inkana, ta̱ va̱ʼaní-ini, ta̱ kúeení-ini,* ta̱ ndixaní kúʼvi̱-ini* xíni inkana ta ndiʼi ña̱ káʼa̱nra ña̱ nda̱a̱ kúúña,* 7 náʼa̱ra ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inira xínira ku̱a̱ʼánína, íxakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ inkana tá kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa, tá íxaso̱ʼona á tá kíʼvina ku̱a̱chi nu̱úra, soo táxira castigo ndaʼa̱ na̱ kúúmií ku̱a̱chi, ta na̱ ku̱a̱kiʼvi ku̱a̱chi nu̱úra taxira castigo ndaʼa̱ se̱ʼena, se̱ʼeñánina xíʼin se̱ʼexíkúána”.*
8 Tasaá, kama xi̱kuxítí ta̱ Moisés. 9 Ta ka̱chira: “Jehová, tá kútóún ña̱ kéʼíi̱, xíniñúʼu ku̱ʼún xíʼinndi̱. Ni so̱ʼoníndi̱,* xíniñúʼu ku̱ʼún xíʼinndi̱ Jehová. Ixakáʼnu-ini xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéndi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱chindi̱, ta ndakiʼin ndi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa koondi̱ na̱ ñuu miíún”. 10 Ndióxi̱ nda̱kuiinra: “Kindoi̱ iin ña̱ʼa xíʼinndó ta keʼíi̱ iin ña̱ʼa ña̱ ndakanda̱-ini ndiʼindó xíʼin: keʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán keʼéna iníísaá nu̱ú ñuʼú, ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ koo yatin xíʼinndó kunina ña̱ keʼé yi̱ʼi̱ Jehová, saáchi ndóʼó kuniñúʼi̱ ña̱ keʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ ndakanda̱ní-inina* xíʼin.
11 ”Viíní kuniso̱ʼondó ndiʼi ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinndó. Tavái̱ na̱ amorreo, na̱ cananeo, na̱ hitita, na̱ perizita, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo nu̱úndó. 12 Kiʼinníndó kuenta ña̱ va̱ása chikaa̱ndó nda̱a̱ ni iin trato xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ku̱ʼu̱nndó, chi kivi kixi tu̱ndóʼo káʼnuní nu̱úndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 13 Chi ña̱ xíniñúʼu keʼéndó kúú ña̱ sandúvandó altar ña̱ kúúmiína, sandíʼi-xa̱ʼa̱ndó nama̱ ña̱ xíniñúʼuna tá ndásakáʼnuna ndióxi̱na ta kaʼndandó yitu̱n tú ndásakáʼnuna.* 14 Va̱ása kuxítíndó nu̱ú inka ndióxi̱, saáchi Jehová kúni̱ra ña̱ iinlá miíra ná ndasakáʼnundó chi kúúra iin Ndióxi̱ ta̱ kúni̱ ña̱ iinlá miíra ná ndasakáʼnuna. 15 Kuenta koondó ña̱ va̱ása chikaa̱ndó nda̱a̱ ni iin trato xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo saáchi tá ná ndasakáʼnuna ndióxi̱na ta so̱kóna ña̱ʼa nu̱úña,* savana kanana ndóʼó ña̱ kuxundó xíʼinna ña̱ ni̱so̱kóna nu̱ú ndióxi̱na. 16 Ta nda̱a̱ kivi xa̱a̱ndó satíndaʼa̱ndó se̱ʼeta̱andó xíʼin se̱ʼe-síʼina, ta nákán kixáʼaná ndasakáʼnuná ndióxi̱ná, ta nda̱a̱ na̱ se̱ʼendó kixáʼana ndasakáʼnuna ndióxi̱ na̱ ndásakáʼnuná.
17 ”Va̱ása ixava̱ʼandó ndióxi̱ ña̱ ka̱a.
18 ”Xíniñúʼu keʼéndó Vikó ña̱ si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* xíʼin. Xíniñúʼu kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá kúúmií nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó. Yo̱o̱ abib* xíniñúʼu keʼéndó ña̱yóʼo ta u̱xa̱ ki̱vi̱ keʼéndóña, saáchi yo̱o̱ abib kúú ña̱ ke̱endó ñuu Egipto.
19 ”Ndiʼi na̱ ta̱a na̱ kúú se̱ʼenu̱úndó, kuenta miíi̱ kúúna. Ta saátu kuenta miíi̱ kúú ndiʼi che̱e tí kúú se̱ʼenu̱ú kití sa̱na̱ndó, saátu se̱ʼenu̱ú si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndó xíʼin ndikachi sa̱na̱ndó. 20 Soo xíniñúʼu taxindó iin ndikachi xa̱ʼa̱ se̱ʼenu̱ú burro sa̱na̱ndó ña̱ va̱ʼa ndakiʼinndórí. Soo tá ná va̱ása taxindó ndikachi yóʼo xa̱ʼa̱rí, xíniñúʼu ka̱ʼnu̱ndó su̱kúnrí. Ta saátu xíniñúʼu ndachaʼvindó xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ kúú se̱ʼenu̱úndó. Ndiʼindó xíniñúʼu kuniʼindó ña̱ʼa kixindó nu̱úi̱.
21 ”I̱ñu̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ kachíñundó, soo ki̱vi̱ u̱xa̱ xíniñúʼu ndakindee̱ndó* ni kúúña tiempo ña̱ xíniñúʼu taʼvíndó nu̱ú ñuʼúndó á ña̱ xíniñúʼu sakéendó.*
22 ”Xíniñúʼu keʼéndó Vikó ña̱ Semana ta xíniñúʼu so̱kóndó trigo ña̱ xu̱xa ña̱ siʼna nda̱kayandó, ta xíniñúʼu keʼéndó Vikó ña̱ sa̱ndíʼina sa̱kéena* tá ná ndiʼi ku̱i̱ya̱.
23 ”U̱ni̱ yichi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu ku̱ʼu̱n ndiʼi na̱ ta̱a nu̱ú yi̱ʼi̱ Jehová, ta̱ kúú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel. 24 Tavái̱ ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo yatin xíʼinndó tasaá nduku̱a̱ʼáka ñuʼúndó, ta tá ná ku̱ʼu̱nndó nu̱ú yi̱ʼi̱ Jehová u̱ni̱ yichi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ nda̱a̱ ni iinna va̱ása kuni̱na kindaana ñuʼúndó.
25 ”Tá ná so̱kóndó ni̱i̱ kití nu̱úi̱, va̱ása chitáʼanndó ña̱ kúúmií yuxa̱n iyá xíʼinña. Va̱ása xíniñúʼu ndataánva̱ʼandó* ña̱ so̱kóndó vikó ña̱ Pascua nda̱a̱ inka ki̱vi̱.
26 ”Tá ná kuxa ña̱ chi̱ʼindó, mií ña̱ va̱ʼaka ña̱ nu̱ú ka̱na, ña̱kán kixi xíʼinndó veʼe yi̱ʼi̱ Jehová Ndióxi̱ndó.
”Va̱ása sachíʼyo̱ndó ku̱ñu ti̱xúʼú* loʼo xíʼin leche siʼírí”.
27 Ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nkara xíʼin ta̱ Moisés: “Kaʼyi tu̱ʼun yóʼo saáchi chíka̱i̱ iin trato xíʼún ta saátu xíʼin na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó”. 28 Ta 40 ki̱vi̱ xíʼin 40 ñuú ki̱ndoo ta̱ Moisés xíʼin Jehová. Va̱ása níxixira ta ni va̱ása níxiʼira ti̱kui̱í. Ta Ndióxi̱ ka̱ʼyira nu̱ú yu̱u̱ ña̱ níʼi ta̱ Moisés ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ña̱ xa̱a̱ ki̱ndoora xíʼin na̱ ñuu á U̱xu̱ ley* ña̱ kundiku̱nna.
29 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés nu̱ura yuku̱ Sinaí ta níʼira u̱vi̱ saá Yu̱u̱ nu̱ú va̱xi u̱xu̱ ley ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ra. Ta tá nu̱ura, nda̱a̱ xi̱ndaye̱ʼe̱ nu̱úra xa̱ʼa̱ ña̱ na̱túʼunra xíʼin Ndióxi̱, soo va̱ása níkiʼinra kuenta. 30 Tá xi̱ni ta̱ Aarón xíʼin na̱ israelita ta̱ Moisés, ki̱ʼinna kuenta ña̱ ndáye̱ʼe̱ní nu̱úra. Ña̱kán ni̱yi̱ʼvína kuyatinna nu̱úra.
31 Soo ka̱na ta̱ Moisés na̱yóʼo, ña̱kán ta̱ Aarón xíʼin ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, ku̱yatinna nu̱úra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna. 32 Tándi̱ʼi, ku̱yatin ndiʼi na̱ israelita nu̱úra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ley ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ra chí yuku̱ Sinaí. 33 Tá xi̱sandíʼi ta̱ Moisés xi̱kaʼa̱nra xíʼinna xi̱ndakasira nu̱úra xíʼin iin ti̱ko̱to̱. 34 Soo tá xi̱xaʼa̱n ta̱ Moisés nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xíʼinra xi̱sakútaʼara ti̱ko̱to̱ nu̱úra, ta tá xi̱kitara tuku xi̱ndakasira nu̱úra xíʼin ña̱yóʼo. Tá xi̱kitara, xi̱natúʼunra xíʼin na̱ israelita xa̱ʼa̱ ley ña̱ xi̱taxi Ndióxi̱ ndaʼa̱ra. 35 Na̱ israelita xi̱xinina ña̱ xi̱ndaye̱ʼe̱ nu̱ú ta̱ Moisés. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ Moisés xi̱ndakasira nu̱úra xíʼin iin ti̱ko̱to̱ ta nda̱a̱ tá xi̱xaʼa̱nra xi̱kaʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ saá xi̱sakútaʼaraña nu̱úra.
35 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo, ta̱ Moisés sandátakara ndiʼi na̱ ñuu Israel ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱ xíniñúʼu keʼéyó: 2 kivi kachíñundó i̱ñu̱ ki̱vi̱, soo ki̱vi̱ u̱xa̱ iin ki̱vi̱ yi̱i̱ koo ña̱yóʼo nu̱úndó; iin sábado ña̱ xíniñúʼu ndakindee̱ndó kúúña ta ki̱vi̱ yóʼo xíniñúʼu ixato̱ʼóndó Jehová. Tá iinna ná kachíñu ki̱vi̱ sábado xíniñúʼu kuvina. 3 Ki̱vi̱ sábado va̱ása xíniñúʼu ndakaʼmindó ñuʼu̱ ini veʼendó”.
4 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel: “Ña̱yóʼo kúú chiñu ña̱ xáʼnda Jehová: 5 ‘Ndiʼindó xíniñúʼu ndakayandó ña̱ʼa taxindó ndaʼa̱ Jehová. Nda̱a̱ ndáakandó kúni̱ taxi ña̱ʼa ndaʼa̱ Jehová xíʼin ndiʼi níma̱ndó taxindó ña̱yóʼo: oro, plata, cobre, 6 yi̱ʼva̱ azul, ixí* sa̱tá ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúaʼa ña̱ yéʼe̱ní, lino ña̱ va̱ʼa, ixí ti̱xúʼú* síʼi, 7 ñii̱ ndikachi che̱e ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa, ñii̱ tí foca, yitu̱n tú acacia, 8 aceite tá kuniñúʼuna xíʼin lámpara, bálsamo* tá kuniñúʼuna ixava̱ʼana aceite tá yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána, 9 saátu yu̱u̱ ña̱ ónice xíʼin inkaka yu̱u̱ ña̱ chindósona nu̱ú ña̱ efod* ta saátu nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ káʼnu.
10 ”’Ná kixi ndiʼi na̱ xíni̱va̱ʼa keʼé iin ña̱ʼa, na̱ ndóo xíʼinndó ta ná keʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: 11 tabernáculo xíʼin ndiʼi ña̱ kúúmiíña ta saátu ña̱ kundasi sa̱táña, ka̱a ña̱ tiinña xíʼin yitu̱n tú koo síi̱nña,* yitu̱n tú kuniñúʼuna ña̱ ndachitáʼannanú, poste xíʼin ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú; 12 Arca xíʼin yitu̱n tú kuniñúʼuna xíʼinña saátu ña̱ kundasi yuʼúña, cortina ña̱ ndátaʼví lugar Ña̱ yi̱i̱ xíʼin Ña̱ yi̱i̱ní; 13 mesa xíʼin yitu̱n tú kuniñúʼuna xíʼinña, ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, si̱ta̱váʼa ña̱ so̱kóna;* 14 candelabro ña̱ kutuu̱n xíʼin ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, lámpara xíʼin aceite tá kuniñúʼuna xíʼinña; 15 altar nu̱ú chiʼmána xíʼin yitu̱n tú kuniñúʼuna xíʼinña, aceite tá yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána; cortina ña̱ kutikaa yéʼé tabernáculo; 16 altar nu̱ú kaʼmina kití* tí so̱kóna, reja ña̱ kuva̱ʼa xíʼin cobre, yitu̱n xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin nu̱ú kunúuña; 17 cortina ña̱ kutikaa patio, poste xíʼin ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú, cortina ña̱ kutikaa chí yéʼé ña̱ patio; 18 ka̱a ña̱ kundita nu̱ú ñuʼú nu̱ú kunuʼnindaa tabernáculo xíʼin poste ña̱ patio, yoʼo̱, 19 ti̱ko̱to̱ ña̱ viíní ku̱kuna* kundixi na̱ kachíñu ini tabernáculo, ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ kundixi ta̱ su̱tu̱ Aarón xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixi na̱ se̱ʼera tá ná koona su̱tu̱’”.
20 Tá sa̱ndíʼi ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu Israel, nda̱ndikóna veʼena. 21 Tasaá ki̱xáʼana xáʼa̱nna xíʼin ña̱ʼa ña̱ taxina ndaʼa̱ Jehová ta xíʼin ndiʼi níma̱na ta̱xina ña̱yóʼo. Ña̱yóʼo kúú ña̱ kuniñúʼuna ña̱ va̱ʼa ixava̱ʼana tabernáculo, saátu ña̱ va̱ʼa keʼéna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼu na̱ kachíñu ini ña̱yóʼo, saátu ña̱ va̱ʼa keʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱. 22 Ta xi̱xaʼa̱nka na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá xíʼin ka̱a válí ña̱ tíin ti̱ko̱to̱, siki̱ so̱ʼo, seʼe̱* xíʼin inkaka ña̱ʼa táʼan ña̱yóʼo, ta saátu inkaka ña̱ʼa ña̱ oro ta xíʼin ndiʼi níma̱na xi̱taxina ña̱yóʼo. Ndiʼi na̱yóʼo ni̱so̱kóna ña̱ʼa ña̱ oro nu̱ú Jehová. 23 Ta ndiʼi na̱ xi̱kuumií yi̱ʼva̱ azul ta̱xinaña ndaʼa̱ra, ta saátu ta̱xina ixí sa̱tá ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúaʼa ña̱ yéʼe̱ní, lino ña̱ va̱ʼa, ixí ti̱xúʼú síʼi, ñii̱ ndikachi che̱e ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa ta saátu ñii̱ tí foca. 24 Ndiʼi na̱ xi̱kuni̱ taxi plata xíʼin cobre ta̱xinaña ndaʼa̱ Jehová, ta ndiʼi na̱ xi̱kuumií yitu̱n tú acacia tú kuniñúʼuna tá ná kachíñuna ta̱xinanú.
25 Ta ndiʼi ná ñaʼá ná xi̱xini̱ keʼé yi̱ʼva̱, ni̱xa̱ʼa̱nná xíʼin ña̱ ke̱ʼéná: yi̱ʼva̱ azul, ixí sa̱tá ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼa. 26 Ta ndiʼi ná ñaʼá ná xi̱xini̱ keʼé yi̱ʼva̱, ke̱ʼéná yi̱ʼva̱ xíʼin ixí ti̱xúʼú síʼi, ta xíʼin ndiʼi níma̱ná ke̱ʼéná ña̱yóʼo.
27 Ta saátu, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta̱xina yu̱u̱ ña̱ ónice xíʼin inkaka yu̱u̱ ña̱ chindósona nu̱ú ña̱ efod ta saátu nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ káʼnu. 28 Saátu ta̱xina bálsamo, aceite ña̱ va̱ʼa kutuu̱n lámpara, aceite tá kuniñúʼuna xíʼin aceite tá yi̱i̱, ta saátu tá kuniñúʼuna xíʼin ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána. 29 Ta ndiʼi na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xi̱kuni̱ taxi ña̱ kuniñúʼuna ña̱ va̱ʼa keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés, ta̱xinaña xíʼin ndiʼi níma̱na. Na̱ israelita ni̱so̱kóna ña̱yóʼo nu̱ú Jehová xíʼin ndiʼi níma̱na.
30 Tasaá, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ israelita: “Jehová nda̱kaxinra ta̱ Bezalel, se̱ʼe ta̱ Urí, se̱ʼe ta̱ Hur, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Judá. 31 Ta̱xira espíritu santo ndaʼa̱ra ña̱ va̱ʼa kuumiíra ña̱ ndíchi, kunda̱a̱-inira ta kuxini̱ra keʼéra ku̱a̱ʼá nu̱ú chiñu. 32 Tasaá kivi keʼéra ña̱ʼa xíʼin oro, plata ta saátu cobre, 33 kaʼndara yu̱u̱ ta keʼéra nu̱ú kundósoña, ta saátu keʼéra ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúva̱ʼa xíʼin yitu̱n. 34 Ta Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ ndíchi ndaʼa̱ ta̱yóʼo ta saátu ta̱xira ña̱ ndíchi ndaʼa̱ ta̱ Oholiab se̱ʼe ta̱ Ahisamac, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Dan, ña̱ va̱ʼa sanáʼa̱na inkana. 35 Ta̱xira ña̱ ndíchi ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa ku̱kuna ta keʼéna ti̱ko̱to̱ xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí sa̱tá ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼa, ta saátu ña̱ va̱ʼa keʼéna ndiʼi nu̱ú ña̱ʼa. Na̱ ta̱a yóʼo kúú na̱ keʼé ndiʼi nu̱ú chiñu ta sanánana ndáa ki̱ʼva kooña.
36 ”Ta̱ Bezalel, ta̱ Oholiab xíʼin ndiʼi na̱ ndíchi, keʼéna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna ini tabernáculo tá ná ndasakáʼnuna Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová. Jehová ta̱xira ña̱ ndíchi ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa vií keʼéna ña̱ʼa yóʼo”.
2 Tasaá, ta̱ Moisés ka̱nara ta̱ Bezalel, ta̱ Oholiab xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xíni̱va̱ʼa keʼé iin ña̱ʼa, na̱ ta̱xi Jehová ña̱ ndíchi ndaʼa̱. Ndiʼi na̱yóʼo kúú na̱ xi̱kuni̱ keʼé chiñu yóʼo xíʼin ndiʼi níma̱na. 3 Ndaʼa̱ na̱yóʼo ta̱xi ta̱ Moisés ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ta̱xi na̱ israelita ña̱ va̱ʼa kuniñúʼunaña xíʼin chiñu yi̱i̱ ña̱ keʼéna. Soo ndiʼi xi̱ta̱a̱n,* na̱ israelita xi̱xaʼa̱nkavana xi̱taxina ña̱ʼa yóʼo xíʼin ndiʼi níma̱na.
4 Tá xa̱a̱ ki̱xáʼana kéʼéna chiñu yi̱i̱ yóʼo, iin tá iin na̱ xi̱kachíñu yóʼo ki̱xáʼana xáʼa̱nna nu̱ú ta̱ Moisés, 5 ta xi̱kaʼa̱nna xíʼinra: “Xa̱a̱ ku̱a̱ʼání kúú ña̱ táxi na̱ ñuu ndaʼa̱ndi̱ ña̱ kuniñúʼundi̱ keʼéndi̱ chiñu ña̱ xa̱ʼnda Jehová”. 6 Tasaá, ta̱ Moisés xa̱ʼndara chiñu ña̱ ná ku̱ʼu̱nna ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Israel: “Ndóʼó na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá, va̱ása kixikandó xíʼin ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna keʼéna chiñu ña̱ yi̱i̱”. Saá kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna ta va̱ása níxa̱ʼa̱nkana xíʼin ña̱ʼa. 7 Ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ña̱ kuniñúʼuna xíʼin chiñu ña̱ keʼéna, ta nda̱a̱ nda̱kunúuka ña̱yóʼo.
8 Tasaá, ndiʼi na̱ xi̱xini̱va̱ʼa kachíñu, ke̱ʼéna tabernáculo xíʼin 10 tela ña̱ lino ña̱ va̱ʼa, yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* xíʼin yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní. Ta̱yóʼo* ni̱ku̱kura na̱ querubín nu̱úña. 9 Iin tá iin tela yóʼo, 12 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña ta u̱vi̱ metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. Inkáchi ni̱xi̱yo ki̱ʼva ndiʼiña. 10 Tasaá nda̱chitáʼanra u̱ʼu̱n tela, ta tándi̱ʼi nda̱chitáʼanra inka u̱ʼu̱nña. 11 Tándi̱ʼi, chi̱taʼnu̱ra yi̱ʼva̱ azul ta chi̱tiinraña yuʼú tela ña̱ siʼna nda̱chitáʼanra ña̱ va̱ʼa koo ya̱vi̱ válí nu̱úña. Ta saátu ke̱ʼéra xíʼin yuʼú tela ña̱ u̱vi̱ ña̱ nda̱chitáʼanra tasaá ndakutáʼan u̱vi̱ saáña. 12 I̱xava̱ʼara 50 ya̱vi̱ válí xíʼin yi̱ʼva̱ ta chi̱tiinraña yuʼú tela yóʼo ta saátu chi̱tiinra inka 50 ña̱yóʼo yuʼú inka tela nu̱ú ndakutáʼan u̱vi̱ saáña. Ke̱ʼéra ya̱vi̱ válí yóʼo ña̱ va̱ʼa inkáchi koto nu̱ú táʼanña. 13 Tándi̱ʼi, i̱xava̱ʼara 50 ka̱a válí* ña̱ oro ta xíʼin ña̱yóʼo nda̱chitáʼanra u̱vi̱ saá tela ña̱ náʼnu, tasaá iin kuití ni̱xa̱a̱ tabernáculo yóʼo ndu̱uña.
14 Tándi̱ʼi, i̱xava̱ʼara tela xíʼin ixí ti̱xúʼú* síʼi, ña̱ va̱ʼa kundasiña sa̱tá tabernáculo. Ta 11 xi̱kuu tela yóʼo. 15 Iin tá iin tela yóʼo, 13 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña ta u̱vi̱ metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. Ta inkáchi ni̱xi̱yo ki̱ʼva 11 saáña. 16 Siʼna nda̱chitáʼanra u̱ʼu̱n tela ta tándi̱ʼi nda̱chitáʼanra inka i̱ñu̱ña. 17 Tándi̱ʼi, i̱xava̱ʼara 50 ya̱vi̱ válí xíʼin yi̱ʼva̱ ta chi̱tiinraña yuʼú tela ña̱ siʼna nda̱chitáʼanra. Ta saátu i̱xava̱ʼara inka 50 ya̱vi̱ válí xíʼin yi̱ʼva̱ ta chi̱tiinraña yuʼú inka tela ña̱ va̱ʼa ndakutáʼanña xíʼin ña̱ nu̱ú. 18 Ta saátu i̱xava̱ʼara 50 ka̱a válí ña̱ cobre ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan u̱vi̱ saá tela yóʼo, tasaá iinlá kuití xa̱a̱ña nduuña.
19 I̱xava̱ʼara u̱vi̱ ñii̱ ña̱ kunúu sa̱tá tabernáculo, iinña i̱xava̱ʼara xíʼin ñii̱ ti̱xúʼú ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa ta inkaña i̱xava̱ʼara xíʼin ñii̱ tí foca.
20 Tasaá nda̱chitáʼanra ku̱a̱ʼá yitu̱n tú koo síi̱n* tabernáculo. Xíʼin yitu̱n tú acacia i̱xava̱ʼaranú ta ka̱tandichiranú. 21 Yitu̱n tú ku̱va̱ʼa yóʼo ki̱ʼva ku̱mí metro sava* súkun ni̱xi̱yonú, ta ki̱ʼva 70 centímetro* ndíka̱ ni̱xi̱yonú. 22 Ta iin tá iinnú, ni̱xi̱yo u̱vi̱ xa̱ʼa̱nú ña̱ xi̱ndakutáʼan xíʼin xa̱ʼa̱ inkanú. Saá i̱xava̱ʼara ndiʼi yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo. 23 Tasaá ixava̱ʼara 20 tú koo síi̱n tabernáculo chí ndaʼa̱ yitin.* 24 Ta i̱xava̱ʼara 40 ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ 20 tú koo síi̱n tabernáculo: u̱vi̱ ni̱xi̱yo ka̱a nu̱ú xi̱ñuʼu xa̱ʼa̱ yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, ta saátu ke̱ʼéra xíʼin ndiʼika yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, u̱vi̱ tá u̱vi̱ ka̱a ta̱ánra xa̱ʼa̱nú. 25 Ta saátu i̱xava̱ʼara 20 tú koo síi̱n tabernáculo chí ndaʼa̱ kúaʼa.* 26 I̱xava̱ʼatura 40 ka̱a ña̱ plata nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ tú koo síi̱n tabernáculo. Iin tá iin túyóʼo xi̱ñuʼu ka̱a xa̱ʼa̱nú, iinña iin táʼví ta inkaña inka táʼví.
27 Ta i̱xava̱ʼara i̱ñu̱ tú koo sa̱tá tabernáculo, ña̱ koto chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu.* 28 Ta saátu i̱xava̱ʼara u̱vi̱ tú koo ti̱tu̱n tabernáculo, ta chí sa̱tá xi̱nditanú. 29 Xíʼin u̱vi̱ yitu̱n i̱xava̱ʼaranú, va̱ása níxi̱kitáʼan xa̱ʼa̱nú ta chí nu̱únú xi̱ndakutáʼan, ta kán xi̱ndikaa̱ iin seʼe̱.* Saá ke̱ʼéra xíʼin u̱vi̱ tú ku̱ʼu̱n chí ti̱tu̱n. 30 Ni̱xi̱yo u̱na̱ tú koo síi̱n tabernáculo, 16 xi̱kuu ka̱a ña̱ plata ña̱ xi̱ñuʼu xa̱ʼa̱nú. Iin tá iin túyóʼo xi̱ñuʼu ka̱a xa̱ʼa̱nú, iinña iin táʼví ta inkaña inka táʼví.
31 Xíʼin yitu̱n tú acacia i̱xava̱ʼara u̱ʼu̱n yitu̱n tú náni̱ tú xi̱niñúʼura ña̱ nda̱chitáʼanra yitu̱n tú koo síi̱n iin táʼví tabernáculo, 32 ta ni̱xi̱yo inka u̱ʼu̱n tú xi̱niñúʼura ña̱ nda̱chitáʼanra inka táʼví tabernáculo. Ta saátu i̱xava̱ʼara inka u̱ʼu̱n tú xi̱niñúʼura ña̱ nda̱chitáʼanra yitu̱n chí sa̱tá tabernáculo ña̱ koto chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 33 Ta ma̱ʼñú yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, chi̱kaa̱ ndi̱xinra iin yitu̱n, xi̱kixáʼanú iin táʼví ta xi̱xaa̱nú nda̱a̱ inka táʼví. 34 Chi̱kaa̱ra oro sa̱tá yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo, ta saátu i̱xava̱ʼara seʼe̱ ña̱ oro nu̱ú ni̱ki̱ʼvi yitu̱n tú chi̱kaa̱ ndi̱xinra, ta saátu chi̱kaa̱ra oro sa̱tá túyóʼo.
35 I̱xava̱ʼara iin cortina xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. Ta nu̱ú ña̱yóʼo ni̱ku̱kura na̱ querubín. 36 Ña̱ va̱ʼa katikaara ña̱yóʼo, i̱xava̱ʼara ku̱mí poste tú acacia ta chi̱kaa̱ra oro sa̱tánú, ta saátu xíʼin oro i̱xava̱ʼara ka̱a nu̱ú kutikaa cortina yóʼo, ta ke̱ʼéra ku̱mí ka̱a ña̱ plata ña̱ kuñuʼu xa̱ʼa̱ ku̱mí saá tú poste yóʼo. 37 Ke̱ʼéra iin cortina ña̱ va̱ʼa kutikaaña yéʼé ña̱ tabernáculo ta ni̱ku̱kuraña xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. 38 Ta saátu ke̱ʼéra u̱ʼu̱n poste xíʼin ka̱a válí ña̱ tiin ña̱ʼa. Chi̱kaa̱ra oro sa̱tánú ta saátu chi̱kaa̱ra oro sa̱tá seʼe̱ ña̱ kuumiínú. Soo xíʼin cobre i̱xava̱ʼara ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú.
37 Tándi̱ʼi, ta̱ Bezalel i̱xava̱ʼara Arca xíʼin yitu̱n tú acacia. Ki̱ʼva 110 centímetro káni̱ ni̱xi̱yonú, ki̱ʼva 70 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yonú ta 70 centímetro súkun ni̱xi̱yonú.* 2 Iníí chí sa̱tánú ta saátu ininú chi̱kaa̱ra oro ña̱ va̱ʼa, ta saátu xíʼin oro i̱xava̱ʼara yi̱ʼva̱ ña̱ kunúndaa yuʼúnú. 3 Tándi̱ʼi, i̱xava̱ʼara ku̱mí seʼe̱* ña̱ oro ta chi̱tiinraña si̱kí ku̱mí saá xa̱ʼa̱ tú arca yóʼo: u̱vi̱ seʼe̱ yóʼo chi̱tiinra iin táʼví ta u̱vi̱ña inka táʼví. 4 Saátu ke̱ʼéra yitu̱n tú acacia ta chi̱kaa̱ra oro sa̱tánú. 5 Tasaá chi̱kaa̱ra tú yitu̱n yóʼo ini seʼe̱ ña̱ tíi̱n síi̱n* tú Arca yóʼo ña̱ va̱ʼa kuniʼinanú ku̱ʼu̱nna.
6 Xíʼin oro ña̱ va̱ʼa i̱xava̱ʼara ña̱ kundasi yuʼú túyóʼo. Ki̱ʼva 110 centímetro káni̱ ni̱xi̱yoña, ta 70 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yoña.* 7 Ta saátu, i̱xava̱ʼara u̱vi̱ na̱ querubín xíʼin oro, xi̱niñúʼura martillo ña̱ i̱xava̱ʼara na̱yóʼo ña̱ va̱ʼa kundósona yuʼúnú iinna iin táʼví ta inkana inka táʼví. 8 Iin querubín ki̱ndoo iin táʼví ta inka querubín ki̱ndoo inka táʼví. 9 Ndi̱xi̱n u̱vi̱ saá na̱ querubín yóʼo nda̱ndika̱ña chí ni̱nu ta nda̱kasiña iníí sa̱tá ña̱ ndási yuʼú tú Arca. Iinna xi̱núu iin táʼví ta inkana xi̱núu inka táʼví, ta xi̱xitona chí yuʼúnú.
10 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéra iin mesa xíʼin yitu̱n tú acacia, ki̱ʼva 89 centímetro káni̱ ni̱xi̱yonú, ki̱ʼva 44 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yonú ta ki̱ʼva 70 centímetro súkun ni̱xi̱yonú.* 11 Tándi̱ʼi, chi̱kaa̱ra oro ña̱ va̱ʼa iníí sa̱tánú, ta saátu xíʼin oro i̱xava̱ʼara ña̱ kunúundaa yuʼúnú. 12 Ta i̱xava̱ʼatura inka ña̱ kunúndaa yuʼúnú xíʼin oro, ki̱ʼva 7 centímetro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 13 Saátu ke̱ʼéra ku̱mí seʼe̱ ña̱ oro ta chi̱tiinra ña̱yóʼo ku̱mí saá ti̱tu̱n tú mesa, yatin nu̱ú tíin ku̱mí xa̱ʼa̱nú. 14 Yatin nu̱ú íyo chi̱chi yuʼú mesa yóʼo chi̱tiinra seʼe̱ yóʼo ña̱ va̱ʼa taánna yitu̱n iniña tasaá kivi kuniʼina mesa ku̱ʼu̱n xíʼinna. 15 Ta xíʼin yitu̱n tú acacia i̱xava̱ʼara yitu̱n tú kuniñúʼuna ña̱ kuisona mesa ta chi̱kaa̱ra oro sa̱tánú. 16 Tándi̱ʼi, xíʼin oro ña̱ va̱ʼa ke̱ʼéra ndiʼi ña̱ʼa ña̱ chinúuna nu̱ú mesa yóʼo: ko̱ʼo̱, copa, ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini xíʼin jarra ña̱ kuniñúʼuna ña̱ so̱kóna nduta̱ nu̱ú* Ndióxi̱.
17 Tándi̱ʼi, i̱xava̱ʼara candelabro xíʼin oro ña̱ va̱ʼa, xi̱niñúʼura martillo ña̱ i̱xava̱ʼara ña̱yóʼo ta ku̱vaʼa nííña. Ni̱xi̱yo xa̱ʼa̱ña, iin ka̱a ña̱ xi̱ndichi ma̱ʼñú, ta xi̱kuumiíña copa, globo xíʼin yita. 18 Sa̱tá ka̱a ña̱ xi̱ndichi ma̱ʼñú candelabro ni̱xi̱yo i̱ñu̱ ndaʼa̱ña: u̱ni̱ña iin táʼví ta u̱ni̱ña inka táʼví. 19 Iin tá iin ndaʼa̱ña ña̱ ke̱ʼéra xi̱kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro, ta xi̱kuumiíña globo xíʼin yita. Ta chí inka táʼví, iin tá iin ndaʼa̱ña xi̱kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro ta xi̱kuumiíña globo xíʼin yita. Saá ni̱xi̱yo i̱ñu̱ saá ndaʼa̱ña ña̱ ke̱ʼéra sa̱tá ka̱a ña̱ xi̱ndichi ma̱ʼñú ña̱ candelabro yóʼo. 20 Ta ka̱a ña̱ xi̱ndichi ma̱ʼñú candelabro xi̱kuumiíña u̱ni̱ copa ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yita tú almendro, ta xi̱kuumiíña globo xíʼin yita. 21 Ni̱xi̱yo i̱ñu̱ ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo: u̱ni̱ña xi̱tiin iin táʼví ta u̱ni̱ña xi̱tiin inka táʼví. Ta nu̱ú xi̱tiin ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo ni̱xi̱yo iin globo. Saá kúú ña̱ chi̱tiinra i̱ñu̱ saá ndaʼa̱ ña̱ candelabro yóʼo sa̱tá ka̱a ña̱ xi̱ndichi ma̱ʼñúña. 22 Xíʼin oro ña̱ va̱ʼa ta saátu xíʼin martillo ke̱ʼé nííra candelabro, ndaʼa̱ña ta saátu globo ña̱ xi̱kuumiíña. 23 Tándi̱ʼi, xíʼin oro ña̱ va̱ʼa ke̱ʼéra u̱xa̱ lámpara ña̱ kuumií ña̱ candelabro. Ke̱ʼétura pinza xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ñuʼu̱ ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ña̱yóʼo. 24 Ki̱ʼva 34 kilo* ña̱ oro ña̱ va̱ʼa xi̱niñúʼura ke̱ʼéra ña̱ candelabro xíʼin ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña.
25 Xíʼin yitu̱n tú acacia i̱xava̱ʼara iin altar nu̱ú kaʼmina ña̱ chiʼmána. Tú cuadrado xi̱kuunú ta ki̱ʼva 44 centímetro* káni̱ ni̱xi̱yonú, ki̱ʼva 44 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yonú, ta ki̱ʼva 89 centímetro* súkun ni̱xi̱yonú. Ta ku̱vaʼa níí altar xíʼin ndiki̱nú. 26 Chi̱kaa̱ra oro ña̱ va̱ʼa xi̱nínú, síi̱nnú xíʼin ndiki̱nú. Saátu i̱xava̱ʼara ña̱ kunúndaa yuʼúnú xíʼin oro. 27 Chí ti̱xin ña̱yóʼo chi̱tiinra u̱vi̱ seʼe̱ ña̱ oro, u̱vi̱ña iin táʼví ta u̱vi̱ña inka táʼví. Ini ña̱yóʼo kúú ña̱ ki̱ʼvi yitu̱n ña̱ va̱ʼa kuisonaña ku̱ʼu̱nna. 28 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéra yitu̱n yóʼo xíʼin yitu̱n tú acacia, ta chi̱kaa̱ra oro sa̱tánú. 29 Ke̱ʼétura aceite tá yi̱i̱ xíʼin ña̱ chiʼmána ña̱ xáʼa̱n támi. Ta viíní nda̱saka̱ ña̱yóʼo.
38 Xíʼin yitu̱n tú acacia i̱xava̱ʼara altar nu̱ú kaʼmina kití* tí so̱kóna nu̱ú Ndióxi̱. Ña̱ cuadrado xi̱kuu altar yóʼo, u̱vi̱ metro sava káni̱ ni̱xi̱yoña, ta u̱vi̱ metro sava ndíka̱ ni̱xi̱yoña* ta ki̱ʼva iin metro* súkun ni̱xi̱yoña. 2 Ke̱ʼéra ndiki̱ña ku̱mí saá ti̱tu̱nña, ta i̱xava̱ʼa nííra altar yóʼo xíʼin ndiki̱ña. Saátu chi̱kaa̱ra cobre sa̱táña xíʼin iniña. 3 Tándi̱ʼi ke̱ʼéra ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼin ña̱ altar: i̱xava̱ʼara xikóʼó* ña̱ kuniñúʼuna ndakayana ya̱a̱, pala, ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini, tenedor tú náʼnu tú náni̱ xa̱ʼa̱, xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ñuʼu̱. Xíʼin cobre i̱xava̱ʼara ndiʼi ña̱yóʼo. 4 I̱xava̱ʼatura iin reja xíʼin cobre ini altar. Chi̱kaa̱ra reja yóʼo ini altar ta mií ma̱ʼñúña ki̱ndooña. 5 I̱xava̱ʼatura ku̱mí seʼe̱* ña̱ ka̱a ta chi̱tiinraña ku̱mí saá ti̱tu̱n ña̱ altar yatin nu̱ú ndíkaa̱ reja ña̱ cobre ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvi yitu̱n iniña. 6 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéra yitu̱n tú acacia ta chi̱kaa̱ra cobre sa̱tánú. 7 Tasaá chi̱kaa̱ra yitu̱n yóʼo ini seʼe̱ ña̱ chi̱tiinra sa̱tá altar, tasaá kivi kuniʼinaña ku̱ʼu̱n xíʼinna nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ku̱ʼu̱nna. Ña̱ altar, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo iin caja ña̱ kǒo ña̱ʼa ñúʼu ini saá ni̱xi̱yoña ta xíʼin tabla válí ku̱va̱ʼaña.
8 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéra iin ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kunúuña ta xíʼin cobre ke̱ʼéra ña̱yóʼo. Ta ña̱ va̱ʼa keʼéra ña̱yóʼo, xi̱niñúʼura espejo ña̱ ku̱vaʼa xíʼin cobre ña̱ xi̱xiniñúʼu ná ñaʼá ná viíní xi̱kachíñu chí yéʼé tabernáculo.
9 Tasaá sa̱ndákoora iin táʼví patio ña̱ tabernáculo. Chí ndaʼa̱ yitin* ña̱ patio ka̱tikaara cortina ña̱ lino ña̱ va̱ʼa, ta 44 metro sava* káni̱ ni̱xi̱yoña. 10 Xi̱kuumiíña 20 poste ta saátu 20 ka̱a ña̱ cobre ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱ túyóʼo. Ta ka̱a válí* xíʼin seʼe̱ ña̱ xi̱kuumií tú poste yóʼo, xíʼin plata ku̱va̱ʼaña. 11 Chí ndaʼa̱ kúaʼa* patio yóʼo xi̱tikaatu cortina, ta 44 metro sava* káni̱ ni̱xi̱yoña. Xi̱kuumiítuña 20 poste xíʼin 20 ka̱a ña̱ cobre ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱nú, ta saátu xi̱kuumiínú ka̱a válí xíʼin seʼe̱ ña̱ plata. 12 Ta chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu* xi̱tikaatu cortina ta ki̱ʼva 22 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña, saátu ni̱xi̱yo 10 poste xíʼin 10 ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱nú. Ta ka̱a válí xíʼin seʼe̱ ña̱ xi̱kuumií tú poste yóʼo, xíʼin plata ku̱vaʼaña. 13 Ta ki̱ʼva 22 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yo patio ña̱ ki̱ndoo chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu. 14 Ki̱ʼva u̱xa̱ metro* káni̱ ni̱xi̱yo cortina ña̱ xi̱tikaa chí síi̱n* yéʼé, ta ni̱xi̱yo u̱ni̱ poste xíʼin u̱ni̱ ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱nú. 15 Ta chí inka táʼví xi̱tikaa inka cortina ta ki̱ʼva u̱xa̱ metro* káni̱ ni̱xi̱yo ña̱yóʼo, ta ni̱xi̱yo u̱ni̱ poste xíʼin u̱ni̱ ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱nú. 16 Ta ndiʼi cortina ña̱ xi̱tikaa iníí sa̱tá ña̱ patio xíʼin lino ña̱ va̱ʼa ku̱vaʼaña. 17 Ña̱ cobre xi̱kuu ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱ tú poste, ta ka̱a válí xíʼin seʼe̱ ña̱ xi̱kuumiínú ña̱ plata xi̱kuuña, ta xi̱ní poste yóʼo chi̱kaa̱ra plata. Ndiʼi poste tú xi̱ndita patio xi̱kuumiínú seʼe̱ ña̱ plata.
18 Cortina ña̱ xi̱tikaa chí yéʼé ña̱ patio ku̱vaʼaña xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. Ki̱ʼva 9 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava* súkun ni̱xi̱yoña. Iin ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin cortina ña̱ patio. 19 Ku̱mí saá poste tú xi̱kuumiíña xíʼin ku̱mí ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱nú ña̱ cobre xi̱kuuña. Ka̱a válí xíʼin seʼe̱ ña̱ xi̱kuumiínú ña̱ plata xi̱kuuña ta xi̱ní poste yóʼo chi̱kaa̱ra plata. 20 Ta xíʼin cobre ku̱vaʼa ka̱a ña̱ xi̱ndita nu̱ú ñuʼú nu̱ú xi̱nuʼnindaa ña̱ tabernáculo xíʼin poste ña̱ patio.
21 Ña̱yóʼo kúú lista ña̱ʼa ña̱ xi̱niñúʼuna tá ke̱ʼéna tabernáculo, yóʼo kúú nu̱ú xi̱ndikaa̱ arca ña̱ trato. Ta̱ Moisés kúú ta̱ xa̱ʼnda chiñu ña̱ ná keʼéna lista yóʼo ta na̱ levita sa̱xínuna chiñu yóʼo, ta ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úna xi̱kuu ta̱ Itamar se̱ʼe ta̱ su̱tu̱ Aarón. 22 Ta̱ Bezalel, se̱ʼe ta̱ Urí, se̱ʼe ta̱ Hur, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Judá, ke̱ʼéra ndiʼi chiñu ña̱ xa̱ʼnda Jehová nu̱ú ta̱ Moisés. 23 Ta̱ xi̱chindeétáʼan xíʼinra xi̱kuu ta̱ Oholiab se̱ʼe ta̱ Ahisamac, ta̱ ki̱xi ti̱xin tribu ta̱ Dan. Ta̱yóʼo xi̱xini̱ra ku̱kura ta xi̱keʼéra ti̱ko̱to̱ xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí sa̱tá ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼa, ta saátu xi̱xini̱ra keʼéra ku̱a̱ʼáka nu̱ú chiñu.
24 Oro ña̱ xi̱niñúʼuna xíʼin lugar ña̱ yi̱i̱ iin ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin oro ña̱ ni̱so̱kóna ña̱ sa̱kúikóna:* 1,000 kilo* xi̱kuuña, tá ka̱tanaña xi̱niñúʼuna ki̱ʼva ña̱ kátana oro lugar ña̱ yi̱i̱. 25 Ta plata ña̱ ta̱xi na̱ ta̱a na̱ nda̱kaʼvina xi̱kuuña 3,440 kilo,* tá ka̱tanaña xi̱niñúʼuna ki̱ʼva ña̱ kátana plata lugar ña̱ yi̱i̱. 26 Iin tá iin na̱ ta̱a na̱ nda̱kaʼyi̱ ki̱vi̱, na̱ xi̱kuumií 20 ku̱i̱ya̱ á ku̱a̱ʼáka, ta̱xina 6 gramo* ña̱ plata, tá ka̱tanaña xi̱niñúʼuna ki̱ʼva ña̱ kátana plata lugar ña̱ yi̱i̱. 603,550 na̱ ta̱a xi̱kuu ndiʼina.
27 Xi̱niñúʼuna 3,420 kilo* ña̱ plata tá ke̱ʼéna ka̱a nu̱ú kuñuʼu xa̱ʼa̱ yitu̱n tú koo síi̱n tabernáculo,* saátu ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱ yitu̱n nu̱ú kutikaa cortina ña̱ ndátaʼví lugar Ña̱ yi̱i̱ xíʼin Ña̱ yi̱i̱ní. 100 ka̱a xi̱veeña 3,420 kilo, ta ki̱ʼva 34 kilo* xi̱niñúʼuna ña̱ i̱xava̱ʼana iin tá iin ka̱a yóʼo. 28 Xi̱niñúʼura 20 kilo* ña̱ plata tá i̱xava̱ʼara ka̱a válí ña̱ kuumií tú poste ta chi̱kaa̱ra plata xi̱ní túyóʼo ta nda̱chitáʼanranú.
29 Ndiʼi cobre ña̱ ni̱so̱kóna xi̱kuuña 2,420 kilo.* 30 Ta xíʼin ña̱yóʼo i̱xava̱ʼara ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱ poste tú kundita yéʼé ña̱ tabernáculo, saátu ke̱ʼéra altar xíʼin rejaña xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, 31 ta saátu ke̱ʼéra ka̱a ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱ poste tú xi̱ndita sa̱tá iníísaá ña̱ patio, ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱ poste tú kundita yéʼé ña̱ patio, ka̱a ña̱ kundita nu̱ú ñuʼú nu̱ú kunuʼnindaa tabernáculo xíʼin ka̱a nu̱ú kunuʼnindaa poste tú kundita patio.
39 Na̱yóʼo ke̱ʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixi na̱ kachíñu lugar ña̱ yi̱i̱ ta viíní ni̱ku̱kunaña* xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí,* xíʼin yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní. Saátu ke̱ʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ kundixi ta̱ Aarón nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
2 Ta ke̱ʼéra ña̱ efod* xíʼin oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. 3 Xíʼin martillo ka̱nina sa̱tá oro nda̱a̱ ndu̱yásínña.* Tándi̱ʼi, xa̱ʼnda níi̱raña ta nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱naʼa̱ yi̱ʼva̱ saá xi̱naʼa̱ña, ta ni̱ku̱kuraña xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, saá kúú ña̱ ni̱ku̱kura ña̱ efod. 4 U̱vi̱ táʼví ni̱xi̱yo ña̱yóʼo, iinña ni̱xi̱yo chí nu̱ú ta inkaña ni̱xi̱yo chí sa̱tá ta chí so̱ko̱ña xi̱ndaku̱táʼanña. 5 Ta cinturón ña̱ ni̱ku̱kuna xíʼin ña̱ efod ña̱ xi̱nuʼni to̱ko̱ña ku̱vaʼaña xíʼin oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
6 Tasaá, nu̱ú ka̱a válí ña̱ oro chi̱ndósona yu̱u̱ ña̱ ónice ta nu̱ú ña̱yóʼo ka̱ʼyina ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel, ta nda̱a̱ táki̱ʼva kánina iin sello saá ka̱ʼyina ña̱yóʼo nu̱úña. 7 Tándi̱ʼi, chi̱ndósora yu̱u̱ yóʼo so̱ko̱ ña̱ efod, ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés. 8 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéra ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasí kándíka ta̱ su̱tu̱ káʼnu. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ku̱kuna ña̱ efod saá ni̱ku̱kuna ña̱yóʼo, xi̱niñúʼuna: oro, yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí, yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní. 9 Tá xi̱ndataʼnu̱ña xi̱nduuña iin cuadrado, ki̱ʼva 22 centímetro* káni̱ ni̱xi̱yoña, ta ki̱ʼva 22 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 10 Chi̱ndósona ku̱mí yiku̱n ña̱ yu̱u̱ nu̱úña. Yiku̱n ña̱ nu̱ú xi̱kuumiíña yu̱u̱ ña̱ rubí, topacio xíʼin esmeralda. 11 Yiku̱n ña̱ u̱vi̱ xi̱kuumiíña yu̱u̱ ña̱ turquesa, zafiro xíʼin jaspe. 12 Yiku̱n ña̱ u̱ni̱ xi̱kuumiíña yu̱u̱ ña̱ naní léshem,* ágata xíʼin amatista. 13 Ta yiku̱n ña̱ ku̱mí xi̱kuumiíña yu̱u̱ ña̱ crisólito, ónice xíʼin jade. Ndiʼi yu̱u̱ yóʼo xi̱kuumiíña ka̱a ña̱ oro ña̱ xi̱tiin xa̱ʼa̱ña. 14 Sa̱tá iin tá iin yu̱u̱ yóʼo ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel, 12 xi̱kuu ña̱yóʼo ta ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱ iin tá iinna sa̱táña. Nda̱a̱ táki̱ʼva ka̱nina iin sello saá ka̱nina ña̱yóʼo nu̱úña ta xi̱kuumiíña ki̱vi̱ iin tá iin tribu.
15 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéna cadena válí ña̱ oro ña̱ va̱ʼa, ña̱ xi̱nuʼnindaa xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ xi̱ndasi kándíka ta̱ su̱tu̱. 16 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéna u̱vi̱ ka̱a válí ña̱ oro xíʼin u̱vi̱ seʼe̱* ña̱ oro ta chi̱tiinna u̱vi̱ seʼe̱ yóʼo u̱vi̱ saá ti̱tu̱n ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱. 17 Ta ini iin tá iin seʼe̱ ña̱ oro sa̱yáʼana u̱vi̱ cadena válí ña̱ oro, ña̱ va̱ʼa tiinndaaña* ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱. 18 Ta chi̱tiinna u̱vi̱ saá cadena válí yóʼo xíʼin ka̱a ña̱ ndóso so̱ko̱ ña̱ efod tasaá kivi kutikaaña chí nu̱ú. 19 Chí ini ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ chi̱tiinna u̱vi̱ seʼe̱ ña̱ oro iin tá iin ti̱tu̱nña ña̱ va̱ʼa ndaku̱táʼanña xíʼin ña̱ efod. 20 Saátu i̱xava̱ʼana u̱vi̱ seʼe̱ ña̱ oro ta chi̱tiinnaña nu̱ú ña̱ efod ti̱xin so̱ko̱ña nu̱ú núʼniña si̱kí cinturón ña̱ ni̱ku̱kuna. 21 Tándi̱ʼi, ta̱ánna yi̱ʼva̱ azul ini seʼe̱ ña̱ ñúʼu nu̱ú ña̱ efod xíʼin ña̱ ñúʼu nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíka ta̱ su̱tu̱ tasaá va̱ása kanda̱ña, ta chi̱núunaña si̱kí cinturón ña̱ ni̱ku̱kuna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
22 Ta xíʼin yi̱ʼva̱ azul ni̱ku̱kura ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ti̱xin ña̱ efod. 23 Xi̱nuná su̱kúnña mií ma̱ʼñúña nda̱a̱ táki̱ʼva núna su̱kún ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxi na̱ soldado. Ta ni̱ku̱kuna chí ma̱ʼñúña ña̱ va̱ása nda̱ta̱ña. 24 Tándi̱ʼi, xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí xíʼin yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní, ke̱ʼéna tí náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ti̱ndísi̱* ta ka̱tikaanarí yuʼú ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱. 25 Iníísaá yuʼú ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱ ka̱tikaana iin campana loʼo ña̱ oro ta iin ti̱ndísi̱, iin campana loʼo ña̱ oro ta iin ti̱ndísi̱. 26 Saá ke̱ʼéna xíʼin iníísaá yuʼú ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱, ka̱tikaana iin campana loʼo ña̱ oro xíʼin iin ti̱ndísi̱... ti̱ko̱to̱ yóʼo kúu ña̱ xi̱ndixi na̱ su̱tu̱ tá xi̱keʼéna chiñuna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
27 Saátu na̱ xíni̱va̱ʼa ku̱ku ke̱ʼéna ti̱ko̱to̱ náni̱ xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní ña̱ kundixi ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera, 28 xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní ke̱ʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ kunúu xi̱ní ta̱ Aarón, ña̱ kunúu xi̱ní na̱ se̱ʼera ta saátu xatu válí ña̱ kundixina. 29 Ta xíʼin lino ña̱ va̱ʼaní, xíʼin yi̱ʼva̱ azul, ixí ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí ta saátu yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní, ke̱ʼéna ti̱ko̱to̱ ña̱ kunuʼni tokóna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
30 Tándi̱ʼi, ke̱ʼéna iin ka̱a ña̱ yi̱i̱ xíʼin nina oro ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ nda̱taxi ta̱ su̱tu̱ miíra ndaʼa̱ Ndióxi̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva chínúuna iin sello saá chi̱núuna ña̱yóʼo nu̱úña: “Jehová kúú ta̱ yi̱i̱”. 31 Tándi̱ʼi ka̱túnnaña xíʼin yi̱ʼva̱ azul nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ kunúu xi̱níra nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
32 Saá kúú ña̱ sa̱ndíʼina ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼin tabernáculo. Na̱ israelita ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra saá ke̱ʼéna.
33 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuumií tabernáculo nu̱ú ta̱ Moisés: ka̱a válíña, yitu̱n tú koo síi̱nña,* yitu̱n tú náni̱, poste xíʼin ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú; 34 ña̱ kunúu sa̱tá tabernáculo ña̱ ku̱vaʼa xíʼin ñii̱ ti̱xúʼú* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color kúáʼa ta saátu ñii̱ tí foca ña̱ kunúu sa̱tá ña̱yóʼo, cortina ña̱ ndátaʼví lugar Ña̱ yi̱i̱ xíʼin Ña̱ yi̱i̱ní; 35 arca ña̱ trato xíʼin yitu̱n tú kuniñúʼuna xíʼinnú, ta saátu ña̱ kundasi yuʼúnú; 36 mesa xíʼin ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, ta saátu si̱ta̱váʼa ña̱ so̱kóna;* 37 candelabro ña̱ ku̱vaʼa xíʼin oro ña̱ va̱ʼa, lámpara xíʼin ndiʼi ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña (iin yiku̱n xi̱ndita ndiʼi lámpara yóʼo) ta saátu aceite ña̱ va̱ʼa kutuu̱n ña̱yóʼo; 38 altar ña̱ ku̱vaʼa xíʼin oro, aceite tá yi̱i̱, ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ chiʼmána, ta saátu cortina ña̱ kutikaa yéʼé tabernáculo; 39 altar xíʼin rejaña ña̱ ku̱vaʼa xíʼin cobre, yitu̱n xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña, saátu ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kunúuña; 40 cortina ña̱ kutikaa patio, poste xíʼin ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱nú, cortina ña̱ kutikaa chí yéʼé patio, yoʼo̱, ka̱a ña̱ kundita nu̱ú ñuʼú nu̱ú kunuʼnindaa tabernáculo, xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna tá ná kachíñuna ini tabernáculo; 41 ti̱ko̱to̱ ña̱ viíní ni̱ku̱kuna kundixi na̱ kachíñu ini tabernáculo, ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ kundixi ta̱ su̱tu̱ Aarón, xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixi na̱ se̱ʼera tá ná koona su̱tu̱.
42 Na̱ israelita ke̱ʼéna ndiʼi chiñu yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés. 43 Tá xi̱ni ta̱ Moisés iin tá iin ña̱ ke̱ʼéna, ki̱ʼinra kuenta ña̱ viíní ku̱vaʼaña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová. Ta ta̱ Moisés ta̱xira bendición ndaʼa̱na.
40 Tasaá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 2 “Ki̱vi̱ nu̱ú, ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, ndachitáʼún ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuumií tabernáculo. 3 Xíniñúʼu chika̱ún tú arca ña̱ trato iniña ta ná koo se̱ʼénú chí sa̱tá cortina. 4 Ta saátu xíniñúʼu chika̱ún mesa iniña, ta nu̱ú túyóʼo chindósoún ña̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna kundóso nu̱únú, saátu chika̱ún candelabro ta ndatuún lámparaña. 5 Tándi̱ʼi, yatin nu̱ú arca ña̱ trato xíniñúʼu kanindichiún altar ña̱ oro nu̱ú chiʼmána ña̱ʼa, ta katikaún cortina yéʼé ña̱ tabernáculo.
6 ”Chí yéʼé tabernáculo xíniñúʼu kanindichiún altar nu̱ú kaʼmina kití* tí so̱kóna nu̱ú* Ndióxi̱. 7 Ta chí ma̱ʼñú tabernáculo xíʼin altar, xíniñúʼu kanindichiún ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í ta sakútún ti̱kui̱í iniña. 8 Saátu xíniñúʼu ndachitáʼún ña̱ʼa ña̱ kundita iníí sa̱tá patio ta chí yéʼéña katikaún cortina. 9 Tándi̱ʼi, xíniñúʼu chika̱ún aceite tá yi̱i̱ sa̱tá tabernáculo xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuñuʼu iniña. Ta xíniñúʼu ndasayi̱ún tabernáculo xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña. 10 Ta saátu xíniñúʼu chika̱ún aceite tá yi̱i̱ sa̱tá altar nu̱ú kaʼmina kití tí so̱kóna nu̱ú Ndióxi̱ xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna xíʼinña. Ta saátu xíniñúʼu ndasayi̱ún altar tasaá xa̱a̱ña kooña iin ña̱ yi̱i̱ní. 11 Xíniñúʼu chika̱ún aceite tá yi̱i̱ sa̱tá ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í xíʼin ña̱ʼa nu̱ú kunúuña ta ndasayi̱únña.
12 ”Tasaá xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼin ta̱ Aarón ta saátu xíʼin na̱ se̱ʼera ña̱ ná kuyatinna chí yéʼé ña̱ tabernáculo ta xíniñúʼu sakúchiúnna xíʼin ti̱kui̱í. 13 Xíniñúʼu sandákundixiún ti̱ko̱to̱ ña̱ yi̱i̱ ta̱ Aarón ta chika̱ún aceite tá yi̱i̱ miíra, ta ndasayi̱únra tasaá xa̱a̱ra koora su̱tu̱ nu̱úi̱. 14 Tándi̱ʼi, ka̱ʼún xíʼin na̱ se̱ʼera ná kuyatinna ta xíniñúʼu sandákundixiún ti̱ko̱to̱ náni̱ miína. 15 Xíniñúʼu chika̱ún aceite tá yi̱i̱ miína nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼún xíʼin yivána ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na koona su̱tu̱ nu̱úi̱. Ta ña̱ keʼún xíʼin na̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ miína xíʼin na̱ se̱ʼena na̱ kaku chí nu̱únínu koona su̱tu̱ nu̱úi̱ ndiʼi tiempo”.
16 Ta̱ Moisés ke̱ʼéra ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra, saá ke̱ʼéra.
17 Ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ nu̱ú tá ku̱i̱ya̱ u̱vi̱, nda̱chitáʼanna ndiʼi ña̱ xi̱kuumií tabernáculo. 18 Tá nda̱chitáʼanna ña̱ʼa ña̱ kuumií tabernáculo, ta̱ Moisés chi̱ndoora ka̱a ña̱ tiin xa̱ʼa̱ tú yitu̱n tú koo síi̱n* tabernáculo ta tándi̱ʼi ka̱taranú. Ta ta̱ánra yitu̱n tú ndachitáʼan túyóʼo ta ka̱tara poste. 19 Tasaá chi̱ndósora ña̱ kundasi sa̱tá tabernáculo ta sa̱tá ña̱yóʼo chi̱ndósora inkaka ñii̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra.
20 Tándi̱ʼi, ki̱ʼinra Yu̱u̱ nu̱ú va̱xi u̱xu̱ ley ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ra ta chi̱kaa̱va̱ʼaraña ini Arca. Tasaá ta̱ánra yitu̱n síi̱n tú Arca ta nda̱kasira yuʼúnú. 21 Chi̱kaa̱ra Arca yóʼo ini tabernáculo, ka̱tikaara cortina ña̱ ndátaʼví lugar Ña̱ yi̱i̱ xíʼin Ña̱ yi̱i̱ní, tasaá tú arca ña̱ trato ki̱ndoo se̱ʼénú sa̱tá cortina nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra.
22 Tasaá ka̱nindichira mesa ini tabernáculo, chí ndaʼa̱ kúaʼa* ki̱ndoonú, sa̱tá cortina, 23 ta nu̱ú túyóʼo chi̱ndósora si̱ta̱váʼa nu̱ú Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra.
24 Tasaá, chi̱kaa̱ra candelabro ini tabernáculo ta ka̱nindichiraña yatin nu̱ú mesa chí ndaʼa̱ yitin* ña̱ tabernáculo. 25 Ta saátu nda̱tuunra lámpara ña̱ va̱ʼa kutuu̱nña nu̱ú Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xíʼinra.
26 Tándi̱ʼi, chi̱kaa̱ra altar ña̱ ku̱vaʼa xíʼin oro ini tabernáculo, ta ka̱nindichiraña chí nu̱ú cortina, 27 ña̱ va̱ʼa chiʼmána ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi sa̱tá ña̱yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra.
28 Tasaá ka̱tikaara cortina chí yéʼé tabernáculo.
29 Ta saátu chí yéʼé tabernáculo ka̱nindichira altar ña̱ va̱ʼa kaʼmina kití tí so̱kóna nu̱ú Ndióxi̱ ta saátu ña̱ va̱ʼa so̱kóna harina nu̱ú ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra.
30 Ma̱ʼñú tabernáculo xíʼin altar, ka̱nindichira ña̱ʼa nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í, ta ta̱ánra ti̱kui̱í iniña ña̱ va̱ʼa ndakatana ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na. 31 Ta yóʼo nda̱kata ta̱ Moisés, ta̱ Aarón xíʼin na̱ se̱ʼera ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na. 32 Ndiʼi yichi̱ tá xi̱kiʼvina ini tabernáculo á tá xi̱kuyatinna nu̱ú altar, xi̱ndakatana ndaʼa̱na xíʼin xa̱ʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés.
33 Tándi̱ʼi, nda̱chitáʼanra ña̱ kundita iníí sa̱tá tabernáculo xíʼin altar nu̱ú koo patio, ta ka̱tikaara cortina chí yéʼé ña̱yóʼo.
Tasaá kúú ña̱ sa̱ndíʼi ta̱ Moisés ke̱ʼéra ndiʼi ña̱yóʼo. 34 Tasaá ki̱xáʼa sáʼvi vi̱kó sa̱tá tabernáculo ta iin nda̱ye̱ʼe̱ ini tabernáculo i̱xaa Jehová. 35 Ta̱ Moisés va̱ása níkivi ki̱ʼvira ini tabernáculo saáchi xi̱ndikaa̱ka vi̱kó sa̱tá ña̱yóʼo, ta xi̱ndaye̱ʼe̱kaví ndee̱ Jehová iniña.
36 Tá xi̱ndakui̱ta vi̱kó sa̱tá tabernáculo, na̱ israelita xi̱ndakanina veʼe válína ta xi̱ndiku̱nna vi̱kó yóʼo. 37 Soo, tá va̱ása níxi̱ndakui̱ta vi̱kó yóʼo, va̱ása níxi̱ndakanina veʼe válína ta xi̱ndatuna nda̱a̱ ná ndakui̱ta vi̱kó. 38 Ndiʼi ki̱vi̱ ña̱ ni̱xi̱kana nu̱ú ñuʼú yi̱chí, na̱ ñuu Israel xi̱xinina vi̱kó Jehová sa̱tá tabernáculo tá káʼñu* ta tá ñuú xi̱xinina iin ñuʼu̱ sa̱tá ña̱yóʼo.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jacob”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ se̱ʼe ta̱ Israel”.
Inka variante “xi̱ndachiva̱ʼa”.
Inka variante “Sa̱ndóʼona-inina”.
Inka variante “xuxa kóchon”.
Ña̱yóʼo kúú iin ña̱ʼa kisín ña̱ ndáá.
Inkáchi kúni̱ kooña xíʼin ña̱ alquitrán.
Koto glosario, tu̱yo̱ó.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ta̱ ta̱vána’ á ta̱ sa̱kǎkuna tá ta̱vánara ini ti̱kui̱í.
Inka variante “xi̱kundúʼura”.
Inka variante “levo”.
Á nanítura Jetró.
Inka variante “iin ku̱a̱ʼa̱n-inira”, “nda̱kaʼndaní-inira”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ta̱ íyo naʼa ñuu kán’.
Inka variante “xi̱ndoʼo-inina”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Koto apéndice A4.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “taxindi̱ kití ndaʼa̱”.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼndaní-inina”.
Á “bastón”.
Inka variante “ndoʼórí”.
Inka variante “kísaxuxaña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Ndióxi̱ saá koún nu̱ú ta̱yóʼo”.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Á “ta̱xira beso”. Inka variante “tu̱viyuʼúra”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Inka variante “taxindi̱ kití ndaʼa̱”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “ni̱ka̱ʼa̱nválína”, “ni̱ka̱ʼa̱n-yuʼu̱na”.
Inka variante “sándoʼún-ini”.
Inka variante “tóona”, “tínaʼana”.
Inka variante “sándoʼona-ini”.
Inka variante “kísaxuxa kóchonña”.
Á “bastón”.
Inka variante “ñaʼaní”.
Inka variante “ndáchiva̱ʼana”.
Á “xi̱tu̱n”.
Inka variante “teʼe̱”.
Á “bastóún”.
Inka variante “taxina kití ndaʼa̱”.
Inka variante “ya̱a̱”.
Inka variante “Ñaʼaní”.
Inka variante “ti̱xa̱ándu”. Tíyóʼo kúú ndikama tí xáxi ta xíʼirí ni̱i̱.
Inka variante “Ndo̱ʼo-ini”.
Inka variante “levo”.
Á “xi̱tu̱n”.
Inka variante “ya̱a̱”.
Inka variante “Ñaʼaní”.
Inka variante “íʼin”, “ñíʼi”.
Inka variante “ndachiva̱ʼana”.
Á “bastónra”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní ni̱ko̱yo taxa.
Iin planta kúú túyóʼo ta nda̱a̱ tá xi̱naʼáví xi̱chiʼinanú. Xi̱xiniñú’unanú ña̱ ixava̱ʼana ti̱ko̱to̱.
Inka variante “levo”.
Á “bastónra”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “ndiví ñuú”.
Sana ta̱ Moisés káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxindirí ndaʼa̱”.
Inka variante “Ma̱ʼñúñuú”.
Koto glosario, yu̱u̱ molino.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Inka variante “ñina”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “kuiʼnindaandó”, “koʼnindaandó”.
Á “levadura”.
Á “bastónndó”.
Koto glosario, anciano.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, iin ndikachi loʼo á iin ti̱xúʼú loʼo.
Tú hisopo kivi koonú iin planta á ku̱a̱ʼá nu̱ú planta, soo va̱ása kúnda̱a̱ va̱ʼa inina ndáatú kúúnú.
Inka variante “sachíindóña”.
Inka variante “taxindi̱ kití ndaʼa̱ra”.
Inka variante “ma̱ʼñúñuú”.
Inka variante “ndo̱to”.
Á “Kama koondó ku̱ʼu̱nndó”.
Inka variante “teʼe̱”.
Inka variante “nda̱suvína”, “na̱sukúna”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ ta̱a na̱ kivi ku̱ʼu̱n nu̱ú ku̱a̱chi.
Ku̱a̱ʼa̱ntu ku̱a̱ʼání na̱ yiví na̱ inka ñuu xíʼinna, ta sava na̱yóʼo xi̱kuu na̱ egipcio.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “xe̱enndó”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Á “levadura”.
Koto apéndice B15.
Inka variante “tie̱ʼéndó”, “taanndó”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “táxindi̱rí ndaʼa̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ndiví”.
Inka variante “ndiví ñuú”.
Inka variante “xiín”.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱ kuáyi̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱ kuáyi̱”.
Á “bastóún”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun hebreo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ka̱a u̱vi̱ iinsaá nda̱a̱ ka̱a i̱ñu̱ xi̱ta̱a̱n. Inka variante “ñaʼaní”.
Inka variante “ki̱saxuxaña”.
Inka variante “ke̱e”.
Inka variante “na̱ nánoo ya̱ta̱rí”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱rí”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jah”. Ña̱yóʼo kúú inka ki̱ʼva ña̱ káʼa̱nna xíʼin Jehová.
Inka variante “kuayi”, “ta̱ka̱”.
Inka variante “kutú ti̱xii̱n”, “ndaʼa-inii̱”.
Inka variante “ku̱a̱ʼa̱n-inindi̱”, “ndákaʼnda-inindi̱”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Inka variante “kisiñana”.
Á “Marah”. Koto apéndice A2. Ki̱vi̱ yóʼo kúni̱ kachiña ‘ña̱ o̱va̱’.
Inka variante “káʼa̱nválína”, “káʼa̱n-yuʼu̱na”.
Inka variante “káʼa̱nválína”, “káʼa̱n-yuʼu̱na”.
Inka variante “xi̱chitú ti̱xinndi̱”, “xi̱ndaʼa-inindi̱”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “kutú ti̱xinndó”, “ndaʼa-inindó”.
Á “codorniz”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin omer”. Koto apéndice B14.
Inka variante “ndachiva̱ʼandó”.
Inka variante “mpelo̱ña”, “ti̱ku̱súña”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ omer”.
Sana ka̱naña nu̱ú tu̱ʼun hebreo ña̱ kúni̱ kachi ‘¿ndáaña kúúña?’.
Á “nda̱a̱ táki̱ʼva íyo galleta ña̱ kúva̱ʼa xíʼin ñu̱ñú saá xi̱xaʼa̱nña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin omer”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin omer”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin efá”. Koto apéndice B14.
Inka variante “káʼa̱nválína”, “káʼa̱n-yuʼu̱na”.
Koto glosario, anciano.
Á “bastón”.
Á “Masah”. Koto apéndice A2. Ki̱vi̱ yóʼo kúni̱ kachiña ‘kotondosó’.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘káʼa̱nkúáchina’ á ‘kánitáʼanna’.
Inka variante “xi̱kundúʼura”.
Inka variante “xiínra”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Nisí ki̱xiña ti̱xin tu̱ʼun hebreo ña̱ kúni̱ kachi ‘yitu̱n tú kúú kuentai̱ ta kúúnú señal’.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jah”. Ña̱yóʼo kúú inka ki̱ʼva ña̱ káʼa̱nna xíʼin Jehová.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ta̱ íyo naʼa ñuu kán’.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘Ndióxi̱ kúú ta̱ chíndeétáʼan xíʼi̱n’.
Á “ta̱xira beso”. Inka variante “tu̱viyuʼúra”.
Inka variante “ni̱ka̱ʼa̱n to̱ʼóna xíʼin táʼanna”, “ni̱ka̱ʼa̱n ndióxi̱na xíʼin táʼanna”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ta̱xira”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “xi̱kundúʼura”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “xuxa”.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “ku̱niʼnindóña”, “ku̱a̱ʼnindosóndóña”.
Á sana “kiníndóna xíʼin kuxu̱n”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ñaʼa”.
Á “xi̱tu̱n”.
Inka variante “se̱ʼeñáni síkona”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxiúnrí ndaʼíi̱”.
Inka variante “levo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ná ndakaʼún xa̱ʼa̱ ki̱víi̱”.
Á “nu̱u̱ kuniʼnina”.
Inka variante “kueún”.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Inka variante “si̱kóra”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “concubina”. Koto glosario, concubina.
Inka variante “ndee̱”.
Inka variante “chíkaa̱na chiʼña”, “sáta̱vi̱chiʼñana”.
Á “káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼin yivána á siʼína”.
Inka variante “kundúʼura”, “kondúʼú síi̱nra”.
Á “bastón”.
Á “túkue̱ʼe̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “30 siclo”. Koto apéndice B14.
Inka variante “levo”.
Inka variante “síkorarí”.
Inka variante “kuxurí”.
Inka variante “káʼa̱nválína”, “káʼa̱n-yuʼu̱na”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ta̱tuna”.
Inka variante “sánuura-ini”.
Inka variante “taxi”.
Á “iin na̱ ndíkaa̱ nu̱ú tu̱ndóʼo”.
Á “na̱ kíʼin ku̱a̱ʼání si̱kí xu̱ʼún”.
Inka variante “chika̱ún chiʼña”, “satávi̱chiʼñaún”. Á “Va̱ása ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼún xa̱ʼa̱”.
Inka variante “ñina”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “kúnduʼurí”, “nándúʼú síi̱nrí”.
Á “levadura”.
Koto apéndice B15.
Ña̱yóʼo nanítuña Vikó ña̱ Semana á Vikó ña̱ Pentecostés.
Ña̱yóʼo nanítuña Vikó ña̱ Cabaña á Vikó ña̱ Tabernáculo.
Inka variante “Tá ná taxiún ni̱i̱ kití ndaʼíi̱”.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “ñaʼaní”.
Á “na̱ ku̱a̱chí”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxina ndaʼa̱”.
Inka variante “ku̱iʼnindaara”, “ko̱ʼnindaara”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Koto glosario, bálsamo.
Koto glosario, efod.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo sava káni̱ koonú, iin codo sava ndíka̱ koonú ta iin codo sava súkun koonú”. Koto apéndice B14.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo sava káni̱ kooña ta iin codo sava ndíka̱ kooña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo káni̱ koonú, iin codo ndíka̱ koonú ta iin codo sava súkun koonú”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo menor”. Koto apéndice B14.
Inka variante “taxina nduta̱ ndaʼa̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin talento”. Koto apéndice B14.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “ki̱kún”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “28 codo kooña ña̱ káni̱ña ta ku̱mí codo kooña ña̱ ndíka̱ña”. Koto apéndice B14.
Inka variante “sandákitáʼún”.
Á “broche”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “30 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱mí codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”.
Á “armazón”. Koto apéndice B5.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo sava”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví sur”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví norte”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ʼu̱n codo káni̱ kooña ta u̱ʼu̱n codo ndíka̱ kooña”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ni̱ codo”.
Inka variante “teʼe̱”.
Á “ya̱a̱ ña̱ xa̱ʼan”, ña̱yóʼo kúú ya̱a̱ ña̱ xi̱ñuʼu xíʼin xa̱ʼan kití tí xi̱sokóna nu̱ú Ndióxi̱.
Inka variante “sandákitáʼún”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Á “gancho”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “15 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “15 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 codo”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ʼu̱n codo”.
Inka variante “ñaʼa”.
Koto apéndice B5.
Koto glosario, efod.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “ki̱kunaña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo”. Koto apéndice B14.
Kǒo kúnda̱a̱-inina ndáa yu̱u̱ livi kúú ña̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yóʼo, sana kúúña ámbar, jacinto, ópalo á turmalina.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “tiinndiaña”.
Koto glosario, ña̱ Urim xíʼin ña̱ Tumim.
Á “granada”.
Inka variante “ta̱xina ndaʼa̱”.
Inka variante “tie̱ʼéra”, “taanra”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “levo”.
Á “levadura”.
Inka variante “yáxín”.
Inka variante “taxiúnña ndaʼa̱”.
Koto glosario, efod.
Inka variante “tuunva̱ʼa”.
Inka variante “luku ndaʼún”, “nduku ndaʼún”.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “kuiʼnindaún”, “koʼnindaún”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “luku xa̱ʼa̱”, “nduku xa̱ʼá”.
Inka variante “ndoʼórí”.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “sávikóúnña”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ va̱ása níkixi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Aarón.
Inka variante “ñaʼa”.
Á “iin táʼví ña̱ efá”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin cuarto ña̱ hin”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo”.
Inka variante “xiínña”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “taxira ndaʼa̱”.
Inka variante “kuiʼnindaara”, “koʼnindaara”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “sava siclo”. Iin siclo kúúña 20 guerás. Koto apéndice B14.
Inka variante “ku̱táʼyá”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin hin”. Koto apéndice B14.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ndee̱”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ va̱ása níkixi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Aarón.
Táyóʼo kúú nduta̱ tá xáʼa̱n támi tá kána sa̱tá yitu̱n.
Ña̱yóʼo kúúña iin xu̱xa yaa ña̱ xáʼa̱n támi.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxina”.
Inka variante “ki̱kuna”.
Inka variante “yáxín”.
Inka variante “ñaʼaní”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “sa̱kánara”.
Inka variante “yáxín”.
Inka variante “tuunníndó”.
Inka variante “xuxa kóchon”.
Á “Xíni̱va̱ʼi̱ yóʼó”.
Á “kíndo̱o-inii̱ xíʼin ña̱ kéʼún”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “kuxurí”.
Inka variante “xiín”.
Á “ta̱ va̱ása kama sáa̱”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Á “nda̱kúní-inira”.
Inka variante “se̱ʼeñáni síkona”.
Inka variante “tuunníndi̱”.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼnda-inina”.
Koto glosario, yitu̱n tú ndásakáʼnuna.
Inka variante “taxina ña̱ʼa ndaʼa̱ña”.
Á “levadura”.
Koto apéndice B15.
Á “ixato̱ʼóndó ki̱vi̱ sábado”.
Inka variante “sikéendó”.
Ña̱yóʼo nanítuña Vikó ña̱ Cabaña á Vikó ña̱ Tabernáculo.
Inka variante “ndachiva̱ʼandó”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “U̱xu̱ tu̱ʼun”. Káʼa̱ntuna Decálogo xíʼinña.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Koto glosario, bálsamo.
Koto glosario, efod.
Inka variante “xiínña”.
Inka variante “taxina”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ki̱kuna”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Sana ta̱ Bezalel káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “28 codo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱mí codo”.
Á “broche”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “30 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱mí codo”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo sava”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví sur”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví norte”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “U̱vi̱ codo sava káni̱ ni̱xi̱yonú, iin codo sava ndíka̱ ni̱xi̱yonú, ta iin codo sava súkun ni̱xi̱yonú”. Koto apéndice B14.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “U̱vi̱ codo sava káni̱ ni̱xi̱yoña ta iin codo sava ndíka̱ ni̱xi̱yoña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo káni̱ ni̱xi̱yonú, iin codo ndíka̱ ni̱xi̱yonú ta iin codo sava súkun ni̱xi̱yonú”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo menor”. Koto apéndice B14.
Inka variante “taxina nduta̱ ndaʼa̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin talento”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ codo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ʼu̱n codo káni̱ ni̱xi̱yoña ta u̱ʼu̱n codo súkun ni̱xi̱yoña”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ni̱ codo”.
Inka variante “teʼe̱”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Chí táʼví sur”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Á “gancho”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Chí táʼví norte”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “15 codo”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “15 codo”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5 codo”.
Inka variante “savíkona”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “29 talento xíʼin 730 siclo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 talento xíʼin 1,775 siclo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “sava siclo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 talento”.
Á “lugar yi̱i̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin talento”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “1,775 siclo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “70 talento xíʼin 2,400 siclo”.
Inka variante “ni̱ki̱kunaña”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Koto glosario, efod.
Inka variante “ndu̱yáxinña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo”. Koto apéndice B14.
Kǒo kúnda̱a̱-inina ndáa yu̱u̱ livi kúú ña̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yóʼo, sana kúúña ámbar, jacinto, ópalo á turmalina.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Inka variante “tiinndiaña”.
Á “granada”.
Inka variante “xiínña”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “taxina”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxina ndaʼa̱”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví norte”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “chí táʼví sur”.
Inka variante “ndiví”.