JUECES
1 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Josué, na̱ ñuu Israel ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna Jehová: “¿Ndáana kúú na̱ siʼna ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼin na̱ ndóo chí Canaán?”. 2 Tasaá nda̱kuiin Jehová: “Na̱ tribu ta̱ Judá kúú na̱ ku̱ʼu̱n, ta ndataxii̱ ñuʼú yóʼo ndaʼa̱na”. 3 Saá ni̱ka̱ʼa̱n na̱ tribu ta̱ Judá ña̱yóʼo xíʼin na̱ tribu ta̱ Simeón, saáchi táʼanna xi̱kuuna: “Kúni̱ndi̱ ná ku̱ʼu̱nndó xíʼinndi̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinndi̱, ta inkáchi kanitáʼanyó xíʼin na̱ ndóo chí Canaán. Tándi̱ʼi saátu ku̱ʼu̱nndi̱ xíʼinndó nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinndó”. Ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nva na̱ tribu ta̱ Simeón xíʼin na̱ tribu ta̱ Judá.
4 Jehová nda̱taxira na̱ cananeo xíʼin na̱ perizita ndaʼa̱ na̱ tribu ta̱ Judá. Ña̱kán xa̱ʼnína 10,000 na̱ ta̱a chí Bézec. 5 Ta chí Bézec nda̱ni̱ʼína ta̱ Adoni-Bézec ta ka̱nitáʼanna xíʼinra. Ta ku̱chiñutuna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ cananeo ta saátu xíʼin na̱ perizita. 6 Soo tá xi̱nu ta̱ Adoni-Bézec, xi̱ndiku̱nna ni̱xa̱ʼa̱nna sa̱tára ta ti̱innara ta xa̱ʼndana nu̱ú ndaʼa̱ra* ña̱ nduʼú ta saátu nu̱ú xa̱ʼa̱ra ña̱ nduʼú. 7 Ña̱kán, ta̱ Adoni-Bézec ka̱chira: “Íyo 70 na̱ rey na̱ xa̱ʼndai̱ nu̱ú ndaʼa̱ ña̱ nduʼú ta saátu nu̱ú xa̱ʼa̱na ña̱ nduʼú, ta ndákayana ña̱ kuxuna ti̱xin mesai̱. Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱kán saátu ke̱ʼé Ndióxi̱ xíʼin miíi̱ vitin”. Tándi̱ʼi nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Jerusalén, ta kán ni̱xi̱ʼi̱ra.
8 Na̱ tribu ta̱ Judá ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Jerusalén ta ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ñuu yóʼo. Xa̱ʼnína ndiʼi na̱ yiví na̱ ni̱xi̱yo ñuu yóʼo xíʼin espada ta xa̱ʼmina ñuu yóʼo. 9 Ta na̱ tribu ta̱ Judá nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ cananeo na̱ ndóo chí nu̱ú íyo yuku̱, chí Négueb ta saátu chí Sefelá. 10 Na̱ tribu ta̱ Judá nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ cananeo na̱ ndóo chí Hebrón (tá ya̱chi̱ Hebrón xi̱naníña Quiryat-Arbá) ta ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼin ta̱ Sesái, ta̱ Ahimán xíʼin ta̱ Talmái.
11 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ndóo chí Debir (tá ya̱chi̱ ñuu Debir xi̱naníña Quiryat-Séfer). 12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Caleb: “Ta̱a ta̱ ná kuchiñu kanitáʼan xíʼin na̱ ñuu Quiryat-Séfer ta ndakiʼinraña, taxii̱ se̱ʼi̱ ñá Acsá ña̱ kooñá ñá síʼira”. 13 Ta̱ Otniel se̱ʼe ta̱ Quenaz ñani ta̱ Caleb ta̱ loʼo kúú ta̱ ku̱chiñu nda̱kiʼin ñuu yóʼo, ña̱kán ta̱ Caleb ta̱xira se̱ʼera ñá Acsá ña̱ kooñá xíʼinra. 14 Tá ku̱a̱ʼa̱nna chí veʼena, ñáyóʼo xa̱kundáʼviñá nu̱ú ta̱ Otniel ña̱ ná ka̱ʼa̱nra xíʼin yiváñá ña̱ taxira iin ñuʼú ndaʼa̱na. Tasaá nu̱uñá sa̱tá burro* ta ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Caleb xíʼinñá: “¿Ndáaña kúni̱ún?”. 15 Ñáyóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, saníʼún iin ñuʼú yi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa na̱ʼún ña̱ táxiún bendición ndaʼíi̱. Xa̱a̱ ta̱xivaún iin ñuʼú ndaʼíi̱ chí sur* soo saátu kúni̱i̱ ña̱ ná taxiún Gulot-Maim* ndaʼíi̱”. Ña̱kán ta̱ Caleb ta̱xira Gulot Alto xíʼin Gulot Bajo ndaʼa̱ñá.
16 Ta na̱ se̱ʼe ta̱ quenita ta̱ xi̱kuu si̱so ta̱ Moisés, inkáchi ke̱ena xíʼin na̱ tribu ta̱ Judá chí ñuu nu̱ú íyo tú ñu̱u̱* ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ kúú kuenta na̱ tribu ta̱ Judá, ña̱ kíndo̱o chí sur ña̱ Arad. Ta kán ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona xíʼin na̱ ñuu yóʼo. 17 Soo na̱ tribu ta̱ Judá xíʼin na̱ tribu ñanira ta̱ Simeón, nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ cananeo na̱ ndóo chí Zefat ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na ñuu yóʼo. Tándi̱ʼi na̱samana ki̱vi̱ ñuu yóʼo, ta nda̱kunaníña Hormá.* 18 Ta na̱ tribu ta̱ Judá nda̱kiʼinna ñuu Gaza xíʼin ñuʼú ña̱ íyo kán, ñuu Asquelón xíʼin ñuʼú ña̱ íyo kán, ta saátu ñuu Ecrón xíʼin ñuʼú ña̱ íyo kán. 19 Mií Jehová chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ tribu ta̱ Judá ta ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ñuʼú ña̱ íyo chí nu̱ú íyo yuku̱. Soo va̱ása níkuchiñuna tavána na̱ ndóo chí yoso̱, saáchi na̱yóʼo xi̱kuumiína carreta tú xi̱xaʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi tú ñúʼu ka̱a ña̱ xi̱ín* nu̱ú xa̱ʼa̱. 20 Ta ta̱xina Hebrón ndaʼa̱ ta̱ Caleb saáchi saá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés. Ta̱yóʼo ku̱chiñura ta̱vára u̱ni̱ saá na̱ se̱ʼe ta̱ Anac nu̱ú ñuʼú yóʼo.
21 Na̱ tribu ta̱ Benjamín va̱ása nítavána na̱ jebuseo na̱ xi̱ndoo chí Jerusalén. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, na̱ jebuseo ndóokana ñuu Jerusalén xíʼin na̱ tribu ta̱ Benjamín nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin.*
22 Soo na̱ veʼe ta̱ José ni̱xa̱ʼa̱nna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Betel, ta mií Jehová chi̱ndeétáʼan xíʼinna. 23 Na̱ veʼe ta̱ José chi̱ndaʼána sava na̱ ta̱a ña̱ ku̱ʼu̱nna kotona̱nína* ñuu Betel (tá ya̱chi̱ ñuu yóʼo xi̱naníña Luz). 24 Ta na̱ ta̱a na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱tona̱ní ñuu yóʼo xi̱nina ña̱ ki̱ta iin ta̱a ñuu kán ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱ ndáa míí kivi ki̱ʼvindi̱ ñuu yóʼo ta va̱ása ixandi̱va̱ʼandi̱ xíʼún”.* 25 Ña̱kán, ta̱ ta̱a yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ndáa míí kivi ki̱ʼvina ñuu kán. Tasaá ni̱ki̱ʼvina ñuu kán ta xa̱ʼnína ndiʼi na̱ ndóo kán xíʼin espada, soo va̱ása níxaʼnína ta̱ ta̱a yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ veʼera. 26 Tasaá ta̱ ta̱a yóʼo nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí nu̱ú ñuʼú na̱ hitita ta kán i̱xava̱ʼara iin ñuu ta chi̱núura ki̱vi̱ña ña̱ kunaníña Luz, tasaá naníña nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin.
27 Na̱ tribu ta̱ Manasés va̱ása nítavána na̱ xi̱ndoo chí Bet-Seán ni na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán, ni na̱ ñuu Taanac ni na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán, ni na̱ ñuu Dor ni na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán, ni na̱ ñuu Ibleam ni na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán, ni na̱ ñuu Meguidó ni na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán. Ta na̱ cananeo va̱ása níxiinna keena nu̱ú ñuʼú kán. 28 Tá ndu̱ku̱a̱ʼáka na̱ ñuu Israel, i̱xandúxana xíʼin na̱ cananeo ña̱ kachíñundáʼvina nu̱úna. Soo va̱ása nítavána ndiʼi na̱yóʼo ñuuna.
29 Ta ni na̱ tribu ta̱ Efraín va̱ása nítavána na̱ cananeo na̱ xi̱ndoo chí Guézer, chi na̱yóʼo nda̱kundeéna xi̱ndoona xíʼinna chí Guézer.
30 Ta ni na̱ tribu ta̱ Zabulón va̱ása nítavána na̱ cananeo na̱ xi̱ndoo chí Quitrón ni na̱ xi̱ndoo chí Nahalol, chi na̱yóʼo nda̱kundeéna xi̱ndoona xíʼinna. Ta i̱xandúxana xíʼin na̱ cananeo yóʼo ña̱ kachíñundáʼvina nu̱úna.
31 Ta ni na̱ tribu ta̱ Aser va̱ása nítavána na̱ xi̱ndoo chí Akkó ni na̱ xi̱ndoo chí Sidón, ni na̱ xi̱ndoo chí Ahlab, Aczib, Helbá, Afic xíʼin Rehob. 32 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nítavána na̱ cananeo na̱ xi̱ndoo nu̱ú ñuʼú kán, na̱ aserita ki̱xáʼana ndóona xíʼinna kán.
33 Ta ni na̱ tribu ta̱ Neftalí va̱ása nítavána na̱ xi̱ndoo chí Bet-Semes ni na̱ xi̱ndoo chí Bet-Anat. Ta ki̱xáʼana ndóona xíʼin na̱ cananeo na̱ xi̱ndoo kán, ta i̱xandúxana xíʼin na̱ xi̱ndoo chí Bet-Semes ta saátu chí Bet-Anat ña̱ kachíñundáʼvina nu̱úna.
34 Na̱ amorreo i̱xandúxana xíʼin na̱ tribu ta̱ Dan ña̱ kindo̱ona kundoona chí nu̱ú íyo yuku̱, saáchi va̱ása nítaxina ña̱ ku̱ʼu̱nna kundoona chí yoso̱. 35 Na̱ amorreo xi̱ndakundeéna xi̱ndoona chí yuku̱ Heres, chí Ayalón ta saátu chí Saalbim. Tá ndu̱ku̱a̱ʼá na̱ veʼe ta̱ José, i̱xandúxana xíʼin na̱ amorreo yóʼo ña̱ kachíñundáʼvina nu̱úna. 36 Ta ñuʼú na̱ amorreo xi̱kuu ndiʼi ña̱ ni̱xi̱yo chí Acrabim ta saátu ña̱ ni̱xi̱yo chí Sela xíʼin ndiʼika ñuʼú ña̱ ku̱a̱ndaa chí ni̱nu.
2 Tasaá, ta̱ ángel Jehová ke̱era chí Guilgal ta ni̱xa̱a̱ra chí Bokim ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu Israel: “Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ta̱vá ndóʼó chí ñuu Egipto ta ki̱xaa̱ndó nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n taxii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. Ta saátu ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó: ‘Yi̱ʼi̱ va̱ása sandíʼi-xa̱ʼíi̱ trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼinndó. 2 Ta saátu ndóʼó va̱ása xíniñúʼu keʼéndó nda̱a̱ ni iin trato xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ta xíniñúʼu sandíʼi-xa̱ʼa̱ndó altar ña̱ kúúmiína’. ¿Soo nda̱chun kǒo níkeʼéndó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó? 3 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, saátu ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó: ‘Va̱ása tavái̱na nu̱ú ñuʼúna. Na̱yóʼo sandáʼvina ndóʼó ta saxínu̱na-inindó* ña̱ ndasakáʼnundó inka ndióxi̱’”.
4 Tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ ángel Jehová ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel, na̱yóʼo ki̱xáʼana ndeéní xákuna. 5 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Bokim* chi̱nanína lugar kán, ta kán ni̱so̱kóna ña̱ʼa nu̱ú* Jehová.
6 Tá ni̱nda̱yí ta̱ Josué na̱ ñuu Israel, iin tá iin na̱yóʼo nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kundoona nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinna. 7 Na̱ ñuu Israel nda̱sakáʼnuna Jehová ndiʼi tiempo ña̱ xi̱taku ta̱ Josué ta saátu nda̱sakáʼnunara ndiʼi tiempo ña̱ xi̱taku na̱ xi̱kuaʼa̱ na̱ ki̱ndoo tá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Josué, saáchi na̱yóʼo xi̱nina ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel. 8 Ta̱ Josué se̱ʼe ta̱ Nun, ta̱ xi̱kachíñu nu̱ú Jehová, ni̱xi̱ʼi̱ra tá kúúmiíra 110 ku̱i̱ya̱. 9 Ta sa̱ndúxu̱nnara nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinra chí Timnat-Heres, ña̱ íyo chí nu̱ú íyo yuku̱ nu̱ú ndóo na̱ tribu ta̱ Efraín, ña̱ kíndo̱o chí norte ña̱ yuku̱ Gaas. 10 Ta saátu ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼika na̱ yiví na̱ xi̱ndoo tá tiempo ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ Josué, tasaá nda̱kundoo na̱ yiví na̱ va̱ása xíni̱ Jehová ta ni va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel.
11 Ta na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová ta saátu ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ña̱ Baal. 12 Sa̱ndákoona Jehová Ndióxi̱ na̱ yivána, ta̱ ta̱vá miína chí ñuu Egipto ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ndióxi̱ na̱ xi̱ndasakáʼnu na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán. Ta xi̱kuxítína nu̱ú na̱yóʼo ta sa̱sáa̱na Jehová. 13 Ta sa̱ndákoona Jehová ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ña̱ Baal* ta saátu ña̱ Astoret.* 14 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱sa̱a̱ní Jehová xíʼin na̱ ñuu Israel ta ta̱xira ña̱ ná ixakuíʼná na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiína. Nda̱taxirana ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá na̱ xi̱ndoo yatin kán, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása níkuchiñukana kanitáʼanna xíʼin na̱yóʼo. 15 Ta ni nda̱a̱ ndáaka nu̱ú xi̱xaʼa̱nna, Jehová ni̱xi̱yora contra xíʼinna ta xi̱taxira ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ndaʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xíʼinna ta saátu nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ chi̱naʼá* mií Jehová. Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndeéní xi̱xoʼvi̱na.* 16 Ña̱kán, Jehová xi̱chindaʼára na̱ juez ña̱ va̱ʼa sakǎkuna na̱yóʼo nu̱ú na̱ xi̱saa̱-ini xi̱xiniñaʼá na̱ xi̱ ixakuíʼna ña̱ʼana.
17 Soo ni ña̱ xi̱kaʼa̱n na̱ juez yóʼo kǒo níxiinna kandíxana, saáchi xi̱ndakundeéna xi̱ndasakáʼnuna inka ndióxi̱* ta xi̱xikuxítína nu̱úna. Ta kamaní sa̱ndákoona keʼéna táʼan ña̱ xi̱keʼé na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. Saáchi na̱kán xi̱kandíxana chiñu ña̱ xa̱ʼnda Jehová, soo na̱yóʼo va̱ása níkeʼéna saá. 18 Tá xi̱chindaʼá Jehová iin ta̱ juez ña̱ ku̱ʼu̱nra nu̱úna, Jehová xi̱chindeétáʼanra xíʼin ta̱yóʼo ña̱ va̱ʼa sakǎkurana nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ndiʼi tiempo ña̱ xi̱taku ta̱ juez yóʼo. Saáchi xi̱kundáʼvi-ini Jehová xi̱xinirana tá xi̱xiniso̱ʼora ña̱ xi̱tanana xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinna ta xi̱saxóʼvi̱nana.
19 Soo tá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ juez yóʼo, na̱ ñuu yóʼo kininíka xi̱keʼéna nu̱úka ña̱ xi̱keʼé na̱ yivána. Ta xi̱ndakundiku̱nna inka ndióxi̱, xi̱ndasakáʼnunana ta xi̱xikuxítína nu̱úna. So̱ʼoní* ni̱xi̱yona ta va̱ása nísandákoona ña̱ xi̱keʼéna. 20 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱sa̱a̱níkara xíʼin na̱ ñuu Israel ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Na̱ ñuu yóʼo sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ta kǒo xíniso̱ʼokana ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna. 21 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, va̱ása tavákai̱ nda̱a̱ ni iin na̱ ñuu na̱ ki̱ndoo nu̱ú ñuʼú yóʼo tá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Josué. 22 Saá kotondosói̱ na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á ndíku̱nna yichi̱ Jehová ta á kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ yivána”. 23 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, Jehová ta̱xira ña̱ ná kindo̱o na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán ta va̱ása ndi̱ku̱n nítavárana ta ni va̱ása níndataxirana ndaʼa̱ ta̱ Josué.
3 Ña̱yóʼo kúú sava ñuu ña̱ sa̱ndákoo Jehová, ña̱ va̱ʼa kotondosóna na̱ ñuu Israel na̱ va̱ása níxa̱ʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi tá ni̱ki̱ʼvina chí Canaán 2 (tasaá kúú ña̱ kunda̱a̱-ini na̱ se̱ʼe na̱ ñuu Israel ndáa ki̱ʼva íyo guerra, saáchi na̱ ka̱ku tándi̱ʼi ta̱ʼán ya̱ʼana nu̱ú táʼan ña̱yóʼo): 3 ki̱ndoo u̱ʼu̱n saá na̱ rey na̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo xíʼin ndiʼi na̱ cananeo, na̱ sidonio xíʼin na̱ heveo na̱ xi̱ndoo chí yuku̱ Líbano, chí yuku̱ Baal-Hermón iinsaá nda̱a̱ Lebó-Hamat.* 4 Na̱yóʼo ki̱ndoona ña̱ va̱ʼa kotondosóna na̱ ñuu Israel, tasaá kunda̱a̱-ini Jehová á kándíxana ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 5 Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ ñuu Israel xi̱ndoona xíʼin na̱ cananeo, na̱ hitita, na̱ amorreo, na̱ perizita, na̱ heveo xíʼin na̱ jebuseo. 6 Ta xi̱tindaʼa̱na xíʼin ná ñaʼá ñuu kán, ta xi̱taxina se̱ʼe-síʼina ña̱ tindaʼa̱ná xíʼin se̱ʼeta̱a na̱ ñuu kán. Ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ndióxi̱ na̱yóʼo.
7 Na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová, ta na̱ndóso-inina xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱na ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ña̱ Baal xíʼin yitu̱n tú ndásakáʼnuna.* 8 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱sa̱a̱ní Jehová xíʼin na̱ ñuu Israel, ta nda̱taxirana ndaʼa̱ ta̱ Cusán-Risataim ta̱ rey ñuu Mesopotamia.* Ña̱kán na̱ ñuu Israel ka̱chíñuna nu̱ú ta̱ Cusán-Risataim ki̱ʼva u̱na̱ ku̱i̱ya̱. 9 Tá ki̱xáʼa na̱ ñuu Israel xákundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna, Jehová chi̱ndaʼára iin ta̱ sakǎku miína: ta̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Otniel se̱ʼe ta̱ Quenaz ñani ta̱ Caleb ta̱ loʼoka. 10 Tasaá ta̱xi Jehová espíritu santora ndaʼa̱ ta̱ Otniel ta ni̱xa̱a̱ra ku̱ura juez nu̱ú na̱ ñuu Israel. Tá ki̱ta ta̱ Otniel ku̱a̱ʼa̱nra kanitáʼanra, ku̱chiñura ka̱nitáʼanra xíʼin ta̱ Cusán-Risataim ta̱ rey ñuu Mesopotamia* saáchi Jehová nda̱taxira ta̱yóʼo ndaʼa̱ra. 11 Ta 40 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ kǒoka ku̱a̱chi níxi̱yo nu̱ú ñuʼú kán. Tasaá ni̱xi̱ʼi̱va ta̱ Otniel se̱ʼe ta̱ Quenaz.
12 Tándi̱ʼi, tuku ki̱xáʼa na̱ ñuu Israel kéʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová ta̱xira ña̱ ndakúníka ná koo ta̱ Eglón ta̱ rey ñuu Moab nu̱ú na̱ ñuu Israel, saáchi na̱yóʼo xi̱keʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱xira ña̱ ná kanitáʼan na̱ ammonita ta saátu na̱ amalequita xíʼin na̱ ñuu Israel, ta ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ñuu nu̱ú íyo tú ñu̱u̱. 14 Ta 18 ku̱i̱ya̱ ka̱chíñu na̱ ñuu Israel nu̱ú ta̱ Eglón, ta̱ rey ñuu Moab. 15 Tasaá na̱ ñuu Israel xa̱kundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna, ta Jehová chi̱ndaʼára iin ta̱ sakǎku miína: ta̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Ehúd se̱ʼe ta̱ Guerá, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Benjamín. Ta ndaʼa̱ yitin ta̱ Ehúd kúú ña̱ xi̱xiniñúʼura. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, na̱ ñuu Israel chi̱ndaʼána ta̱ Ehúd ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nra chaʼvira impuesto ndaʼa̱ ta̱ Eglón, ta̱ rey ñuu Moab. 16 Tasaá i̱xava̱ʼa ta̱ Ehúd iin espada ña̱ káni̱ ki̱ʼva 40 centímetro* ta xi̱ín* u̱vi̱ saá táʼví yuʼúña ta ka̱túnraña xa̱ʼa̱ kúaʼara ti̱xin ti̱ko̱to̱ra. 17 Tasaá nda̱taxira impuesto ndaʼa̱ ta̱ Eglón ta̱ rey ñuu Moab, ta ta̱yóʼo nduʼúní ni̱xi̱yora.
18 Tá xa̱a̱ ndi̱ʼi nda̱taxi ta̱ Ehúd ña̱ impuesto yóʼo, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ xi̱ndisoña ña̱ ná ku̱ʼu̱nna. 19 Soo tá xa̱a̱ ni̱xa̱a̱ ta̱ Ehúd chí Guilgal chí nu̱ú ndóo ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱, saá ndi̱kóra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ rey: “Íyo iin ña̱ kúni̱i̱ ka̱ʼi̱n xíʼin iinlá miíún táta rey”. Ta ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey xíʼinra: “Kundatu naʼún”. Tasaá ke̱e ndiʼi na̱ káchíñu nu̱úra ku̱a̱ʼa̱nna. 20 Tá xa̱a̱ ni̱ndo̱o mitúʼunra ta íyora* nu̱ú tronora ini veʼe ña̱ kánuu chí xi̱ní veʼe nu̱ú va̱ʼaní vi̱xin, saá ku̱yatin ta̱ Ehúd nu̱úra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Íyo iin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼi̱n xíʼún”. Tá xi̱niso̱ʼora ña̱yóʼo, ndi̱ku̱n nda̱kundichira. 21 Tasaá, ta̱ Ehúd xíʼin ndaʼa̱ yitinra ta̱vára espada ña̱ ndíkaa̱se̱ʼé xa̱ʼa̱ kúaʼara ta tu̱viraña* ti̱xin ta̱ Eglón. 22 Iníísaá espada ni̱ki̱ʼvi ti̱xinra ta nda̱a̱ xa̱ʼa̱ña ni̱ki̱ʼvi, ta xa̱ʼan* ña̱ íyo ti̱xinra nda̱kasiña sa̱tá espada yóʼo saáchi ta̱ Ehúd va̱ása nítaváraña ti̱xinra. Ta chí nu̱ú ni̱ta̱ʼnda̱ ti̱xinra yóʼo ke̱e si̱ʼví. 23 Ta̱ Ehúd nda̱kasira yéʼé veʼe kán xíʼin llave tasaá ki̱tara chí ventana ku̱a̱ʼa̱nra. 24 Tándi̱ʼi ki̱ta ta̱ Ehúd ku̱a̱ʼa̱nra, ndi̱kó na̱ káchíñu nu̱ú ta̱ rey ta xi̱nina ña̱ ndási yéʼé veʼe ña̱ kánuu xi̱ní veʼe kán xíʼin llave. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna: “Sana ta̱ tátáva kúúra ndíkaa̱ra-ini veʼe nu̱ú va̱ʼaní vi̱xin”. 25 Soo tá xa̱a̱ naʼání ndátuna, ki̱xáʼana ndíʼi̱ní-inina. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo ta̱ rey yóʼo xúná yéʼé veʼe kán, ki̱ʼinna llave ta xu̱nánaña, ta xi̱nina ña̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ rey yóʼo kánduʼúra* nu̱ú piso.
26 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱kuachi̱nína, va̱ʼa xi̱nu ta̱ Ehúd, ta ni̱ya̱ʼara chí nu̱ú ndóo ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱ ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níndoʼora ta va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra nda̱a̱ Seirá. 27 Tá ni̱xa̱a̱ra chí nu̱ú íyo yuku̱, chí nu̱ú ndóo na̱ tribu ta̱ Efraín, ti̱vira ndiki̱ tasaá ni̱xa̱a̱ na̱ ñuu Israel nda̱kutáʼanna xíʼinra chí nu̱ú íyo yuku̱; ta siʼna miíra ku̱a̱ʼa̱n chí nu̱úna. 28 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ná ku̱ʼu̱nyó, saáchi Jehová xa̱a̱ nda̱taxira na̱ moabita na̱ sáa̱-ini xíni miíyó ndaʼa̱yó”. Ta na̱kán nda̱kundiku̱nna ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tára, ta ña̱ va̱ʼa kǒo ka̱ku nda̱a̱ ni iin na̱ moabita, ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona lugar nu̱ú yáʼa na̱ yiví chí yu̱ta Jordán. Ta kǒo nítaxina ña̱ ya̱ʼa nda̱a̱ ni iinna. 29 Tasaá kúú ña̱ xa̱ʼnína 10,000 na̱ moabita, ni xi̱kuuna ta̱a na̱ ndakúní ta va̱ása níxi̱yiʼvína. Nda̱a̱ ni iin na̱yóʼo va̱ása níkivi ka̱ku. 30 Saá kúú ña̱ ku̱chiñu na̱ ñuu Israel ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Moab, ta 80 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ kǒoka ku̱a̱chi níxi̱yo nu̱ú ñuʼú kán.
31 Tándi̱ʼi ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Ehúd, inka ta̱ ni̱xa̱a̱ ndu̱u juez xi̱kuu ta̱ Samgar se̱ʼe ta̱ Anat, ta ta̱yóʼo xa̱ʼníra 600 na̱ filisteo xíʼin iin ka̱a ña̱ xi̱ín nu̱ú ña̱ xi̱xiniñúʼuna ña̱ kanina si̱ndi̱ki̱, ta sa̱kǎkura na̱ ñuu Israel.
4 Tá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Ehúd, tuku ki̱xáʼa na̱ ñuu Israel kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová. 2 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová nda̱taxirana ndaʼa̱ ta̱ Jabín, ta̱ xi̱kuu rey chí Canaán ta xi̱xaʼndachíñura chí Hazor. Ta ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱kuumií ta̱ rey xi̱kuu ta̱ Sísara, ta ta̱yóʼo ni̱xi̱yora chí Haróset-Ha-Goyim. 3 Ta̱ Jabín xi̱kuumiíra 900 carreta tú xi̱xaʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi tú xi̱ñuʼu ka̱a ña̱ xi̱ín* nu̱ú xa̱ʼa̱,* ta xa̱a̱ 20 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ ndeéní sáxo̱ʼvi̱ra na̱ ñuu Israel. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, na̱ ñuu Israel xa̱kundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna.
4 Tiempo saá, ñá Débora ñá síʼi ta̱ Lapidot xi̱kuuñá profeta ta xi̱ndatiinñá ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 5 Ñáyóʼo xi̱xiyoñá xa̱ʼa̱ iin tú ñu̱u̱ yatin chí Ramá xíʼin Betel, chí nu̱ú ni̱xi̱yo yuku̱ nu̱ú xi̱ndoo na̱ tribu ta̱ Efraín. Ta na̱ ñuu Israel xi̱xaʼa̱nna nu̱úñá ña̱ va̱ʼa ndatiinñá ku̱a̱chi xíʼinna. 6 Tasaá ka̱nañá ta̱ Barac se̱ʼe ta̱ Abinoam, ta̱ ni̱xi̱yo chí Quedes ña̱ kúú kuenta na̱ tribu ta̱ Neftalí, ta ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel káʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼún: ‘Kúáʼan chí yuku̱ Tabor ta ná ku̱ʼu̱n 10,000 na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Neftalí xíʼin na̱ tribu ta̱ Zabulón xíʼún. 7 Ta chí yu̱ta Cisón ndataxii̱ ta̱ Sísara ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ soldado ta̱ Jabín ndaʼún, ta saátu ndiʼi carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi tú kúúmiína xíʼin ndiʼika na̱ soldado’”.
8 Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ Barac ña̱yóʼo, saá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Tá ná ku̱ʼún xíʼi̱n, ku̱ʼu̱nvai̱; soo tá ná va̱ása ku̱ʼún xíʼi̱n, va̱ása ku̱ʼi̱n”. 9 Tasaá nda̱kuiinñá yuʼúra: “Ku̱ʼu̱nvai̱ xíʼún. Soo su̱ví yóʼó kúú ta̱ ndukáʼnu xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ʼún kanitáʼún, saáchi Jehová kuniñúʼura iin ñaʼá ña̱ va̱ʼa kaʼníñá ta̱ Sísara”. Tasaá nda̱kundichi ñá Débora ta nda̱kiʼinñá ku̱a̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ Barac chí Quedes. 10 Ta̱ Barac ka̱nara na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Zabulón xíʼin na̱ tribu ta̱ Neftalí chí Quedes, ta 10,000 kúú na̱ ta̱a nda̱kutáʼan ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra. Ta ni̱xa̱ʼa̱ntu ñá Débora xíʼinra.
11 Ta, ta̱ Héber ta̱ xi̱kuu quenita ta̱ʼví-táʼanra xíʼin inkaka na̱ quenita na̱ se̱ʼe ta̱ Hobab, ta̱ xi̱kuu si̱so ta̱ Moisés. Ta i̱xava̱ʼara iin veʼe loʼo nu̱ú koora xa̱ʼa̱ iin yitu̱n káʼnu tú níndichi chí Zaananim, ña̱ kíndo̱o yatin chí Quedes.
12 Ta na̱túʼunna xíʼin ta̱ Sísara ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ta̱ Barac se̱ʼe ta̱ Abinoam chí yuku̱ Tabor. 13 Tasaá ndi̱ku̱n nda̱kaya ta̱ Sísara 900 carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi tú ñúʼu ka̱a ña̱ xi̱ín nu̱ú xa̱ʼa̱ ta saátu ndiʼi na̱ soldado na̱ ke̱e va̱xi xíʼinra chí Haróset-Ha-Goyim ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna chí yu̱ta Cisón. 14 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ñá Débora xíʼin ta̱ Barac: “Ná ku̱ʼu̱nyó, saáchi ki̱vi̱ vitin ndataxi Jehová ta̱ Sísara ndaʼún. Saáchi mií Jehová kúú ta̱ kanitáʼan xa̱ʼún”. Tasaá, ta̱ Barac xíʼin 10,000 na̱ ta̱a na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra nu̱una yuku̱ Tabor. 15 Ta mií Jehová sa̱sána-ini* ta̱ Sísara xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta saátu ndiʼi na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼin carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi, tasaá ku̱chiñu ta̱ Barac ka̱nitáʼanra xíʼinna. Tándi̱ʼi, nu̱u ta̱ Sísara ini carretara ta xi̱nura ku̱a̱ʼa̱nra. 16 Ta, ta̱ Barac ki̱xáʼara ndíku̱nra ku̱a̱ʼa̱nra sa̱tá ndiʼi na̱ soldado ta saátu carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi nda̱a̱ Haróset-Ha-Goyim ta xa̱ʼníra ndiʼi na̱ soldado ta̱ Sísara xíʼin espada. Kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ níka̱ku.
17 Soo ta̱ Sísara xi̱nura ni̱xa̱ʼa̱nra nda̱a̱ nu̱ú íyo veʼe ñá Jael, ñá síʼi ta̱ Héber ta̱ quenita, saáchi na̱ veʼe ta̱ Héber va̱ʼa xi̱kitáʼanna xíʼin ta̱ Jabín, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Hazor. 18 Ta ñá Jael ki̱tañá ni̱xa̱ʼa̱nñá nda̱kutáʼanñá xíʼin ta̱ Sísara ta ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Naʼa yóʼo táta, kúáki̱ʼvi ini veʼe. Va̱ása yi̱ʼvíún”. Tasaá ni̱ki̱ʼvira ini veʼe loʼo nu̱ú íyoñá ta nda̱kasiñá sa̱tára xíʼin iin ti̱ko̱to̱. 19 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Ixaún ña̱ ma̱ní taxi loʼo ti̱kui̱í koʼi̱, saáchi yíchi̱níi̱”.* Tasaá xu̱náñá ñii̱* ña̱ ñúʼu leche ini ta ta̱xiñárá xi̱ʼira, tándi̱ʼi nda̱kasi tukuñá sa̱tára. 20 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Kúáʼan koún chí yéʼé, ta tá ki̱xaa̱ iinna ndáka̱tu̱ʼunna yóʼó ‘¿Á ki̱xaa̱ iin ta̱a yóʼo?’, ka̱ʼún xíʼinna ña̱ va̱ása”.
21 Soo ñá Jael ñá síʼi ta̱ Héber, ki̱ʼinñá iin yitu̱n tú xi̱ín nu̱ú tú xíniñúʼuna ña̱ kátúnna veʼe válí ta saátu iin martillo. Ta tá kísi̱ naa ta̱ Sísara xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱naaníra, kúee kuití ku̱yatinñá nu̱ú kánduʼúra* ta ka̱niñá tú yitu̱n yóʼo xi̱níra xíʼin iin martillo ta ki̱tanú inka táʼví ta nda̱a̱ ni̱ti̱innú nu̱ú ñuʼú, tasaá ni̱xi̱ʼi̱vara.
22 Tá ni̱xa̱a̱ ta̱ Barac nándukúra ta̱ Sísara, ñá Jael ki̱tañá nda̱kutáʼanñá xíʼinra ta ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Naʼa, chi yóʼo kánduʼú ta̱a ta̱ nándukún”. Tasaá ni̱ki̱ʼvira xíʼinñá ini veʼe loʼo kán, ta xi̱nira ña̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱va ta̱ Sísara kánduʼúra kán ta ni̱ya̱ʼa níí yitu̱n xi̱níra kánduʼúra.
23 Ki̱vi̱ saá, Ndióxi̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼin na̱ ñuu Israel ña̱ ku̱chiñuna xíʼin ta̱ Jabín, ta̱ kúú rey chí Canaán. 24 Ta na̱ ñuu Israel nda̱kundeéna ndeéní ka̱nitáʼanna xíʼin ta̱ Jabín ta̱ kúú rey chí Canaán, nda̱a̱ tá ku̱chiñuna xa̱ʼnínara.
5 Ki̱vi̱ saá, ñá Débora xi̱tañá yaa yóʼo xíʼin ta̱ Barac se̱ʼe ta̱ Abinoam:
2 “Ndasakáʼnundó Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel
na̱ ni̱xa̱ʼa̱n ka̱nitáʼan na̱ va̱ása núʼni ixí* xi̱ní.
Ndasakáʼnundóra xa̱ʼa̱ na̱ ñuu na̱ chi̱kaa̱-ini ña̱ ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna.
3 Kuniso̱ʼo ndóʼó na̱ kúú rey, ndóʼó na̱ chíñu kuniso̱ʼondó.
Yi̱ʼi̱ katai̱ nu̱ú Jehová.
Katai̱ yaa nu̱ú Jehová ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
4 Jehová, tá ki̱taún chí Seír,
tá ki̱taún ku̱a̱ʼún chí nu̱ú ñuʼú na̱ Edom,
ñuʼú yóʼo ka̱ndaña, ta ndeéní ki̱xáʼa kúun sa̱vi̱;
ta vi̱kó ndu̱uña sa̱vi̱.
5 Yuku̱ ka̱ndaña nu̱ú Jehová,
nda̱a̱ yuku̱ Sinaí ka̱ndaña nu̱ú Jehová ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
6 Tá ni̱xi̱yo ta̱ Samgar se̱ʼe ta̱ Anat,
ta saátu tá ni̱xi̱yo ñá Jael, kǒo na̱ yiví níxi̱ka chí yichi̱ náʼnu;
ta na̱ yiví na̱ xi̱xika xi̱nandukúna inkaka yichi̱ válí nu̱ú kivi ku̱ʼu̱nna.
7 Na̱ yiví na̱ xi̱ndoo ñuu válí ña̱ ni̱xi̱yo chí Israel kǒokana,
kǒokana níxi̱yo nda̱a̱ tá ki̱xaa̱ yi̱ʼi̱ ñá Débora,
nda̱a̱ tá ndu̱i̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo siʼí na̱ ñuu Israel.
8 Na̱yóʼo nda̱kaxinna ndasakáʼnuna inka ndióxi̱.
Tasaá ni̱xi̱yoní ku̱a̱chi chí yéʼé ñuu.
Ni 40,000 xi̱kuu na̱ ñuu Israel,
kǒo nda̱a̱ ni iin lanza ta kǒo nda̱a̱ ni iin escudo níxi̱kuumiína.
9 Yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼin na̱ comandante na̱ ñuu Israel
na̱ chi̱kaa̱-ini ña̱ ku̱ʼu̱nna xíʼin na̱ ñuu ña̱ kanitáʼanna.
Ndasakáʼnundó Jehová.
10 Ndóʼó na̱ yósó* burro tí yáʼá;*
ndóʼó na̱ ndóo nu̱ú ti̱ko̱to̱ ña̱ yaʼviní,
ta saátu ndóʼó na̱ ku̱a̱ʼa̱n chí yichi̱,
ndakani va̱ʼa xi̱níndó.
11 Chí nu̱ú xíʼi kití ti̱kui̱í, kán xi̱taku̱ ña̱ xi̱natúʼun na̱ xi̱ndataʼví ti̱kui̱í.
Kán xi̱natúʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé Jehová,
saátu xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ xi̱ndoo ñuu válí ña̱ ni̱xi̱yo chí Israel.
Tasaá na̱ ñuu Jehová nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yéʼé ñuu.
12 Ndakáxí-iniún* Débora, ndakáxí-iniún.
Ndakáxí-iniún Débora, ndakáxí-iniún, ta kataún iin yaa.
Ndako̱o Barac, se̱ʼe ta̱ Abinoam, ndakiʼin na̱ preso ná ku̱ʼu̱nna xíʼún.
13 Na̱ ki̱ndoo nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ndóo na̱ chíñu;
na̱ ñuu Jehová ki̱xina nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ yiví na̱ ndakúní.
14 Na̱ tribu ta̱ Efraín kúú na̱ xi̱ndoo chí yoso̱;
ta kítáʼanna ku̱a̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu yóʼó ta̱ Benjamín.
Ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Makir ke̱e na̱ comandante
ta na̱ tribu ta̱ Zabulón xi̱kuu na̱ xi̱ndaka̱xin na̱ ta̱a na̱ koo soldado.
15 Na̱ ndísochíñu xíʼin na̱ tribu ta̱ Isacar chi̱ndeétáʼanna xíʼin ñá Débora.
Nda̱a̱ táki̱ʼva chi̱ndeétáʼan na̱ tribu ta̱ Isacar xíʼinñá, saátu chi̱ndeétáʼan ta̱ Barac xíʼinñá.
Chi̱ndaʼánara ku̱a̱ʼa̱n xáʼára chí yoso̱.
Soo na̱ tribu ta̱ Rubén ndeéní ni̱xi̱ka-inina.
16 ¿Nda̱chun nda̱kandúʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin kití tí ndíso u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ ve̱ení
ta xíniso̱ʼún ña̱ tívi na̱ pastor flauta nu̱ú ndikachi* sa̱na̱na?
Na̱ tribu ta̱ Rubén, ndeéní ni̱xi̱ka-inina.
17 Na̱ ni̱xi̱yo chí Galaad ki̱ndoona chí inka táʼví tá yu̱ta Jordán.
Na̱ tribu ta̱ Dan ki̱ndoona chí nu̱ú ni̱xi̱yo barcona.
Na̱ tribu ta̱ Aser nda̱kundoona yuʼú tá mar chí nu̱ú xi̱kixaa̱ tú barco,
ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níkeʼéna.
18 Na̱ tribu ta̱ Zabulón si̱lóʼo kuvina xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna chí yuku̱;
ta saátu na̱ tribu ta̱ Neftalí.
19 Ki̱xi na̱ rey ta ka̱nitáʼanna;
na̱ rey na̱ xáʼndachíñu chí Canaán ka̱nitáʼanna chí Taanac,
yatin chí nu̱ú xi̱ndikaa̱ ti̱kui̱í chí Meguidó.
Ta va̱ása níkuchiñuna ndakiʼinna nda̱a̱ ni loʼo plata ku̱ʼu̱n xíʼinna.
20 Nda̱a̱ ki̱mi tí íyo chí ndiví ka̱nitáʼanrí,
nda̱a̱ nu̱ú níndosorí chí ndiví ka̱nitáʼanrí xíʼin ta̱ Sísara.
21 Yu̱ta Cisón ka̱ñuurána,*
yu̱ta tá xa̱a̱ naʼání íyo, yu̱ta Cisón.
Ku̱chiñún ni̱xa̱ñi̱ún* na̱ ndakúní.
22 Tasaá chíi̱n tí kuáyi̱ xi̱kanindaaña nu̱ú ñuʼú
xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní xínurí ku̱a̱ʼa̱nrí.
23 ‘Sakúisochiʼñandó* Meroz, ka̱chi ta̱ ángel Jehová,
sakúisochiʼñandó na̱ ndóo kán,
saáchi va̱ása níkixina chindeétáʼanna xíʼin Jehová,
va̱ása níkixina xíʼin na̱ ta̱a na̱ ndakúní na̱ kúúmiína ña̱ chindeétáʼanna xíʼin Jehová’.
24 Ñá Jael, ñá síʼi ta̱ Héber ta̱ quenita,
ñákán kúú ñá káʼa̱n va̱ʼaníkana xa̱ʼa̱ nu̱ú ndiʼika ná ñaʼá;
káʼa̱n va̱ʼana xa̱ʼa̱ñá nu̱ú ndiʼika ná ñaʼá ná ndóo ini veʼe válí.
25 Ti̱kui̱íva ndu̱kúra; soo leche ta̱xiñá xi̱ʼira.
Ini iin ko̱ʼo̱ loʼo ña̱ kúnú ini ña̱ liviní chi̱kaa̱ñá leche tá ku̱yúú xi̱ʼira.
26 Xíʼin iin ndaʼa̱ñá ki̱ʼinñá iin yitu̱n tú kátúnna veʼe válí.
Xíʼin ndaʼa̱ kúaʼañá ki̱ʼinñá iin martillo ña̱ xíniñúʼu na̱ káchíñu.
Xíʼin ña̱yóʼo ka̱niñá ta̱ Sísara, ta ta̱ʼvíñá xi̱níra;
ni̱ya̱ʼa níí yitu̱n xi̱níra ta cha̱chi válíña.
27 Yatin xa̱ʼa̱ñá nda̱kavara, nda̱kavara ta va̱ása níkanda̱kara.
Yatin xa̱ʼa̱ñá nda̱kavara ta kán ki̱ndoovara.
Nu̱ú nda̱kavara, kán ni̱xi̱ʼi̱vara.
28 Iin ñá ñaʼá kítañá xítoñá chí ventana.
Siʼí ta̱ Sísara xítoñá chí ventana:
‘¿Nda̱chun kǒo carretara kíxaa̱?
¿Nda̱chun va̱ása táku̱ ña̱ xínu kuáyi̱ sa̱na̱ra va̱xirí?’.
29 Ná ñaʼá ná ndíchiní ná íyo veʼeñá xi̱ndakuiinná yuʼúñá,
ta saátu miíñá tuku ta tuku xi̱kaʼa̱nñá ña̱yóʼo:
30 ‘Sana ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ nda̱kiʼinvana ndátaʼvína:
iin ñá loʼo, u̱vi̱ ñá loʼo ndákiʼin iin tá iin na̱ ta̱a na̱ ni̱xa̱ʼa̱n ka̱nitáʼan;
ti̱ko̱to̱ ña̱ nda̱kaʼyina ndakiʼin ta̱ Sísara, ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ndakiʼinra kúú ti̱ko̱to̱ ña̱ nda̱kaʼyina;
iin ti̱ko̱to̱ ña̱ ni̱ku̱kuna, ti̱ko̱to̱ ña̱ nda̱kaʼyina, u̱vi̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ ni̱ku̱kuna
kuñuʼu su̱kún na̱ ni̱xa̱ʼa̱n nda̱kiʼinña’.
31 Saá ná kuvi ndiʼi na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó Jehová,
soo na̱ kúʼvi̱-ini xíni yóʼó ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñu̱ʼu,* ña̱ yéʼe̱níña ta táxaníña tá sa̱kán va̱xi kánaña”.
Ta 40 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ kǒoka ku̱a̱chi níxi̱yo nu̱ú ñuʼú kán.
6 Na̱ ñuu Israel ki̱xáʼa tukuna kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová nda̱taxirana u̱xa̱ ku̱i̱ya̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu Madián. 2 Ta na̱ ñuu Madián ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ kúni̱ miína xíʼin na̱ ñuu Israel. Ta ku̱a̱chi na̱ ñuu Madián, na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana kéʼéna nu̱ú koose̱ʼéna* chí yuku̱, ti̱xin kavá á inkaka lugar nu̱ú va̱ása kivi ndani̱ʼínana. 3 Tá xi̱chiʼi na̱ ñuu Israel, na̱ madianita, na̱ amalequita xíʼin na̱ xi̱ndoo chí oriente xi̱xaa̱na xi̱kanitáʼanna xíʼinna. 4 Xi̱xaa̱na xi̱kundoona yatin kán ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼinna ta xi̱sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi ña̱ xi̱chiʼi na̱ ñuu Israel iníísaá nu̱ú ñuʼú ña̱ xi̱kuumiína iinsaá nda̱a̱ Gaza, ta va̱ása níxi̱sandákoona ña̱ kuxu na̱ ñuu Israel ta xi̱ndakiʼinna ndiʼi ndikachi,* si̱ndi̱ki̱ xíʼin burro sa̱na̱na. 5 Saáchi xi̱xaa̱na xíʼin kití sa̱na̱na ta saátu veʼe válína, ta ku̱a̱ʼání xi̱kuuna nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú tí ti̱ka náʼnu. Ku̱a̱ʼání xi̱kuuna ta saátu ku̱a̱ʼání xi̱kuu camello sa̱na̱na ta kǒo na̱ níxi̱kivi ndakaʼvi-ñaʼá ta xi̱xaa̱na ñuu kán ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱naña. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo na̱ ñuu Israel ki̱ndoo ndáʼvi va̱ʼana i̱xaa na̱ ñuu Madián; ña̱kán xa̱kundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna.
7 Tá ki̱xáʼa na̱ ñuu Israel xákundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná sakǎkurana nu̱ú na̱ ñuu Madián, 8 Jehová chi̱ndaʼára iin profeta ña̱ ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ta̱vá ndóʼó chí ñuu Egipto nu̱ú i̱xandúxana xíʼinndó ña̱ kachíñundó nu̱úna. 9 Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ sa̱kǎku ndóʼó nu̱ú na̱ ñuu Egipto ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ i̱xandi̱va̱ʼa xíʼinndó ta ta̱vái̱ ndiʼi na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó nu̱ú ñuʼúna ta nda̱taxii̱ña ndaʼa̱ndó. 10 Ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó: “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó. Va̱ása ndasakáʼnundó ndióxi̱ na̱ amorreo na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóondó”. Soo ndóʼó va̱ása níkandíxandó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó’”.
11 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo, ta̱ ángel Jehová ni̱xa̱a̱ra xi̱koora* chí xa̱ʼa̱ yitu̱n káʼnu tú níndichi chí Ofrá, nu̱ú ñuʼú ña̱ kúú kuenta ta̱ Joás ta̱ abí-ezrita. Ta̱ Gedeón se̱ʼe ta̱ Joás ndíkaa̱ra kísira trigo chí nu̱ú xáñi̱na* uva ña̱ va̱ʼa kǒo kuni na̱ madianita trigo yóʼo. 12 Tasaá ta̱ ángel Jehová ki̱tara nu̱úra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Jehová íyora xíʼún, yóʼó ta̱ ndakúní ta̱ va̱ʼaní kánitáʼan”. 13 Ta ta̱ Gedeón nda̱kuiinra yuʼúra: “Káʼnu koo iniún xa̱ʼíi̱ táta, soo tá íyo Jehová xíʼinndi̱, ¿nda̱chun ndóʼondi̱ ndiʼi ña̱yóʼo? ¿Ndáaña ku̱u xíʼin ndiʼi ña̱ va̱ʼaní xi̱natúʼun na̱ yivándi̱ xíʼinndi̱? Na̱kán xi̱kaʼa̱nna xíʼinndi̱: ‘Jehová kúú ta̱ ta̱vá miíyó chí ñuu Egipto’. Soo vitin sa̱ndákoondaʼa̱ Jehová ndi̱ʼi̱ ta nda̱taxira ndi̱ʼi̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu Madián”. 14 Ta Jehová nda̱kotora nu̱úra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúáʼan, chi xíʼin ndee̱ ña̱ kúúmiíún kuchiñuvaún sakǎkún na̱ ñuu Israel ndaʼa̱ na̱ ñuu Madián. ¿Á su̱ví yi̱ʼi̱va kúú ta̱ chíndaʼá yóʼó ña̱ ku̱ʼún?”. 15 Soo ta̱ Gedeón nda̱kuiinra yuʼúra: “Káʼnu koo iniún Jehová, ¿soo ndáa ki̱ʼva sakǎku yi̱ʼi̱ na̱ ñuu Israel? Na̱ veʼe yi̱ʼi̱ kúú na̱ loʼoníka ndáyáʼvi nu̱ú na̱ tribu ta̱ Manasés. Ta ti̱xin veʼe yivái̱, yi̱ʼi̱ kúú ta̱ loʼoníka ndáyáʼvi”. 16 Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Yi̱ʼi̱ chindeétáʼan xíʼún ña̱ kuchiñún kanitáʼún xíʼin na̱ ñuu Madián, ta nda̱a̱ táki̱ʼva kuchiñún kanitáʼún xíʼin iin kuití ta̱a saá kuchiñún xíʼinna”.
17 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gedeón xíʼinra: “Tá ndixa kíndo̱o-iniún xíʼin ña̱ kéʼíi̱, na̱ʼa̱ iin señal nu̱úi̱ ña̱ miíún kúú ta̱ káʼa̱n xíʼi̱n. 18 Ixaún ña̱ ma̱ní kundatún nda̱a̱ ná ndikói̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ kúni̱i̱ taxii̱ ndaʼún ta chindoi̱ña nu̱ún”. Ta ta̱ ángel nda̱kuiinra yuʼúra: “Yóʼo kundatui̱ nda̱a̱ ná ndikóún”. 19 Ta ta̱ Gedeón ni̱ki̱ʼvira ini veʼera ta sa̱chíʼyo̱ra* iin ti̱xúʼú loʼo ta xíʼin 11 kilo* ña̱ harina ke̱ʼéra si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* xíʼin, ta̱ánra ku̱ñu ti̱xin iin canasta ta tá caldo* ta̱ánrará ini iin ki̱si, tándi̱ʼi níʼira ndiʼi ña̱yóʼo ni̱xa̱ʼa̱n xíʼinra nu̱ú íyo ta̱ ángel xa̱ʼa̱ iin yitu̱n káʼnu ta ta̱ánraña kuxura.
20 Soo ta̱ ángel Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kiʼin ku̱ñu ta saátu si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin, ta chindósoña sa̱tá yu̱u̱ káʼnu káa ta sakáún caldo sa̱táña”. Tasaá ke̱ʼévara. 21 Ta ta̱ ángel Jehová sa̱káa̱ra ndaʼa̱ra xíʼin yitu̱n tú níʼira ta nu̱ú túyóʼo ni̱tu̱ndaaña sa̱tá ku̱ñu ta saátu sa̱tá si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin, ta sa̱tá yu̱u̱ kán ka̱na ñuʼu̱ ta xa̱ʼmiña ndiʼi ku̱ñu ta saátu si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin. Tasaá nda̱ñúʼu ta̱ ángel Jehová nu̱úra. 22 Ta ndi̱ku̱n saá ku̱ndaa̱-ini ta̱ Gedeón ña̱ iin ángel mií Jehová kúú ta̱ xi̱nira.
Tasaá ndi̱ku̱n ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ndáʼviníi̱, táta káʼnu Jehová, saáchi xi̱ninu̱úi̱ ta̱ ángel Jehová”. 23 Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Va̱ása kundi̱ʼi-iniún, ta va̱ása yi̱ʼvíún saáchi va̱ása kuvivíún”. 24 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱ Gedeón i̱xava̱ʼara iin altar Jehová kán, ta nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin naníña Jehová-Salom.* Ta níndichikaña chí Ofrá ña̱ kúú kuenta na̱ abí-ezrita.
25 Mií ñuú saá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra: “Kiʼin si̱ndi̱ki̱ yúta̱* sa̱na̱ yiváún tí kúúmií u̱xa̱ ku̱i̱ya̱. Tándi̱ʼi sandúva altar ña̱ Baal ña̱ kúú kuenta yiváún ta kaʼnda yitu̱n tú ndásakáʼnuna* tú níndichi síi̱n* altar yóʼo. 26 Tándi̱ʼi, kuniñúʼu yu̱u̱ yóʼo ña̱ ixava̱ʼún iin altar Jehová Ndióxi̱ún chí nu̱ú súkun sa̱tá yu̱u̱ yóʼo. Tasaá kiʼún si̱ndi̱ki̱ yúta̱* ta chinúúnrí sa̱tá yitu̱n tú ndásakáʼnuna tú xa̱ʼnda válíún, ta kaʼmiúnrí* ña̱ so̱kóúnrí nu̱úi̱”.* 27 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ Gedeón ka̱nara u̱xu̱ na̱ ta̱a na̱ káchíñu nu̱úra ta ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra. Soo xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱yiʼvíra xi̱xinira na̱ veʼe yivára ta saátu na̱ ta̱a na̱ ñuu kán, va̱ása níkeʼéra ña̱yóʼo káʼñu* chi ñuúva ke̱ʼéraña.
28 Tá ni̱tu̱vi inka ki̱vi̱ tá nda̱koo na̱ ta̱a na̱ ñuu kán, xi̱nina ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na altar ña̱ Baal ta xa̱ʼndana yitu̱n tú ndásakáʼnuna tú xi̱ndichi síi̱n altar yóʼo, ta ni̱so̱kóna si̱ndi̱ki̱ yúta̱ nu̱ú altar ña̱ sa̱kán ku̱vaʼa. 29 Tasaá ki̱xáʼana ndáka̱tu̱ʼun-táʼanna: “¿Ndáana ke̱ʼé ña̱yóʼo?”. Tá xa̱a̱ ndi̱ʼi na̱ndukú va̱ʼana xa̱ʼa̱ña, ka̱china: “Ta̱ Gedeón se̱ʼe ta̱ Joás kúú ta̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo”. 30 Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ ta̱a na̱ ñuu kán ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Joás: “Ndataxi se̱ʼún ndaʼa̱ndi̱ ña̱ kaʼníndi̱ra saáchi sa̱ndúvara altar ña̱ Baal, ta xa̱ʼndara yitu̱n tú ndásakáʼnuna tú xi̱ndichi síi̱n altar yóʼo”. 31 Soo ta̱ Joás nda̱kuiinra yuʼú ndiʼi na̱ ta̱a na̱ káʼa̱n xíʼinra: “¿Á xíniñúʼuví ña̱ Baal ña̱ ndakiʼinndó tu̱ʼunña* ta sakǎkundóña? Ndiʼi na̱ ndákiʼin tu̱ʼunña kuvina xi̱ta̱a̱n* vitin. Tá iin ndióxi̱ kúúña, ná ndakiʼin miíña tu̱ʼunña saáchi altar miíña kúú ña̱ sa̱ndúvana”. 32 Ki̱vi̱ saá ki̱xáʼara káʼa̱nra Jerubaal* xíʼin ta̱ Gedeón ta xi̱kaʼa̱nra: “Ná ndakiʼin mií ña̱ Baal tu̱ʼunña saáchi altar miíña kúú ña̱ sa̱ndúvana”.
33 Na̱ madianita, na̱ amalequita xíʼin na̱ xi̱ndoo chí oriente nda̱kutáʼanna, ni̱ya̱ʼana yu̱ta ta ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona chí yoso̱ ña̱ Jezreel. 34 Tasaá espíritu Jehová ki̱xaa̱ña sa̱tá ta̱ Gedeón. Ña̱kán ti̱vira ndiki̱, ta na̱ abí-ezrita nda̱kutáʼanna xíʼinra ta nda̱kundiku̱nna sa̱tára. 35 Ta saátu chi̱ndaʼára sava na̱ ku̱a̱ʼa̱n natúʼun xíʼin na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Manasés, ta na̱ ta̱a na̱ tribu yóʼo nda̱kutáʼanna ta nda̱kundiku̱nna sa̱tára. Saátu chi̱ndaʼára na̱ ku̱a̱ʼa̱n natúʼun xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Aser, ta̱ Zabulón xíʼin ta̱ Neftalí ta na̱ ta̱a na̱ tribu yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nna nda̱kutáʼanna xíʼinra.
36 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gedeón xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱: “Tá ndixa kuniñúʼún yi̱ʼi̱ ña̱ sakǎkún na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ki̱ndoún xíʼi̱n, 37 kúni̱i̱ ná keʼún ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa na̱ʼúnña: chindúʼíi̱ ixí* ndikachi* chí nu̱ú ndátivina trigo. Ta tá iinlá ixí yóʼo ná ndaxi* ixaa yúyú soo ñuʼú nu̱ú kánduʼúña va̱ása níndaxiña, saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inii̱ ña̱ kuniñúʼún yi̱ʼi̱ ña̱ sakǎkún na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ki̱ndoún xíʼi̱n”. 38 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ku̱uva. Tá ya̱chi̱ní nda̱koora inka ki̱vi̱, ku̱ʼníra ixí yóʼo ta ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í ke̱e ti̱xinña ta nda̱a̱ kivi kutú iin ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini ña̱ xa̱a̱ chée va̱ʼa xíʼinrá. 39 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gedeón xíʼin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱: “Va̱ása sa̱ún xíʼi̱n, soo kúni̱i̱ ndukúi̱ inka ña̱ʼa nu̱ún. Íyo inkaka ña̱ kúni̱i̱ keʼíi̱ xíʼin ixí ndikachi yóʼo. Ixaún ña̱ ma̱ní sandáxiún iníísaá nu̱ú ñuʼú xíʼin yúyú soo ixí ndikachi yóʼo ná va̱ása ndaxiña”. 40 Ta ña̱kán kúú ña̱ ke̱ʼéva Ndióxi̱ ñuú saá. Yúyú sa̱ndáxirá iníísaá nu̱ú ñuʼú, soo ixí ndikachi va̱ása níndaxiña.
7 Tasaá ta̱ Jerubaal á ta̱ Gedeón, xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra ya̱chi̱ní nda̱koona ta ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱kundoona chí nu̱ú kána ti̱kui̱í chí Harod. Ta na̱ ñuu Madián ndóona chí táʼví norte, chí yoso̱ yatin nu̱ú ndíkaa̱ yuku̱ Moré. 2 Ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Gedeón: “Ku̱a̱ʼání kúú na̱ ta̱a ku̱a̱ʼa̱n xíʼún. Ña̱kán, va̱ása kivi ndataxii̱ na̱ ñuu Madián ndaʼa̱ndó, chi tá ná ndataxii̱na ndaʼa̱ndó, na̱ ñuu Israel sana ni̱nuní kunina* ta ka̱ʼa̱nna ña̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndakúnína kúú ña̱ ku̱chiñuna ni̱ka̱kuna. 3 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ixaún ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼún: ‘Ndiʼi ndóʼó na̱ yíʼvi, kivi ndikóndó nu̱ʼu̱ndó veʼendó’”. Saá kúú ña̱ xi̱tondosó ta̱ Gedeón na̱ ta̱a yóʼo. Tándi̱ʼi, 22,000 kúú na̱ nda̱kiʼin ku̱a̱ʼa̱n ta 10,000 kúú na̱ ki̱ndoo.
4 Ta ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼin ta̱ Gedeón: “Ku̱a̱ʼáníka kúú na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼún. Ka̱ʼa̱n xíʼinna ná ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ndíkaa̱ ti̱kui̱í, ta kán kotondosói̱na. Tá ná ka̱ʼi̱n xíʼún ‘Ta̱yóʼo kúú ta̱ ku̱ʼu̱n xíʼún’, ta̱ ta̱a yóʼo kúú ta̱ ku̱ʼu̱n xíʼinvaún. Soo tá ná ka̱ʼi̱n xíʼún ‘Va̱ása ku̱ʼu̱n ta̱yóʼo xíʼún’, ta̱ ta̱a yóʼo va̱ása ku̱ʼu̱nra xíʼún”. 5 Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gedeón xíʼin na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra ña̱ ná ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ndíkaa̱ ti̱kui̱í.
Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Gedeón: “Na̱ xíʼi ti̱kui̱í nda̱a̱ táki̱ʼva xíʼi ti̱na* ti̱kui̱í, ndataʼvína nu̱ú na̱ níxítí xíʼi ti̱kui̱í”. 6 Ta ndiʼi na̱ ta̱a na̱ chi̱kaa̱ ti̱kui̱í ini ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa koʼonará xi̱kuuna 300. Ta ndiʼika na̱ sava kán, xi̱kuxítína ña̱ va̱ʼa koʼona ti̱kui̱í.
7 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Gedeón: “Kuniñúʼi̱ 300 na̱ ta̱a na̱ xi̱ʼi ti̱kui̱í xíʼin ndaʼa̱na ña̱ sakǎkui̱ ndóʼó ta ndataxii̱ na̱ ñuu Madián ndaʼún. Soo ndiʼika na̱ ta̱a, ná ndikóna veʼena”. 8 Ña̱kán, tá xa̱a̱ ndi̱ʼi ta̱xi na̱ yiví ña̱ kuniñúʼu 300 saá na̱ ta̱a yóʼo ta saátu ndiki̱ ña̱ tivina, ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gedeón xíʼin ndiʼika na̱ ta̱a kán ná ndikóna veʼena ta ndáa 300 kuitína ki̱ndoo xíʼinra. Ta na̱ ñuu Madián ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona chí yoso̱ ña̱ ndíkaa̱ chí ni̱nu̱.
9 Ñuú saá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Gedeón: “Kúáʼan chí nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián ta kanitáʼún xíʼinna, chi yi̱ʼi̱ ndataxii̱na ndaʼún. 10 Soo tá yíʼviún kanitáʼún xíʼinna, kúáʼan chí nu̱ú ndóona xíʼin ta̱ Purá ta̱ chíndeétáʼan xíʼún. 11 Tá ná kuniso̱ʼún ña̱ káʼa̱nna saá ndundakú-iniún ña̱ va̱ʼa kanitáʼún xíʼinna”. Tasaá, miíra xíʼin ta̱ Purá ta̱ chíndeétáʼan xíʼinra ku̱yatinna yatin nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián.
12 Na̱ madianita, na̱ amalequita xíʼin na̱ xi̱ndoo chí oriente ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona iníísaá yoso̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin koʼndo ti̱ka náʼnu saá ni̱xi̱yona. Kǒo na̱ níxi̱kivi kaʼvi camello sa̱na̱na chi ku̱a̱ʼání xi̱kuurí, nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú yu̱ti ña̱ íyo yuʼú tá mar. 13 Tá ni̱xa̱a̱ ta̱ Gedeón nu̱ú ndóona, xi̱niso̱ʼora ña̱ nátúʼun iin ta̱a xíʼin inkara xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xa̱níra. Ta ka̱chira xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱xa̱níi̱: iin si̱ta̱váʼa ña̱ cebada ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱,* tíviníʼniña* ni̱ki̱ʼviña nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián ta ka̱nindaaña iin veʼe loʼo. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní ka̱nindaaña veʼe loʼo yóʼo, ndu̱vavaña”. 14 Ta ta̱ nátúʼunra xíʼin ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Xa̱ʼa̱ espada ta̱ Gedeón se̱ʼe ta̱ Joás ta̱ ñuu Israel káʼa̱nña. Ndióxi̱ ndataxira na̱ ñuu Madián xíʼin ndiʼi na̱ ki̱xaa̱ ndóo yóʼo ndaʼa̱ra”.
15 Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ Gedeón xa̱ʼa̱ xa̱ni yóʼo ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ kachiña, xi̱kuxítíra ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnura Ndióxi̱. Tándi̱ʼi, ndi̱kóra chí nu̱ú ndóo na̱ ñuu Israel ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ná ku̱ʼu̱nyó. Saáchi Jehová xa̱a̱ nda̱taxira na̱ ñuu Madián ndaʼa̱yó”. 16 Tándi̱ʼi, u̱ni̱ táʼví nda̱taʼvíra 300 saá na̱ ta̱a yóʼo, ta ta̱xira ndiki̱ ndaʼa̱ ndiʼina ta saátu ki̱si nu̱ú ñúʼu yitu̱n tú xíxi̱ ñuʼu̱ nu̱ú. 17 Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Koto va̱ʼandó ña̱ kéʼíi̱, ta keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼíi̱. Tá ná xa̱i̱ yatin nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián, keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva keʼíi̱. 18 Tá ná tivii̱ ndiki̱ ta saátu ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼi̱n, saátu ndóʼó xíniñúʼu tivindó ndiki̱ iníísaá sa̱tá nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián ta ndeéní ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo: ‘Kéʼéyóña xa̱ʼa̱ Jehová ta saátu xa̱ʼa̱ ta̱ Gedeón’”.
19 Ta̱ Gedeón xíʼin 100 na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra ni̱xa̱a̱na yatin nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián tá kúma̱níka kooña savañuú,* tá sa̱kán na̱sama na̱ ndáa, ta ti̱vina ndiki̱ ta sa̱kúachi válína ki̱si ña̱ níʼina ku̱a̱ʼa̱nna. 20 Tasaá, u̱ni̱ saá tiʼvi na̱ ta̱a ti̱vina ndiki̱ ta sa̱kúachi válína ki̱si ña̱ níʼina. Ta xíʼin ndaʼa̱ yitinna nda̱tiinna yitu̱n tú xíxi̱ ñuʼu̱ nu̱ú, ti̱vina ndiki̱ ña̱ níʼina chí ndaʼa̱ kúaʼana ta ndeéní ni̱nda̱ʼyi̱na: “Espada mií Jehová xíʼin espada ta̱ Gedeón”. 21 Ndiʼi na̱ ta̱a yóʼo táxi̱n xi̱kunditana iníísaá sa̱tá lugar nu̱ú ndóo na̱ ñuu Madián. Soo ndiʼi na̱ soldado na̱ sáa̱-ini xíni miína ki̱xáʼana xínuna ta ndáʼyi̱ kóʼóna* xínuna ku̱a̱ʼa̱nna. 22 Ta 300 saá na̱ ta̱a nda̱kundeéna ti̱vina ndiki̱, ta Jehová chi̱kaa̱ra-ini na̱ ta̱a na̱ ñuu Madián ña̱ ná kaʼní-táʼan miína xíʼin espadana. Ta na̱ soldado yóʼo xi̱nuna ni̱xa̱ʼa̱nna nda̱a̱ Bet-Sitá, nda̱a̱ Zererá iinsaá nda̱a̱ chí yuʼú ñuu ña̱ Abel-Meholá, yatin Tabat.
23 Tasaá ka̱nana na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa kundiku̱nna ku̱ʼu̱nna sa̱tá na̱ ñuu Madián: ka̱nana na̱ tribu ta̱ Neftalí, na̱ tribu ta̱ Aser xíʼin ndiʼi na̱ tribu ta̱ Manasés. 24 Ta ta̱ Gedeón chi̱ndaʼára na̱ ku̱a̱ʼa̱n natúʼun ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí yuku̱ ña̱ kúú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín: “Kúáʼanndó kanitáʼanndó xíʼin na̱ ñuu Madián ta ndakasindó ndiʼi nu̱ú kivi ya̱ʼana yu̱ta Jordán ta saátu ndiʼi nu̱ú ndáta̱ʼvírá iinsaá nda̱a̱ Bet-Bará”. Tasaá ndiʼi na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Efraín nda̱kutáʼanna ta nda̱kasina ndiʼi nu̱ú kivi ya̱ʼana chí yu̱ta Jordán ta saátu nu̱ú ndáta̱ʼví tá yu̱ta yóʼo iinsaá nda̱a̱ Bet-Bará. 25 Ta ti̱inna u̱vi̱ saá na̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ ñuu Madián: ta̱ Oreb xíʼin ta̱ Zeeb. Ta xa̱ʼnína ta̱ Oreb nu̱ú kánduʼú yu̱u̱ káʼnu ña̱ nda̱kiʼin ki̱vi̱ ta̱ Oreb, ta ta̱ Zeeb xa̱ʼnínara nu̱ú xáñi̱na* tí uva ña̱ nda̱kiʼin ki̱vi̱ ta̱ Zeeb. Ta nda̱kundeéna xi̱ndiku̱nna ni̱xa̱ʼa̱nna sa̱tá na̱ ñuu Madián, ta níʼina xi̱ní ta̱ Oreb xíʼin ta̱ Zeeb ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ Gedeón, yatin chí nu̱ú xi̱ndikaa̱ yu̱ta Jordán.
8 Tasaá na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Efraín ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna ta̱ Gedeón: “¿Nda̱chun ke̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinndi̱? ¿Nda̱chun kǒo nínatúʼún xíʼinndi̱ tá ni̱xa̱ʼún ka̱nitáʼún xíʼin na̱ ñuu Madián?”. Ta kininí ni̱nda̱ʼyi̱na nu̱úra. 2 Soo ta̱kán nda̱kuiinra: “Su̱ví ña̱ ndeéví kúú ña̱ ke̱ʼé yi̱ʼi̱ nu̱úka ña̱ ke̱ʼé ndóʼó, ¿chi á su̱ví va̱ʼaníkava ndiʼi ña̱ kíndo̱o nu̱ú chíʼi na̱ tribu ta̱ Efraín nu̱úka ndiʼi uva tí va̱ʼaní tí ndákaya na̱ veʼe ta̱ Abí-Ézer? 3 Ndióxi̱ nda̱taxira ta̱ Oreb xíʼin ta̱ Zeeb na̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ ñuu Madián ndaʼa̱ miíndó. Ña̱kán, su̱ví ña̱ ndeéví kúú ña̱ níkeʼé yi̱ʼi̱ nu̱úka ña̱ ke̱ʼé ndóʼó”. Tá ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna, ni̱ndi̱ko-inina.
4 Tándi̱ʼi, ta̱ Gedeón ni̱xa̱a̱ra nu̱ú ndíkaa̱ yu̱ta Jordán ta ni̱ya̱ʼara yu̱ta yóʼo. Ni ku̱naaníra ta saátu 300 saá na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra, nda̱kundeéna xi̱ndiku̱nna sa̱tá na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá. 5 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Sucot: “Ixandó ña̱ ma̱ní taxindó ña̱ kuxu na̱ ta̱a na̱ va̱xi xíʼi̱n, saáchi ku̱naanína ta ndíku̱nndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ sa̱tá ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná, na̱ rey na̱ ñuu Madián”. 6 Soo na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Sucot ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “¿Nda̱chun xíniñúʼu taxindi̱ ña̱ kuxu na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼún? ¿Á xa̱a̱ ti̱invaún ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná?”. 7 Tasaá nda̱kuiin ta̱ Gedeón yuʼúna: “Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo, kuniñúʼi̱ tú iñú tú íyo nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ ndatái̱ ñii̱ndó tá ná ndataxi Jehová ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná ndaʼíi̱”. 8 Tasaá nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí Penuel, ta táʼan ña̱ ndu̱kúra nu̱ú na̱ ñuu Sucot ndu̱kútura nu̱ú na̱ ta̱a na̱ ñuu Penuel, soo na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n na̱ ñuu Sucot. 9 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, saátu ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Penuel: “Tá xa̱a̱ ku̱chiñui̱ ka̱nitáʼi̱n xíʼinna ta ndi̱kói̱, saá sandíʼi-xa̱ʼíi̱ veʼe súkun ña̱ kúúmiíndó”.
10 Soo ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná xi̱ndoona chí Carcor xíʼin ki̱ʼva 15,000 na̱ soldado. Ndáa na̱yóʼo kuití kúú na̱ soldado na̱ xi̱kindo̱o na̱ ke̱e chí oriente, saáchi xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ 120,000 na̱ soldado na̱ xi̱kuumií espada. 11 Ta̱ Gedeón nda̱kundeéra ni̱xa̱ʼa̱nra chí yichi̱ nu̱ú xíka na̱ yiví na̱ xíkanuu, chí este ña̱ Nóbah xíʼin Jogbehá, ta ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼin na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá, ta na̱yóʼo va̱ása níxi̱yo tu̱ʼvana. 12 Soo ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná na̱ xi̱kuu rey ñuu Madián, xi̱nuvana. Soo ta̱ Gedeón xi̱ndiku̱nra sa̱tána ta ti̱invarana, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱yi̱ʼvíní na̱ soldado na̱ xi̱ndoo xíʼinna kán.
13 Tándi̱ʼi, ta̱ Gedeón se̱ʼe ta̱ Joás ndi̱kóra chí yichi̱ ña̱ xi̱yaʼa ku̱a̱ʼa̱n chí Heres tá xa̱a̱ ndi̱kóra ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nra ka̱nitáʼanra xíʼinna. 14 Tá ku̱a̱ʼa̱nra chí yichi̱, ti̱inra iin ta̱ loʼo ta̱ ñuu Sucot ta sa̱náʼma̱rara.* Ta̱ loʼo yóʼo ka̱ʼyira ki̱vi̱ na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ñuu Sucot ta saátu na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* yóʼo, ta 77 xi̱kuu na̱ ta̱a yóʼo. 15 Tasaá ni̱xa̱a̱ ta̱ Gedeón nu̱ú ndóo na̱ ta̱a na̱ ñuu Sucot ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Yóʼo ki̱xaa̱ ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná, chi xa̱ʼa̱ na̱yóʼo kúú ña̱ ku̱sikindaandó yi̱ʼi̱. Tá ka̱chindó: ‘¿Nda̱chun xíniñúʼu taxindi̱ ña̱ kuxu na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼún na̱ ku̱naa? ¿Á xa̱a̱ ti̱invaún ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná?’”. 16 Tándi̱ʼi, ti̱inra na̱ xi̱kuaʼa̱ na̱ ñuu Sucot ta ka̱nirana xíʼin tú iñú tú ni̱xi̱yo nu̱ú ñuʼú yi̱chí. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼéra xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Sucot. 17 Ta saátu, sa̱ndúvara veʼe súkun ña̱ xi̱ndichi chí Penuel ta xa̱ʼníra na̱ ta̱a na̱ ñuu kán.
18 Tasaá ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná: “¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱ na̱ ta̱a na̱ xa̱ʼníndó chí yuku̱ Tabor?”. Ta na̱kán nda̱kuiinna: “Nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ miíún saá xi̱naʼa̱na. Nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ se̱ʼe iin ta̱ rey saá xi̱naʼa̱ ndiʼina”. 19 Ta ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ñanivai̱ xi̱kuuna, se̱ʼe siʼíi̱ xi̱kuuna. Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ Jehová, Ndióxi̱ ta̱ táku, ña̱ va̱ása kaʼnívíi̱ ndóʼó tá kǒo níxaʼníndó na̱kán”. 20 Saá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin se̱ʼenu̱úra ta̱ Jéter: “Kama koún, kaʼnína”. Soo ta̱ loʼo yóʼo va̱ása nítavára espadara. Ta̱yóʼo xi̱yiʼvívara saáchi ta̱ loʼova xi̱kuura. 21 Ña̱kán ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Gedeón: “Tá ndixa ta̱a kúún, kaʼní miíún ndi̱ʼi̱”. Tasaá ta̱ Gedeón xa̱ʼníra ta̱ Zébah xíʼin ta̱ Zalmuná, ta nda̱kiʼinra ña̱ʼa ña̱ xi̱ñuʼu su̱kún camello sa̱na̱na ña̱ xi̱na̱ʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yo̱o̱.
22 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo, na̱ ta̱a ñuu Israel ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Gedeón: “Kaʼndachíñu nu̱úndi̱, saátu se̱ʼún ta saátu se̱ʼeñániún, saáchi yóʼó kúú ta̱ sa̱kǎku ndi̱ʼi̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu Madián”. 23 Soo ta̱ Gedeón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Va̱ása kaʼndachíñui̱ nu̱úndó ni se̱ʼi̱ va̱ása kaʼndachíñura nu̱úndó. Saáchi Jehová kúú ta̱ kaʼndachíñu nu̱úndó”. 24 Ta ni̱ka̱ʼa̱nka ta̱ Gedeón xíʼinna: “Ná ndukúi̱ iin ña̱ʼa nu̱úndó: iin tá iinndó taxindó iin siki̱ tí ñúʼu si̱ti̱n na̱ yiví ndaʼíi̱, tí nda̱kiʼinndó”. (Kachika na̱ ismaelita kúú na̱ ka̱nitáʼanna xíʼin, na̱yóʼo xi̱ñuʼu siki̱ tí oro si̱ti̱nna). 25 Ta na̱kán nda̱kuiinna: “Taxivandi̱rí ndaʼún”. Tasaá sa̱ndákaa̱na iin ti̱ko̱to̱ káni̱ ta nu̱ú ña̱kán iin tá iinna chi̱ndoona siki̱ tí ñúʼu si̱ti̱n na̱ yiví tí nda̱kiʼinna. 26 Ta ndiʼi siki̱ tí oro tí ñúʼu si̱ti̱n na̱ yiví tí nda̱kiʼinra, ve̱erí 19 kilo.* Ta saátu nda̱kiʼinra siki̱ tí xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yo̱o̱, siki̱ so̱ʼona, ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin ixí* ndikachi ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí* ña̱ xi̱ndixi na̱ rey na̱ ñuu Madián ta saátu siki̱ tí xi̱ñuʼu su̱kún camello sa̱na̱na.
27 Ta̱ Gedeón xi̱niñúʼura oro kán ña̱ va̱ʼa keʼéra iin efod,* ta ni̱na̱ʼa̱raña nu̱ú ndiʼina chí Ofrá, ña̱ xi̱kuu ñuu miíra. Ta ndiʼi na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ña̱ efod yóʼo, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra ña̱yóʼo, chi̱kaa̱ra miíra xíʼin na̱ veʼera ndaʼa̱ tu̱ndóʼo.
28 Saá kúú ña̱ ku̱chiñu na̱ ñuu Israel ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Madián. Ta va̱ása níkeʼéka na̱ ñuu Madián na̱ ñuu Israel. Ta 40 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ kǒoka ku̱a̱chi níxi̱yo nu̱ú ñuʼú kán tá tiempo ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ Gedeón.
29 Ta̱ Jerubaal* se̱ʼe ta̱ Joás ndi̱kóra veʼera, ta kán ki̱ndoora ni̱xi̱yora.
30 Ta 70 xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Gedeón, saáchi ku̱a̱ʼání ni̱xi̱yo ná síʼira. 31 Ta inka ñá síʼira* ñá ni̱xi̱yo chí Siquem ka̱kutu iin se̱ʼe ñáyóʼo ta chi̱núura ki̱vi̱ra ña̱ kunaníra Abimélec. 32 Ta̱ Gedeón se̱ʼe ta̱ Joás, ku̱si̱í-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tiempo xi̱takura, tasaá ni̱xi̱ʼi̱vara. Ta sa̱ndúxu̱nnara chí nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱ Joás yivára, chí Ofrá ña̱ xi̱kuu kuenta na̱ abí-ezrita.
33 Tá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Gedeón, na̱ ñuu Israel ki̱xáʼa tukuna ndásakáʼnuna ña̱ Baal, ta nda̱kaxinna ndasakáʼnuna ndióxi̱ Baal-Berit. 34 Ta na̱ ñuu Israel na̱ndóso-inina xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱na, ta̱ sa̱kǎku miína ndaʼa̱ ndiʼi na̱ xi̱saa̱-ini xi̱xiniñaʼá na̱ ni̱xi̱yo yatin nu̱ú ni̱xi̱yona. 35 Ta ni va̱ása nína̱ʼa̱na ña̱ ndixaní xi̱kuʼvi̱-inina* xi̱xinina na̱ veʼe ta̱ Jerubaal á ta̱ Gedeón, ni ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ke̱ʼéra xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel.
9 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ta̱ Abimélec se̱ʼe ta̱ Jerubaal ni̱xa̱ʼa̱nra chí Siquem ña̱ va̱ʼa kotora na̱ xitora na̱ xi̱kuu ku̱ʼva siʼíra. Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱yóʼo ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ veʼe xi̱íra ta̱ xi̱kuu yivá siʼíra: 2 “Ixandó ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱nndó xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱* nu̱ú na̱ ñuu Siquem: ‘¿Ndáaña kúú ña̱ va̱ʼaka nu̱úndó, ña̱ kaʼndachíñu 70 na̱ se̱ʼe ta̱ Jerubaal nu̱úndó á ña̱ kaʼndachíñu iin kuití ta̱a nu̱úndó? Ta ndakaʼánndó chi táʼan yatinvandó kúi̱’”.*
3 Ña̱kán na̱ xitora ku̱ʼva siʼíra ni̱xa̱ʼa̱nna ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem, ta na̱yóʼo nda̱kaxinna ña̱ kundiku̱nna ta̱ Abimélec saáchi xi̱kachina: “Táʼanvayó kúúra”.* 4 Ta saátu ta̱xina 70 xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼa̱ra, ña̱ ta̱vána ini templo ña̱ Baal-Berit. Ta ta̱ Abimélec xi̱niñúʼura ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndukúra na̱ ta̱a na̱ kǒo chiñu kúúmií ta ni kǒo ña̱ to̱ʼóna ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna xíʼinra. 5 Tándi̱ʼi, nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra veʼe yivára ña̱ ni̱xi̱yo chí Ofrá, ta sa̱tá iin kuití yu̱u̱ káʼnu xa̱ʼníra 70 saá na̱ ñanira na̱ xi̱kuu se̱ʼe yivára ta̱ Jerubaal. Ta iinlá ta̱ Jotán se̱ʼe ta̱ Jerubaal ta̱ loʼoka kúú ta̱ ni̱ka̱ku, saáchi xi̱koose̱ʼéra.*
6 Ta tándi̱ʼi, ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem ta saátu ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí Bet-Miló nda̱kutáʼanna yatin nu̱ú níndichi yitu̱n tú káʼnu, yatin nu̱ú xi̱ndichi nama̱* chí Siquem, ta kán nda̱saana ta̱ Abimélec rey.
7 Tá na̱túʼunna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jotán, ndi̱ku̱n nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí xi̱ní yuku̱ Guerizim ta kán xi̱ndichira ta ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ndóʼó na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼi̱n ta Ndióxi̱ kuniso̱ʼora ndóʼó.
8 ”Iin ki̱vi̱, ndiʼi tú yitu̱n nda̱kutáʼannú ña̱ va̱ʼa ndaka̱xinnú iin tú koo rey nu̱únú. Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nnú xíʼin tú olivo: ‘Kúni̱ndi̱ ña̱ ná koún rey nu̱úndi̱’. 9 Soo tú olivo nda̱kuiinnú: ‘¿Á sandákoovai̱ ña̱ tavái̱ aceite tá xíniñúʼuna ña̱ ndasakáʼnuna Ndióxi̱ ta saátu na̱ yiví, xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ʼi̱n kaʼndachíñui̱ nu̱ú inka yitu̱n?’. 10 Tasaá ndiʼika tú yitu̱n ni̱ka̱ʼa̱nnú xíʼin tú higo: ‘Naʼa ta kaʼndachíñún nu̱úndi̱’. 11 Soo tú higo nda̱kuiinnú: ‘¿Á sandákoi̱ ña̱ taxii̱ ku̱i̱ʼi tí vi̱si̱ní ta va̱ʼanírí, xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ʼi̱n kaʼndachíñui̱ nu̱ú inkaka yitu̱n?’. 12 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nnú xíʼin yitu̱n tú uva: ‘Naʼa ta kaʼndachíñún nu̱úndi̱’. 13 Soo tú uva nda̱kuiinnú: ‘¿Á sandákoovai̱ ña̱ tavái̱ vino tá xa̱á tá sákusi̱í-ini Ndióxi̱ ta saátu na̱ yiví, xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ʼi̱n kaʼndachíñui̱ nu̱ú inkaka yitu̱n?’. 14 Soo tándi̱ʼi, ndiʼika tú yitu̱n ni̱ka̱ʼa̱nnú xíʼin tú iñú: ‘Naʼa ta kaʼndachíñún nu̱úndi̱’. 15 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n tú iñú xíʼin ndiʼika yitu̱n: ‘Tá ndixa ndaka̱xinndó yi̱ʼi̱ ña̱ kaʼndachíñui̱ nu̱úndó, naʼandó koondó ku̱nda̱ti̱* xa̱ʼíi̱. Soo tá kǒo, ná kana ñuʼu̱ ndaʼa̱ tú iñú ta ná kaʼmiña ndiʼi tu̱xá tú íyo chí Líbano’.
16 ”Ña̱kán tá nda̱sandó ta̱ Abimélec rey, ¿á ndixa vií íyo ña̱ ke̱ʼéndó túvindó? ¿Á ni̱na̱ʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa-inindó xíʼin ta̱ Jerubaal ta saátu xíʼin na̱ veʼera? ¿Á ke̱ʼéndó xíʼinra nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱niñúʼu keʼéndó xíʼinra? 17 Ndáa si̱lóʼo kuvi yivái̱ tá ka̱nitáʼanra xa̱ʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa sakǎkura ndóʼó ndaʼa̱ na̱ ñuu Madián. 18 Soo vitin ndu̱undó contra xíʼin na̱ veʼe yivái̱ ta sa̱tá iin kuití yu̱u̱ káʼnu xa̱ʼníndó 70 saá se̱ʼeta̱ara. Ta ta̱ Abimélec se̱ʼera ta̱ ka̱ku xíʼin ñá xi̱kachíñu nu̱úra, nda̱sandóra rey nu̱ú ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem xa̱ʼa̱ ña̱ kúúra táʼanndó. 19 Tá ndixa vií ke̱ʼéndó xíʼin ta̱ Jerubaal túvindó ta saátu xíʼin na̱ veʼera, kusi̱í-inindó xa̱ʼa̱ ta̱ Abimélec ta ná kusi̱ítu-ini miíra xa̱ʼa̱ndó. 20 Soo tá kǒo, ná kuniñúʼu ta̱ Abimélec ñuʼu̱ ña̱ kaʼmira na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem ta saátu na̱ ndóo chí Bet-Miló, ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem ta saátu na̱ ndóo chí Bet-Miló ná kuniñúʼuna ñuʼu̱ ña̱ kaʼmina ta̱ Abimélec”.
21 Soo ta̱ Jotán xi̱nura ku̱a̱ʼa̱nra chí Beer, ta kán ki̱ndoora ni̱xi̱yora xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱yiʼvíra xi̱xinira ñanira ta̱ Abimélec.
22 U̱ni̱ ku̱i̱ya̱ xa̱ʼndachíñu ta̱ Abimélec ñuu Israel. 23 Tasaá, Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ sa̱a̱-ini na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem kunina ta̱ Abimélec. Ta na̱yóʼo va̱ása níxi̱ndiku̱nkanara. 24 Ña̱yóʼo ku̱uña ña̱ va̱ʼa ndacháʼvi ta̱ Abimélec ta saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem xa̱ʼa̱ ni̱i̱ 70 saá na̱ se̱ʼe ta̱ Jerubaal na̱ kininí xa̱ʼnína. Saáchi mií ta̱ Abimélec xa̱ʼní na̱ ñanira ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem chi̱ndeétáʼanna xíʼinra ña̱ xa̱ʼnírana. 25 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem chi̱ndoose̱ʼéna na̱ ta̱a chí xi̱ní yuku̱ ña̱ va̱ʼa tiinna ta̱ Abimélec. Ta na̱ ta̱a yóʼo xi̱ ixakuíʼnána ña̱ʼa ndiʼi na̱ xi̱yaʼa yatin yichi̱ nu̱ú xi̱ndoona. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, saá na̱túʼunna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Abimélec.
26 Tá tiempo saá, ta̱ Gaal se̱ʼe ta̱ Ébed xíʼin na̱ ñanira ni̱xa̱a̱na chí Siquem. Ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem nda̱kutáʼanna xíʼinra. 27 Ta na̱kán ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna chí yuku̱, nda̱kayana uva nu̱ú ñuʼúna, ni̱xa̱ñi̱narí* ta ke̱ʼéna iin vikó. Tándi̱ʼi ni̱ki̱ʼvina ini templo ndióxi̱na ta ki̱xáʼana xíxina, xíʼina ta káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xa̱ʼa̱ ta̱ Abimélec. 28 Ta ta̱ Gaal se̱ʼe ta̱ Ébed ni̱ka̱ʼa̱nra: “¿Ndáa ta̱ kúú ta̱ Abimélec ta ndáa ta̱ kúú ta̱ Siquem* ña̱ kachíñuyó nu̱úna? ¿Á su̱ví se̱ʼe ta̱ Jerubaal kúú ta̱ Abimélec ta ta̱ Zebul kúú ta̱ chíndeétáʼan xíʼinra? Va̱ʼaka ná kachíñuyó nu̱ú na̱ ta̱a na̱ veʼe ta̱ Hamor ta̱ xi̱kuu yivá ta̱ Siquem. ¿Soo nda̱chun xíniñúʼu kachíñuyó nu̱ú ta̱ Abimélec? 29 Tá yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu yóʼo, va̱ása taxivíi̱ ña̱ kaʼndachíñuka ta̱ Abimélec”. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Abimélec: “Ndakaya ndiʼi na̱ soldado na̱ kúúmiíún ta kixiún kanitáʼanyó”.
30 Ta ta̱ Zebul ta̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ ñuu kán, ni̱sa̱a̱níra tá ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Gaal se̱ʼe ta̱ Ébed. 31 Ña̱kán chi̱ndaʼá se̱ʼéra na̱ ku̱a̱ʼa̱n natúʼun ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Abimélec: “Ta̱ Gaal se̱ʼe ta̱ Ébed xíʼin na̱ ñanira ki̱xaa̱na Siquem ta káʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu ña̱ ná koona contraún. 32 Tá xa̱a̱ ná kuñuú kixiún xíʼin na̱ kítáʼan xíʼún ta koo tu̱ʼvandó kundatundó chí yuku̱. 33 Tá ná tu̱vi, tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kíta ñu̱ʼu* ndakiʼinndó ku̱ʼu̱nndó chí ñuu ta kanitáʼanndó xíʼinna. Tá ná kita ta̱ Gaal xíʼin na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra ña̱ kanitáʼanna xíʼún, chikaa̱níún ndee̱ ña̱ kuchiñún xíʼinra”.
34 Ña̱kán ta̱ Abimélec xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna tá ñuú, ta ku̱mí táʼví nda̱taʼvína ta ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona yatin ñuu Siquem. 35 Tá ki̱ta ta̱ Gaal se̱ʼe ta̱ Ébed ta ni̱xa̱a̱ra chí yéʼé ñuu kán, ta̱ Abimélec xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra ke̱ena chí nu̱ú ni̱xi̱yo se̱ʼéna. 36 Tá xi̱ni ta̱ Gaal na̱yóʼo, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Zebul: “Koto, chí xi̱ní yuku̱ káa va̱xinuu ku̱a̱ʼání na̱ yiví”. Soo ta̱ Zebul nda̱kuiinra yuʼúra: “Ku̱nda̱ti̱ yuku̱ káava kúú ña̱ xítoún, su̱ví na̱ yivíví kúúna”.
37 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo ta̱ Gaal ni̱ka̱ʼa̱nra: “Koto, va̱xi na̱ yiví chí ma̱ʼñú yuku̱, ta iin tiʼvina xa̱a̱ kúyatinna chí nu̱ú níndichi yitu̱n káʼnu chí Meonenim”. 38 Tasaá nda̱kuiin ta̱ Zebul yuʼúra: “¿Á su̱ví yóʼó kúú ta̱ ni̱nuní xi̱kuni? Ta ni̱ka̱ʼún: ‘¿Ndáa ta̱ kúú ta̱ Abimélec ña̱ kachíñuyó nu̱úra?’. ¿Á su̱ví na̱ yiví yóʼo kúú na̱ xi̱kundasíún xi̱xiniún? Ña̱kán, kúáʼan ta kanitáʼún xíʼinna”.
39 Ña̱kán ta̱ Gaal nda̱kunúura ku̱a̱ʼa̱nra nu̱ú na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem ta ka̱nitáʼanra xíʼin ta̱ Abimélec. 40 Ta̱ Abimélec xi̱ndiku̱nra ni̱xa̱ʼa̱nra sa̱tá ta̱ Gaal saáchi ta̱yóʼo xi̱nuvara. Ku̱a̱ʼání kúú na̱ ni̱xi̱ʼi̱, ta nda̱a̱ iníísaá yéʼé ñuu xi̱ndoo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yóʼo.
41 Ta̱ Abimélec nda̱kundeékara ni̱xi̱yora chí Arumá, ta ta̱ Zebul ta̱vára ta̱ Gaal xíʼin na̱ ñanira chí ñuu Siquem. 42 Tá inka ki̱vi̱, na̱ yiví ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna chí yuku̱, ta ta̱ Abimélec ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 43 Tasaá nda̱taʼvíra na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra u̱ni̱ tiʼvi ta xi̱koose̱ʼéna. Tá xi̱nira ña̱ kée na̱ yiví na̱ ñuu kán, ni̱xa̱ʼa̱nra ka̱nitáʼanra xíʼinna ta xa̱ʼnírana. 44 Ta̱ Abimélec xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼinna ta ku̱chiñuna ni̱xa̱a̱na nda̱a̱ yéʼé ñuu. Ta saátu inka u̱vi̱ tiʼvi na̱ ta̱a na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra ka̱nitáʼanna xíʼin ndiʼi na̱ xi̱ñuʼu chí yuku̱ ta xa̱ʼnínana. 45 Ta̱ Abimélec ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ ñuu kán iníísaá ki̱vi̱ ta ku̱chiñura nda̱kiʼinraña. Xa̱ʼníra ndiʼi na̱ yiví na̱ ni̱xi̱yo ñuu kán ta tándi̱ʼi sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱raña, ta xa̱tara ñi̱i̱ nu̱úña.
46 Tá ku̱ndaa̱-ini ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem na̱ ndóo ini veʼe súkun xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ndi̱ku̱n nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna koose̱ʼéna ini templo ña̱ El-Berit.* 47 Tá na̱túʼunna xíʼin ta̱ Abimélec ña̱ ini templo kán nda̱kutáʼan ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Siquem na̱ xi̱ndoo ini veʼe súkun, 48 miíra xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yuku̱ Zalmón. Ta̱ Abimélec ki̱ʼinra iin yácha, xa̱ʼndara ndaʼa̱ iin yitu̱n, chi̱núuranú so̱ko̱ra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra: “Kamandó, keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱”. 49 Ña̱kán ndiʼina xa̱ʼndana ndaʼa̱ yitu̱n ta nda̱kundiku̱nna ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tá ta̱ Abimélec. Chi̱ndoona ndaʼa̱ yitu̱n yóʼo chí nu̱ú ñúʼu-se̱ʼé na̱ yiví kán ta chi̱kaa̱na ñuʼu̱. Tasaá ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí veʼe súkun ña̱ ni̱xi̱yo chí Siquem, ta ndiʼi na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yóʼo xi̱kuuna 1,000.
50 Tándi̱ʼi, ta̱ Abimélec nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí Tebez, ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ ndóo ñuu kán ta ku̱chiñura nda̱kiʼinraña. 51 Ma̱ʼñú ñuu kán ni̱xi̱yo iin veʼe súkun, ta kán xi̱nu ndiʼi na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ ñuu kán ku̱a̱ʼa̱nna ta saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna. Kán nda̱kasina miína ta nda̱ana nda̱a̱ nu̱ú súkun va̱ʼa veʼe kán. 52 Ta ta̱ Abimélec ku̱chiñura ni̱xa̱a̱ra nda̱a̱ nu̱ú níndichi veʼe súkun, ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱raña. Tá ku̱yatinra chí yéʼé ña̱yóʼo ña̱ kaʼmiraña, 53 iin ñá ñaʼá sa̱ndákavañá yu̱u̱ ña̱ molino* xi̱ní ta̱ Abimélec, ta yu̱u̱ yóʼo ta̱ʼvíña xi̱níra. 54 Tasaá ndi̱ku̱n ka̱nara ta̱ chíndeétáʼan xíʼinra, ta̱ ndíso ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼura ña̱ kanitáʼanra, ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Tavá espadaún ta kaʼníún yi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa ná kǒo ka̱ʼa̱n nda̱a̱ ni iinna ña̱ iin ñaʼá kúú ñá xa̱ʼní yi̱ʼi̱”. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱ chíndeétáʼan xíʼinra ta̱vára espadara ta xa̱ʼnírara.
55 Tá xi̱ni na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ña̱ ni̱xi̱ʼi̱va ta̱ Abimélec, nda̱ndikóna veʼena. 56 Tasaá, ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé ta̱ Abimélec xíʼin yivára ndi̱kóña nu̱úra i̱xaa Ndióxi̱, saáchi xa̱ʼníra 70 na̱ ñanira. 57 Ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ ta̱a na̱ ñuu Siquem nda̱ndikóña nu̱úna i̱xaa Ndióxi̱. Saá kúú ña̱ nda̱kiʼinna chiʼña ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jotán se̱ʼe ta̱ Jerubaal.
10 Tándi̱ʼi, tá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Abimélec, ta̱ Tolá kúú ta̱ sa̱kǎku na̱ ñuu Israel. Ta̱yóʼo xi̱kuura se̱ʼe ta̱ Pua, se̱ʼe ta̱ Dodó, ta xi̱kuura táʼan na̱ tribu ta̱ Isacar. Ta ni̱xi̱yora chí Samir, nu̱ú ni̱xi̱yo yuku̱, nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín. 2 Ta 23 ku̱i̱ya̱ nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. Tasaá ni̱xi̱ʼi̱ra ta sa̱ndúxu̱nnara chí Samir.
3 Tándi̱ʼi, ki̱ʼva 22 ku̱i̱ya̱ nda̱tiin ta̱ Jaír ta̱ ni̱xi̱yo chí Galaad ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 4 Ni̱xi̱yo 30 se̱ʼeta̱ara, ta na̱yóʼo xi̱yosóna 30 burro ta xi̱kuumiína 30 ñuu. Ta ndiʼi ñuu yóʼo naníña Havot-Jaír nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin* ta íyoña chí Galaad. 5 Tándi̱ʼi, ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jaír ta sa̱ndúxu̱nnara chí Camón.
6 Ta na̱ ñuu Israel ki̱xáʼa tukuna kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ña̱ Baal, ña̱ Astoret, ndióxi̱ na̱ Aram,* ndióxi̱ na̱ Sidón, ndióxi̱ na̱ Moab, ndióxi̱ na̱ ammonita ta saátu ndióxi̱ na̱ filisteo. Ta ku̱xíkána nu̱ú Jehová ta va̱ása níndasakáʼnukanara. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová ni̱sa̱a̱ra xíʼin na̱ ñuu Israel ta nda̱taxirana ndaʼa̱ na̱ filisteo ta saátu ndaʼa̱ na̱ ammonita. 8 Ta i̱xandi̱va̱ʼanína xíʼin na̱ ñuu Israel ku̱i̱ya̱ kán ta sa̱xóʼvi̱nínana. Ta 18 ku̱i̱ya̱ sa̱xóʼvi̱na ndiʼi na̱ ñuu Israel na̱ ni̱xi̱yo chí Galaad ña̱ ndíkaa̱ chí inka táʼví yu̱ta Jordán, saáchi tá ya̱chi̱ ñuʼú yóʼo xi̱kuuña kuenta na̱ amorreo. 9 Ta na̱ ammonita nda̱a̱ xi̱yaʼana yu̱ta Jordán ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ tribu ta̱ Judá, na̱ tribu ta̱ Benjamín ta saátu na̱ veʼe ta̱ Efraín. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ki̱xáʼa ndíʼi̱ní-ini na̱ ñuu Israel. 10 Ña̱kán, ki̱xáʼana xákundáʼvina nu̱ú Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna. Ta xi̱kaʼa̱nna: “Ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi nu̱ún, saáchi sa̱ndákoondi̱ yóʼó ta̱ kúú Ndióxi̱ndi̱, ta ki̱xáʼandi̱ ndásakáʼnundi̱ ña̱ Baal”.
11 Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu Israel: “¿Á su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ nísakǎku ndóʼó chí Egipto ta saátu nu̱ú na̱ amorreo, na̱ ammonita, na̱ filisteo, 12 na̱ sidonio, na̱ amalequita xíʼin na̱ madianita tá i̱xandi̱va̱ʼana xíʼinndó? Tá xi̱xakundáʼvindó nu̱úi̱ ña̱ ná chindeétáʼi̱n xíʼinndó, yi̱ʼi̱ xi̱sakǎkui̱ ndóʼó ndaʼa̱ na̱kán. 13 Soo ndóʼó, sa̱ndákoondó yi̱ʼi̱ ta ki̱xáʼandó ndásakáʼnundó inka ndióxi̱. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, va̱ása sakǎkukai ndóʼó. 14 Kúáʼanndó ka̱ʼa̱nndó xíʼin na̱ ndióxi̱ na̱ nda̱kaxinndó ndasakáʼnundó ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinndó; ta na̱kán ná sakǎku ndóʼó tiempo ña̱ xóʼvi̱ndó”. 15 Soo na̱ ñuu Israel ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin Jehová: “Ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi nu̱ún. Kivi keʼún xíʼinndi̱ nda̱a̱ ndáaka ña̱ kúni̱ miíún. Soo ixaún ña̱ ma̱ní sakǎkún ndi̱ʼi̱”. 16 Ta sa̱ndákoona na̱ ndióxi̱ na̱ inka ñuu ta ki̱xáʼa tukuna ndásakáʼnuna Jehová. Ta va̱ása níkundeéka-inira kotora ña̱ xóʼvi̱ na̱ ñuu Israel.
17 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, na̱ ammonita nda̱kutáʼanna ta xi̱kundoona chí Galaad. Ta na̱ ñuu Israel nda̱kutáʼanna ta xi̱kundoona chí Mizpá. 18 Na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí Galaad ta saátu na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úna xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼin táʼanna: “¿Ndáa ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úyó tá ná ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼin na̱ ammonita? Ta̱kán kúú ta̱ kaʼndachíñu nu̱ú ndiʼi miíyó na̱ ndóo Galaad yóʼo”.
11 Ta̱ Jefté ta̱ ni̱xi̱yo chí Galaad xi̱kuura iin ta̱a ta̱ xi̱xini̱ní kanitáʼan. Xi̱kuura se̱ʼe iin ñaʼá ñá xi̱kisi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, ta yivára xi̱naníra Galaad. 2 Soo saátu ni̱xi̱yo se̱ʼe ta̱ Galaad xíʼin ñá síʼira. Tá xa̱ʼnu na̱yóʼo ta̱xínna ta̱ Jefté ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Va̱ása ndakiʼún nda̱a̱ ni iin herencia veʼe yiváyó, saáchi se̱ʼe inka ñaʼáva kúún”. 3 Ña̱kán xi̱nu ta̱ Jefté nu̱ú na̱ ñanira ta ku̱a̱ʼa̱nra koora chí Tob. Ta sava na̱ ta̱a na̱ kǒo chiñu kúúmií nda̱kutáʼanna ku̱a̱ʼa̱nna xíʼinra.
4 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, na̱ ammonita ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Israel. 5 Tá xi̱ni na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Galaad ña̱ ki̱xáʼa na̱ ammonita kánitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Israel, kama ni̱xa̱ʼa̱nna chí Tob ña̱ ndakiʼinna ta̱ Jefté ña̱ ndikóra xíʼinna. 6 Ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Jefté: “Kúni̱ndi̱ ña̱ ná koún comandante nu̱úndi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼin na̱ ammonita”. 7 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jefté xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Galaad: “¿Á su̱ví ndóʼó kúú na̱ xi̱saa̱ní-ini xi̱xini yi̱ʼi̱ ta nda̱a̱ ta̱xínndó yi̱ʼi̱ veʼe yivái̱? ¿Nda̱chun nándukúndó yi̱ʼi̱ vitin xa̱ʼa̱ ña̱ íyo tu̱ndóʼo nu̱úndó?”. 8 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Galaad xíʼin ta̱ Jefté: “Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ va̱xindi̱ nándukúndi̱ yóʼóva. Tá ná ku̱ʼún xíʼinndi̱ ta kanitáʼún xíʼin na̱ ammonita, yóʼó kúú ta̱ xa̱a̱ kuniʼi yichi̱ nu̱ú ndiʼi na̱ ndóo chí Galaad”. 9 Ta ta̱ Jefté ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Galaad: “Tá ná ku̱ʼi̱n xíʼinndó ña̱ kanitáʼi̱n xíʼin na̱ ammonita, ta mií Jehová ná chindeétáʼan xíʼi̱n ña̱ kuchiñui̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na, saá kúú ña̱ xa̱i̱ kuniʼi̱ yichi̱ nu̱úndó”. 10 Ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ñuu Galaad ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Jefté: “Jehová kúú testigo xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼún xíʼinndi̱ saá keʼévandi̱”. 11 Ña̱kán ta̱ Jefté ku̱a̱ʼa̱nra xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Galaad, ta na̱ ñuu nda̱sanara ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úna ta saátu ña̱ koora comandante nu̱ú na̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan. Ta chí Mizpá, ta̱ Jefté ndi̱kóra ni̱ka̱ʼa̱nra nu̱ú ndiʼi na̱ yiví ndiʼi ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, ta ke̱ʼéra ña̱yóʼo nu̱ú Jehová.
12 Tasaá, ta̱ Jefté chi̱ndaʼára sava na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ta̱ rey na̱ ammonita: “¿Nda̱chun va̱xiún nu̱ú ñuʼíi̱ ña̱ kanitáʼún xíʼi̱n?”. 13 Ta̱ rey na̱ ammonita ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ chi̱ndaʼá ta̱ Jefté: “Tá ke̱e na̱ ñuu Israel chí ñuu Egipto nda̱kiʼinna ñuʼíi̱, nda̱kiʼinna ña̱ íyo chí Arnón iinsaá nda̱a̱ Jaboc ta iinsaá nda̱a̱ nu̱ú ndíkaa̱ yu̱ta Jordán. Vitin sandándikóndóña ndaʼíi̱, ña̱ va̱ʼa kǒo ku̱a̱chi koo”. 14 Ta ta̱ Jefté chi̱ndaʼá tukura na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ rey na̱ ammonita 15 ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra:
“Ña̱yóʼo kúú ña̱ káchi ta̱ Jefté: ‘Na̱ ñuu Israel va̱ása níndakiʼinna ñuʼú na̱ moabita ni ñuʼú na̱ ammonita. 16 Tá ke̱e na̱ ñuu Israel chí ñuu Egipto, ni̱xi̱kana nu̱ú ñuʼú yi̱chí iinsaá nda̱a̱ mar Rojo ta ni̱xa̱a̱na nda̱a̱ Cadés. 17 Tasaá na̱ ñuu Israel chi̱ndaʼána sava na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ta̱ rey ñuu Edom: “Ixaún ña̱ ma̱ní taxi loʼo ná ya̱ʼandi̱ nu̱ú ñuʼún”. Ta ta̱ rey ñuu Edom kǒo nítaxira ya̱ʼana. Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ rey ñuu Moab, ta ni ta̱yóʼo kǒo nítaxira ya̱ʼana. Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ ñuu Israel ki̱ndoona chí Cadés. 18 Tá ni̱xi̱kana chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, va̱ása níki̱ʼvivína nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Edom ni nu̱ú ñuʼú na̱ Moab, saáchi chí yuʼú ñuʼúvana ni̱ya̱ʼana. Chí táʼví este nu̱ú ñuʼú na̱ Moab kúú nu̱ú ni̱ya̱ʼana ta ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona nda̱a̱ yoso̱ ña̱ Arnón, va̱ása níki̱ʼvina nu̱ú ñuʼú na̱ Moab, saáchi chí Arnón xi̱ndiʼi ñuʼú na̱ ñuu Moab.
19 ”’Tándi̱ʼi, na̱ ñuu Israel chi̱ndaʼána sava na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Sehón, ta̱ rey na̱ amorreo ta̱ xi̱xaʼndachíñu chí Hesbón: “Ixaún ña̱ ma̱ní, taxi loʼo ná ya̱ʼandi̱ nu̱ú ñuʼún ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ndi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nndi̱”. 20 Ta̱ Sehón va̱ása níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ ñuu Israel ta va̱ása nítaxira ya̱ʼana nu̱ú ñuʼúra. Nu̱úka ña̱yóʼo, nda̱kayara ndiʼi na̱ soldado na̱ kúúmiíra ta ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱kundoona chí Jáhaz ta ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Israel. 21 Tá xi̱ni Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ña̱yóʼo, nda̱taxira ta̱ Sehón ta saátu ndiʼi na̱ ñuura ndaʼa̱ na̱ ñuu Israel. Ta na̱yóʼo ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ amorreo ta nda̱kiʼinna ndiʼi ñuʼú nu̱ú ni̱xi̱yona. 22 Tasaá kúú ña̱ ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ndiʼi ñuʼú na̱ amorreo ña̱ ni̱xi̱yo chí yoso̱ ña̱ Arnón iinsaá nda̱a̱ Jaboc, ta saátu chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí iinsaá nda̱a̱ yu̱ta Jordán.
23 ”’Mií Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel kúú ta̱ ta̱vá na̱ amorreo nu̱ú ñuʼúna, ta ta̱xira ña̱yóʼo ndaʼa̱ na̱ ñuu Israel. Soo yóʼó vitin kúni̱ún taváún na̱ ñuu Israel. 24 ¿Á va̱ása ndákiʼin miíún ndiʼi ña̱ táxi ndióxi̱ún Kemós ndaʼún? Ta saátu ndi̱ʼi̱ ndakiʼinndi̱ ndiʼi ñuʼú ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ndi̱. 25 ¿Á va̱ʼaka yóʼó nu̱ú ta̱ Balac se̱ʼe ta̱ Zipor ta̱ rey ñuu Moab? ¿Á na̱túʼun kúáchi ta̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Israel ta á ka̱nitáʼanra xíʼinna? 26 Xa̱a̱ 300 ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ íyo na̱ ñuu Israel chí Hesbón ta saátu ñuu válí ña̱ íyo yóʼo, Aroer ta saátu ñuu válí ña̱ íyo yóʼo ta saátu ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí yuʼú yoso̱ ña̱ Arnón. ¿Nda̱chun va̱ása níndakiʼinndó ñuʼú yóʼo ndiʼi tiempo yóʼo? 27 Yi̱ʼi̱ kǒo ña̱ va̱ása va̱ʼa níkeʼíi̱ xíʼún, soo yóʼó va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ kéʼún chi kánitáʼún xíʼi̱n. Vitin, Jehová ta̱ kúú Juez ná ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel ta saátu xíʼin na̱ ammonita’”.
28 Soo ta̱ rey na̱ ammonita va̱ása níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ chi̱ndaʼá ta̱ Jefté.
29 Tasaá ta̱xi Jehová espíritu santora ndaʼa̱ ta̱ Jefté, ta ta̱yóʼo ni̱ya̱ʼara chí Galaad ta saátu nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Manasés ta ndi̱kóra chí Mizpé ña̱ ndíkaa̱ chí Galaad. Ta kán ke̱era ku̱a̱ʼa̱nra kanitáʼanra xíʼin na̱ ammonita.
30 Ta ta̱ Jefté ki̱ndoora ña̱yóʼo xíʼin Jehová: “Tá ná chindeétáʼún xíʼi̱n ña̱ kuchiñui̱ kanitáʼi̱n xíʼin na̱ ammonita,* 31 na̱ siʼna ná kita chí yéʼé veʼi̱ ña̱ ndakiʼinna yi̱ʼi̱ tá ná ndi̱kói̱ ña̱ ni̱xa̱ʼi̱n ka̱nitáʼi̱n xíʼin na̱ ammonita, ndataxii̱na ndaʼa̱ miíún Jehová. Ta koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ xáʼmina ña̱ sóko̱na nu̱ún”.*
32 Ta̱ Jefté ni̱xa̱ʼa̱nra ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ ammonita, ta Jehová nda̱taxira na̱yóʼo ndaʼa̱ra. 33 Ta ki̱xáʼara xáʼnírana chí Aroer iinsaá nda̱a̱ Minit ta saátu nda̱a̱ Abel-Keramim, ta ku̱chiñura nda̱kiʼinra 20 ñuu. Ku̱a̱ʼání na̱ yiví ni̱xi̱ʼi̱, saá kúú ña̱ ku̱chiñu na̱ ñuu Israel ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ammonita.
34 Tá ndi̱kó ta̱ Jefté veʼera chí Mizpá, ñá loʼo se̱ʼera kúú ñá ki̱ta nda̱kiʼin-ñaʼá ta sákaʼañá pandereta ta tíxáʼañá. Iinlá ñáyóʼo xi̱kuu se̱ʼera, saáchi va̱ása níxi̱yoka ta̱a á ñaʼá se̱ʼera. 35 Tá xi̱nirañá, nda̱tára ti̱ko̱to̱ra ta ka̱chira: “Ay se̱ʼe miíi̱, kúsuchíní-inii̱ saáchi xíkaní chindaʼíi̱ yóʼó ku̱ʼún. Xa̱a̱ ki̱ndoi̱ xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta xíniñúʼu saxínui̱ña”.
36 Ta ñáyóʼo ka̱chiñá: “Yivá miíi̱, tá xa̱a̱ saá ki̱ndoún xíʼin Jehová xíniñúʼu keʼún xíʼi̱n nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼún, saáchi Jehová xa̱a̱ nda̱taxira na̱ ammonita na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ndaʼún”. 37 Soo ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin yiváñá: “Iinlá ña̱yóʼo ndúkúi̱ nu̱ún, taxi ña̱ ná ku̱ʼi̱n xíʼin ná migai̱ u̱vi̱ yo̱o̱ chí yuku̱ ña̱ va̱ʼa kuakui̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni iin ki̱vi̱ va̱ása tindaʼíi̱”.
38 Ta yiváñá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Kivi ku̱ʼu̱nvaún”. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nñá u̱vi̱ yo̱o̱ xíʼin ná migañá chí yuku̱, ta xa̱kuñá xa̱ʼa̱ ña̱ ni iin ki̱vi̱ va̱ása tindaʼa̱ñá. 39 Tá ni̱ya̱ʼa u̱vi̱ yo̱o̱ ndi̱kóñá veʼe yiváñá, tasaá sa̱xínura ña̱ ki̱ndoora keʼéra. Ta ñáyóʼo nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása níki̱si̱ñá xíʼin ni iin ta̱a. Ta na̱ ñuu Israel ki̱xáʼana kúúmiína costumbre yóʼo: 40 ndiʼi ku̱i̱ya̱ ná válí ñuu Israel xi̱xaʼa̱nná ku̱mí ki̱vi̱ nu̱ú iin ku̱i̱ya̱ ña̱ chikaa̱ná ndee̱ xíʼin ñá se̱ʼe ta̱ Jefté, ta̱ ni̱xi̱yo chí Galaad.
12 Tasaá, na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Efraín nda̱kutáʼanna ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Zafón* ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nkúáchina* xíʼin ta̱ Jefté, ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼinra: “¿Nda̱chun va̱ása nínatúʼún xíʼinndi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ xíʼún tá ni̱ya̱ʼún ku̱a̱ʼún kanitáʼún xíʼin na̱ ammonita? Ña̱kán chikaa̱ndi̱ yóʼó ini veʼún ta kaʼmindi̱ yóʼó xíʼinña”. 2 Soo ta̱ Jefté ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Miíi̱ xíʼin na̱ ñui̱ xi̱kuumiíndi̱ iin ku̱a̱chi káʼnu xíʼin na̱ ammonita, ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó ña̱ chindeétáʼanndó xíʼinndi̱, soo va̱ása níkixindó sakǎkundó ndi̱ʼi̱. 3 Tá xi̱nii̱ ña̱ kǒondó va̱xi chindeétáʼan xíʼi̱n, nda̱kaxii̱n ku̱ʼi̱n kanitáʼi̱n xíʼin na̱ ammonita ni nda̱a̱ kivi kuvii̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Soo mií Jehová nda̱taxira na̱yóʼo ndaʼíi̱. Ña̱kán, ¿nda̱chun va̱xindó kanitáʼanndó xíʼi̱n vitin?”.
4 Tándi̱ʼi, ta̱ Jefté nda̱kayara ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ndóo chí Galaad ta ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ tribu ta̱ Efraín. Ta na̱ ta̱a na̱ ndóo chí Galaad ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ tribu ta̱ Efraín, chi na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna: “Ndóʼó na̱ galaadita na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín xíʼin nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Manasés, na̱ tribu ta̱ Efraínva xi̱kuundó ta vitin ke̱endó xíká sánandó”. 5 Ta na̱ ta̱a na̱ ndóo Galaad ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona chí nu̱ú yáʼana yu̱ta Jordán tá kúma̱níka xa̱a̱ na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Efraín. Tá xi̱kuni̱ na̱ tribu ta̱ Efraín kununa, xi̱kaʼa̱nna xíʼinna: “Taxi ná ya̱ʼi̱”. Tasaá, na̱ ta̱a na̱ ndóo Galaad xi̱nda̱ka̱tu̱ʼunna iin tá iin na̱yóʼo “¿Á ta̱ tribu ta̱ Efraín kúún?”. Tá xi̱ndakuiinna “Va̱ása”, 6 saá xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna “Tá ndixa, ka̱ʼa̱n shibolet”. Soo na̱kán xi̱kachina “Sibolet”, saáchi va̱ása níxikuchiñuna ka̱ʼa̱nna tu̱ʼun yóʼo. Ta chí nu̱ú xi̱yaʼana yu̱ta Jordán xi̱tiinnana ta xi̱xaʼnínana. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ni̱xi̱ʼi̱ 42,000 na̱ tribu ta̱ Efraín.
7 Ta̱ Jefté ta̱ ni̱xi̱yo chí Galaad nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱. Tándi̱ʼi, ni̱xi̱ʼi̱ra ta sa̱ndúxu̱nnara ñuura, chí Galaad.
8 Tándi̱ʼi, ta̱ Ibzán ta̱ ni̱xi̱yo chí Belén kúú ta̱ nda̱tiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 9 Ni̱xi̱yo 30 se̱ʼeta̱ara ta saátu 30 se̱ʼe-síʼira. Ta chi̱ndaʼára se̱ʼe-síʼira ña̱ tindaʼa̱ná xíʼin na̱ ta̱a na̱ va̱ása kúú táʼanra, ta ndu̱kúra 30 ná ñaʼá ña̱ va̱ʼa tindaʼa̱ná xíʼin se̱ʼeta̱ara. Ta nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel u̱xa̱ ku̱i̱ya̱. 10 Tasaá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Ibzán ta sa̱ndúxu̱nnara chí Belén.
11 Tándi̱ʼi, ta̱ Elón ta̱ tribu ta̱ Zabulón kúú ta̱ nda̱tiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. Ta 10 ku̱i̱ya̱ nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 12 Tasaá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Elón ta̱ tribu ta̱ Zabulón ta sa̱ndúxu̱nnara chí Ayalón, nu̱ú ñuʼú ña̱ xi̱kuu kuenta na̱ tribu ta̱ Zabulón.
13 Tándi̱ʼi, ta̱ Abdón se̱ʼe ta̱ Hilel ta̱ ni̱xi̱yo chí Piratón kúú ta̱ nda̱tiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 14 Ni̱xi̱yo 40 se̱ʼera ta 30 se̱ʼeñánira ta na̱yóʼo xi̱yosóna 70 burro. Ta u̱na̱ ku̱i̱ya̱ nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel. 15 Tasaá ta̱ Abdón se̱ʼe ta̱ Hilel ni̱xi̱ʼi̱ra ta sa̱ndúxu̱nnara chí Piratón, nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín, chí yuku̱ chí nu̱ú xi̱ndoo na̱ amalequita.
13 Na̱ ñuu Israel ndi̱kó tukuna ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱xi Jehová ña̱ ná saxóʼvi̱ na̱ filisteo na̱ ñuu Israel ki̱ʼva 40 ku̱i̱ya̱.
2 Tá tiempo saá ni̱xi̱yo iin ta̱a ta̱ xi̱naní Manóah ta̱ ñuu Zorá, ta na̱ veʼera xi̱kuu na̱ tribu ta̱ Dan. Ta ñá síʼira ñá núma̱ xi̱kuuñá ta kǒo se̱ʼeñá níxi̱yo. 3 Iin ki̱vi̱, ta̱ ángel Jehová ki̱tara nu̱úñá ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Ñá núma̱ kúún ta kǒo se̱ʼún, soo ke̱eva se̱ʼún ta sakákún iin ta̱ loʼo. 4 Kiʼún kuenta ña̱ va̱ása koʼún vino ni inkaka ndixi, ta saátu kǒo kuxún ña̱ʼa ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ña̱ kúúña ña̱ yaku̱a̱.* 5 Ke̱e se̱ʼún ta sakákún iin ta̱ loʼo. Ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása xíniñúʼu ta̱ʼnda̱ ixí* xi̱níra saáchi nda̱a̱ tá ná kakura koora ta̱ kachíñu nu̱ú Ndióxi̱,* ta ta̱yóʼo kúú ta̱ sakǎku na̱ ñuu Israel nu̱ú na̱ filisteo”.
6 Tasaá ñá ñaʼá yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nñá na̱túʼunñá xíʼin yii̱ñá xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta ka̱chiñá: “Iin ta̱a ta̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ki̱xira nu̱úi̱. Nda̱kanda̱ní-inii̱* xíʼin ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ra, saáchi náʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin ángel Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. Va̱ása nínda̱ka̱tu̱ʼíi̱nra ndáa míí ki̱xira ta ni va̱ása níka̱ʼa̱nra xíʼi̱n nda̱saa naníra. 7 Soo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: ‘Ke̱eva iin se̱ʼún ta sakákún iin ta̱ loʼo. Va̱ása koʼún vino ni inkaka ndixi, ta saátu kǒo kuxún ña̱ʼa ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ña̱ kúúña ña̱ yaku̱a̱. Saáchi nda̱a̱ tá ná kaku ta̱ loʼo yóʼo koora ta̱ kachíñu nu̱ú Ndióxi̱ iinsaá nda̱a̱ tá ná kuvira’”.
8 Ta̱ Manóah ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira ña̱yóʼo xíʼin Jehová: “Káʼnu koo iniún Jehová, soo ixaún ña̱ ma̱ní chindaʼá tukún ta̱a ta̱ káchíñu nu̱ún ña̱ ná kixi tukura ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱ ndáaña keʼéndi̱ xíʼin ta̱ loʼo ta̱ kaku”. 9 Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ xi̱niso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Manóah, xa̱ʼa̱ ña̱kán tá ndíkaa̱ ñá síʼira chí yuku̱, ta̱ ángel ta̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ kita tukura nu̱úñá. Soo yii̱ñá ta̱ Manóah kǒora íyo xíʼinñá. 10 Tándi̱ʼi, ñá ñaʼá yóʼo xínuñá ni̱xa̱ʼa̱nñá na̱túʼunñá xíʼin yii̱ñá. Ta ka̱chiñá: “Naʼa chi ki̱xaa̱ tuku ta̱ ta̱a ta̱ ki̱xi xi̱to yi̱ʼi̱ tá saá”.
11 Tasaá nda̱kiʼin ta̱ Manóah ku̱a̱ʼa̱nra xíʼin ñá síʼira chí nu̱ú ta̱ ta̱a kán ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Á yóʼó kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n xíʼin ñá síʼi̱?”. Ta ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “Yi̱ʼi̱ kúúvara”. 12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Manóah xíʼinra: “Ná xi̱nu ña̱ ni̱ka̱ʼún. Soo ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱ ndáa ki̱ʼva sakúaʼnundi̱ ta̱ loʼo yóʼo, ta saátu ndáaña keʼéra”. 13 Ta ta̱ ángel Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Manóah: “Ñá síʼún va̱ása xíniñúʼu keʼéñá ndiʼi ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinñá. 14 Va̱ása xíniñúʼu kaxíñá uva ni ña̱ʼa ña̱ ku̱vaʼa xíʼin tíyóʼo, saátu va̱ása xíniñúʼu koʼoñá vino ni inkaka ndixi ta va̱ása xíniñúʼu kuxuñá ña̱ʼa ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ña̱ kúúña ña̱ yaku̱a̱. Xíniñúʼu keʼéñá ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinñá”.
15 Tasaá ta̱ Manóah ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ ángel Jehová: “Ixaún ña̱ ma̱ní kundatún loʼo, ta ná keʼéndi̱ iin ti̱xúʼú* loʼo kuxún”. 16 Soo ta̱ ángel Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Manóah: “Tá ná kindo̱i̱, va̱ása kuxuvíi̱ ña̱ ixava̱ʼún. Soo tá kúni̱ún kivi kaʼmiúnña ta so̱kóúnña nu̱ú* Jehová”. Soo ta̱ Manóah va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inira ña̱ ángel mií Jehová kúú ta̱yóʼo. 17 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Manóah xíʼin ta̱ ángel Jehová: “¿Nda̱saa naníún? Kúni̱ndi̱ kunda̱a̱-inindi̱ tasaá ka̱ʼa̱n va̱ʼandi̱ xa̱ʼún tá ná xi̱nu ña̱ ni̱ka̱ʼún”. 18 Soo ta̱ ángel Jehová nda̱kuiinra: “Va̱ása nda̱ka̱tu̱ʼún ki̱víi̱, saáchi iin ña̱ kivi ndakanda̱ní-inina xíʼin kúú ña̱yóʼo”.
19 Ta ta̱ Manóah ki̱ʼinra iin ti̱xúʼú loʼo ta saátu trigo,* ta xa̱ʼmiraña nu̱ú iin yu̱u̱ káʼnu ña̱ va̱ʼa so̱kóraña nu̱ú Jehová. Ta nani xíto ta̱ Manóah xíʼin ñá síʼira ña̱ xíxi̱ ña̱yóʼo, Ndióxi̱ ke̱ʼéra iin ña̱ʼa ña̱ nda̱kanda̱ní-inina xíʼin. 20 Nani kána ñuʼu̱ nu̱ú altar, ta̱ Manóah xíʼin ñá síʼira xi̱nina ña̱ ku̱a̱ndaa ta̱ ángel Jehová chí ndiví ma̱ʼñú ñuʼu̱ yóʼo. Ña̱kán ndi̱ku̱n xi̱kuxítína. 21 Tasaá ki̱ʼin ta̱ Manóah kuenta ña̱ ángel mií Jehová kúú ta̱yóʼo. Soo ta̱ ángel Jehová va̱ása níkitakara nu̱ú ta̱ Manóah ni nu̱ú ñá síʼira. 22 Ta̱ Manóah ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ñá síʼira: “Mií Ndióxi̱ kúú ta̱ xi̱niyó, kuvivayó vitin”. 23 Soo ñá síʼira ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Tá xi̱kuni̱ Jehová kaʼníra miíyó, va̱ása ndakiʼinvíra kití tí xa̱ʼmiyó* ña̱ ni̱so̱kóyó nu̱úra ta saátu trigo ña̱ ni̱so̱kóyó nu̱úra. Ta va̱ása na̱ʼa̱víra nu̱úyó ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xa̱a̱ xi̱niyó ta ni kǒo ka̱ʼa̱nra xíʼinyó ndiʼi ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinyó”.
24 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo ka̱ku iin ta̱ loʼo se̱ʼe ñá ñaʼá yóʼo, ta chi̱naníñára Sansón. Ta nani xáʼnu ta̱ loʼo yóʼo ku̱a̱ʼa̱nra, Jehová xi̱taxira bendición ndaʼa̱ra. 25 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo nda̱kiʼinra espíritu santo Jehová tá íyora chí Mahané-Dan, ña̱ kíndo̱o ma̱ʼñú ñuu Zorá xíʼin ñuu Estaol, ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼin na̱ ñuura.
14 Ta̱ Sansón ke̱era ni̱xa̱ʼa̱nra chí Timná* ta kán xi̱nira iin ñá ñaʼá se̱ʼe na̱ filisteo. 2 Tándi̱ʼi, ndi̱kóra chí nu̱ú xi̱ndoo na̱ yivára ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Chí Timná xi̱nii̱ iin ñá ñaʼá se̱ʼe na̱ filisteo ñá ku̱tóoníi̱ xi̱nii̱. Kúni̱i̱ ña̱ ná ku̱ʼu̱nndó ndukúndóñá ña̱ va̱ʼa tindaʼa̱ñá xíʼi̱n”. 3 Soo na̱ yivára ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara: “¿Á kǒova ná ñaʼá ná táʼanyó á ná ñuuyó tindaʼa̱ xíʼún? ¿Nda̱chun ku̱a̱ʼún ndúkún ná se̱ʼe na̱ filisteo na̱ va̱ása ndásakáʼnu Ndióxi̱* ña̱ kooná xíʼún?”. Soo ta̱ Sansón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin yivára: “Kúáʼan ndukúnñá, saáchi ñá káa kúú ñá nda̱taʼan-inii̱ koo xíʼi̱n”. 4 Soo na̱ yivára va̱ása níxi̱kiʼinna kuenta ña̱ mií Jehová kúú ta̱ xi̱kuni̱ ña̱ ná kooña saá, ña̱ va̱ʼa taxira castigo ndaʼa̱ na̱ filisteo, chi tiempo saá na̱yóʼo kúú na̱ xi̱ ixandi̱va̱ʼa xíʼin na̱ ñuu Israel.
5 Tasaá nda̱kiʼin ta̱ Sansón ku̱a̱ʼa̱nra chí Timná xíʼin na̱ yivára. Tá ni̱xa̱a̱ra nu̱ú íyo tú uva chí Timná, ki̱ta iin ndikaʼa* ta ndáʼyi̱rí va̱xirí nu̱úra. 6 Ta ndi̱ku̱n saá, Jehová ta̱xira espíritura ndaʼa̱ ta̱ Sansón ta ndu̱ndakúníra, ta nda̱tá savara ndikaʼa yóʼo xíʼin ndaʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva ndátá savana iin ti̱xúʼú loʼo. Soo va̱ása nínatúʼunra xíʼin yivára ni xíʼin siʼíra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 7 Tándi̱ʼi ni̱xa̱ʼa̱n ta̱ Sansón xi̱tora ñá ñaʼá yóʼo chí Timná, ta ki̱ʼinra kuenta ña̱ ndixa xi̱kuni̱vara tindaʼa̱ra xíʼinñá.
8 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, tá ni̱xa̱ʼa̱nra na̱ndukúrañá ña̱ va̱ʼa ndakiʼinrañá ku̱ʼu̱n xíʼinra chí veʼera, ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱tora nu̱ú kánduʼú ndikaʼa tí xa̱ʼníra. Ta ti̱xin tí ndikaʼa yóʼo ñúʼu ku̱a̱ʼání tí ñu̱ñú ta saátu ñu̱ñú. 9 Tasaá, ta̱ Sansón sa̱kíʼvira ndaʼa̱ra inirí ta nda̱kiʼinra ñu̱ñú yóʼo ta xáxíraña ku̱a̱ʼa̱nra chí yichi̱. Tá ni̱xa̱a̱ra chí nu̱ú ndóo na̱ yivára ta̱xiraña ndaʼa̱na ña̱ kaxínaña. Soo va̱ása níka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ ti̱xin iin ndikaʼa tí ni̱xi̱ʼi̱ ta̱váraña.
10 Ta yivára nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí nu̱ú íyo ñá ñaʼá kán. Ta ta̱ Sansón ke̱ʼéra iin vikó, chi saá kúú ña̱ xi̱keʼé na̱ ta̱a kúa̱an tiempo saá. 11 Tá xi̱ni na̱ yiví kéʼéra ña̱yóʼo, ni̱xa̱ʼa̱nna ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin 30 na̱ ta̱a ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinra. 12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Sansón xíʼinna: “Ná ka̱ʼi̱n iin ña̱ʼa xíʼinndó.* Tá ná kuchiñundó ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n ndáaña káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ti̱xin ña̱ u̱xa̱ ki̱vi̱ ña̱ ná koo vikó yóʼo, yi̱ʼi̱ taxii̱ 30 ti̱ko̱to̱ ndaʼa̱ndó ta saátu 30 ti̱ko̱to̱ ña̱ lino ña̱ ndíxina ti̱xin ti̱ko̱to̱na. 13 Soo, tá ná kǒo kuchiñundó ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼi̱n, miíndó taxi 30 ti̱ko̱to̱ ndaʼíi̱ ta saátu 30 ti̱ko̱to̱ ña̱ lino ña̱ ndíxina ti̱xin ti̱ko̱to̱na”. Ta na̱yóʼo ka̱china: “Ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱, chi kúni̱vandi̱ kunda̱a̱-inindi̱ ndáaña kúúña”. 14 Ta ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna:
“Ti̱xin iin ña̱ʼa ña̱ xáxí ka̱na iin ña̱ʼa ña̱ kivi kaxína,
ta ti̱xin iin ña̱ʼa ña̱ ndakúní ka̱na iin ña̱ʼa ña̱ vi̱si̱”.
Saá ni̱ya̱ʼa u̱ni̱ ki̱vi̱ ta ta̱ʼán kuchiñuna ka̱ʼa̱nna ndáaña káʼa̱nra xa̱ʼa̱. 15 Soo tá ki̱vi̱ ku̱mí, ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ñá síʼi* ta̱ Sansón: “Sándaʼvi yii̱ún ña̱ va̱ʼa ná ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱ ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ káʼa̱nra xa̱ʼa̱. Tá ná kǒo keʼúnña, kaʼmindi̱ yóʼó ta saátu ndiʼi na̱ veʼe yiváún. Saáchi, ¿á ka̱nandó ndi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa kindaandó ña̱ʼa ña̱ kúúmiíndi̱?”. 16 Ña̱kán, ñá síʼi ta̱ Sansón xi̱xakuñá nu̱úra ta xi̱kaʼa̱nñá xíʼinra: “Yóʼó ta̱ sáa̱-ini xíni yi̱ʼi̱va kúún, su̱ví ña̱ ndixaví kúú ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱. Íyo iin ña̱ʼa ña̱ ni̱ka̱ʼún xíʼin na̱ ñui̱, soo ta̱ʼán ka̱ʼún xíʼi̱n ndáaña káʼa̱nña xa̱ʼa̱”. Tá xi̱niso̱ʼora ña̱yóʼo, saá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Nda̱a̱ xíʼin yivái̱ ni xíʼin siʼíi̱ ta̱ʼán ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo, ¿nda̱chunví xíniñúʼu ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ña xíʼún?”. 17 Soo xi̱ndakundeéñá xi̱xakukavíñá nu̱úra, nda̱a̱ tá ni̱xi̱nu u̱xa̱ ki̱vi̱ ña̱ ni̱xi̱yo vikó. Soo ki̱vi̱ u̱xa̱, xa̱a̱ ku̱xúxanra nu̱úñá, ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá ndáaña kúni̱ kachi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱. Ta ni̱xa̱ʼa̱nñá na̱túʼunñá xíʼin na̱ ñuuñá xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 18 Ña̱kán, tá ki̱vi̱ u̱xa̱ tá kúma̱níka ki̱ʼvi ñu̱ʼu,* na̱ ta̱a na̱ ñuu kán ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Sansón:
“¿Ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ vi̱si̱ka nu̱ú ñu̱ñú,
ta ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ ndakúka nu̱ú iin tí ndikaʼa?”.
Ta ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna:
“Tá va̱ása nítaʼvíndó xíʼin si̱ndi̱ki̱ loʼo sa̱na̱i̱,
va̱ása kuchiñuvíndo ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.*
19 Tasaá nda̱kiʼinra espíritu santo Jehová ta ndu̱ndakúníra, ta ni̱xa̱ʼa̱nra chí Asquelón ta xa̱ʼníra 30 na̱ ta̱a na̱ íyo kán. Ta̱vára ti̱ko̱to̱na ta nda̱kiʼinraña ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ña̱ va̱ʼa taxiraña ndaʼa̱ na̱ ku̱chiñu nda̱kuiin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra. Tándi̱ʼi, sáa̱kavíra ndi̱kóra chí veʼe yivára.
20 Ta ñá síʼi ta̱ Sansón, sa̱tíndaʼa̱nañá xíʼin iin ta̱ loʼo ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra tá ni̱xi̱yo vikó.
15 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, tá xa̱a̱ sákeena trigo, ta̱ Sansón ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱tora ñá síʼira ta níʼira iin ti̱xúʼú* loʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra. Ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Kúni̱i̱ ki̱ʼvii̱ ini veʼe nu̱ú íyo ñá síʼi̱”. Soo yiváñá kǒo nítaxira ki̱ʼvira. 2 Ta yiváñá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Nda̱kanixi̱níi̱ ña̱ sáún xíniúnñá, ña̱kán ta̱xii̱ñá ña̱ tindaʼa̱ñá xíʼin iin ta̱ loʼo ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼún tá ni̱xi̱yo vikó. ¿Soo á va̱ása túviún ña̱ liviníkava ku̱ʼvi̱ñá ñá loʼo? Ña̱kán káʼi̱n xíʼún ña̱ ná ndakiʼún ñáyóʼo nu̱ú ku̱ʼvi̱ñá”. 3 Soo ta̱ Sansón ni̱ka̱ʼa̱nra: “Vitin ndixa kúú ña̱ va̱ása kivi chikaa̱ na̱ filisteo ku̱a̱chi yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼinna”.
4 Ña̱kán, ta̱ Sansón ki̱tara ku̱a̱ʼa̱nra ta ti̱inra 300 yu̱kuii* ta saátu ki̱ʼinra yitu̱n tú níndoso ti̱ko̱to̱ ña̱ nda̱xi xíʼin aceite nu̱ú. Tándi̱ʼi chi̱táʼanra u̱vi̱ tá u̱vi̱ tí yu̱kuii yóʼo ta ka̱túnra si̱ʼma̱rí* ta saátu ka̱túnra iin yitu̱n nu̱ú ña̱yóʼo. 5 Tándi̱ʼi chi̱kaa̱ra ñuʼu̱ nu̱ú yitu̱n yóʼo, sa̱ñára yu̱kuii yóʼo ku̱a̱ʼa̱nrí nu̱ú ñuʼú nu̱ú chi̱ʼi na̱ filisteo. Ta ni̱xi̱xi̱ ndiʼi trigo ña̱ xa̱a̱ ka̱túnna ta saátu ña̱ kúma̱ní kaʼndana, ta nda̱a̱ tú uva xíʼin tú olivo ni̱xi̱xi̱.
6 Ta na̱ filisteo ka̱china: “¿Ndáana ke̱ʼé ña̱yóʼo?”. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Ta̱ Sansón ka̱sá ta̱ ta̱a ta̱ íyo chí Timná kúú ta̱ ke̱ʼéña. Saáchi ki̱ndaara ñá síʼi ta̱ Sansón ta sa̱tíndaʼa̱rañá xíʼin iin ta̱ loʼo ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra tá ni̱xi̱yo vikó”. Tá xi̱niso̱ʼo na̱ filisteo ña̱yóʼo, nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú íyo ñá ñaʼá yóʼo xíʼin yiváñá ta xa̱ʼminana. 7 Tasaá ta̱ Sansón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Tá saáva kéʼéndó, yi̱ʼi̱ va̱ása ndakindei̱ nda̱a̱ ná chaʼvindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼéndó”. 8 Tasaá ki̱xáʼara kánitáʼanra xíʼin ndiʼi na̱yóʼo ta ku̱a̱ʼánína xa̱ʼníra. Tándi̱ʼi nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra ta xi̱koose̱ʼéra* ini kavá ña̱ íyo chí Etam.
9 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo, na̱ filisteo nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ndóo na̱ tribu ta̱ Judá ta kán ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona. Ta xa̱a̱ síín síín nu̱ú xi̱xaʼa̱nna xi̱ndoona chí Lehí. 10 Tasaá na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Judá ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnana: “¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ki̱xaa̱ndó yóʼo? ¿Ndáaña ke̱ʼéndi̱ xíʼinndó?”. Ta na̱kán nda̱kuiinna: “Va̱xindi̱ tiinndi̱* ta̱ Sansón ta keʼéndi̱ xíʼinra nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé miíra xíʼinndi̱”. 11 Tasaá 3,000 na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Judá nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú íyo kavá chí Etam ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna ta̱ Sansón: “¿Á va̱ása xíni̱vaún ña̱ íxandi̱va̱ʼa na̱ filisteo xíʼinyó? ¿Nda̱chun ke̱ʼún saá?”. Ta ta̱kán nda̱kuiinra yuʼúna: “Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼéna xíʼi̱n saátu ke̱ʼé yi̱ʼi̱va xíʼinna”. 12 Ta na̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Va̱xindi̱ tiinndi̱ yóʼó ña̱ va̱ʼa ndataxindi̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ filisteo”. Ta ta̱ Sansón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Soo chinaʼándó* ña̱ va̱ása kuni̱ndó kaʼníndó yi̱ʼi̱”. 13 Ta na̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Va̱ása kaʼnívíndi̱ yóʼó. Saáchi ña̱ keʼé kuitíndi̱ kúú ña̱ katúnndi̱ yóʼó ta ndataxindi̱ yóʼó ndaʼa̱na”.
Tasaá ka̱túnnara xíʼin u̱vi̱ yoʼo̱ ña̱ xa̱á ta ta̱vánara ini kavá kán, ta nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 14 Tá xi̱ni na̱ filisteo ña̱ ni̱xa̱a̱ ta̱ Sansón chí Lehí, ni̱nda̱ʼyi̱ kóʼóna xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina. Tasaá ta̱xi Jehová espíritu santora ndaʼa̱ra ta ndu̱ndakúníra, ta yoʼo̱ ña̱ núʼni ndaʼa̱ra ni̱ta̱ʼnda̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva táʼnda̱ yi̱ʼva̱ ña̱ lino tá káchiʼi ñuʼu̱ña. Ta ka̱a ña̱ chi̱kaa̱na su̱kún ndaʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ña̱ ndu̱ta saá ndo̱ʼoña. 15 Tasaá nda̱ni̱ʼíra iin leke yuʼú tí burro tí sa̱kán íyo loʼo tiempo ni̱xi̱ʼi̱, ta xíʼin ña̱yóʼo xa̱ʼníra 1,000 na̱ ta̱a. 16 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Sansón:
“Xíʼin leke yuʼú iin burro xa̱ʼníi̱ iin koʼndo na̱ sáa̱-ini xíni yi̱ʼi̱.
Xíʼin leke yuʼú iin burro xa̱ʼníi̱ 1,000 na̱ ta̱a”.
17 Tá sa̱ndíʼira ni̱ka̱ʼa̱nra, sa̱kánara leke yuʼú tí burro, ta chi̱naníra lugar kán Ramat-Lehí.* 18 Tasaá ki̱xáʼara yíchi̱níra ti̱kui̱í ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Miíún kúú ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼi̱n ña̱ ku̱chiñui̱ ka̱nitáʼi̱n xíʼinna. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo ti̱kui̱í koʼi̱ vitin, ¿á taxiún ña̱ kixi na̱ kǒo ndásakáʼnu yóʼó* ña̱ tiinna yi̱ʼi̱?”. 19 Xa̱ʼa̱ ña̱kán Ndióxi̱ xu̱nára iin ya̱vi̱ ña̱ íyo chí Lehí ta ki̱xáʼa kána ti̱kui̱í iniña. Ta ta̱ Sansón xi̱ʼira ti̱kui̱í, nda̱kiʼinra ndee̱ra ta nda̱a̱ va̱ʼa ku̱nira. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, nu̱ú ka̱na ti̱kui̱í yóʼo naníña En-Hacore,* ta íyoña chí Lehí nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin.*
20 Ta̱ Sansón kúú ta̱ nda̱tiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel ki̱ʼva 20 ku̱i̱ya̱, tá tiempo ña̱ xi̱ ixandi̱va̱ʼa na̱ filisteo xíʼinna.
16 Iin yichi̱, ta̱ Sansón ni̱xa̱ʼa̱nra chí Gaza. Ta kán xi̱nira iin ñaʼá ñá xi̱kisi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, ta ni̱ki̱ʼvira ini veʼeñá. 2 Soo íyo iin na̱ na̱túʼun ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Gaza: “Yóʼo ki̱xaa̱ ta̱ Sansón”. Ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nna sa̱sina sa̱tá iníísaá lugar kán ta iníísaá ñuú ki̱ndoona chí yéʼé ñuu ña̱ va̱ʼa tiinnara. Ta kán xi̱ndoona iníísaá ñuú, saáchi nda̱kanixi̱nína: “Tá ná kita ñu̱ʼu* saá kaʼníyóra”.
3 Soo kán ki̱ndoo ta̱ Sansón ni̱ki̱si̱ra nda̱a̱ savañuú.* Tasaá, tá kúúña savañuú nda̱koora ta tu̱ʼunra yéʼé ñuu kán ta saátu u̱vi̱ saá poste tú tíin yéʼé. Tándi̱ʼi, nda̱kundisoranú ta ni̱xa̱ʼa̱nnú xíʼinra nda̱a̱ xi̱ní yuku̱ ña̱ xítondaa chí Hebrón.
4 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ki̱xáʼara kútóora iin ñá ñaʼá ñá naní Dalila ñá ni̱xi̱yo chí yoso̱ ña̱ Sorec. 5 Ña̱kán, na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo ni̱xa̱ʼa̱nna ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼinñá: “Sandáʼvira* ña̱ va̱ʼa ná ka̱ʼa̱nra xíʼún nda̱chun ndakúníra. Ta saátu ndáaña kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa katúnyóra ta va̱ása kuchiñukara xíʼinyó. Tá ná keʼún ña̱yóʼo, iin tá iinndi̱ taxindi̱ 1,100 xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼún”.
6 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ñá Dalila ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ Sansón: “Ixaún ña̱ ma̱ní ka̱ʼún xíʼi̱n ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ndakúníún ta ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ kivi katúnna yóʼó tasaá va̱ása kuchiñukaún nda̱xi̱ún”. 7 Ta ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Sansón xíʼinñá: “Tá ná katúnna yi̱ʼi̱ xíʼin yoʼo̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin tu̱chu kití ña̱ kúma̱níka yi̱chi̱, koi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼika na̱ ta̱a chi va̱ása ndakúka koi̱”. 8 Ña̱kán, na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo ni̱xa̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ u̱xa̱ yoʼo̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin tu̱chu kití ña̱ kúma̱níka yi̱chi̱, ta ta̱xinaña ndaʼa̱ñá ta ka̱túnñára xíʼin yoʼo̱ yóʼo. 9 Tasaá, na̱yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱koose̱ʼéna* ini inka cuartoñá. Ta ñá Dalila ni̱ka̱ʼa̱nñá: “Sansón, ki̱xaa̱ na̱ filisteo”. Ta ndi̱ku̱n xa̱ʼndara yoʼo̱ yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva kamaní táʼnda̱ yi̱ʼva̱ ña̱ lino tá káchiʼi ñuʼu̱ña. Ta va̱ása níkunda̱a̱ví-inina ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ndakúníra.
10 Ñá Dalila ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ Sansón: “Sa̱ndáʼvivaún yi̱ʼi̱.* Ña̱ vatá* kúú ña̱ ni̱ka̱ʼún xíʼi̱n. Ixaún ña̱ ma̱ní ka̱ʼa̱n xíʼi̱n ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ kivi kuniñúʼuna ña̱ va̱ʼa katúnna yóʼó”. 11 Ta ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “Tá ná katúnna yi̱ʼi̱ xíʼin yoʼo̱ ña̱ xa̱á ña̱ ta̱ʼán kuniñúʼuna ña̱ kachíñuna, xa̱i̱ koi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼika na̱ ta̱a chi va̱ása ndakúka koi̱”. 12 Tasaá ñá Dalila ki̱ʼinñá yoʼo̱ ña̱ xa̱á, ka̱túnñára ta ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nñá: “Sansón, ki̱xaa̱ na̱ filisteo”. (Ta ndiʼi tiempo ña̱ ku̱u ña̱yóʼo, na̱ xi̱ñuʼu-se̱ʼé ini inka cuarto va̱ása níkeena). Ta nda̱a̱ táki̱ʼva kama táʼnda̱ yi̱ʼva̱ saá kama xa̱ʼndara yoʼo̱ ña̱ núʼni ndaʼa̱ra.
13 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo, ñá Dalila ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ Sansón: “Ndákundeévaún káʼún ña̱ vatá xíʼi̱n ta sándaʼviún yi̱ʼi̱. Ka̱ʼa̱n xíʼi̱n ndáaña kivi kuniñúʼuna ña̱ va̱ʼa katúnna yóʼó”. Ta ta̱kán nda̱kuiinra: “Xíniñúʼu katúntáʼún u̱xa̱ saá lazo xi̱níi̱ xíʼin yi̱ʼva̱ ña̱ xíniñúʼuna ña̱ kúnúna ti̱ko̱to̱”. 14 Ña̱kán, tándi̱ʼi ka̱túntáʼanñá lazo xi̱níra xíʼin yitu̱n tú xíniñúʼuna ña̱ kúnúna ti̱ko̱to̱, saá ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Sansón, ki̱xaa̱ na̱ filisteo”. Ta ndi̱ku̱n nda̱koora ta tu̱ʼunra yitu̱n kán ta saátu yi̱ʼva̱ ña̱ xíniñúʼuna kúnúna ti̱ko̱to̱.
15 Ta ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “¿Nda̱chun káʼún ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱ ta va̱ása nátúʼun ndiʼún xíʼi̱n? Xa̱a̱ u̱ni̱ yichi̱ kúú ña̱ sa̱ndáʼviún yi̱ʼi̱ ta ta̱ʼán ka̱ʼún xíʼi̱n ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ndakúníún”. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱sandíʼi̱níñá-inira ta xi̱ ixandúxañá xíʼinra ndiʼi ki̱vi̱ ña̱ ná ka̱ʼa̱nra xíʼinñá, ta̱yóʼo ku̱xúxanra nu̱úñá ta nda̱a̱ xi̱kuni̱ra kuvira. 17 Tasaá na̱túʼun ndiʼira xíʼinñá ta ka̱chira: “Nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán kaʼndana ixí* xi̱níi̱, saáchi nda̱a̱ tá ka̱kui̱* kúi̱ ta̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱.* Tá ná kaʼndana ixí xi̱níi̱, koi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼika na̱ ta̱a ta va̱ása ndakúka koi̱”.
18 Tá ki̱ʼin ñá Dalila kuenta ña̱ na̱túʼun ndiʼira xíʼinñá, ndi̱ku̱n chi̱ndaʼáñá na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo: “Naʼandó chi xa̱a̱ na̱túʼun ndiʼira xíʼi̱n vitin”. Ta na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo níʼina xu̱ʼún ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú íyoñá. 19 Tándi̱ʼi sa̱kúsu̱n ñá Dalila ta̱ Sansón nu̱ú si̱ʼinñá, saá ka̱nañá iin ta̱ ta̱a ña̱ va̱ʼa kaʼndara u̱xa̱ saá lazo xi̱níra. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása níkuchiñura sa̱ñára nu̱úñá chi ki̱xáʼa ndíʼiva ndee̱ra. 20 Ta ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nñá: “Sansón, ki̱xaa̱ na̱ filisteo”. Tasaá nda̱koora ta nda̱kanixi̱níra: “Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱sa̱ñái̱ ndiʼika yichi̱ saátu sa̱ñái̱ vitinva”. Soo va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inira ña̱ kǒoka Jehová íyo xíʼinra. 21 Ña̱kán na̱ filisteo ti̱innara, ta̱vána nduchúnu̱úra ta nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Gaza. Kán ka̱túnnara xíʼin u̱vi̱ ka̱a ña̱ cobre ta chi̱kaa̱nara ini veʼeka̱a ta ki̱xáʼara kávara iin yu̱u̱ ña̱ molino íxaana. 22 Soo ni xa̱ʼndana ixí xi̱níra, ki̱xáʼa xáʼnu tukuvaña.
23 Ta na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo nda̱kutáʼanna ña̱ va̱ʼa so̱kóna ña̱ʼa nu̱ú* ndióxi̱na ña̱ naní Dagón ta saátu ña̱ keʼéna iin vikó. Ta xi̱kachina: “Mií ndióxi̱yó nda̱taxi ta̱ Sansón ta̱ sáa̱-ini xíni miíyó ndaʼa̱yó”. 24 Tá xi̱ni na̱ ñuu kán ña̱yóʼo,* ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ndióxi̱na. Ta xi̱kachina: “Mií ndióxi̱yó nda̱taxi ta̱ sáa̱-ini xíni miíyó ndaʼa̱yó, ta̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ ñuuyó ta xa̱ʼníra ku̱a̱ʼání na̱ táʼanyó”.
25 Xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱íní-inina ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo: “Kúáʼanndó ndakiʼinndó ta̱ Sansón ña̱ va̱ʼa ná kixi loʼora sakúaku̱ra miíyó”. Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nna ta̱vána ta̱ Sansón ini veʼeka̱a ña̱ va̱ʼa sakúaku̱ra miína, ta ka̱nindichinara ma̱ʼñú nama̱ kán. 26 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Sansón xíʼin ta̱ loʼo ta̱ tíin ndaʼa̱ra ku̱a̱ʼa̱nra: “Sakúyatin loʼo yi̱ʼi̱ nu̱ú nama̱ ña̱ tíin veʼe yóʼo ña̱ va̱ʼa ná tiinndai̱ña”. 27 (Ta chí ini veʼe kán ñúʼu ku̱a̱ʼání na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá ta saátu ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo. Ta chí xi̱ní veʼe ndóo 3,000 na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xíto ña̱ kéʼé ta̱ Sansón ña̱ va̱ʼa sáku̱a̱ku̱rana).
28 Tasaá xa̱kundáʼvi ta̱ Sansón nu̱ú Jehová: “Táta káʼnu Jehová, ixaún ña̱ ma̱ní ndakaʼún xa̱ʼíi̱. Ndióxi̱ miíi̱, ixaún ña̱ ma̱ní ndáa si̱ín kuití yichi̱ taxiún ndee̱ ndaʼíi̱. Kúni̱i̱ ña̱ ná chaʼvi na̱ filisteo va̱rá xa̱ʼa̱ iinlá kuití nduchúnu̱úi̱”.
29 Tándi̱ʼi, ta̱ Sansón ti̱inndaara u̱vi̱ saá nama̱ ña̱ tíin veʼe kán. Iinña ti̱inra xíʼin ndaʼa̱ kúaʼara ta inkaña ti̱inra xíʼin ndaʼa̱ yitinra. 30 Tasaá ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ná kuvii̱ xíʼin na̱ filisteo”. Ta chi̱ndaʼára u̱vi̱ saá nama̱ kán xíʼin ndiʼi ndee̱ra, ta veʼe kán nda̱kavaña sa̱tá ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ filisteo ta saátu ndiʼi na̱ yiví na̱ nda̱kutáʼan kán. Ku̱a̱ʼáníka na̱ yiví xa̱ʼní ta̱ Sansón ki̱vi̱ ni̱xi̱ʼi̱ra nu̱úka na̱ xa̱ʼníra tá xi̱takura.
31 Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo, na̱ ñanira xíʼin ndiʼi na̱ veʼe yivára ni̱xa̱ʼa̱nna na̱ndukúnara. Ta nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta sa̱ndúxu̱nnara yatin Zorá xíʼin Estaol, nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱ Manóah yivára. Ta̱ Sansón nda̱tiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Israel 20 ku̱i̱ya̱.
17 Chí nu̱ú íyo yuku̱ nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín ni̱xi̱yo iin ta̱a ta̱ xi̱naní Miqueas. 2 Ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin siʼíra: “¿Á ndákaʼún xa̱ʼa̱ 1,100 xu̱ʼún ña̱ plata ña̱ nda̱ñúʼu ta xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ sa̱kúisochiʼñaún* na̱ i̱xakuíʼnáña? Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ kúúmiíña. Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ i̱xakuíʼná plata yóʼo”. Tá xi̱niso̱ʼo siʼíra ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá: “Mií Jehová ná taxi bendición ndaʼún yivá”. 3 Tasaá nda̱taxira 1,100 xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼa̱ siʼíra. Soo ñáyóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: “Vitin ndataxii̱ plata yóʼo ndaʼa̱ Jehová, ña̱kán kúni̱i̱ ña̱ ná kuniñúʼúnña ña̱ va̱ʼa keʼéna u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ ndasakáʼnu na̱ yiví. Kuenta miíún kúú plata yóʼo vitin”.
4 Tá xa̱a̱ nda̱taxira xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼa̱ siʼíra, ñákán ki̱ʼinñá 200 xu̱ʼún ña̱ plata ta ta̱xiñá ña̱yóʼo ndaʼa̱ iin ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa ña̱ plata ta ta̱kán ke̱ʼéra u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ ndasakáʼnuna. Ta chi̱ndoonaña veʼe ta̱ Miqueas. 5 Ta̱ Miqueas xi̱kuumiíra iin veʼe nu̱ú xi̱ndasakáʼnuna ndióxi̱ vatá. Ke̱ʼéra iin efod* ta saátu savaka terafim* ta ta̱xira chiñu ndaʼa̱ iin se̱ʼera ña̱ koora su̱tu̱. 6 Tiempo saá kǒo na̱ rey ni̱xi̱yo chí ñuu Israel. Iin tá iinna xi̱keʼéna ña̱ va̱ʼa túvi miívana.
7 Ni̱xi̱yo iin ta̱ loʼo levita ta̱ ke̱e chí Belén ña̱ ndíkaa̱ chí Judá, táʼan na̱ tribu ta̱ Judá xi̱kuura, ta kán ni̱xi̱yora loʼo tiempo. 8 Soo sa̱ndákoora ñuu Belén ña̱ ndíkaa̱ chí Judá ta ki̱tara ku̱a̱ʼa̱nra ndukúra nu̱ú koora. Tasaá ni̱xa̱a̱ra nda̱a̱ veʼe ta̱ Miqueas chí yuku̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ xi̱kuu kuenta na̱ tribu ta̱ Efraín. 9 Tasaá ta̱ Miqueas ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Ndáa míí ke̱ún?”. Ta ta̱yóʼo nda̱kuiinra: “Iin ta̱ levita kúi̱, ta ke̱i̱ chí Belén ña̱ ndíkaa̱ chí Judá ta xíkai̱ ndúkúi̱ nu̱ú koi̱”. 10 Tasaá ta̱ Miqueas ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Yóʼo kindo̱ún koún xíʼi̱n, ña̱ va̱ʼa koún ta̱ taxi consejo ndaʼíi̱ ta saátu koún su̱tu̱. Ta taxii̱ 10 xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼún nu̱ú iin ku̱i̱ya̱, taxii̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixiún ta saátu ña̱ kuxún”. Ta ta̱ levita kán ni̱ki̱ʼvira veʼe ta̱ Miqueas. 11 Tasaá ka̱ndíxava ta̱ levita yóʼo kindo̱ora veʼe ta̱ Miqueas ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo se̱ʼera saá ni̱xi̱yora. 12 Ta ta̱ Miqueas ta̱xira chiñu ndaʼa̱ ta̱ levita yóʼo ña̱ koora su̱tu̱, ña̱kán ki̱ndoora ni̱xi̱yora veʼera. 13 Ta̱ Miqueas nda̱kanixi̱níra ña̱yóʼo: “Vitin kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ koo Jehová xíʼi̱n saáchi iin ta̱ levita kúú su̱tu̱ nu̱úi̱”.
18 Tiempo saá kǒo na̱ rey níxi̱yo chí ñuu Israel. Ta na̱ tribu ta̱ Dan ni̱xi̱kana xi̱ndukúna iin lugar nu̱ú koona, saáchi ta̱ʼán ndakiʼinna ñuʼú táʼan ña̱ nda̱kiʼin ndiʼika na̱ tribu na̱ ñuu Israel.
2 Na̱ tribu ta̱ Dan chi̱ndaʼána u̱ʼu̱n na̱ ta̱a na̱ tribu kán na̱ xíni̱va̱ʼa, na̱ ke̱e chí Zorá xíʼin Estaol ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna kotona̱nína* ñuʼú kán ta kotona ndáa ki̱ʼva íyoña. Ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Ku̱a̱ʼa̱nndó kotona̱níndó ñuʼú yóʼo”. Tá ni̱xa̱a̱na chí yuku̱ nu̱ú íyo ñuʼú ña̱ kúú kuenta na̱ tribu ta̱ Efraín, chí veʼe ta̱ Miqueas, kán ki̱ndoona ni̱ki̱si̱na. 3 Tá ndóona yatin veʼe ta̱ Miqueas nda̱kunina tu̱ʼun ta̱ loʼo levita kán, ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱úra ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara: “¿Ndáana ki̱xaún xíʼin yóʼo? ¿Ndáaña kéʼún lugar yóʼo? ¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ki̱ndoún íyoún yóʼo?”. 4 Tasaá ta̱ loʼo yóʼo na̱túʼunra xíʼinna ña̱ ke̱ʼé ta̱ Miqueas xa̱ʼa̱ra ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ta̱xira chiñu ndaʼíi̱ ña̱ koi̱ su̱tu̱ nu̱úra”. 5 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, nda̱ka̱tu̱ʼun Ndióxi̱ á va̱ʼa loʼo keendi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nndi̱ yóʼo”. 6 Ta ta̱ su̱tu̱ yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kúáʼanndó ta kǒo kundi̱ʼi-inindó chi Jehová chindeétáʼanvara xíʼinndó nu̱ú ku̱ʼu̱nndó”.
7 Ta u̱ʼu̱n saá na̱ ta̱a yóʼo nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna ta ni̱xa̱a̱na chí Lais. Ta ki̱ʼinna kuenta ña̱ na̱ yiví na̱ ndóo kán va̱ása ndáa-inina nda̱a̱ ni iin na̱ yiví, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ sidonio. Viíní xi̱ndoona ta kǒo ña̱ níxi̱sandíʼi̱-inina. Ta kǒo ni iin na̱ chíñu na̱ níxikuni̱ ndakiʼin ñuʼúna á ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinna. Xíká xi̱ndoona nu̱ú na̱ sidonio ta kǒo níxi̱kitáʼanna xíʼin inkaka ñuu.
8 Tá ndi̱kóna chí nu̱ú ndóo na̱ táʼanna chí Zorá xíʼin Estaol, na̱yóʼo ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnana: “¿Á va̱ʼa loʼo ni̱xa̱ʼa̱nndó?”. 9 Ta na̱yóʼo nda̱kuiinna: “Ná ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼin na̱ yiví kán, chi xi̱nindi̱ ña̱ va̱ʼaní ñuʼúna. ¿Nda̱chun xíka-inindó? Kama koondó, kúáʼanndó ta ndakiʼinndóña. 10 Tá ná xa̱a̱ndó kán, kiʼinndó kuenta ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ ndíʼi̱-ini na̱ yiví kán xa̱ʼa̱ ta ndíka̱ní ñuʼúna. Ndióxi̱ xa̱a̱ nda̱taxivara iin ñuʼú ndaʼa̱ndó ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kúma̱ní nu̱úña”.
11 Tasaá 600 na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Dan ke̱ena chí Zorá xíʼin Estaol. Ta xa̱a̱ íyo tu̱ʼvana ña̱ ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ ndóo kán. 12 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nna chí Judá ta xi̱kundoona yatin chí Quiryat-Jearim. Xa̱ʼa̱ ña̱kán lugar ña̱ kíndo̱o yatin chí Quiryat-Jearim naníña Mahané-Dan* nda̱a̱ tiempo vitin. 13 Ta kán ke̱ena ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yuku̱ nu̱ú ni̱xi̱yo ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín ta ni̱xa̱a̱na veʼe ta̱ Miqueas.
14 Ta u̱ʼu̱n saá na̱ ta̱a na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱tona̱ní ñuʼú ña̱ ni̱xi̱yo chí Lais ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin táʼanna: “¿Á xa̱a̱ kúnda̱a̱-inindó ña̱ ini veʼe yóʼo íyo iin efod,* terafim* ta saátu u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ ndásakáʼnuna? Ndaka̱xinndó ndáaña keʼéndó”. 15 Tasaá xi̱kundatuna kán ta u̱ʼu̱n saá na̱ ta̱a yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nna veʼe ta̱ loʼo levita ña̱ ni̱xi̱yo yatin síi̱n* veʼe ta̱ Miqueas, ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara á íyo va̱ʼara. 16 Ta 600 saá na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Dan na̱ xa̱a̱ íyo tu̱ʼva ña̱ kanitáʼanna ki̱ndoona ndátuna chí yéʼé. 17 Ta u̱ʼu̱n saá na̱ ta̱a na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱tona̱ní ñuʼú kán ni̱ki̱ʼvina ta nda̱kiʼinna efod, terafim ta saátu u̱vi̱ saá ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ ndásakáʼnuna (ta̱ su̱tu̱ xi̱ndichira chí yéʼé xíʼin 600 saá na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ íyo tu̱ʼva kanitáʼan). 18 Ta ni̱ki̱ʼvina ta nda̱kiʼinna efod, terafim ta saátu u̱vi̱ saá ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ ndásakáʼnuna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta ta̱ su̱tu̱ kán ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrana: “¿Nda̱chun kéʼéndó saá?”. 19 Ta na̱kán nda̱kuiinna: “Kasi yuʼún, va̱ása ka̱ʼún. Ná ku̱ʼu̱nyó xíʼinndi̱ ña̱ va̱ʼa koún ta̱ taxi consejo ndaʼa̱ndi̱ ta saátu ña̱ koún su̱tu̱ nu̱úndi̱. ¿Ndáaña kúú ña̱ va̱ʼaka, ña̱ koún su̱tu̱ nu̱ú iin kuití ta̱a xíʼin na̱ veʼera, á ña̱ koʼún su̱tu̱ nu̱ú iníí na̱ tribu na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ veʼena?”. 20 Ta ta̱ su̱tu̱ ku̱tóovara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra. Ña̱kán tándi̱ʼi nda̱kiʼinna efod, terafim ta saátu u̱vi̱ saá ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ ndásakáʼnuna, nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra xíʼinna.
21 Tasaá nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna, ta chí nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n na̱ va̱lí se̱ʼena xíʼin kití sa̱na̱na ta saátu ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ kúúmiína. 22 Tá xa̱a̱ ku̱xíká na̱ tribu ta̱ Dan chí nu̱ú níndichi veʼe ta̱ Miqueas, saá ku̱ndaa̱-ini na̱ ndóo yatin xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta nda̱kutáʼanna ta ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tána, nda̱a̱ tá nda̱kutáʼanna xíʼinna. 23 Tá ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ tribu ta̱ Dan, saá nda̱kotona chí sa̱tá ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna ta̱ Miqueas: “¿Ndáaña ndóʼún? ¿Nda̱chun sa̱ndátakaún ndiʼi na̱ yiví yóʼo?”. 24 Tasaá nda̱kuiinra yuʼúna: “Ndóʼó i̱xakuíʼnándó ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼi̱ ta nda̱kiʼinndó ta̱ kúú su̱tu̱ nu̱úi̱. Kǒoka ña̱ʼa kúúmiíi̱ vitin. Ña̱kán, ¿nda̱chun ndáka̱tu̱ʼunkandó yi̱ʼi̱ ndáaña ndóʼi̱?”. 25 Ta na̱ tribu ta̱ Dan nda̱kuiinna yuʼúra: “Kuenta koún xíʼin ki̱ʼva ña̱ káʼún xíʼinndi̱, chi sava na̱ ta̱a yóʼo na̱ xa̱a̱ sáa̱ kúúna ta kivi kaʼnína yóʼó ta saátu na̱ veʼún”. 26 Tasaá nda̱kundeé na̱ tribu ta̱ Dan ku̱a̱ʼa̱nna. Tá xi̱ni ta̱ Miqueas ña̱ ndakúka na̱yóʼo nu̱úra, ndi̱kóra chí veʼera.
27 Tá xa̱a̱ nda̱kiʼinna ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼa ta̱ Miqueas ta saátu ta̱ xi̱kuu su̱tu̱ nu̱úra, nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Lais. Ta na̱ yiví na̱ ñuu kán viíní xi̱ndoona ta kǒo ña̱ níxi̱ndiʼi-inina xa̱ʼa̱. Xa̱ʼnína ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo kán xíʼin espada ta xa̱ʼmina ñuu kán. 28 Ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ nísakǎku na̱ ñuu yóʼo, saáchi xi̱ndikaa̱ña chí yoso̱ ña̱ xi̱kuu kuenta na̱ ñuu Bet-Rehob ta xíkání xi̱kindo̱oña nu̱ú ñuu Sidón, ta na̱ yiví na̱ xi̱ndoo yóʼo va̱ása níxikitáʼanna xíʼin inkaka ñuu. Tándi̱ʼi, na̱ tribu ta̱ Dan nda̱sava̱ʼana ñuu yóʼo ta kán xi̱kundoona. 29 Ta saátu chi̱nanína ñuu kán Dan chi saá kúú ña̱ xi̱naní yivána, ta̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Israel. Soo Lais xi̱naní ñuu yóʼo tá ya̱chi̱. 30 Tándi̱ʼi, kán ka̱nindichi na̱ tribu ta̱ Dan iin ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ nda̱kiʼinna ndasakáʼnuna. Ta ta̱ Jonatán (ta̱ Jonatán xi̱kuura se̱ʼe ta̱ Guersom, se̱ʼe ta̱ Moisés) xíʼin na̱ se̱ʼera kúú na̱ xi̱kuu su̱tu̱ nu̱ú na̱ tribu ta̱ Dan, nda̱a̱ tá ka̱nitáʼan na̱ inka ñuu xíʼinna ta nda̱kiʼinna na̱ yiví na̱ xi̱ndoo kán ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 31 Ta kán ka̱nindichina ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ xi̱ndasakáʼnuna ña̱ ke̱ʼé ta̱ Miqueas. Ta kán ni̱xi̱yoña ndiʼi tiempo ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ chí Siló.
19 Tá tiempo ña̱ kǒo na̱ rey níxi̱yo ñuu Israel, iin ta̱ levita ta̱ ni̱xi̱yo chí yuku̱ chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín ti̱ndaʼa̱ra xíʼin inka ñá ñaʼá* ñá ñuu Belén, ña̱ kíndo̱o chí Judá. 2 Soo ñá ñaʼá yóʼo ki̱xáʼañá sándaʼviñára xíʼin inka ta̱a. Sa̱ndákooñára ta ku̱a̱nuʼuñá veʼe yiváñá chí Belén ña̱ kíndo̱o chí Judá ta kán ni̱xi̱yoñá ku̱mí yo̱o̱. 3 Tasaá yii̱ñá ni̱xa̱ʼa̱nra na̱ndukúrañá ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xíʼinñá ña̱ ndikóñá xíʼinra (ta ni̱xa̱ʼa̱n iin ta̱ káchíñu nu̱úra xíʼinra ta saátu u̱vi̱ burro). Ta ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra ña̱ ná ya̱ʼara veʼe yiváñá ta ta̱kán ni̱kusi̱íní-inira ña̱ xi̱nirara. 4 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, si̱sora sa̱xínu̱ra-inira* ña̱ ná kindo̱ora koora kán u̱ni̱ ki̱vi̱. Xi̱xina ta xi̱ʼina, ta ta̱ levita yóʼo ki̱ndoora ni̱ki̱si̱ra kán.
5 Tá ki̱vi̱ ku̱mí, ya̱chi̱ní nda̱koona ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna, soo yivá ñá loʼo yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ka̱sára: “Kuxu ña̱ va̱ʼa koo ndeún, ta tándi̱ʼi saá ku̱ʼu̱nndó”. 6 Tándi̱ʼi miíra xíʼin si̱sora nda̱kundoona xíxina ta xíʼina. Ta yivá ñá loʼo yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ka̱sára: “Ixaún ña̱ ma̱ní kindo̱o ku̱sún yóʼo, ña̱ va̱ʼa kǒo kundi̱ʼi-iniún ta ndakundeún kusi̱í-iniún”. 7 Tá nda̱koo ta̱ ta̱a yóʼo ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nra, si̱sora sa̱xínu̱ tukura inira ña̱ va̱ʼa kindo̱ora kán. Ta kán ki̱ndoo tukura ni̱ki̱si̱ra ñuu saá.
8 Tá ki̱vi̱ u̱ʼu̱n ya̱chi̱ní nda̱koora ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nra, soo yivá ñá loʼo yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, kuxu ña̱ va̱ʼa koo ndeún”. Ta u̱vi̱ saána nda̱kundoona xíxina ta ndóona saá nda̱a̱ tá ku̱u xi̱kuaá. 9 Tá nda̱koo ta̱ ta̱a yóʼo ña̱ va̱ʼa ndakiʼinra ku̱ʼu̱nra xíʼin ñá síʼira ta saátu xíʼin ta̱ káchíñu nu̱úra, si̱sora ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúñuúva. Ixaún ña̱ ma̱ní yóʼo kindo̱ondó ku̱su̱nndó, si̱lóʼo kúma̱ní ta kuñuú. Yóʼo kindo̱ún ku̱su̱ún ta kǒo kundi̱ʼi̱-iniún ta ndakundeún kusi̱í-iniún. Taa̱n kivi ya̱chi̱ ndako̱ondó tasaá ndakiʼinndó ku̱ʼu̱nndó chí veʼún”. 10 Soo ta̱ ta̱a yóʼo va̱ása níxiinra kindo̱ora ku̱su̱nra kán. Xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱koora ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí Jebús á Jerusalén. Ta ku̱a̱ʼa̱n ñá síʼira xíʼinra ta saátu ta̱ káchíñu nu̱úra.
11 Tá xa̱a̱ ku̱yatinna ñuu Jebús xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúnaa. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱ káchíñu nu̱úra ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ná ki̱ʼviyó ñuu na̱ jebuseo yóʼo ta yóʼo kindo̱oyó ku̱su̱nyó ñuú vitin”. 12 Soo ta̱ ta̱a yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Va̱ása xíniñúʼu ki̱ʼviyó ñuu inka na̱ yiví na̱ kǒo kúú na̱ ñuu Israel, ná ndakundeéyó ku̱ʼu̱nyó nda̱a̱ xa̱a̱yó Guibeá”.* 13 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ káchíñu nu̱úra: “Ná ku̱ʼu̱nyó nda̱a̱ xa̱a̱yó Guibeá á Ramá, ta kán kindo̱oyó ku̱su̱nyó”. 14 Xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kundeéna ku̱a̱ʼa̱nna, tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúyatinna ñuu Guibeá ña̱ xi̱kuu ñuu na̱ tribu ta̱ Benjamín xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kíʼvi ñu̱ʼu.*
15 Tasaá ni̱xa̱a̱na chí Guibeá ta kán ki̱ndoona ñuú saá. Tá xa̱a̱ ni̱ki̱ʼvina ñuu yóʼo, ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona chí calle soo kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ níka̱ʼa̱n xíʼinna ña̱ ku̱ʼu̱nna ku̱su̱nna veʼena. 16 Mií ñuú saá ndi̱kó iin ta̱ xi̱kuaʼa̱ ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n ka̱chíñu chí yuku̱. Ta̱yóʼo ke̱era chí yuku̱ chí nu̱ú ndóo na̱ tribu ta̱ Efraín ta ki̱xaa̱ra íyo naʼara* chí Guibeá. Soo na̱ ta̱a na̱ ñuu kán xi̱kuuna na̱ tribu ta̱ Benjamín. 17 Tasaá nda̱koto ta̱ xi̱kuaʼa̱ yóʼo ña̱ íyo ta̱ ta̱a yóʼo chí calle ñuu kán, ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara: “¿Ndáa míí ke̱ún? ¿Ta ndáa míí ku̱ʼún?”. 18 Ta ta̱ ta̱a yóʼo nda̱kuiinra yuʼúra: “Chí Belén ña̱ kíndo̱o chí Judá ke̱endi̱ ta ku̱a̱ʼa̱nndi̱ iin ñuu loʼo ña̱ xíká va̱ʼa ndíkaa̱ chí nu̱ú íyo yuku̱ nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Efraín. Chí Belén ña̱ ndíkaa̱ chí Judá ni̱xa̱ʼi̱n ta vitin ku̱a̱ʼi̱n chí nu̱ú íyo veʼe Jehová,* soo kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ káʼa̱n loʼo xíʼi̱n ña̱ va̱ʼa kindo̱i̱ veʼena. 19 Kúúmiívandi̱ ña̱ʼa ña̱ kixáʼan* burro sa̱na̱ndi̱ ta níʼitui̱ si̱ta̱váʼa ña̱ kuxui̱ xíʼin ñá síʼi̱ ta saátu ta̱ káchíñu nu̱úi̱ ta níʼitundi̱ vino. Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kúma̱ní nu̱úndi̱”. 20 Ta ta̱ xi̱kuaʼa̱ yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Va̱ʼaní ku̱u ki̱xaún. Yi̱ʼi̱ taxi ndiʼi ña̱ xíniñúʼún, soo va̱ása kindo̱ún ku̱su̱ún calle yóʼo”. 21 Tasaá nda̱kiʼinra ta̱ ta̱a yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta ta̱xira ña̱ kixáʼan burro sa̱na̱ra. Ta na̱yóʼo nda̱katana xa̱ʼa̱na ta ki̱xáʼana xíxina ta xíʼina.
22 Soo sava na̱ ta̱a na̱ ñuu kán na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini, ni̱ka̱va̱nduuna sa̱tá veʼe kán ta ki̱xáʼana ndeéní kánina yéʼé. Ta xi̱kaʼa̱nna xíʼin ta̱ xi̱kuaʼa̱ ta̱ xíʼin veʼe kán: “Tavá ta̱ ta̱a ta̱ ni̱ki̱ʼvi ini veʼún ña̱ ku̱su̱nndi̱ xíʼinra”. 23 Ta ta̱ xi̱kuaʼa̱ ta̱ xíʼin veʼe kán ki̱tara chí ke̱ʼe* ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ixandó ña̱ ma̱ní, va̱ása keʼéndó ña̱ kininí yóʼo na̱ táʼanyó.* Ta̱ ta̱a yóʼo veʼevai̱ ki̱ndoora, va̱ása keʼéndó ña̱ kaʼanní nu̱ú yóʼo xíʼinra. 24 Yóʼo íyo ñá loʼo se̱ʼi̱ ñá ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin ni iin ta̱a, ta saátu ñá síʼi ta̱ ta̱a yóʼo, ná tavái̱ná ña̱ ku̱su̱nndó xíʼinná ta kivi keʼéndó nda̱a̱ ndáaka ña̱ kúni̱ miíndó xíʼinná. Soo va̱ása xíniñúʼu keʼéndó ña̱ kaʼanní nu̱ú yóʼo xíʼin ta̱ ta̱a yóʼo”.
25 Ta na̱ ta̱a kán va̱ása níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna. Ña̱kán ta̱ levita ta̱vára ñá síʼira, ta nda̱taxirañá ndaʼa̱na. Na̱ ta̱a yóʼo ti̱in tuúnnañá* ta ni̱ki̱si̱na xíʼinñá iníísaá ñuú nda̱a̱ tá xa̱a̱ ni̱tu̱vi. Tá xa̱a̱ ni̱tu̱vi saá sa̱ñánañá ku̱a̱ʼa̱nñá. 26 Tá xi̱ta̱a̱n,* ñá ñaʼá yóʼo ni̱xa̱a̱ñá nu̱ú íyo yii̱ñá veʼe ta̱ ta̱a kán, ta ndu̱vañá yéʼé kán ta kán ki̱ndooñá xi̱ndúʼuñá nda̱a̱ tá xa̱a̱ ni̱tu̱vi. 27 Tá nda̱koo yii̱ñá xi̱ta̱a̱n ta nda̱kunára yéʼé veʼe kán ña̱ va̱ʼa ndakiʼinra ku̱ʼu̱nra, xi̱nira ña̱ kánduʼú ñá síʼira yéʼé veʼe yóʼo ta ni̱tu̱ndaa ndaʼa̱ñá xa̱ʼa̱ yéʼé kán. 28 Ta yii̱ñá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Ndako̱o ná ku̱ʼu̱nyó”. Soo va̱ása níndakuiinñá. Tasaá nda̱kiʼinrañá ta chi̱núurañá sa̱tá burro sa̱na̱ra ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí veʼera.
29 Tá ni̱xa̱a̱ra veʼera, ki̱ʼinra iin cuchillo ta 12 táʼví xa̱ʼndara ñá síʼira ñá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱. Tándi̱ʼi chi̱ndaʼára iin táʼví ku̱ñuñá ndaʼa̱ iin tá iin tribu na̱ ñuu Israel. 30 Ta ndiʼi na̱ xi̱ni ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna: “Nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán kuniyó kuu ña̱yóʼo nda̱a̱ tá ke̱e na̱ ñuu Israel chí Egipto. Ndakani va̱ʼa xi̱níndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, natúʼun-táʼanndó xa̱ʼa̱ña ta ka̱ʼa̱nndó xíʼinndi̱ ndáaña keʼéndi̱”.
20 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel nda̱kutáʼanna, ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí Dan iinsaá nda̱a̱ Beer-Seba ta saátu ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí Galaad. Ta ndiʼi na̱ ñuu yóʼo nda̱kutáʼanna nu̱ú Jehová chí Mizpá. 2 Na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Ndióxi̱ xíʼin ndiʼi na̱ tribu na̱ ñuu Israel nda̱kutáʼanna ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta ndiʼi na̱yóʼo xi̱kuuna 400,000 soldado ta xi̱niʼina espada.
3 (Na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ku̱ndaa̱-inina ña̱ nda̱kutáʼan na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel chí Mizpá).
Tasaá na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ni̱ka̱ʼa̱nna: “Natúʼunndó xíʼinndi̱ ndáa ki̱ʼva ku̱u ku̱a̱chi ña̱ kininí yóʼo”. 4 Ta ta̱ levita yii̱ ñá ñaʼá ñá ni̱xi̱ʼi̱ ka̱chira: “Ni̱xa̱i̱ xíʼin ñá síʼi̱ chí Guibeá ñuu na̱ tribu ta̱ Benjamín ña̱ va̱ʼa kindo̱ondi̱ ku̱su̱nndi̱ kán ñuú saá. 5 Ta na̱ ndóo ñuu kán* ki̱xaa̱na ni̱ka̱va̱nduuna sa̱tá veʼe kán ñuú saá ta xi̱kuni̱na kaʼnína yi̱ʼi̱. Soo va̱ása níxaʼnína yi̱ʼi̱ ta ndáa ñá síʼi̱ ti̱in tuúnna* ta ni̱xi̱ʼi̱vañá. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kiʼii̱n ñá síʼi̱ ta xa̱ʼnda válíi̱ñá ta chi̱ndaʼíi̱ iin táʼví ku̱ñuñá ndaʼa̱ iin tá iin tribu na̱ ñuu Israel, saáchi ti̱xin ñuu Israel ku̱u iin ku̱a̱chi ña̱ kininí ta iin ña̱ kaʼanní nu̱ú kúúña. 7 Ta vitin ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu Israel ka̱ʼa̱nndó ndáaña ndákanixi̱níndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta ndáaña keʼéyó”.
8 Ta ndiʼina nda̱kunditana ta inkáchi ni̱ka̱ʼa̱nna: “Nda̱a̱ ni iinyó va̱ása ndikóyó nu̱ʼu̱yó veʼeyó. 9 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ keʼéyó: chikaa̱yó suerte ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniyó ndáana kúú na̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼin na̱ ñuu Guibeá. 10 Ti̱xin ndiʼi tribu na̱ ñuu Israel ndaka̱xinyó sava na̱ ta̱a na̱ ndukú ña̱ kuxu na̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan, ti̱xin 100 na̱ ta̱a 10 koo na̱ ndaka̱xinyó, ti̱xin 1,000 na̱ ta̱a ndaka̱xinyó 100 na̱yóʼo, ta ti̱xin 10,000 na̱ ta̱a 1,000 koo na̱ ndaka̱xinyó, ña̱ va̱ʼa koo tu̱ʼva na̱ soldado ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ ndóo chí Guibeá, ñuu na̱ tribu ta̱ Benjamín, xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ kaʼanní nu̱ú ña̱ ke̱ʼéna ti̱xin ñuu Israel”. 11 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel nda̱kutáʼanna ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu kán.
12 Na̱ tribu na̱ ñuu Israel chi̱ndaʼána na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín: “¿Nda̱chun ta̱xindó ku̱u iin ku̱a̱chi ña̱ kininí yóʼo ñuundó? 13 Ndataxindó na̱ ta̱a na̱ ñuu Guibeá na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini ña̱ va̱ʼa kaʼníndi̱na tasaá sandíʼi-xa̱ʼa̱ndi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ñuu Israel”. Soo na̱ tribu ta̱ Benjamín va̱ása níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ndiʼika na̱ tribu na̱ ñuu Israel.
14 Tasaá na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ke̱ena ñuuna ta nda̱kutáʼanna chí Guibeá ña̱ kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel. 15 Ki̱vi̱ kán, 26,000 kúú na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín nda̱kutáʼan ta iin tá iin na̱yóʼo níʼina espada. Ta saátu 700 xi̱kuu na̱ soldado na̱ ñuu Guibeá na̱ xíni̱ní kanitáʼan. 16 Ta ti̱xin ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan yóʼo, 700 xi̱kuu na̱ soldado na̱ xíni̱ní kanitáʼan ta ndaʼa̱ yitin na̱yóʼo xi̱xiniñúʼuna. Iin tá iin na̱yóʼo va̱ʼa xi̱sakánana yu̱u̱ xíʼin iin yoʼo̱ loʼo* ta nda̱a̱ kivi kanina iin kuití ixí* xi̱ní na̱ yiví.
17 Na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel sa̱ndátakana 400,000 na̱ ta̱a na̱ kúúmií espada ta ndiʼi na̱yóʼo xíni̱nína kanitáʼanna, soo va̱ása níndakutáʼan na̱ tribu ta̱ Benjamín xíʼinna. 18 Tándi̱ʼi nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Betel ña̱ va̱ʼa nda̱ka̱tu̱ʼunna Ndióxi̱. Ta na̱ ñuu Israel ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara ña̱yóʼo: “¿Ndáana kúú na̱ kunúu ku̱ʼu̱n nu̱úndi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nndi̱ kanitáʼanndi̱ xíʼin na̱ tribu ta̱ Benjamín?”. Ta Jehová nda̱kuiinra yuʼúna: “Na̱ tribu ta̱ Judá kúú na̱ kunúu ku̱ʼu̱n nu̱úndó”.
19 Tasaá na̱ ñuu Israel nda̱koona tá xi̱ta̱a̱n* ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kundoona yatin ñuu Guibeá ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu kán.
20 Ta na̱ ta̱a ñuu Israel nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín. Ni̱xa̱a̱na chí yéʼé ñuu Guibeá ta xa̱a̱ íyo tu̱ʼvana ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna. 21 Ki̱vi̱ saá na̱ tribu ta̱ Benjamín ke̱ena ñuu Guibeá ta xa̱ʼnína 22,000 na̱ ta̱a ñuu Israel. 22 Soo na̱ ta̱a ñuu Israel va̱ása níyi̱ʼvína, chi ndi̱kó tukuna xi̱kundita tu̱ʼvana lugar nu̱ú xi̱nditana ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ va̱ʼa kanitáʼan tukuna xíʼinna. 23 Ta sava na̱ ta̱a ñuu Israel ni̱xa̱ʼa̱nna chí Betel ta ndeéní xa̱kuna nu̱ú Jehová iinsaá nda̱a̱ tá ku̱ñuú. Ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna Jehová: “¿Á xíniñúʼu ku̱ʼu̱n tukundi̱ kanitáʼanndi̱ xíʼin na̱ ñanindi̱ na̱ tribu ta̱ Benjamín?”. Ta Jehová nda̱kuiinra yuʼúna: “Kúáʼanndó kanitáʼanndó xíʼinna”.
24 Tá ki̱vi̱ u̱vi̱, na̱ ta̱a ñuu Israel ku̱yatinna nu̱ú na̱ tribu ta̱ Benjamín. 25 Ta saátu, ki̱vi̱ u̱vi̱ yóʼo, na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ke̱ena chí Guibeá ta ni̱xa̱ʼa̱nna xa̱ʼnína inka 18,000 na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ta ndiʼi na̱yóʼo xi̱niʼina espada. 26 Tasaá ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Betel, ta kán xa̱kuna ta nda̱kundoona nu̱ú Jehová. Ta iníí ki̱vi̱ kán va̱ása níxixina* iinsaá nda̱a̱ tá ku̱ñuú ta xa̱ʼmina kití* ta ni̱so̱kónarí nu̱ú Jehová, saátu ni̱so̱kóna ña̱ʼa nu̱úra* ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼinra. 27 Tándi̱ʼi, na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna Jehová, saáchi kán ni̱xi̱yo arca ña̱ trato Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. 28 (Ta̱ Finehás, se̱ʼe ta̱ Eleazar ta̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Aarón, xi̱kuu su̱tu̱ tiempo saá). Ta na̱kán ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara: “¿Á xíniñúʼu ku̱ʼu̱n tukundi̱ kanitáʼanndi̱ xíʼin na̱ ñanindi̱ na̱ tribu ta̱ Benjamín, á va̱ása ku̱ʼu̱nkavíndi̱?”. Ta Jehová nda̱kuiinra yuʼúna: “Kúáʼanndó, chi taa̱n ndataxii̱na ndaʼa̱ndó”. 29 Tasaá na̱ ta̱a ñuu Israel xi̱kundoose̱ʼéna* iníí sa̱tá ñuu Guibeá.
30 Tá ki̱vi̱ u̱ni̱, na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ni̱xa̱ʼa̱n tukuna ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín, ta xi̱kundita tu̱ʼvana ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Guibeá, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ke̱ʼéna inkaka yichi̱. 31 Tá ke̱e na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ku̱a̱ʼa̱nna kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel, sava na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel sa̱kúxíkána na̱yóʼo nu̱ú ñuuna. Tasaá, na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ta xa̱ʼnína savana chí yichi̱ náʼnu (iinña ku̱a̱ʼa̱n chí Betel ta inkaña ku̱a̱ʼa̱n chí Guibeá). Ta chí yuku̱ xa̱ʼnína 30 na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel. 32 Ta na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ka̱china: “Xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúchiñu tukuvayó xíʼinna nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ke̱ʼéyó”. Soo na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel xi̱kachina: “Ná ndakiʼinyó ku̱ʼu̱nyó chí nu̱ú íyo yichi̱ náʼnu ña̱ va̱ʼa sakúxíkáyóna nu̱ú íyo ñuuna”. 33 Tasaá na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Baal-Tamar ta xa̱a̱ íyo tu̱ʼvana ña̱ kanitáʼanna. Ta ndi̱ku̱n saá, na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel na̱ xi̱ñuʼu-se̱ʼé sa̱tá ñuu Guibeá ke̱ena ta ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼin na̱ ñuu kán. 34 Ta 10,000 na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel mií na̱ xíni̱va̱ʼaka kanitáʼan ni̱xa̱a̱na chí yéʼé ñuu Guibeá, ta ndeéní ni̱xi̱yo ku̱a̱chi ki̱vi̱ saá. Soo na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín va̱ása níkiʼinna kuenta ña̱ kundoʼona iin tu̱ndóʼo ña̱ káʼnuní.
35 Mií Jehová kúú ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín. Ki̱vi̱ saá, na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel xa̱ʼnína 25,100 na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín, ta ndiʼi na̱yóʼo xi̱niʼina espada.
36 Tá ki̱ʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín kuenta ña̱ ki̱xáʼa xínu na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel, nda̱kanixi̱nína ña̱ kuchiñuna xíʼinna. Soo na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ki̱xáʼa xínuna saáchi va̱ása níxi̱ka-inina ña̱ kuchiñuva na̱ ñúʼu-se̱ʼé kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Guibeá. 37 Ta na̱ ta̱a na̱ xi̱ñuʼu-se̱ʼé kamaní ke̱ena ta ni̱ki̱ʼvina ñuu Guibeá. Tasaá ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo kán ta xa̱ʼnínana xíʼin espada.
38 Ta na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ta̱a na̱ xi̱ñuʼu-se̱ʼé ña̱ ná kuniñúʼuna yi̱ʼma̱ ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱na ña̱ ku̱chiñuna ni̱ki̱ʼvina ñuu kán.
39 Tá ki̱xáʼa na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel xínuna, na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ki̱xáʼana kánitáʼanna xíʼinna ta xa̱ʼnína 30 na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel. Ta xi̱kachina: “Ku̱a̱ʼa̱n kúchiñu tukuvayó xíʼinna, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ke̱ʼéyó inkaka yichi̱”. 40 Tasaá, ndeéní ki̱xáʼa kána yi̱ʼma̱ chí ñuu kán, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ki̱ndoo na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel. Tá nda̱koto na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín chí sa̱tá, xi̱nina ña̱ xíxi̱ iníísaá ñuuna, ta súkunkaví ku̱a̱ndaa ñuʼu̱. 41 Ta ndi̱ku̱n saá, na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ndi̱kóna ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín, ta na̱yóʼo ni̱yi̱ʼvínína chi ki̱ʼinna kuenta ña̱ ni̱ki̱ʼvina iin tu̱ndóʼo ña̱ káʼnuní. 42 Tasaá ki̱xáʼana xínuna nu̱ú na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, soo va̱ása níkuchiñuna ka̱kuna. Ta saátu, na̱ ta̱a na̱ ñuu ña̱ ni̱xi̱yo yatin kán xi̱keena ta xi̱xaʼnínana. 43 Ku̱chiñuna nda̱kasina nu̱ú na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ta nda̱kundeéna xi̱ndiku̱nna sa̱tána. Ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼinna ta xa̱ʼnínana chí táʼví este ña̱ ñuu Guibeá. 44 Ta ni̱xi̱ʼi̱ 18,000 na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín. Ndiʼi na̱yóʼo xi̱xini̱nína kanitáʼanna.
45 Ta na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín xi̱nuna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, chí nu̱ú íyo yuku̱ ña̱ Rimón. Ta na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel xa̱ʼnína 5,000 na̱yóʼo chí yichi̱ náʼnu. Ta nda̱kundeéna xi̱ndiku̱nna sa̱tána nda̱a̱ chí Guidom ta xa̱ʼnína inka 2,000 na̱ ta̱a. 46 Ndiʼi na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ki̱vi̱ saá xi̱kuuna 25,000 ta ndiʼi na̱yóʼo xi̱niʼina espada. Ta xi̱xini̱nína kanitáʼanna. 47 Soo 600 na̱ ta̱a yóʼo xi̱nuna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí, chí nu̱ú íyo yuku̱ ña̱ Rimón. Ta kán xi̱ndoona ku̱mí yo̱o̱.
48 Ta na̱ ta̱a na̱ ñuu Israel ndi̱kóna ña̱ va̱ʼa kanitáʼanna xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ta xa̱ʼnína ndiʼi na̱ xi̱ndoo ñuu kán xíʼin espada ta saátu kití sa̱na̱na. Ta saátu xa̱ʼmina ndiʼi ñuu nu̱ú ni̱ya̱ʼana.
21 Soo na̱ ta̱a ñuu Israel chi̱naʼána* ña̱yóʼo chí Mizpá: “Nda̱a̱ ni iin miíyó va̱ása satíndaʼa̱yó se̱ʼe-síʼiyó xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín”. 2 Ña̱kán, xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-ini na̱ ñuu nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí Betel ta kán xi̱kundoona ta xi̱ndaʼyi̱ kóʼóna ta xi̱xakuna nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta ke̱ʼéna ña̱yóʼo nda̱a̱ tá ku̱ñuú. 3 Ta xi̱kaʼa̱nna: “Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, ¿nda̱chun ku̱u ña̱yóʼo ñuundi̱? ¿Nda̱chun kúma̱ní iin tribu na̱ ñuu Israel vitin?”. 4 Tá inka ki̱vi̱, na̱ ñuu ya̱chi̱ní nda̱koona ta i̱xava̱ʼana iin altar kán ña̱ va̱ʼa kaʼmina kití* ña̱ so̱kónarí nu̱ú* Ndióxi̱ ta saátu ña̱ so̱kóna ña̱ʼa nu̱úra ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼinra.
5 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n na̱ ñuu Israel: “Ti̱xin ndiʼi na̱ tribu na̱ ñuu Israel, ¿ndáana kúú na̱ va̱ása níkixi ndakutáʼan xíʼinyó nu̱ú Jehová?”. Saáchi na̱yóʼo chi̱naʼána ña̱ nda̱a̱ ndáaka na̱ va̱ása níxa̱ʼa̱n ndakutáʼan xíʼinna nu̱ú Jehová chí Mizpá xíniñúʼu kuvina. 6 Na̱ ñuu Israel ku̱suchíní-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱ tribu ta̱ Benjamín. Ta xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼin táʼanna: “Vitin ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ iin tribu na̱ ñuu Israel. 7 ¿Ndáa míí ndani̱ʼíyó ná ñaʼá ná tindaʼa̱ xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín na̱ kíndo̱o? Miíyó xa̱a̱ chi̱naʼáyó xa̱ʼa̱ Jehová ña̱ va̱ása satíndaʼa̱yó se̱ʼe-síʼiyó xíʼinna”.
8 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin táʼanna: “Ti̱xin ndiʼi tribu na̱ ñuu Israel, ¿ndáana va̱ása níxa̱ʼa̱n ndakutáʼan xíʼinyó nu̱ú Jehová chí Mizpá?”. Ta nda̱a̱ ni iin na̱ ñuu Jabés-Galaad va̱ása níxa̱ʼa̱n chí nu̱ú nda̱kutáʼanna. 9 Saáchi tá nda̱kaʼvina na̱ yiví ki̱ʼinna kuenta ña̱ va̱ása níxa̱ʼa̱n nda̱a̱ ni iin na̱ ñuu Jabés-Galaad ndakutáʼanna xíʼinna. 10 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chi̱ndaʼána 12,000 na̱ ta̱a na̱ ndakú va̱ʼa ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼinna: “Kúáʼanndó ta kaʼníndó ndiʼi na̱ ndóo chí Jabés-Galaad xíʼin espada ni kúúna ná ñaʼá á na̱ va̱lí. 11 Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéndó: xíniñúʼu kaʼníndó ndiʼi na̱ ta̱a ta saátu ná ñaʼá ná xa̱a̱ ni̱ki̱si̱ xíʼin ta̱a”. 12 Chí Jabés-Galaad nda̱ni̱ʼína 400 ná ñaʼá ná kúa̱an ná ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a, ta nda̱kiʼinna náyóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí nu̱ú xi̱ndoona chí Siló ña̱ kíndo̱o chí Canaán.
13 Tándi̱ʼi, chi̱ndaʼána na̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín na̱ xi̱ndoo chí nu̱ú íyo yuku̱ ña̱ Rimón ña̱ ndakutáʼan va̱ʼana xíʼinna. 14 Ña̱kán na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ndi̱kóna ta na̱ ñuu Israel ta̱xina ná ñaʼá ná ñuu Jabés-Galaad ndaʼa̱na soo va̱ása nínani náyóʼo koo xíʼin ndiʼina. 15 Ta na̱ ñuu Israel ku̱suchí-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín, saáchi Jehová kúú ta̱ nda̱taʼví na̱ tribu na̱ ñuu Israel. 16 Ta na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu kán ka̱china: “¿Ndáa míí ndani̱ʼíyó ñá síʼi na̱ ta̱a na̱ kǒo ñá síʼi? Saáchi ná ñaʼá ná tribu ta̱ Benjamín xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼivaná”. 17 Ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín na̱ ni̱ka̱ku kúú na̱ xíniñúʼu kiʼin kuenta xíʼin herenciana, ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndañúʼu iin tribu na̱ ñuu Israel. 18 Soo miíyó va̱ása kivi satíndaʼa̱yó se̱ʼe-síʼiyó xíʼinna saáchi na̱ ñuu Israel chi̱naʼána xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: ‘Tá iinna ná satíndaʼa̱na se̱ʼe-síʼina xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ná ndakiʼinna chiʼña’”.
19 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna: “Ndiʼi ku̱i̱ya̱ kéʼéna iin vikó xa̱ʼa̱ Jehová chí Siló ña̱ ndíkaa̱ chí norte ña̱ Betel, chí táʼví este yichi̱ káʼnu ña̱ kée chí Betel iinsaá nda̱a̱ Siquem ta saátu nda̱a̱ chí táʼví sur ña̱ ñuu Leboná”. 20 Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín: “Kúáʼanndó ta koose̱ʼéndó chí nu̱ú íyo tú uva. 21 Tá ná kunindó kee ná válí ná ndóo chí Siló ña̱ tixáʼaná, keendó chí nu̱ú ñúʼu-se̱ʼéndó ta iin tá iinndó ndakiʼinndó iin ná válí yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼinndó ña̱ kooná ñá síʼindó. Tándi̱ʼi, ndikóndó nu̱ʼu̱ndó chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín. 22 Tá ná kixi na̱ yiváná á na̱ ku̱ʼvaná ka̱ʼa̱n ku̱a̱china xa̱ʼa̱ná, saá ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼinna: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miíva na̱ ta̱a yóʼo ke̱ʼéndi̱ña, ña̱kán káʼnu koo inindó xa̱ʼa̱ndi̱ saáchi va̱ása níkivi ni̱ʼíndi̱ ñá síʼi ndiʼi na̱ ta̱a yóʼo ndiʼi tiempo ña̱ ni̱xi̱kandi̱ ku̱a̱chi. Ta ndóʼó kǒo níkivi taxindó se̱ʼendó ña̱ tindaʼa̱ná xíʼinna chi xa̱a̱ chi̱naʼándó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo’”.
23 Ña̱kán na̱ ta̱a na̱ tribu ta̱ Benjamín ke̱ʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna. Ta iin tá iin na̱yóʼo nda̱kiʼinna iin ná ñaʼá ná ñúʼu tíxáʼa ña̱ va̱ʼa kooná ná síʼina. Tándi̱ʼi, ndi̱kóna nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinna, nda̱sava̱ʼana ñuuna ta kán xi̱kundoona.
24 Iin tá iin na̱ ñuu Israel nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú xi̱ndoo na̱ tribuna ta saátu nu̱ú na̱ veʼena. Ta ndiʼi na̱yóʼo nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú ñuʼú ña̱ nda̱kiʼinna.
25 Tiempo saá kǒo na̱ rey níxi̱yo ñuu Israel ta iin tá iinna xi̱keʼéna ña̱ va̱ʼa túvi miívana.
Inka variante “luku ndaʼa̱ra”, “nduku ndaʼa̱ra”.
Á sana “ka̱nindaʼa̱ñá tá kánuuñá sa̱tá tí burro”.
Á “chí Négueb”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í’.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Jericó.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱’.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, tiempo ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ libro yóʼo.
Inka variante “kotose̱ʼéna”, “kotoniʼnivíxína”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ʼa̱ndi̱ ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inindi̱ xínindi̱ yóʼó”.
Inka variante “sánuuna-inindó”.
Ña̱yóʼo kúni̱ kachiña “na̱ xákuní”.
Inka variante “ta̱xina ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Koto glosario, Baal.
Koto glosario, Astoret.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “xi̱ndoʼo-inina”.
Á “xi̱kisi̱na xíʼin inka ndióxi̱”.
Inka variante “Tuunní”.
Á “yéʼé ñuu Hamat”.
Koto glosario, yitu̱n tú ndásakáʼnuna.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Aram-Naharaim”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Aram”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”. Sana iin codo corto xi̱kuuña. Koto apéndice B14.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Inka variante “níndúʼura”.
Inka variante “ka̱xaníʼniraña”.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “nándúʼú síi̱nra”.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “carreta tú ka̱a”.
Inka variante “na̱sakara si̱ni̱”.
Inka variante “yíchi̱ní-inii̱”.
Á “odre”. Koto glosario, odre.
Inka variante “nándúʼú síi̱nra”.
Inka variante “yisi̱”. Ña̱yóʼo sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taxina miína ña̱ kachíñuna nu̱ú Ndióxi̱.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱”.
Á “tí café”.
Inka variante “Ndoto”.
Inka variante “levo”.
Á “Ta̱nina xíʼin yu̱ta Cisón”. Inka variante “ka̱ñuʼurána”.
Inka variante “xi̱niʼniún”, “ni̱xa̱ʼniún”.
Inka variante “Chikaa̱ndó chiʼña”, “Satávi̱chiʼñandó”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “chise̱ʼéna”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “xi̱kundúʼura”.
Inka variante “xíniʼnina”, “xáʼnina”.
Inka variante “sa̱chúʼu̱ra”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin efá”. Koto apéndice B14.
Á “levadura”.
Á “ndiayú”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘Jehová táxira ña̱ vií kutáʼanyó’, ‘Jehová sándi̱kora-iniyó’.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí u̱vi̱”. Inka variante “ítíá”.
Koto glosario, yitu̱n tú ndásakáʼnuna.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí u̱vi̱”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxiúnrí ndaʼíi̱”.
Inka variante “ndiví”.
Á “ña̱ ndakuiinndó xa̱ʼa̱ña”.
Inka variante “ñaʼa”.
Ña̱ kúni̱ kachi “mií ta̱ Baal ná ndakiʼinra tu̱ʼunra”.
Inka variante “yisi̱”.
Á “ñii̱ ndikachi ña̱ íyoka ixí sa̱tá”.
Inka variante “ná chii”.
Á “kuta̱aní-inina”.
Inka variante “ñina”.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “xíkotuvíña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “vigilia u̱vi̱”. Ña̱yóʼo xi̱kixáʼaña ki̱ʼva ka̱a u̱xu̱ ñuú iinsaá nda̱a̱ ka̱a u̱vi̱ xi̱taa̱n.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “xíniʼnina”, “xáʼnina”.
Á “ki̱xáʼara ndáka̱tu̱ʼunrara”.
Koto glosario, anciano.
Koto glosario, chinaʼá.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “1,700 siclo”. Koto apéndice B14.
Inka variante “yisi̱”.
Á “morado”.
Koto glosario, efod.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Gedeón. Koto Jueces 6:32.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “concubinara”. Koto glosario, concubina.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Á sana “na̱ kúúmií ku̱a̱ʼání ñuʼú”.
Á “iin ni̱i̱ kúúvayó”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Ñanivayó kúúra”.
Inka variante “chi̱se̱ʼéra”.
Koto glosario, columna.
Inka variante “kati̱”, “ndatí”, “ku̱nda̱ʼvi̱”.
Inka variante “xi̱niʼninarí”, “ni̱xa̱ʼninarí”.
Ña̱yóʼo sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ Zebul ta̱ xi̱xaʼndachíñu ñuu Siquem.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Nanítuña Baal-Berit.
Koto glosario, yu̱u̱ molino.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, tiempo ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ libro yóʼo.
Á “Siria”.
Koto glosario, anciano.
Á “Tá ná ndataxiún na̱ ammonita ndaʼíi̱”.
Sana kúni̱ kachiña ña̱ chiñu Ndióxi̱ kuití keʼé na̱ yiví yóʼo.
Á sana “ku̱a̱ʼa̱nna chí táʼví norte”.
Inka variante “ka̱ʼa̱nválína”, “ka̱ʼa̱n-yuʼu̱na”.
Koto glosario, ña̱ yaku̱a̱.
Inka variante “yisi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “koora nazareo”. Koto glosario, nazareo.
Inka variante “Iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱”, “Nda̱kaʼndaní-inii̱”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “taxiúnña ndaʼa̱”.
Ña̱yóʼo kivi ka̱ʼa̱nña xa̱ʼa̱ harina ña̱ va̱ʼaní, trigo á cebada ña̱ ya̱tan, si̱ta̱váʼa ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱ á galleta yásín.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Á “Timnah”. Saá va̱xiña iníísaá nu̱ú libro yóʼo. Koto apéndice A2.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ filisteo na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱”.
Á “león”.
Á “iin adivinanza”.
Na̱ ñuu Israel xi̱kaʼa̱nna yiíi̱ á ñá síʼi̱ xíʼin na̱ xa̱a̱ tindaʼa̱ xíʼinna.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ va̱ása kuchiñuna tá kǒo níchindeétáʼan ñá síʼira xíʼinna.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “xi̱kuii”, “ña̱kuiin”, “ño̱kuii”.
Inka variante “ndoʼórí”.
Inka variante “chi̱se̱ʼéna”.
Á “katúnndi̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱ kúni̱ kachi “Xi̱kí leke yuʼú tí burro”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ kǒo níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱”.
Ña̱ kúni̱ kachi “Nu̱ú ka̱na ti̱kui̱í xi̱ʼi ta̱ kána”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, tiempo ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ libro yóʼo.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “ma̱ʼñúñuú”.
Á “Saxínu̱-inira”.
Inka variante “chi̱se̱ʼéna”.
Á “Ta̱ sísikí xíʼinvai̱ kúún”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “yisi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nda̱a̱ tá ndíka̱i̱ ti̱xin siʼíi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “kúi̱ nazareo”. Koto glosario, nazareo.
Inka variante “taxina ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ndióxi̱ ña̱ xi̱ndasakáʼnuna.
Inka variante “chi̱kaún chiʼña”, “sa̱távi̱chiʼñaún”.
Koto glosario, efod.
Koto glosario, terafim.
Inka variante “kotose̱ʼéna”, “kotoniʼnivíxína”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘nu̱ú xi̱ndoo na̱ tribu ta̱ Dan’.
Koto glosario, efod.
Koto glosario, terafim.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “concubina”. Koto glosario, concubina.
Inka variante “sa̱núura-inira”.
Á “Guibeah”. Saá va̱xiña iníísaá nu̱ú libro yóʼo. Koto apéndice A2.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “tóora”, “ko̱xaa̱ tínaʼa̱ra”.
Á sana “káchíñui̱ veʼe Jehová”.
Inka variante “kuxu”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ ñaniyó”.
Inka variante “ti̱in kúítínañá”, “ti̱in u̱ʼvi̱nañá”.
Inka variante “ñaʼa”.
Á sana “na̱ kúúmií ku̱a̱ʼání ñuʼú”.
Inka variante “ti̱in kúítína”, “ti̱in u̱ʼvi̱na”.
Á “honda”. Inka variante “yu̱u̱ túu̱”, “ndiñuu”, “yu̱u̱ mayúú”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ñaʼa”.
Koto glosario, va̱ása xíxina iníí ki̱vi̱.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ta̱xina ña̱ʼa ndaʼa̱ra”.
Inka variante “chi̱se̱ʼéna”.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxinarí ndaʼa̱”.