ESDRAS
1 Tá ku̱i̱ya̱ nu̱ú ña̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia, Jehová chi̱kaa̱ra-inira ña̱ ná ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa iníí nu̱ú xáʼndachíñura ña̱ va̱ʼa xi̱nu tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías ka̱ʼa̱nra. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, ta saátu ka̱ʼyiraña:
2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia: ‘Jehová, Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví, ta̱xira ndiʼi na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo ndaʼíi̱ ta ta̱xitura chiñu ndaʼíi̱ ña̱ ná ixava̱ʼi̱ veʼera chí Jerusalén, ña̱ kíndo̱o chí Judá. 3 Ndiʼi ndóʼó na̱ kúú na̱ ñuura, mií Ndióxi̱ndó ná koora xíʼinndó ta ndikóndó chí ñuu Jerusalén ña̱ kíndo̱o chí Judá, ta ndasava̱ʼandó veʼe Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel. Ta̱kán kúú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta veʼera kúú ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén.* 4 Nda̱a̱ ndáaka ndóʼó na̱ ndóo inka ñuu, ndiʼi na̱ ndóo yatin xíʼinndó ná chindeétáʼanna xíʼinndó. Ná taxina oro, plata, ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa, kití xíʼin ndiʼika ña̱ʼa ña̱ kúni̱ miína taxina, ña̱ va̱ʼa kuniñúʼundóña xíʼin veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén’”.
5 Tasaá, na̱ kíʼin kuenta xíʼin na̱ veʼe na̱ tribu ta̱ Judá xíʼin na̱ tribu ta̱ Benjamín, na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ levita (ndiʼi na̱ chi̱kaa̱ Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ini ña̱ ná keʼéna ña̱yóʼo) i̱xatu̱ʼvana miína ña̱ va̱ʼa ndikóna ta ndasava̱ʼana veʼe Jehová ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén. 6 Ta ndiʼi na̱ xi̱ndoo yatin xíʼinna chi̱ndeétáʼanvana xíʼinna chi ta̱xina oro, plata, ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa, kití xíʼin inkaka ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ndaʼa̱na, soo saátu ta̱xina inkaka ña̱ʼa ña̱ xi̱kuni̱ miína.
7 Ta saátu xa̱ʼnda ta̱ rey Ciro chiñu ña̱ ná sandándikóna ña̱ʼa ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová, ña̱ nda̱kiʼin ta̱ Nabucodonosor chí Jerusalén ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta chi̱ndooraña veʼe ndióxi̱ra. 8 Ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ta̱ kíʼin kuenta xíʼin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ta̱ naní Mitrídates, kúú ta̱ kiʼin kuenta xíʼin ña̱yóʼo tá ná tavánaña ta kaʼyina nda̱saa kúúña nu̱ú iin lista ña̱ va̱ʼa taxinaña ndaʼa̱ ta̱ Sesbazar* ta̱ kíʼin kuenta xíʼin na̱ tribu ta̱ Judá.
9 Ña̱yóʼo kúú lista ndiʼi ña̱ʼa kán: 30 xi̱kuu ña̱ʼa ña̱ oro ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ canasta, 1,000 ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ canasta, ta saátu inkaka 29 táʼan ña̱yóʼo, 10 ta 30 xi̱kuu ko̱ʼo̱ válí ña̱ oro ña̱ kúnú ini, 410 ko̱ʼo̱ válí ña̱ plata ña̱ kúnú ini xíʼin inkaka 1,000 ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna veʼe Ndióxi̱. 11 Ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ oro xi̱kuuña 5,400 ta saátu xi̱kuu ña̱ plata. Ta̱ Sesbazar nda̱kiʼinra ndiʼi ña̱yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra tá ke̱ena chí Babilonia ta ndi̱kóna chí ñuu Jerusalén.
2 Na̱yóʼo kúú ndiʼi na̱ xi̱ndoo nu̱ú ñuʼú kán* na̱ ndi̱kó chí ñuu Jerusalén, na̱ xi̱kitáʼan xíʼin ndiʼika na̱ nda̱kiʼin ta̱ Nabucodonosor ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí Babilonia. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ndi̱kóna chí Jerusalén xíʼin Judá ta iin tá iinna ndi̱kóna ñuuna. 2 Na̱yóʼo kúú na̱ ndi̱kó xíʼin ta̱ Zorobabel, ta̱ Jesúa, ta̱ Nehemías, ta̱ Seraya, ta̱ Reelaya, ta̱ Mardoqueo, ta̱ Bilsán, ta̱ Mispar, ta̱ Bigvái, ta̱ Rehúm xíʼin ta̱ Baaná.*
Ta ndiʼika na̱ ndi̱kó xíʼin na̱ ta̱a ñuu Israel xi̱kuu na̱yóʼo: 3 na̱ se̱ʼe ta̱ Parós: 2,172 xi̱kuuna; 4 na̱ se̱ʼe ta̱ Sefatías: 372 xi̱kuuna; 5 na̱ se̱ʼe ta̱ Ará:* 775 xi̱kuuna; 6 na̱ veʼe ta̱ Pahat-Moab, na̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Jesúa, na̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Joab: 2,812 xi̱kuuna; 7 na̱ se̱ʼe ta̱ Elam: 1,254 xi̱kuuna; 8 na̱ se̱ʼe ta̱ Zatú: 945 xi̱kuuna; 9 na̱ se̱ʼe ta̱ Zacái: 760 xi̱kuuna; 10 na̱ se̱ʼe ta̱ Baní: 642 xi̱kuuna; 11 na̱ se̱ʼe ta̱ Bebái: 623 xi̱kuuna; 12 na̱ se̱ʼe ta̱ Azgad: 1,222 xi̱kuuna; 13 na̱ se̱ʼe ta̱ Adonicam: 666 xi̱kuuna; 14 na̱ se̱ʼe ta̱ Bigvái: 2,056 xi̱kuuna; 15 na̱ se̱ʼe ta̱ Adín: 454 xi̱kuuna; 16 na̱ se̱ʼe ta̱ Ater, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Ezequías: 98 xi̱kuuna; 17 na̱ se̱ʼe ta̱ Bezái: 323 xi̱kuuna; 18 na̱ se̱ʼe ta̱ Jorá: 112 xi̱kuuna; 19 na̱ se̱ʼe ta̱ Hasum: 223 xi̱kuuna; 20 na̱ se̱ʼe ta̱ Guibar: 95 xi̱kuuna; 21 na̱ ke̱e chí Belén: 123 xi̱kuuna; 22 na̱ ke̱e chí Netofá: 56 xi̱kuuna; 23 na̱ ke̱e chí Anatot: 128 xi̱kuuna; 24 na̱ ke̱e chí Azmávet: 42 xi̱kuuna; 25 na̱ ke̱e chí Quiryat-Jearim, Kefirá xíʼin Beerot: 743 xi̱kuuna; 26 na̱ ke̱e chí Ramá xíʼin Gueba: 621 xi̱kuuna; 27 na̱ ke̱e chí Micmás: 122 xi̱kuuna; 28 na̱ ke̱e chí Betel xíʼin Hai: 223 xi̱kuuna; 29 na̱ ke̱e chí Nebo: 52 xi̱kuuna; 30 na̱ ke̱e chí Magbís:* 156 xi̱kuuna; 31 na̱ se̱ʼe ta̱ inka Elam: 1,254 xi̱kuuna; 32 na̱ se̱ʼe ta̱ Harim: 320 xi̱kuuna; 33 na̱ ke̱e chí Lod, Hadid xíʼin Onó: 725 xi̱kuuna; 34 na̱ ke̱e chí Jericó: 345 xi̱kuuna, 35 ta na̱ ke̱e chí Senaá:* 3,630 xi̱kuuna.
36 Na̱yóʼo xi̱kuu ndiʼi na̱ su̱tu̱: na̱ se̱ʼe ta̱ Jedayá, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Jesúa: 973 xi̱kuuna; 37 na̱ se̱ʼe ta̱ Imer: 1,052 xi̱kuuna; 38 na̱ se̱ʼe ta̱ Pasjur: 1,247 xi̱kuuna, 39 ta na̱ se̱ʼe ta̱ Harim: 1,017 xi̱kuuna.
40 Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ levita: na̱ se̱ʼe ta̱ Jesúa xíʼin ta̱ Cadmiel, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Hodavías: 74 xi̱kuuna. 41 Na̱ se̱ʼe ta̱ Asaf na̱ xi̱xita: 128 xi̱kuuna. 42 Na̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼe na̱ xi̱ndaa yéʼé: na̱ se̱ʼe ta̱ Salum, na̱ se̱ʼe ta̱ Ater, na̱ se̱ʼe ta̱ Talmón, na̱ se̱ʼe ta̱ Acub, na̱ se̱ʼe ta̱ Hatitá xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Sobái: 139 xi̱kuuna.
43 Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱kachíñu templo:* na̱ se̱ʼe ta̱ Ziha, na̱ se̱ʼe ta̱ Hasufá, na̱ se̱ʼe ta̱ Tabaot, 44 na̱ se̱ʼe ta̱ Querós, na̱ se̱ʼe ta̱ Siahá, na̱ se̱ʼe ta̱ Padón, 45 na̱ se̱ʼe ta̱ Lebaná, na̱ se̱ʼe ta̱ Hagabá, na̱ se̱ʼe ta̱ Acub, 46 na̱ se̱ʼe ta̱ Hagab, na̱ se̱ʼe ta̱ Salmái, na̱ se̱ʼe ta̱ Hanán, 47 na̱ se̱ʼe ta̱ Guidel, na̱ se̱ʼe ta̱ Gahar, na̱ se̱ʼe ta̱ Reayá, 48 na̱ se̱ʼe ta̱ Rezín, na̱ se̱ʼe ta̱ Necodá, na̱ se̱ʼe ta̱ Gazam, 49 na̱ se̱ʼe ta̱ Uzá, na̱ se̱ʼe ta̱ Paséah, na̱ se̱ʼe ta̱ Besái, 50 na̱ se̱ʼe ta̱ Asná, na̱ se̱ʼe ta̱ Meunim, na̱ se̱ʼe ta̱ Nefusim, 51 na̱ se̱ʼe ta̱ Bacbuc, na̱ se̱ʼe ta̱ Hacufá, na̱ se̱ʼe ta̱ Harhur, 52 na̱ se̱ʼe ta̱ Bazlut, na̱ se̱ʼe ta̱ Mehidá, na̱ se̱ʼe ta̱ Harsá, 53 na̱ se̱ʼe ta̱ Barcos, na̱ se̱ʼe ta̱ Sísara, na̱ se̱ʼe ta̱ Témah, 54 na̱ se̱ʼe ta̱ Nezías xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Hatifá.
55 Na̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼe na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ Salomón: na̱ se̱ʼe ta̱ Sotái, na̱ se̱ʼe ta̱ Soféret, na̱ se̱ʼe ta̱ Perudá, 56 na̱ se̱ʼe ta̱ Jaalá,* na̱ se̱ʼe ta̱ Darcón, na̱ se̱ʼe ta̱ Guidel, 57 na̱ se̱ʼe ta̱ Sefatías, na̱ se̱ʼe ta̱ Hatil, na̱ se̱ʼe ta̱ Pokéret-Hazebaim xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Amí.
58 Ndiʼi na̱ xi̱kachíñu ini templo xíʼin na̱ se̱ʼe na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ Salomón, 392 xi̱kuuna.
59 Na̱yóʼo kúú na̱ ke̱e chí Tel-Mélah, Tel-Harsá, Kerub, Adón xíʼin Imer, soo va̱ása níkivi na̱ʼa̱na á na̱ israelita xi̱kuu na̱ veʼena: 60 na̱ se̱ʼe ta̱ Delayá, na̱ se̱ʼe ta̱ Tobías xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Necodá: 652 xi̱kuuna. 61 Ta na̱yóʼo xi̱kuu se̱ʼe na̱ su̱tu̱: na̱ se̱ʼe ta̱ Habaya, na̱ se̱ʼe ta̱ Hacoz xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Barzilái, ta̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin iin ñá se̱ʼe-síʼi ta̱ Barzilái ta̱ galaadita ta nda̱kiʼinra ki̱vi̱ na̱ veʼe ñáyóʼo. 62 Na̱yóʼo kúú na̱ na̱ndukú xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kaʼa̱n ndáana xi̱kuu na̱ veʼena, soo kǒo níndani̱ʼína ña̱yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása níkivi koona su̱tu̱.* 63 Soo ta̱ chíñu* ñuu kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ va̱ása kivi kuxuna ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱ nda̱a̱ ná koo iin ta̱ su̱tu̱ ta̱ kivi kuniñúʼu ña̱ Urim xíʼin ña̱ Tumim* ña̱ nda̱ka̱tu̱ʼunra Ndióxi̱ xa̱ʼa̱na.
64 Ndiʼi na̱ yiví yóʼo xi̱kuuna 42,360, 65 soo kǒo níndakaʼvina 7,337 na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xi̱kachíñu nu̱úna ni 200 na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xi̱xita. 66 Ta xi̱kuumiína 736 kuáyi̱, 245 mula, 67 xíʼin 435 camello ta saátu 6,720 burro.
68 Tá ni̱xa̱a̱na nu̱ú ni̱xi̱yo veʼe Jehová chí Jerusalén, sava na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin na̱ familia ta̱xina ña̱ʼa ña̱ xi̱kuni̱ miína ña̱ va̱ʼa ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, nu̱ú xi̱ndichiña tá ya̱chi̱. 69 Iin tá iinna ta̱xina ña̱ʼa ña̱ kivi taxina, ta ndiʼi ña̱ nda̱kaya̱ xi̱kuuña 512.5 kilo* ña̱ oro, 2,850 kilo* ña̱ plata xíʼin 100 ti̱ko̱to̱ náni̱ ña̱ ndíxi na̱ su̱tu̱, ña̱ va̱ʼa kuniñúʼuna ña̱yóʼo xíʼin chiñu ña̱ keʼéna. 70 Na̱ su̱tu̱, na̱ levita, sava na̱ ñuu, na̱ xi̱xita, na̱ xi̱ndaa yéʼé xíʼin na̱ xi̱kachíñu ini templo* nda̱kundoona ñuuna. Ta saátu ndiʼika na̱ israelita nda̱kundoona ñuuna.
3 Tá xa̱a̱ kúúña yo̱o̱ u̱xa̱ ta xa̱a̱ nda̱kundoo ndiʼi na̱ israelita ñuuna, ndiʼina nda̱kutáʼanna chí ñuu Jerusalén ña̱ keʼéna iin kuití ña̱ʼa. 2 Ta̱ Jesúa se̱ʼe ta̱ Jehozadac xíʼin inka na̱ su̱tu̱ na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra, ta saátu ta̱ Zorobabel se̱ʼe ta̱ Sealtiel xíʼin na̱ ñanira, ki̱xáʼana sándaʼana altar Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa kaʼmina kití* ta so̱kónarí nu̱úra,* nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú Ley ta̱ Moisés ta̱ xi̱kachíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱.
3 Ta ni xi̱yiʼvínína nu̱ú na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin xíʼinna, sa̱ndáʼavana altar mií nu̱ú xi̱ndichiña tá ya̱chi̱. Tándi̱ʼi ki̱xáʼana xáʼmina kití ta sóko̱narí nu̱ú Jehová: xi̱xaʼminarí ta xi̱sokónarí tá xi̱ta̱a̱n* ta saátu tá xi̱kuaá. 4 Tasaá ki̱xáʼana kéʼéna Vikó ña̱ Cabaña nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n ley, ta ndiʼi ki̱vi̱ xi̱xaʼmina ku̱a̱ʼání kití ta xi̱sokónarí nda̱a̱ táki̱ʼva íyo tí xi̱niñúʼu so̱kóna ki̱vi̱ tá ki̱vi̱. 5 Tándi̱ʼi ki̱xáʼana xáʼmina kití tí xi̱sokó ni̱ʼina, tí xi̱sokóna tá xi̱kuuña yo̱o̱ xa̱á, tá xi̱keʼéna vikó ña̱ yi̱i̱ nu̱ú Jehová ta saátu ke̱ʼéna xíʼin nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa ña̱ xi̱kuni̱ miína so̱kóna nu̱ú Jehová xíʼin ndiʼi níma̱na. 6 Tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ u̱xa̱, ki̱xáʼana xáʼmina kití ta sóko̱narí nu̱ú Jehová ni ta̱ʼán kixáʼana ixava̱ʼana xa̱ʼa̱ templo Jehová.
7 Tasaá ta̱xina xu̱ʼún ndaʼa̱ na̱ xi̱xaʼnda yu̱u̱ xíʼin na̱ xi̱xini̱ keʼé ku̱a̱ʼá chiñu. Ta ña̱ va̱ʼa tavá na̱ sidonio xíʼin na̱ tirio yitu̱n tú cedro chí Líbano ta ku̱ʼu̱nna xíʼinnú nu̱ú mar ña̱ va̱ʼa xa̱a̱nú chí Jope, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia, ta̱xina ña̱ kuxuna, ña̱ koʼona ta saátu aceite tá kuniñúʼuna.
8 Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa u̱vi̱ ku̱i̱ya̱ ña̱ ndi̱kóna chí Jerusalén nu̱ú ni̱xi̱yo veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ña̱ yo̱o̱ u̱vi̱, ta̱ Zorobabel se̱ʼe ta̱ Sealtiel xíʼin ta̱ Jesúa se̱ʼe ta̱ Jehozadac ki̱xáʼana ndásava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ xíʼin na̱ ñanina na̱ xi̱kuu su̱tu̱, na̱ levita xíʼin ndiʼika na̱ ndi̱kó chí Jerusalén. Ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ levita na̱ kúúmií yáʼaka 20 ku̱i̱ya̱ ña̱ ná kiʼinna kuenta xíʼin chiñu ña̱ kéʼéna veʼe Jehová. 9 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Jesúa, na̱ se̱ʼera xíʼin na̱ ñanira, ta̱ Cadmiel xíʼin na̱ se̱ʼera na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Judá, nda̱kutáʼanna ña̱ va̱ʼa kiʼinna kuenta xíʼin chiñu ña̱ kéʼéna veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. Ta nda̱kutáʼantu ndiʼi na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Henadad xíʼinna, saátu na̱ se̱ʼera xíʼin na̱ ñanira, ta ndiʼi na̱yóʼo xi̱kuuna levita.
10 Tá ki̱xáʼana íxava̱ʼana xa̱ʼa̱ templo Jehová, na̱ su̱tu̱ xi̱ndixina ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxi na̱ su̱tu̱ ta xi̱niʼina trompeta ta na̱ levita se̱ʼe ta̱ Asaf xi̱niʼina címbalo. Ta na̱yóʼo xi̱kunditana ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna Jehová nda̱a̱ táki̱ʼva íyo chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ David ta̱ xi̱kuu rey ñuu Israel. 11 Ta ki̱xáʼana ndásakáʼnuna Jehová ta xi̱taxina tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra. Iin tá iinna xi̱xitana ta xi̱kachina: “Saáchi va̱ʼaní-inira; ta ndiʼi tiempo náʼa̱ra ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inira* xínira na̱ ñuu Israel”. Tasaá ndiʼi na̱ ñuu ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna ta nda̱sakáʼnuna Jehová saáchi ki̱xáʼana íxava̱ʼana xa̱ʼa̱ veʼe Jehová. 12 Ku̱a̱ʼání na̱ su̱tu̱, na̱ levita xíʼin na̱ kíʼin kuenta xíʼin na̱ veʼena (na̱ xa̱a̱ ku̱chée na̱ xi̱ni veʼe ña̱ xi̱ndichi tá ya̱chi̱) ndeéní ki̱xáʼana xákuna tá xi̱nina ña̱ ki̱xáʼana íxava̱ʼana xa̱ʼa̱ veʼe yóʼo. Soo ku̱a̱ʼánítuna ki̱xáʼana ndáʼyi̱ kóʼóna* xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo níkivi kunda̱a̱ka-inina ndáana kúú na̱ ndeéní xáku ta ndáana kúú na̱ ndáʼyi̱ kóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina, ta nda̱a̱ xíká xi̱taku̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní xi̱ndaʼyi̱ kóʼó na̱ yiví.
4 Na̱ xi̱saa̱-ini xi̱xini na̱ tribu ta̱ Judá xíʼin ta̱ Benjamín xi̱niso̱ʼona ña̱ ndi̱kóna ñuuna ta ki̱xáʼana ndásava̱ʼana templo Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel. 2 Ña̱kán ndi̱ku̱n ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ Zorobabel ta saátu nu̱ú na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin familia na̱ ñuu Israel ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Taxindó ña̱ ná kachíñundi̱ xíʼinndó chi saátu ndi̱ʼi̱ ndásakáʼnundi̱ Ndióxi̱ndó ta sóko̱ndi̱ ña̱ʼa nu̱úra* nda̱a̱ tá ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ rey Esar-Hadón ta̱ ñuu Asiria, ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱ ña̱ ná kixindi̱ kundoondi̱ yóʼo”. 3 Ta̱ Zorobabel xíʼin ndiʼika na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin familia na̱ ñuu Israel ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “Ndóʼó kǒo chindeétáʼanndó xíʼinndi̱ ña̱ ixava̱ʼandi̱ veʼe Ndióxi̱ndi̱, mií kuitíndi̱ kúú na̱ ixava̱ʼa veʼe Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia nu̱úndi̱”.
4 Soo na̱ yiví na̱ xi̱ndoo yatin xíʼin na̱ judío xi̱sandákavana-inina ta xi̱sayíʼvinana ña̱ va̱ʼa ná sandákoona sandáʼana veʼe yóʼo. 5 Ta cha̱ʼvina na̱ táxi consejo na̱ íyo ñuu kán ña̱ va̱ʼa kasina nu̱úna tasaá kǒo keʼékana chiñu yóʼo, ke̱ʼéna ña̱yóʼo ndiʼi tiempo ña̱ xa̱ʼndachíñu ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Persia iinsaá nda̱a̱ tá xa̱ʼndachíñu ta̱ rey Darío ta̱ ñuu Persia. 6 Tá ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ rey Asuero, ka̱ʼyina iin ña̱ káʼa̱n contra na̱ íyo chí Judá ta saátu na̱ íyo chí Jerusalén. 7 Ta tá xa̱a̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Artajerjes ta̱ ñuu Persia, ta̱ Bislam, ta̱ Mitrídates, ta̱ Tabeel xíʼin ndiʼika na̱ xi̱kitáʼan xíʼinna ka̱ʼyina iin carta ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ rey Artajerjes. Ta na̱yóʼo sa̱ndáya̱ʼanaña tu̱ʼun arameo ta ka̱ʼyinaña xíʼin letra tu̱ʼun arameo.*
8 * Ta̱ Rehúm (ta̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní) xíʼin ta̱ secretario Simsái ka̱ʼyina iin carta ña̱ káʼa̱n contra na̱ ñuu Jerusalén ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ rey Artajerjes. 9 (Na̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱ ka̱ʼyi̱ carta yóʼo xi̱kuu ta̱ Rehúm, ta̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní, ta̱ secretario Simsái xíʼin ndiʼika na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra, na̱ xi̱ndatiin ku̱a̱chi, na̱ chíñu na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ loʼo ndáyáʼvi, na̱ secretario, na̱ ñuu Erec, na̱ babilonio, na̱ ñuu Susa á na̱ elamita 10 ta saátu ndiʼika na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼin ta̱ Asnapar ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta chi̱ndoorana chí Samaria, ta̱ Asnapar xi̱kuura iin ta̱a ta̱ xi̱ndayáʼviní ta̱ xi̱kaʼa̱n va̱ʼanína xa̱ʼa̱. Ta saátu ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ ka̱ʼyi̱ carta yóʼo. 11 Ña̱yóʼo kúú iin copia carta ña̱ chi̱ndaʼána ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ra).
“Ña̱ ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ rey Artajerjes ña̱ ka̱ʼyi na̱ káchíñu nu̱úra, na̱ ta̱a na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates: 12 Nátúʼunndi̱ xíʼún táta rey, na̱ judío na̱ ke̱e chí nu̱ú íyoún ta va̱xina chí nu̱ú ndóondi̱ xa̱a̱ ndóovana chí ñuu Jerusalén. Ta ki̱xáʼana ndásava̱ʼana ñuu nu̱ú xi̱ndoo na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini, na̱ kǒo níxi̱kandíxa, ta xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n sándiʼina íxava̱ʼana nama̱ ta ki̱xáʼana ndásava̱ʼana xa̱ʼa̱ ñuu kán. 13 Ta saátu káʼa̱nndi̱ xíʼún tatá rey ña̱ tá ná sandíʼina ndasava̱ʼana ñuu yóʼo ta saátu nama̱, kǒo chaʼvikana impuesto ndaʼún ta xa̱ʼa̱ ña̱kán ndáa loʼova xu̱ʼún ndakaya̱ ña̱ kuniñúʼu na̱ rey. 14 Ndi̱ʼi̱ xáxindi̱ ñi̱i̱ ña̱ kée chí veʼún* ta kǒo kúni̱ndi̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún táta rey. Ña̱kán chi̱ndaʼándi̱ carta yóʼo ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼún 15 ta saátu ña̱ ná nandukúna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ na̱ táʼún na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. Ta nu̱ú libro kán kunda̱a̱-iniún ña̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱na ña̱ kúúna iin ñuu na̱ so̱ʼoní* ta táxina tu̱ndóʼo ndaʼa̱ na̱ rey ta saátu ndaʼa̱ na̱ ñuu válí, ta nda̱a̱ tiempo xi̱naʼáví kúú ña̱ kútóonína ku̱a̱chi ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuuna. 16 Káʼa̱nndi̱ xíʼún táta rey, tá ná ndasava̱ʼana ñuu yóʼo ta sandíʼina keʼéna nama̱ ña̱ íyo sa̱táña, saá kúú ña̱ kǒo kuchiñukaún kaʼndachíñún nu̱ú na̱ yiví na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates”.
17 Ta̱ rey nda̱kuiinra yuʼú ta̱ Rehúm (ta̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní), ta̱ secretario Simsái xíʼin ndiʼika na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra na̱ xi̱ndoo chí Samaria xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, ka̱chira:
“Chíndeíi̱ ndóʼó.* 18 Tutu ña̱ chi̱ndaʼándó, xa̱a̱ ka̱ʼvivanaña nu̱úi̱.* 19 Ta xa̱a̱ xa̱ʼndavai̱ chiñu ña̱ ná nandukúna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta xa̱a̱ tiempo xi̱naʼáví íyo na̱ ñuu yóʼo contra xíʼin na̱ rey ta ku̱a̱chiní-inina ta kǒo xíínna kandíxana. 20 Ni̱xi̱yo na̱ rey na̱ ndakúní chí Jerusalén ta xi̱xaʼndachíñuna nu̱ú ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, ta xi̱kaʼa̱nna xíʼin na̱ yiví ña̱ ná chaʼvina impuesto* ndaʼa̱na. 21 Ña̱kán kaʼndandó chiñu ña̱ ná sandákoona sandáʼana ñuu kán nda̱a̱ ná kaʼnda tukui̱ chiñu ña̱ kivi keʼénaña. 22 Ta kiʼin va̱ʼandó kuenta xíʼin ña̱ kéʼéna ña̱ va̱ʼa kǒo ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kúúmiíi̱”.
23 Tándi̱ʼi ka̱ʼvina copia tutu ña̱ chi̱ndaʼá ta̱ rey Artajerjes nu̱ú ta̱ Rehúm, ta̱ secretario Simsái xíʼin na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra, na̱yóʼo ndi̱ku̱n ni̱xa̱ʼa̱nna chí ñuu Jerusalén ta i̱xandúxana xíʼin na̱ judío ña̱ ná sandákoona kachíñuna. 24 Saá kúú ña̱ sa̱ndákoona ña̱ ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén, ta nda̱a̱ tá ku̱i̱ya̱ u̱vi̱ ña̱ ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ rey Darío ta̱ ñuu Persia saá kúú ña̱ ki̱xáʼa tukuna kéʼénaña.
5 Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ni̱xi̱yora xíʼin ta̱ profeta Ageo ta saátu xíʼin ta̱ profeta Zacarías se̱ʼeñáni ta̱ Idó, ta na̱ profeta yóʼo xi̱niñúʼuna ki̱vi̱ra ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ judío na̱ xi̱ndoo chí Judá ta saátu chí Jerusalén. 2 Saá kúú ña̱ ki̱xáʼa tuku ta̱ Zorobabel se̱ʼe ta̱ Sealtiel ta saátu ta̱ Jesúa se̱ʼe ta̱ Jehozadac ndásava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén. Ta na̱ profeta Ndióxi̱ ni̱xi̱yona xíʼinna ta chi̱ndeétáʼanna xíʼinna. 3 Tiempo saá, ta̱ Tatenái, (ta̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates) ta saátu ta̱ Setar-Bozenái xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱úna ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna: “¿Ndáana xa̱ʼnda chiñu nu̱úndó ña̱ ndasava̱ʼandó veʼe yóʼo ta sandíʼindó keʼéndóña?”. 4 Ta saátu ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnana: “¿Nda̱saa naní na̱ ta̱a na̱ íxava̱ʼa veʼe yóʼo?”. 5 Soo Ndióxi̱ xi̱kiʼinra kuenta xíʼin na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú* na̱ judío ta va̱ása níkuchiñuna kasina nu̱úna ña̱ keʼéna chiñu yóʼo, chi siʼna xi̱niñúʼu chindaʼána iin tutu ndaʼa̱ ta̱ Darío ta kundatuna ña̱ chindaʼá ta̱yóʼo inka tutu ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña ndaʼa̱na.
6 Ña̱yóʼo kúú iin copia carta ña̱ ka̱ʼyi ta̱ Tatenái (ta̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates) ta saátu ta̱ Setar-Bozenái xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra (na̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ loʼo ndáyáʼvi nu̱ú na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates) ña̱ chi̱ndaʼána ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ rey Darío. 7 Ña̱ ka̱ʼyina xi̱kachiña:
“Ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ rey Darío:
”Chíndeéndi̱ yóʼó* táta rey. 8 Nátúʼunndi̱ xíʼún táta rey ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nndi̱ chí Judá chí nu̱ú íyo veʼe Ndióxi̱ ta̱ káʼnu, ta xi̱nindi̱ ña̱ xíniñúʼuna yu̱u̱ ña̱ náʼnuní ña̱ ndásava̱ʼanaña. Ta saátu, chínúundaana yitu̱n kándíka nama̱. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndíʼi̱ní-inina xa̱ʼa̱ chiñu yóʼo ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ chíkaa̱ní na̱ ñuu ndee̱, kamaní ku̱a̱ʼa̱nna xíʼinña. 9 Ña̱kán ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunndi̱ na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna: ‘¿Ndáana xa̱ʼnda chiñu nu̱úndó ña̱ ndasava̱ʼandó veʼe yóʼo ta sandíʼindó keʼéndóña?’. 10 Ta saátu ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunndi̱na nda̱saa nanína ña̱ va̱ʼa kaʼyindi̱ ki̱vi̱na nu̱ún ta kunda̱a̱-iniún ndáana kúú na̱ ndísochíñu xíʼin chiñu yóʼo.
11 ”Ta na̱yóʼo ka̱china: ‘Ndi̱ʼi̱ káchíñundi̱ nu̱ú ta̱ kúú Ndióxi̱ chí ndiví ta saátu nu̱ú ñuʼú. Ta ndásava̱ʼandi̱ veʼe ña̱ xa̱a̱ íyo ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ i̱xava̱ʼa iin ta̱ rey ñuu Israel ta̱ xi̱ndayáʼviní. 12 Soo na̱ yivándi̱ sa̱sáa̱na Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví, xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱taxirana ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia, iin ta̱ xi̱kuu caldeo. Ta̱ rey kán kúú ta̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ veʼe yóʼo ta nda̱kiʼinra na̱ yiví ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia. 13 Soo tá ku̱i̱ya̱ nu̱ú ña̱ ki̱xáʼa ta̱ rey Ciro ta̱ ñuu Babilonia xáʼndachíñura, xa̱ʼndara chiñu ña̱ ná ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱. 14 Ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ oro xíʼin ña̱ plata ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Ndióxi̱ chí ñuu Jerusalén, ña̱ nda̱kiʼin ta̱ rey Nabucodonosor ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí templo ña̱ ñuu Babilonia, ta̱ rey Ciro xa̱ʼndara chiñu ña̱ ná tavána ña̱yóʼo. Ta ta̱xinaña ndaʼa̱ iin ta̱a ta̱ naní Sesbazar,* chi ta̱yóʼo kúú ta̱ nda̱kaxin ta̱ rey Ciro ña̱ koora ta̱ chíñu. 15 Ta ta̱ Ciro ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ndakiʼin ña̱ʼa yóʼo ta kúáʼan xíʼinña chí templo ña̱ íyo chí Jerusalén, ta ná ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ nu̱ú xi̱ndichiña tá ya̱chi̱”. 16 Tá ki̱xaa̱ ta̱ Sesbazar, saá kúú ña̱ ki̱xáʼana íxava̱ʼana xa̱ʼa̱ veʼe Ndióxi̱, ña̱ íyo chí Jerusalén. Ta nani saá ki̱xáʼandi̱ ndásava̱ʼandi̱ña soo ta̱ʼán sandíʼindi̱ña’.
17 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, tá va̱ʼa túviún táta rey, ndúkúndi̱ ña̱ ma̱ní nu̱ún ña̱ ná nandukúna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú ñúʼu ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi chí ñuu Babilonia, ta ná kotona á ndixa xa̱ʼnda ta̱ rey Ciro chiñu ña̱ ná ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱ chí ñuu Jerusalén. Ta saátu ña̱ ná natúʼún xíʼinndi̱ ndáaña kúú ña̱ ndaka̱xiún keʼún táta rey”.
6 Tasaá kúú ña̱ xa̱ʼnda ta̱ rey Darío chiñu ña̱ ná nandukúna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chí nu̱ú táanva̱ʼana tutu ñuu Babilonia, chí nu̱ú xi̱taánva̱ʼana ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi. 2 Ta chí nu̱ú íyo veʼe ña̱ kútu̱ní ku̱vaʼa chí Ecbátana ña̱ kíndo̱o chí Media nda̱ni̱ʼína iin rollo ña̱ káʼa̱n ña̱yóʼo:
3 “Tá ku̱i̱ya̱ nu̱ú ña̱ ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ rey Ciro, xa̱ʼndara chiñu yóʼo xa̱ʼa̱ veʼe Ndióxi̱ ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén: ‘Na̱ judío kúú na̱ ndasava̱ʼa veʼe yóʼo ña̱ va̱ʼa kaʼnína kití ta so̱kónarí,* ta ná kixáʼana ixava̱ʼana xa̱ʼa̱ña. Veʼe yóʼo 27 metro* súkun kooña ta 27 metro ndíkaa̱ kooña, 4 ta u̱ni̱ chi̱chi yu̱u̱ náʼnu kuumiíña ta saátu iin chi̱chi yitu̱n. Ta na̱ veʼe ta̱ rey kúú na̱ chaʼvi ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna. 5 Ta saátu xíniñúʼu sandándikóna ña̱ʼa ña̱ oro xíʼin ña̱ plata ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Ndióxi̱, ña̱ ta̱vá ta̱ Nabucodonosor templo ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén ta nda̱kiʼinraña ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí Babilonia. Ña̱yóʼo xíniñúʼu ndakundooña ini templo ña̱ ni̱xi̱yo chí Jerusalén ta kindo̱oña veʼe Ndióxi̱’”.
6 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, yóʼó ta̱ Tatenái ta̱ xáʼndachíñu chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates ta saátu yóʼo ta̱ Setar-Bozenái xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼún na̱ kúúmií iin chiñu ña̱ loʼo ndáyáʼvi na̱ íyo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, kuxíkándó nu̱úna. 7 Kǒo kasindó nu̱úna ña̱ keʼéna veʼe Ndióxi̱. Ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ judío ta saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna* kúú na̱ ndasava̱ʼa veʼe Ndióxi̱ nu̱ú xi̱ndichiña tá ya̱chi̱. 8 Ta ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanndó xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ judío ña̱ va̱ʼa ndasava̱ʼana veʼe Ndióxi̱, xáʼndai̱ chiñu yóʼo nu̱úndó: ña̱ va̱ʼa kǒo sandákoona keʼéna chiñu yóʼo, kiʼinndó xu̱ʼún* ña̱ kúú kuenta ta̱ rey ña̱ táxi na̱ yiví na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates ta taxindóña ndaʼa̱ na̱ ta̱a yóʼo ña̱ va̱ʼa ná kuniñúʼunaña ña̱ keʼéna chiñu yóʼo. 9 Ta ndiʼi ki̱vi̱ xíniñúʼu taxindó ña̱ʼa ña̱ ná ndukú na̱ su̱tu̱ na̱ íyo chí Jerusalén nu̱úndó, nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna: si̱ndi̱ki̱ yúta̱,* ndikachi* che̱e xíʼin ndikachi válí ña̱ va̱ʼa kaʼminarí* ta so̱kónarí nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví, ta saátu taxindó trigo ndaʼa̱na, ñi̱i̱, vino xíʼin aceite. 10 Tasaá ndiʼi tiempo kivi so̱kóna ña̱ʼa ña̱ kútóo Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví ta ka̱ʼa̱nna xíʼinra xa̱ʼa̱ ta̱ rey ta saátu xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼera ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ ná kutakuna. 11 Ta saátu xáʼndai̱ chiñu ña̱ tá íyo iin na̱ kǒo xíín keʼé ña̱ káʼi̱n, xíniñúʼu tavándó iin yitu̱n veʼena, tiinndó na̱ yiví yóʼo ta katikaandóna ndaʼa̱nú, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi yóʼo xíniñúʼu ndasandó veʼena nu̱ú tatá ndiʼi na̱ yiví.* 12 Ta mií Ndióxi̱ ta̱ nda̱kaxin ña̱ koo ki̱vi̱ra kán* ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra nda̱a̱ ndáaka na̱ rey á na̱ ñuu na̱ kǒo xíín kandíxa chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ ta sándíʼi-xa̱ʼa̱na veʼe Ndióxi̱, ña̱ íyo chí Jerusalén. Yi̱ʼi̱ ta̱ Darío kúú ta̱ xa̱ʼnda chiñu yóʼo, ta ndi̱ku̱n ná xi̱nuña”.
13 Ña̱kán, ta̱ Tatenái (ta̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú na̱ xi̱ndoo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates), ta̱ Setar-Bozenái xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra, kama sa̱xínuna chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ rey Darío. 14 Na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ judío, ndu̱ndakú-inina xa̱ʼa̱ profecía ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ profeta Ageo ta saátu ta̱ Zacarías se̱ʼeñáni ta̱ Idó, ta nda̱kundeéna ka̱chíñuna ña̱ va̱ʼa sandáʼana veʼe Ndióxi̱. Sa̱ndíʼina nda̱sava̱ʼanaña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo chiñu ña̱ xa̱ʼnda Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ta saátu nda̱a̱ táki̱ʼva íyo chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ Ciro, ta̱ Darío xíʼin ta̱ rey Artajerjes ta̱ ñuu Persia. 15 Ta sa̱ndíʼina ke̱ʼéna veʼe yóʼo tá ki̱vi̱ u̱ni̱ ña̱ yo̱o̱ adar,* tá xa̱a̱ i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Darío.
16 Ña̱kán, na̱ israelita, na̱ su̱tu̱, na̱ levita ta saátu ndiʼika na̱ ndi̱kó ñuu Jerusalén xíʼin ña̱ si̱í-ini ke̱ʼéna vikó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱nu veʼe Ndióxi̱. 17 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱nu veʼe Ndióxi̱ ta̱xina 100 si̱ndi̱ki̱, 200 ndikachi che̱e, 400 ndikachi, ta xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ndiʼi na̱ ñuu Israel ta̱xina 12 ti̱xúʼú* che̱e, chi saá xi̱kuu na̱ tribu na̱ ñuu Israel. 18 Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n libro ta̱ Moisés saá nda̱taʼvína na̱ su̱tu̱ ta saátu na̱ levita ta nda̱kaxinnana ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱ú Ndióxi̱ chí ñuu Jerusalén.
19 Na̱ ndi̱kó chí ñuu Jerusalén ke̱ʼéna vikó ña̱ Pascua tá ki̱vi̱ 14 ña̱ yo̱o̱ nu̱ú. 20 Ndiʼi na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ levita nda̱sayi̱i̱na miína, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása yaku̱a̱ka* níxi̱yona. Ña̱kán xa̱ʼnína kití tí so̱kóna vikó Pascua xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ndi̱kó ñuu Jerusalén, xa̱ʼa̱ inkaka na̱ su̱tu̱ ta saátu xa̱ʼa̱ miína. 21 Tasaá ndiʼi na̱ israelita na̱ ndi̱kó chí Jerusalén nda̱kutáʼanna ña̱ va̱ʼa kuxuna kití tí ni̱so̱kóna. Ta inkáchi xi̱xina ña̱yóʼo xíʼin na̱ nda̱kutáʼan xíʼinna ña̱ va̱ʼa inkáchi ndasakáʼnuna Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, saáchi na̱yóʼo kǒo níkeʼékana ña̱ kini ña̱ xi̱keʼé na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán. 22 Ta saátu, xíʼin ña̱ si̱í-ini ke̱ʼéna Vikó ña̱ si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* xíʼin, ta u̱xa̱ ki̱vi̱ ke̱ʼéna ña̱yóʼo, saáchi Jehová ta̱xira ña̱ ná kusi̱í-inina ta saátu ta̱xira ña̱ ná ndakutáʼan ta̱ rey ñuu Asiria xíʼinna ta chindeétáʼanra xíʼinna ña̱ va̱ʼa sandíʼina keʼéna veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
7 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, tá xa̱a̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Artajerjes ta̱ ñuu Persia, saá kúú ña̱ ndi̱kó ta̱ Esdras.* Ta̱yóʼo xi̱kuura se̱ʼe ta̱ Seraya, se̱ʼe ta̱ Azarías, se̱ʼe ta̱ Hilquías, 2 se̱ʼe ta̱ Salum, se̱ʼe ta̱ Sadoc, se̱ʼe ta̱ Ahitub, 3 se̱ʼe ta̱ Amarías, se̱ʼe ta̱ Azarías, se̱ʼe ta̱ Merayot, 4 se̱ʼe ta̱ Zerahías, se̱ʼe ta̱ Uzí, se̱ʼe ta̱ Buquí, 5 se̱ʼe ta̱ Abisúa, se̱ʼe ta̱ Finehás, se̱ʼe ta̱ Eleazar, se̱ʼe ta̱ su̱tu̱ káʼnu Aarón. 6 Ta̱ Esdras ke̱era chí Babilonia ta ku̱a̱ʼa̱nra chí Jerusalén. Ta̱yóʼo xi̱xini̱níra xa̱ʼa̱ Ley ta̱ Moisés, ña̱ ta̱xi Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, ta xi̱xini̱níra kaʼyira.* Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yo Jehová Ndióxi̱ xíʼinra, ta̱ rey ta̱xira ndiʼi ña̱ ndu̱kúra nu̱úra.
7 Sava na̱ israelita, na̱ su̱tu̱, na̱ levita, na̱ xi̱xita, na̱ xi̱ndaa yéʼé xíʼin na̱ xi̱kachíñu ini templo* ndi̱kóna chí Jerusalén tá ku̱i̱ya̱ u̱xa̱ ña̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Artajerjes. 8 Ta̱ Esdras ni̱xa̱a̱ra chí Jerusalén tá yo̱o̱ u̱ʼu̱n, ña̱ ku̱i̱ya̱ u̱xa̱ ña̱ xáʼndachíñu ta̱ rey. 9 Ke̱era chí Babilonia tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ nu̱ú ta ni̱xa̱a̱ra chí Jerusalén tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ u̱ʼu̱n, saáchi Ndióxi̱ ta̱ va̱ʼaní-ini ni̱xi̱yora xíʼinra. 10 Ta̱ Esdras xíʼin ndiʼi níma̱ra na̱ndukúra ña̱ káʼa̱n Ley Jehová, ña̱ keʼéraña ta saátu ña̱ sanáʼa̱ra na̱ ñuu Israel ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ta saátu chiñu ña̱ xáʼndara.
11 Ña̱yóʼo kúú iin copia carta ña̱ ta̱xi ta̱ rey Artajerjes ndaʼa̱ ta̱ su̱tu̱ Esdras, ta̱ xi̱xini̱ní kaʼyi, ta xi̱xini̱níra kaʼvira xa̱ʼa̱ ley Jehová ta saátu chiñu ña̱ xi̱xaʼndara nu̱ú na̱ ñuu Israel:
12 * “Ña̱ ka̱ʼyi ta̱ Artajerjes, ta̱ kúú rey nu̱ú ndiʼika na̱ rey, ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ su̱tu̱ Esdras ta̱ xíni̱ní kaʼyi Ley Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví: Chíndeéníi̱ yóʼó. 13 Xa̱a̱ xa̱ʼndai̱ chiñu nu̱ú ndiʼi na̱ israelita na̱ ndóo nu̱ú xáʼndachíñui̱ ta saátu na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ levita, ña̱ kivi ku̱ʼu̱nna xíʼún chí Jerusalén tá kúni̱na. 14 Yi̱ʼi̱ ta̱ rey ta saátu u̱xa̱ na̱ táxi consejo ndaʼíi̱ chíndaʼándi̱ yóʼó ña̱ va̱ʼa ku̱ʼún chí Judá ta saátu chí Jerusalén ña̱ va̱ʼa kotoún á sáxi̱nuna Ley Ndióxi̱ún ña̱ kúúmiíún. 15 Ta saátu kuniʼún plata xíʼin oro ña̱ kúni̱ yi̱ʼi̱ xíʼin na̱ táxi consejo ndaʼíi̱, taxindi̱ ndaʼa̱ Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ta̱ íyo chí Jerusalén. 16 Ta saátu kuniʼún plata xíʼin oro ña̱ taxi ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Babilonia ta saátu ña̱ taxi na̱ ñuu xíʼin na̱ su̱tu̱, ña̱ va̱ʼa kuniñúʼunaña veʼe Ndióxi̱na ña̱ íyo chí Jerusalén. 17 Ta xíʼin xu̱ʼún yóʼo ndi̱ku̱n satáún* si̱ndi̱ki̱ che̱e, ndikachi* che̱e, ndikachi válí ta saátu satáún harina xíʼin vino ña̱ kutáʼan xíʼin tíyóʼo, ta xíniñúʼu so̱kóún* ndiʼi ña̱yóʼo nu̱ú altar veʼe Ndióxi̱ún ña̱ íyo chí Jerusalén.
18 ”Ta plata xíʼin oro ña̱ ná kindo̱o, miíún xíʼin na̱ ñaniún kivi keʼéndó nda̱a̱ ndáaka ña̱ va̱ʼa túvi miívandó xíʼinña, nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ Ndióxi̱ndó. 19 Ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ nda̱kiʼún ña̱ kuniñúʼuna veʼe Ndióxi̱ún, kuniʼúnña ku̱ʼún chí Jerusalén ta ndataxiúnña nu̱ú Ndióxi̱ún. 20 Ta nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa xíniñúʼuna veʼe Ndióxi̱ún, kivi chaʼviúnña xíʼin xu̱ʼún yi̱ʼi̱ ta̱ rey.
21 ”Yi̱ʼi̱ ta̱ rey Artajerjes, xa̱a̱ xa̱ʼndai̱ chiñu nu̱ú na̱ kíʼin kuenta xíʼin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ kúúmiíi̱ na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, ña̱ ná taxinaña ndaʼa̱ yóʼó ta̱ su̱tu̱ Esdras, ta̱ xíni̱ní kaʼyi Ley Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví, ndiʼi ña̱ ná ndukún nu̱úna: 22 kivi taxina nda̱a̱ 3,420 kilo* ña̱ plata, 16,000 kilo* ña̱ trigo, 2,200 litro* tá vino xíʼin 2,200 litro tá aceite, soo ñi̱i̱ kivi taxina nda̱a̱ nda̱saaka ña̱ xíniñúʼún. 23 Ta ndiʼika ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví ña̱ ná keʼéna xa̱ʼa̱ veʼera, ná chikaa̱nína ndee̱ ña̱ keʼénaña. Tasaá, Ndióxi̱ ta̱ íyo chí ndiví va̱ása sa̱a̱ra xíʼin na̱ íyo nu̱ú xáʼndachíñui̱ ni xíʼin na̱ se̱ʼi̱. 24 Ta saátu káʼi̱n xíʼinndó ña̱ kǒo ndukúndó impuesto* nu̱ú na̱ su̱tu̱, na̱ levita, na̱ xíta, na̱ ndáa yéʼé, na̱ káchíñu templo* xíʼin inkaka na̱ káchíñu ña̱ íxava̱ʼana veʼe Ndióxi̱.
25 ”Ta yóʼó ta̱ Esdras, kuniñúʼu ña̱ ndíchi ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ún ndaʼún ta ndaka̱xiún na̱ kuisochíñu ta saátu na̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, ndiʼi na̱ xíni̱ Ley Ndióxi̱ún. Ta saátu xíniñúʼu sanáʼún ley yóʼo ndiʼi na̱ yiví na̱ kǒo xíni̱ña. 26 Ta ndiʼi na̱ kǒo xíín kandíxa Ley Ndióxi̱ á ley ña̱ ta̱xi yi̱ʼi̱ ta̱ rey xíniñúʼu kuvina á tavánana ñuu nu̱ú íyona, á chaʼvina iin multa á ku̱ʼu̱nna veʼeka̱a”.
27 Ná ndukáʼnu Jehová Ndióxi̱ na̱ táʼanyó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, saáchi chi̱kaa̱ra-ini ta̱ rey ña̱ kuni̱ra ndasalivira veʼe Jehová ña̱ íyo chí Jerusalén. 28 Ndióxi̱ ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inira* xínira yi̱ʼi̱ nu̱ú ta̱ rey, nu̱ú na̱ táxi consejo ndaʼa̱ra ta saátu nu̱ú na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼviní nu̱úra. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndu̱ndakú-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ íyo Jehová Ndióxi̱ xíʼi̱n ta sa̱ndátakai̱ sava na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna xíʼi̱n.
8 Na̱yóʼo kúú na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin familia, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱na, na̱ ke̱e xíʼi̱n chí Babilonia tá xáʼndachíñu ta̱ rey Artajerjes: 2 ta̱ Guersom, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Finehás; ta̱ Daniel, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Itamar; ta̱ Hatús, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ David; 3 ta̱ Zacarías, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Secanías, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Parós xíʼin inka 150 na̱ ta̱a na̱ ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱; 4 ta̱ Elieho-Enái se̱ʼe ta̱ Zerahías, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Pahat-Moab xíʼin inka 200 na̱ ta̱a; 5 ta̱ Secanías se̱ʼe ta̱ Jahaziel, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Zatú xíʼin inka 300 na̱ ta̱a; 6 ta̱ Ébed se̱ʼe ta̱ Jonatán, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Adín xíʼin inka 50 na̱ ta̱a; 7 ta̱ Jesayá se̱ʼe ta̱ Atalía, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Elam xíʼin inka 70 na̱ ta̱a; 8 ta̱ Zebadías se̱ʼe ta̱ Miguel, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Sefatías xíʼin inka 80 na̱ ta̱a; 9 ta̱ Abdías se̱ʼe ta̱ Jehiel, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Joab xíʼin inka 218 na̱ ta̱a; 10 ta̱ Selomit se̱ʼe ta̱ Josifías, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Baní xíʼin inka 160 na̱ ta̱a; 11 ta̱ Zacarías se̱ʼe ta̱ Bebái xíʼin inka 28 na̱ ta̱a; 12 ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Hacatán, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Azgad xíʼin inka 110 na̱ ta̱a; 13 ta na̱ so̱ndíʼi ndi̱kó xi̱kuu ta̱ Elifélet, ta̱ Jeiel xíʼin ta̱ Semaya, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Adonicam xíʼin inka 60 na̱ ta̱a; 14 ta saátu ta̱ Utái xíʼin ta̱ Zabbud, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Bigvái xíʼin inka 70 na̱ ta̱a.
15 Sa̱ndákutáʼi̱nna chí yuʼú yu̱ta Ahavá, ta u̱ni̱ ki̱vi̱ xi̱ndoondi̱ kán. Soo tá ki̱xáʼíi̱ nándukúi̱ na̱ levita tañu na̱ ñuu ta saátu na̱ su̱tu̱, kǒo nda̱a̱ ni iinna níndani̱ʼíi̱. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ka̱nai̱ ta̱ Eliezer, ta̱ Ariel, ta̱ Semaya, ta̱ Elnatán, ta̱ Jarib, ta̱ Elnatán, ta̱ Natán, ta̱ Zacarías xíʼin ta̱ Mesulam na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, ta saátu ta̱ Joiarib xíʼin ta̱ Elnatán na̱ xi̱sanáʼa̱ na̱ ñuu. 17 Ta chi̱ndaʼíi̱na ku̱a̱ʼa̱nna ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Idó, ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ xi̱ndoo chí Casifía. Ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ ná ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Idó ta saátu xíʼin na̱ ñanira (na̱ xi̱kachíñu templo* ña̱ ni̱xi̱yo chí Casifía) ña̱ ná chindaʼána sava na̱ xi̱kachíñu kán ña̱ va̱ʼa kachíñuna veʼe Ndióxi̱ndi̱. 18 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yo Ndióxi̱ ta̱ va̱ʼaní-ini xíʼinndi̱, chi̱ndaʼána ta̱ Serebías (iin ta̱a ta̱ ndíchiní ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Mahlí, se̱ʼeñáni ta̱ Leví, se̱ʼe ta̱ Israel) ta saátu na̱ se̱ʼera xíʼin na̱ ñanira. Ta ndiʼi na̱ ta̱a yóʼo 18 xi̱kuuna. 19 Ta saátu ki̱xaa̱ ta̱ Hasabías xíʼin ta̱ Jesayá xíʼinna, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe na̱ merarita, ta saátu na̱ ñanina xíʼin na̱ se̱ʼena. Ta ndiʼi na̱ ta̱a yóʼo 20 xi̱kuuna. 20 Ta ni̱xi̱yo 220 na̱ xi̱kachíñu templo,* na̱ nda̱kaxin ta̱ David ta saátu na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ levita. Ta ndiʼi na̱yóʼo ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱na.
21 Tá ndóondi̱ chí yuʼú yu̱ta Ahavá, xa̱ʼndai̱ chiñu ña̱ ná kǒo kuxu ni iin na̱ yiví iníí ki̱vi̱ ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ndi̱ ña̱ vitá íyo inindi̱ nu̱ú Ndióxi̱ndi̱, ta ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼinra ña̱ ná kuniʼira yichi̱ nu̱úndi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ xíʼin se̱ʼendi̱ ta saátu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíndi̱. 22 Soo ku̱kaʼan nu̱úi̱ ka̱ʼi̱n xíʼin ta̱ rey ña̱ ná taxira na̱ soldado ta saátu na̱ yósó* kuáyi̱ ña̱ va̱ʼa kundaana ndi̱ʼi̱ chí yichi̱ nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíni ndi̱ʼi̱, saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nvandi̱ xíʼinra: “Ndióxi̱ndi̱ ta̱ va̱ʼaní-ini íyora xíʼin ndiʼi na̱ nándukúñaʼá, soo ndeéní sáa̱ra xíʼin ndiʼi na̱ sándakooñaʼá”. 23 Xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása níxixindi̱ iníí ki̱vi̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼin Ndióxi̱ndi̱ ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinndi̱ ta xi̱niso̱ʼovara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvindi̱ xíʼinra.
24 Tándi̱ʼi, nda̱kaxii̱n 12 na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ su̱tu̱: ta̱ Serebías xíʼin ta̱ Hasabías, ta saátu inka 10 na̱ ñanina. 25 Ta ka̱tai̱ plata, oro ta saátu ña̱ʼa ña̱ ta̱xi ta̱ rey, na̱ táxi consejo ndaʼa̱ra, na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ta saátu ndiʼi na̱ israelita na̱ nda̱kutáʼan kán, ña̱ va̱ʼa kuniñúʼunaña veʼe Ndióxi̱ndi̱. 26 Ña̱kán ka̱tai̱ña ta nda̱taxii̱ 22,230 kilo* ña̱ plata ndaʼa̱na, saátu 100 ña̱ʼa ña̱ plata ña̱ ve̱e ki̱ʼva 68 kilo,* 3,420 kilo* ña̱ oro, 27 saátu 20 ko̱ʼo̱ válí ña̱ kúnú ini ña̱ oro ña̱ ya̱ʼvi 1,000 dárico* xíʼin u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ cobre ña̱ va̱ʼaní, ña̱ color kúaʼa ña̱ yéʼe̱ní, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ndáyáʼvi oro saátu xi̱ndayáʼvi ña̱yóʼo.
28 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: “Ndóʼó na̱ yi̱i̱ kúúndó nu̱ú Jehová, ta saátu ña̱ʼa yóʼo ña̱ yi̱i̱ kúúña, ta plata xíʼin oro ña̱ ni̱so̱kóna nu̱ú Jehová kúúña, Ndióxi̱ na̱ táʼanyó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 29 Kundaa va̱ʼandóña nda̱a̱ ná katandóña nu̱ú na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ su̱tu̱, ta saátu nu̱ú na̱ levita xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin na̱ familia na̱ ñuu Israel na̱ ndóo chí Jerusalén, chí ini cuarto ña̱ íyo ini veʼe Jehová”. 30 Ta na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ levita nda̱kiʼinna plata, oro xíʼin ña̱ʼa ña̱ ka̱tana ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nña xíʼinna chí Jerusalén, nu̱ú íyo veʼe Ndióxi̱ndi̱.
31 Tá ki̱vi̱ 12 ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, ke̱endi̱ chí nu̱ú íyo yu̱ta Ahavá ta nda̱kiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ chí Jerusalén. Ta Ndióxi̱ndi̱ ni̱xi̱yora xíʼinndi̱ ta sa̱kǎkura ndi̱ʼi̱ nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíni ndi̱ʼi̱ chí yichi̱ ta saátu nu̱ú na̱ kui̱ʼná. 32 Tasaá ni̱xa̱a̱ndi̱ chí ñuu Jerusalén ta ki̱ndoondi̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ kán. 33 Ta tá ki̱vi̱ ku̱mí ka̱tandi̱ plata, oro xíʼin inkaka ña̱ʼa chí veʼe Ndióxi̱ndi̱ ta nda̱taxindi̱ña ndaʼa̱ ta̱ su̱tu̱ Meremot se̱ʼe ta̱ Uriya, ta xíʼin ta̱yóʼo xi̱kitáʼan ta̱ Eleazar se̱ʼe ta̱ Finehás ta saátu ta̱ Jozabad se̱ʼe ta̱ Jesúa xíʼin ta̱ Noadías se̱ʼe ta̱ Binuí, na̱ xi̱kuu levita. 34 Nda̱kaʼvindi̱ ndiʼiña ta ka̱tandi̱ña, tasaá ka̱ʼyindi̱ nda̱saa ve̱e ndiʼiña. 35 Ta ndiʼi na̱ ndi̱kó chí ñuu Jerusalén, ta̱xina kití ña̱ va̱ʼa kaʼminarí* ta so̱kónarí nu̱ú* Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ta̱xina 12 si̱ndi̱ki̱ che̱e xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Israel, 96 ndikachi* che̱e, 77 ndikachi válí ta saátu ta̱xina 12 ti̱xúʼú* che̱e xa̱ʼa̱ ku̱a̱china. Ta ta̱xina ndiʼi tíyóʼo ña̱ va̱ʼa kaʼminarí ta so̱kónarí nu̱ú Jehová.
36 Tándi̱ʼi, nda̱taxindi̱ chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ rey ndaʼa̱ na̱ xi̱kachíñu nu̱úra, na̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼin ndiʼi na̱ xi̱xaʼndachíñu, ta saátu ndaʼa̱ na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ yiví na̱ ndóo chí táʼví oeste tá yu̱ta Éufrates, ta na̱kán chi̱ndeétáʼanvana xíʼin na̱ ñuu ta saátu ke̱ʼéna chiñu ña̱ xi̱niñúʼu keʼéna veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱.
9 Tá xa̱a̱ ke̱ʼéna ndiʼi ña̱ʼa yóʼo, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ku̱yatinna nu̱úi̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n: “Na̱ ñuu Israel, na̱ su̱tu̱ ta saátu na̱ levita ta̱ʼán sandákoona ña̱ kutáʼanna xíʼin na̱ ñuu na̱ ndóo yatin yóʼo ta ndákundeéna kéʼéna táʼan ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼé na̱kán. Ta̱ʼán sandákoovína keʼéna ña̱ʼa ña̱ kéʼé na̱ cananeo, na̱ hitita, na̱ perizita, na̱ jebuseo, na̱ ammonita, na̱ moabita, na̱ egipcio xíʼin na̱ amorreo. 2 Saáchi miína xíʼin na̱ se̱ʼena ti̱ndaʼa̱na xíʼin ná ñaʼá ná ndóo ñuu kán. Ña̱kán na̱ ñuu na̱ xi̱niñúʼu yi̱i̱ koo, nda̱saka̱na xíʼin na̱ inka ñuu na̱ ndóo kán. Ta na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta saátu na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi kúú na̱ siʼnaka ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi yóʼo”.
3 Ndi̱ku̱n tá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱yóʼo, nda̱tái̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxii̱ chí ma̱á ta saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱ ña̱ ndíxii̱, tu̱ʼii̱n ixí* xi̱níi̱ saátu ixí yuʼíi̱ ta iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱. 4 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo ini na̱ ndi̱kó chí ñuu Jerusalén, ndiʼi na̱ xi̱ ixato̱ʼóní ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, nda̱takana yatin nu̱ú íyoi̱. Ta iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱ ni̱xi̱yoi̱ kán nda̱a̱ tá xi̱kuaá tá ki̱xaa̱ hora ña̱ so̱kóna* harina.
5 Ta ku̱suchíní-inii̱ ni̱xi̱yoi̱ nda̱a̱ tá xi̱kuaá, ta tá xa̱a̱ kúúña hora ña̱ so̱kóna harina saá nda̱kundichii̱. Ta ni̱nda̱ta̱ ndiʼi ti̱ko̱to̱i̱* xi̱kuxítíi̱ ta nda̱niʼii̱ ndaʼíi̱ nu̱ú Jehová Ndióxi̱. 6 Ta ka̱chii̱: “Ndióxi̱ miíi̱, ni loʼo va̱ása va̱ʼa kúnii̱ ta kúkaʼankaví nu̱úi̱ ña̱ ndaniʼii̱ nu̱úi̱ ta kotoi̱ nu̱ún Ndióxi̱ miíi̱. Saáchi ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvindi̱ ta ku̱a̱chindi̱ ni̱xa̱a̱ña nda̱a̱ ndiví. 7 Nani tá xi̱ndoo na̱ táʼanndi̱ tá xi̱naʼá iinsaá nda̱a̱ vitin ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi kíʼvindi̱. Ta xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi miíndi̱ ta saátu na̱ rey na̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱úndi̱ xíʼin na̱ su̱tu̱, nda̱taxiún ndi̱ʼi̱ ndaʼa̱ na̱ rey na̱ inka ñuu. Xa̱ʼnína na̱ táʼanndi̱ xíʼin espada, nda̱kiʼinnana ni̱xa̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu, ki̱ndaana ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiína ta sa̱kúkaʼanna nu̱úna, ta saátu kúú ña̱ ndóʼondi̱ vitin. 8 Iin kama kuití ni̱na̱ʼún ña̱ kíndo̱o-iniún xíʼin ña̱ kéʼéndi̱ Jehová Ndióxi̱ miíndi̱. Miíún chi̱ndeétáʼan xíʼin savandi̱ ña̱ ni̱ka̱kundi̱ ta ta̱xiún ñuʼú ña̱ yi̱i̱ nu̱ú va̱ʼaní kundoondi̱ ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kundoʼondi̱, ña̱ va̱ʼa kusi̱í-inindi̱ Ndióxi̱ miíndi̱, tasaá chikaa̱ loʼún ndee̱ xíʼinndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúúndi̱ na̱ káchíñundáʼvi nu̱ú inkana. 9 Saáchi ni xi̱kuundi̱ na̱ káchíñundáʼvi nu̱ú inkana, va̱ása nísandákoondaʼún ndi̱ʼi̱ Ndióxi̱ miíndi̱ chi ndiʼi tiempo chi̱ndeétáʼún xíʼinndi̱. Ni̱na̱ʼún ña̱ ndixaní kúʼvi̱-iniún* xíniún ndi̱ʼi̱, ta ta̱xiún ña̱ ná chindeétáʼan na̱ rey na̱ ñuu Persia xíʼinndi̱. Saá kúú ña̱ chi̱kaún ndee̱ xíʼinndi̱ ña̱ ndasava̱ʼandi̱ veʼún ta saátu ña̱ sandáʼandi̱ ndiʼi ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱, ta ta̱xiún ña̱ kuumiíndi̱ iin nama̱ ña̱ yu̱u̱ ña̱ kundaa ndi̱ʼi̱ chí Judá ta saátu chí Jerusalén.
10 ”Ta tándi̱ʼi ku̱u ndiʼi ña̱yóʼo, ¿ndáaka ña̱ kivi ka̱ʼa̱nndi̱ Ndióxi̱ miíndi̱? Saáchi sa̱ndákoondi̱ chiñu ña̱ xáʼndaún, 11 ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ profeta na̱ káchíñu nu̱ún xíʼinndi̱. Ka̱chiún: ‘Ñuʼú ña̱ ndakiʼinndó ña̱ yaku̱a̱* kúúña, saáchi na̱ yiví na̱ ndóo nu̱úña na̱ yaku̱a̱ kúúna. Na̱yóʼo kininí íyo ña̱ kéʼéna, ta iin chútú nu̱ú ñuʼú yóʼo xíʼin ña̱ yaku̱a̱ ña̱ kéʼéna. 12 Ña̱kán kǒo taxindó ña̱ tindaʼa̱ se̱ʼe-síʼindó xíʼin se̱ʼeta̱a na̱kán, ta ni kǒo taxindó ña̱ tindaʼa̱ se̱ʼe-síʼina xíʼin se̱ʼeta̱andó. Ta va̱ása chindeétáʼanndó xíʼinna ña̱ viíní kundoona ni ña̱ kuumiína ku̱a̱ʼání ña̱ʼa. Saá kúú ña̱ xa̱a̱ndó ndakú koondó, kuxundó ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ kána nu̱ú ñuʼú yóʼo ta sandákoondóña ndaʼa̱ na̱ se̱ʼendó ña̱ kooña kuentana ndiʼi tiempo’. 13 Ta ni xa̱a̱ ndo̱ʼondi̱ ndiʼi ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ndeéní ña̱ ni̱ki̱ʼvindi̱ (miíún Ndióxi̱ miíndi̱ ta̱ʼán taxiún castigo ndaʼa̱ndi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindi̱, ta nda̱a̱ ta̱xiún ña̱ ni̱sa̱ñándi̱ ta ki̱xaa̱ndi̱ íyondi̱ yóʼo), 14 ¿á tukuví ndikóndi̱ ya̱ʼandosondi̱ chiñu ña̱ xáʼndaún ta satíndaʼa̱ndi̱ se̱ʼendi̱ xíʼin na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ʼa ña̱ kini? Tá ná keʼéndi̱ ña̱yóʼo, sa̱a̱nívaún xíʼinndi̱ ta sandíʼi-xa̱ʼún ndi̱ʼi̱, ta kǒo nda̱a̱ ni iinna ka̱ku. 15 Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, nda̱kúní íyo ña̱ kéʼún, xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ tákuka savandi̱ íyondi̱ nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin. Ni va̱ása xíniñúʼu kunditavíndi̱ nu̱ún xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindi̱, soo ni saá ki̱xaa̱ndi̱ nu̱ún vitin.
10 Ta̱ Esdras xi̱ndúundéera* chí yéʼé veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta xi̱xakura ta xi̱kaʼa̱n-ndáʼvira xíʼinra xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina. Tasaá nda̱kutáʼan ku̱a̱ʼání na̱ ta̱a, ná ñaʼá xíʼin na̱ va̱lí na̱ ñuu Israel nu̱ú kánduʼúra. Ta ndiʼi na̱ yiví ndeéní xákuna. 2 Ta ta̱ Secanías se̱ʼe ta̱ Jehiel, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Elam ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Esdras: “Ndi̱ʼi̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inindi̱ xíʼin Ndióxi̱yó chi ti̱ndaʼa̱ndi̱ xíʼin ná ñaʼá ná ndóo ñuu ña̱ íyo yatin yóʼo. Soo íyokava ña̱ kivi keʼéyó xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel. 3 Ná keʼéyó iin trato xíʼin Ndióxi̱yó, ta ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin ná ñaʼá ná ke̱e inka ñuu ña̱ ná ndikóná ñuuná xíʼin se̱ʼená. Tasaá kundiku̱nyó yichi̱ ña̱ táxi Jehová nu̱úyó ta saátu na̱ íxato̱ʼóní chiñu ña̱ xáʼnda Ndióxi̱yó. Ta ná keʼéyó ña̱ káʼa̱n Ley. 4 Ndakundichi chi yóʼó kúú ta̱ nda̱kiʼin chiñu yóʼo. Ta íyovandi̱ xíʼún, ndakú koo iniún ta ndi̱ku̱n keʼúnña”.
5 Xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kundichi ta̱ Esdras ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ su̱tu̱, na̱ levita xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel ña̱ ná chinaʼána* ña̱ keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna. Ta ndiʼina chi̱naʼávana xa̱ʼa̱ña. 6 Ta̱ Esdras xi̱ndichira yéʼé veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nra cuarto ña̱ kúúmií ta̱ Jehohanán se̱ʼe ta̱ Eliasib ini templo. Ni ni̱xa̱ʼa̱nvara kán, soo kǒo níxixira nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ta ni kǒo níxiʼira ti̱kui̱í, saáchi ta̱ xi̱kusuchí-ini kúúra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo ini na̱ ndi̱kó.
7 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo iníí Judá xíʼin Jerusalén, ña̱ xíniñúʼu ndakutáʼan ndiʼi na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱ndoo inka ñuu ta ndi̱kóna chí Jerusalén. 8 Na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ta saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* nda̱kaxinna ña̱ tá kǒo na̱ yiví yóʼo kíxaa̱ ti̱xin ña̱ u̱ni̱ ki̱vi̱, va̱ása xíniñúʼu kutáʼankana xíʼin na̱ ndi̱kó ta xíniñúʼu kindaana ndiʼi ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiína. 9 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ tribu ta̱ Benjamín nda̱kutáʼanna chí ñuu Jerusalén ti̱xin ña̱ u̱ni̱ ki̱vi̱, tá ki̱vi̱ 20 ña̱ yo̱o̱ i̱i̱n. Ta ndiʼi na̱ ñuu xi̱ndoona iin nu̱ú ndíka̱ chí yéʼé ña̱ íyo veʼe Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ta iin kísi ni̱nuna chi iin ña̱ ndáyáʼviní kúú ña̱ nda̱kutáʼanna xa̱ʼa̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní kúun sa̱vi̱.
10 Tasaá nda̱kundichi ta̱ su̱tu̱ Esdras ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ndóʼó va̱ása nda̱kú níxi̱yo inindó chi ti̱ndaʼa̱ndó xíʼin ná ñaʼá ná inka ñuu, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndu̱káʼnuka ku̱a̱chi na̱ ñuu Israel. 11 Vitin na̱ʼma̱ndó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chindó nu̱ú Jehová Ndióxi̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ta kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nra. Sandákoondó ña̱ kutáʼanndó xíʼin na̱ ñuu na̱ íyo yóʼo ta saátu sandákoondó ná síʼindó ná ke̱e inka ñuu”. 12 Ta ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan kán ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna: “Keʼévandi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva káʼún. 13 Soo ku̱a̱ʼání na̱ yiví nda̱kutáʼan yóʼo ta tiempo ña̱ kúun sa̱vi̱ kúúña. Ña̱kán kǒo kivi kindo̱oyó chí ke̱ʼe.* Chi su̱ví iin á u̱vi̱ ki̱vi̱ kúú ña̱ ka̱ʼa̱n-táʼanyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, saáchi ku̱a̱ʼáníva ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndi̱. 14 Ña̱kán ndúkúndi̱ ña̱ ma̱ní nu̱ún, na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱úndi̱ kúú na̱ ná ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan yóʼo, ta ndiʼi na̱ ndóo ñuundi̱ na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ná ñaʼá ná ke̱e inka ñuu ná kixina iin kuití ki̱vi̱, ta ná kixi na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna ta saátu na̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu kán xíʼinna, nda̱a̱ ná sandákoo Ndióxi̱yó ña̱ sa̱a̱ra xíʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.
15 Soo ta̱ Jonatán se̱ʼe ta̱ Asahel xíʼin ta̱ Jahzeya se̱ʼe ta̱ Ticvá kǒo níxiinna keʼéna ña̱yóʼo ta saátu ke̱ʼé ta̱ Mesulam xíʼin ta̱ Sabetái na̱ xi̱kuu levita. 16 Soo ndiʼika na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱ndoo inka ñuu na̱ ndi̱kó, ke̱ʼévana ña̱ ki̱ndoona ta ta̱ su̱tu̱ Esdras xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú iin tá iin na̱ veʼe na̱ ñuu Israel, ndiʼi na̱ ni̱ka̱ʼyi̱ ki̱vi̱, nda̱kutáʼanna tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ u̱xu̱ ña̱ nandukúkana xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 17 Tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ nu̱ú sa̱ndíʼina nda̱saviína ku̱a̱chi ña̱ xi̱kuumií ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ná ñaʼá ná inka ñuu. 18 Ta saátu ki̱ʼinna kuenta ña̱ sava na̱ ta̱a na̱ se̱ʼe na̱ su̱tu̱ ti̱ndaʼa̱na xíʼin ná ñaʼá ná inka ñuu. Sava na̱ se̱ʼe ta̱ Jesúa se̱ʼe ta̱ Jehozadac xíʼin na̱ ñanira ti̱ndaʼa̱na xíʼin ná ñaʼá ná inka ñuu, ta na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Maaseya, ta̱ Eliezer, ta̱ Jarib xíʼin ta̱ Guedalías. 19 Soo na̱yóʼo chi̱naʼána ña̱ sandákoovana ná síʼina. Ta xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina xi̱niñúʼu so̱kóna* iin ti̱xúʼú* che̱e.
20 Ta na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Hananí xíʼin ta̱ Zebadías, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Imer; 21 ta̱ Maaseya, ta̱ Elías, ta̱ Semaya, ta̱ Jehiel xíʼin ta̱ Uzías, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Harim; 22 ta̱ Elioenái, ta̱ Maaseya, ta̱ Ismael, ta̱ Netanel, ta̱ Jozabad xíʼin ta̱ Eleasá, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Pasjur; 23 ta na̱ levita na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Jozabad, ta̱ Simeí, ta̱ Quelaya (á ta̱ Quelitá), ta̱ Petahías, ta̱ Judá xíʼin ta̱ Eliezer; 24 ta̱ Eliasib ta̱ xi̱xita; ta̱ Salum, ta̱ Télem xíʼin ta̱ Urí na̱ xi̱ndaa yéʼé.
25 Ta na̱ israelita na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Ramías, ta̱ Izías, ta̱ Malkiya, ta̱ Mijamín, ta̱ Eleazar, ta̱ Malkiya xíʼin ta̱ Benaya, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Parós; 26 ta̱ Matanías, ta̱ Zacarías, ta̱ Jehiel, ta̱ Abdí, ta̱ Jeremot xíʼin ta̱ Elías, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Elam; 27 ta̱ Elioenái, ta̱ Eliasib, ta̱ Matanías, ta̱ Jeremot, ta̱ Zabad xíʼin ta̱ Azizá, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Zatú; 28 ta̱ Jehohanán, ta̱ Hananías, ta̱ Zabái xíʼin ta̱ Atlái, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Bebái; 29 ta̱ Mesulam, ta̱ Maluc, ta̱ Adaya, ta̱ Jasub, ta̱ Seal xíʼin ta̱ Jeremot, na̱ ki̱xi ti̱xin veʼe ta̱ Baní; 30 ta̱ Adná, ta̱ Kelal, ta̱ Benaya, ta̱ Maaseya, ta̱ Matanías, ta̱ Bezalel, ta̱ Binuí xíʼin ta̱ Manasés, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Pahat-Moab; 31 ta na̱ ki̱xi ti̱xin veʼe ta̱ Harim xi̱kuu ta̱ Eliezer, ta̱ Isiya, ta̱ Malkiya, ta̱ Semaya, ta̱ Shimeón, 32 ta̱ Benjamín, ta̱ Maluc xíʼin ta̱ Semarías; 33 ta̱ Matenái, ta̱ Matatá,* ta̱ Zabad, ta̱ Elifélet, ta̱ Jeremái, ta̱ Manasés xíʼin ta̱ Simeí, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Hasum; 34 ta na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Baní xi̱kuu ta̱ Maadái, ta̱ Amram, ta̱ Uel, 35 ta̱ Benaya, ta̱ Bedeya, ta̱ Kelúhi, 36 ta̱ Vanías, ta̱ Meremot, ta̱ Eliasib, 37 ta̱ Matanías, ta̱ Matenái xíʼin ta̱ Jaasú; 38 ta na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Binuí xi̱kuu ta̱ Simeí, 39 ta̱ Selemías, ta̱ Natán, ta̱ Adaya, 40 ta̱ Macnadebái, ta̱ Sasái, ta̱ Sharái, 41 ta̱ Azarel, ta̱ Selemías, ta̱ Semarías, 42 ta̱ Salum, ta̱ Amarías xíʼin ta̱ José; 43 ta̱ Jeiel, ta̱ Matitías, ta̱ Zabad, ta̱ Zebiná, ta̱ Jadái, ta̱ Joel xíʼin ta̱ Benaya, na̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Nebo. 44 Ndiʼi na̱yóʼo ti̱ndaʼa̱na xíʼin ná ñaʼá ná inka ñuu ta xi̱niñúʼu ka̱ʼa̱nna xíʼin ná síʼina ña̱ ná ndikóná ñuuná xíʼin na̱ se̱ʼená.
Á sana “ta íyora chí ñuu Jerusalén”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ Zorobabel, ta̱ káʼa̱n Esdras 2:2 xíʼin 3:8 xa̱ʼa̱.
Ña̱yóʼo sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ñuʼú ña̱ ni̱xi̱yo chí Babilonia á chí Judá.
Á “Baanah”. Koto apéndice A2.
Á “Arah”. Koto apéndice A2.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Magbís.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Senaá.
Á “na̱ netineo”.
Á “Jaalah”. Koto apéndice A2.
Á “va̱ása níkivi koona su̱tu̱ saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo na̱ yaku̱a̱ saá ni̱xi̱yona”.
Á “tirsatá”, saá xi̱kaʼa̱n na̱ persa xíʼin na̱ xi̱xaʼndachiñu nu̱ú sava ñuu.
Koto glosario, ña̱ Urim xíʼin ña̱ Tumim.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “61,000 dracma”. Ña̱ dracma yóʼo ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ dárico, iin xu̱ʼún ña̱ oro ña̱ xi̱xiniñúʼu na̱ persa ña̱ ve̱e 8.4 gramo. Su̱ví inkáchi íyoña xíʼin dracma ña̱ káʼa̱n Escrituras Griegas xa̱ʼa̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5,000 mina”. Mina ña̱ káʼa̱n Escrituras Hebreas xa̱ʼa̱ ve̱eña 570 gramo. Koto apéndice B14.
Á “na̱ netineo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxinarí ndaʼa̱ra”.
Inka variante “ñaʼa”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “táxindi̱ ña̱ʼa ndaʼa̱ra”.
Á sana “Ni̱ka̱ʼyi̱ña tu̱ʼun arameo ta tándi̱ʼi sa̱ndáya̱ʼanaña inka tu̱ʼun”.
Tá xa̱ʼa̱, ña̱ va̱xi nu̱ú Esdras 4:8 nda̱a̱ 6:18 ni̱ka̱ʼyi̱ña tu̱ʼun arameo.
Á “Chí palacio va̱xi ña̱ cháʼvina ndi̱ʼi̱”.
Inka variante “tuunní”.
Inka variante “Káʼa̱n to̱ʼíi̱ xíʼinndó”, “Káʼa̱n ndióxi̱i̱ xíʼinndó”.
Á sana “xa̱a̱ sa̱ndáya̱ʼavanaña ta ka̱ʼvinaña nu̱úi̱”.
Nu̱ú tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káʼa̱nña xa̱ʼa̱ u̱ni̱ nu̱ú impuesto: ña̱ xi̱chaʼvi iin tá iin na̱ yiví, ña̱ xi̱chaʼvina xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna xíʼin ña̱ xi̱chaʼvina xa̱ʼa̱ yichi̱ nu̱ú xi̱xikana.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “Káʼa̱n to̱ʼóndi̱ xíʼún”, “Káʼa̱n ndióxi̱ndi̱ xíʼún”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ Zorobabel, ta̱ káʼa̱n Esdras 2:2 xíʼin 3:8 xa̱ʼa̱.
Inka variante “taxinarí”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “60 codo”. Koto apéndice B14.
Koto glosario, anciano.
Á “impuesto”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “levo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Á sana “nu̱ú xíta̱ mi̱ʼí”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Jerusalén á templo.
Koto apéndice B15.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Koto glosario, ña̱ va̱ása yaku̱a̱.
Á “levadura”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘chíndeétáʼan’.
Á “ta xi̱kuura copista”.
Á “na̱ netineo”.
Tá xa̱ʼa̱, ña̱ va̱xi nu̱ú Esdras 7:12-26 ni̱ka̱ʼyi̱ña tu̱ʼun arameo.
Inka variante “kueún”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “taxiún”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 talento”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 coro”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 bato”. Koto apéndice B14.
Nu̱ú tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káʼa̱nña xa̱ʼa̱ u̱ni̱ nu̱ú impuesto: ña̱ xi̱chaʼvi iin tá iin na̱ yiví, ña̱ xi̱chaʼvina xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna xíʼin ña̱ xi̱chaʼvina xa̱ʼa̱ yichi̱ nu̱ú xi̱xikana.
Á “na̱ netineo”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Á “na̱ netineo”.
Á “na̱ netineo”.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “650 talento”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱vi̱ talento”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 talento”. Koto apéndice B14.
Ña̱ dárico xi̱kuuña iin xu̱ʼún ña̱ oro ña̱ xi̱xiniñúʼu na̱ persa. Koto apéndice B14.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxinarí ndaʼa̱”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “taxina”.
Á “ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxii̱ chí ma̱á ta saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ káni̱ ña̱ kǒo ndaʼa̱ ña̱ ndíxii̱”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Koto glosario, ña̱ yaku̱a̱.
Inka variante “xi̱kandúʼundiera”, “xi̱ndúʼundayira”.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Inka variante “taxina”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Á “Matatah”. Koto apéndice A2.