JEREMÍAS
1 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías* se̱ʼe ta̱ Hilquías, iin ta̱ xi̱kuu su̱tu̱ chí Anatot, ña̱ xi̱kindo̱o chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín. 2 Tá xa̱a̱ 13 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Josías se̱ʼe ta̱ Amón, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías. 3 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra tá tiempo ña̱ xi̱xaʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, ta ke̱ʼéra ña̱yóʼo nda̱a̱ tá ni̱xi̱nu 11 ku̱i̱ya̱ ña̱ xáʼndachíñu ta̱ Sedequías se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, nda̱a̱ tá nda̱kiʼinna na̱ ñuu Jerusalén ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna kundoona inka ñuu tá yo̱o̱ u̱ʼu̱n.
4 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n:
5 “Tá kúma̱níka ixava̱ʼi̱ yóʼó ti̱xin siʼún, xa̱a̱ xi̱xini̱vai̱ yóʼó;*
ta tá kúma̱níka kakún, xa̱a̱ nda̱sayi̱i̱vai̱ yóʼó.
Nda̱kaxii̱n yóʼó ña̱ koún profeta nu̱ú na̱ inka ñuu”.
6 Soo yi̱ʼi̱ ka̱chii̱: “Ndáʼviníi̱, táta káʼnu Jehová.
Kǒo xíni̱i̱ ndáaña ka̱ʼi̱n. Iin ta̱ loʼova kúi̱”.
7 Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n:
“Kǒo ka̱ʼún ‘Iin ta̱ loʼova kúi̱’.
Saáchi xíniñúʼu ku̱ʼún nu̱ú ndiʼi na̱ ka̱ʼi̱n xíʼún
ta ka̱ʼún xíʼinna ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼi̱n xíʼún.
8 Va̱ása yi̱ʼvíún kuniúnna xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ náʼa̱na,
saáchi ‘yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼún ña̱ sakǎkui̱ yóʼó’, káchi Jehová”.
9 Tasaá sa̱káa Jehová ndaʼa̱ra ta ti̱inra yuʼíi̱. Ta Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Xa̱a̱ ta̱ánvai̱ tu̱ʼi̱n yuʼún. 10 Vitin kúú ña̱ ndáka̱xii̱n yóʼó ña̱ ku̱ʼún ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu ta saátu xíʼin na̱ chíñu, ña̱ tuʼún xíʼin ña̱ kaniún, ña̱ sandíʼi-xa̱ʼún xíʼin ña̱ sandúvaún, ña̱ ixava̱ʼún xíʼin ña̱ chiʼún”.
11 Ta ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼi̱n, ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra yi̱ʼi̱: “¿Ndáaña xítoún Jeremías?”. Ta yi̱ʼi̱ nda̱kuii̱n: “Xítoi̱ ndaʼa̱ iin yitu̱n tú almendro”.
12 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Va̱ʼava íyo ña̱ xi̱niún, saáchi yi̱ʼi̱ va̱ása kísi̱i̱ ta íyo tu̱ʼvai̱ ña̱ saxínui̱ tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n”.
13 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼi̱n, ta ka̱chira: “¿Ndáaña xítoún?”. Ta yi̱ʼi̱ nda̱kuii̱n: “Xítoi̱ iin ki̱si* ña̱ síso̱ní, ta nda̱kandúʼú síi̱nña ta yuʼúña xítoña chí norte”. 14 Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n:
“Tu̱ndóʼo ña̱ kundoʼo ndiʼi na̱ ñuu yóʼo
kixiña chí norte.
15 Saáchi ‘xa̱a̱ kánai̱ ndiʼi na̱ familia na̱ xáʼndachíñu chí norte, káchi Jehová,
ta ndiʼina kixina. Iin tá iinna kanindichina tronona
ndiʼi yéʼé ñuu Jerusalén,
ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi nama̱ ña̱ kúúmiíña
ta saátu ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá.
16 Ta ka̱ʼi̱n ndáaña kundoʼona xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna
saáchi sa̱ndákoona yi̱ʼi̱
ta sóko̱na* ña̱ʼa ta xáʼminaña ña̱ va̱ʼa kana yi̱ʼma̱ña nu̱ú inkaka ndióxi̱
ta xíkuxítína nu̱ú ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼana xíʼin ndaʼa̱na’.
17 Soo yóʼó xíniñúʼu koo tu̱ʼvaún ña̱ keʼún ña̱yóʼo,
ta xíniñúʼu ku̱ʼún ka̱ʼún xíʼinna ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼi̱n xíʼún.
Kǒo yi̱ʼvíún kuniúnna,
ña̱ va̱ʼa ná kǒo sayíʼvikai̱ yóʼó nu̱úna.
18 Saáchi nda̱sai̱ yóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuu ña̱ kútu̱ní ndási,
iin nama̱* ña̱ hierro, iin nama̱ ña̱ cobre ña̱ va̱ʼa kuchiñún xíʼin ndiʼi na̱ ñuu,
xíʼin na̱ rey ñuu Judá, xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu
ta saátu xíʼin na̱ su̱tu̱ xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo.
19 Ta kanitáʼanvana xíʼún
soo kǒo kuchiñuna xíʼún,
saáchi ‘yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼún ña̱ va̱ʼa sakǎkui̱ yóʼó’, káchi Jehová”.
2 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼi̱n: 2 “Kúáʼan ta ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Jerusalén: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Ndákaʼíi̱n ña̱ ndixaní xi̱kuʼvi̱-iniún* xi̱xiniún yi̱ʼi̱ tá loʼún,
xi̱kuni̱níún xi̱xiniún yi̱ʼi̱ tá ki̱ndoún ña̱ tindaʼún xíʼi̱n,
ta xi̱ndiku̱nníún xi̱xikaún sa̱tái̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí,
nu̱ú iin ñuʼú nu̱ú kǒo ña̱ʼa níchiʼina.
3 Na̱ ñuu Israel ni̱xi̱yona na̱ yi̱i̱ nu̱ú Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ chi̱ʼina ña̱ nu̱ú va̱ʼa kána saá ni̱xi̱yona nu̱úra”’.
‘Ndiʼi na̱ xi̱ ixandi̱va̱ʼa xíʼinna xi̱kiʼvina ku̱a̱chi.
Xi̱kixi tu̱ndóʼo nu̱úna’, káchi Jehová”.
4 Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová, ndóʼó na̱ veʼe ta̱ Jacob,
ta saátu ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu Israel.
5 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“¿Ndáaña va̱ása va̱ʼa kúú ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá
ña̱kán ku̱xíkánína nu̱úi̱,
ta nda̱kundiku̱nna ndióxi̱ ña̱ va̱ása ndáyáʼvi
ta nda̱a̱ miína ni̱xa̱a̱ ndu̱u na̱ kíʼví?
6 Kǒo nínda̱ka̱tu̱ʼunna: ‘¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n Jehová ta̱ ta̱vá miíyó chí ñuu Egipto,
ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úyó ña̱ ni̱xi̱kayó chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí,
nu̱ú ñuʼú yi̱chí nu̱ú ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ya̱vi̱ ña̱ kúnúní,
nu̱ú iin ñuʼú ña̱ yi̱chíní ta naaní,
nu̱ú iin ñuʼú nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iinna xíka
ta kǒo nda̱a̱ ni iinna ndóo?’.
7 Tándi̱ʼi, nda̱kiʼii̱n ndóʼó ki̱xaa̱ xíʼi̱n nu̱ú ñuʼú nu̱ú íyoní yitu̱n
ña̱ va̱ʼa kaxíndó ku̱i̱ʼi ña̱ kána ndaʼa̱nú xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña.
Soo ndóʼó ni̱ki̱ʼvindó ta i̱xayaku̱a̱ndó ñuʼíi̱;
herencia ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó nda̱sandóña iin ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi.
8 Na̱ su̱tu̱ kǒo nínda̱ka̱tu̱ʼunna: ‘¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n Jehová?’.
Na̱ xi̱xini̱ xa̱ʼa̱ Ley va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼíi̱,
na̱ xi̱ndaa ndikachi* sa̱na̱i̱ ndu̱una contra xíʼi̱n,
na̱ profeta ki̱xáʼana káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ Baal
ta nda̱kundiku̱nna ndióxi̱ ña̱ kǒo kívi keʼé nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa va̱ʼa xa̱ʼa̱na.
9 ‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndakundeíi̱ ka̱ʼi̱n ña̱ kúúmiíndó ku̱a̱chi, káchi Jehová,
ta saátu ka̱ʼi̱n ña̱ kúúmií na̱ se̱ʼeñánindó ku̱a̱chi’.
10 ‘Soo kúáʼanndó chí nu̱ú ñuʼú* na̱ kitim ta kotondó.
Chindaʼándó na̱ ná ku̱ʼu̱n koto chí ñuu Quedar ta koto va̱ʼandó;
koto va̱ʼandó á xa̱a̱ kúu ña̱yóʼo ñuuna.
11 ¿Á xa̱a̱ íyo iin na̱ ñuu na̱ násama ndióxi̱na xíʼin inka na̱ su̱ví ndixa kúú ndióxi̱?
Soo na̱ ñuu miíi̱ na̱samana yi̱ʼi̱ ta̱ kúú Ndióxi̱ ta̱ kúúmiíní ndee̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ ni loʼo va̱ása ndáyáʼvi.
12 Ná ndakanda̱-ini* ndiví kotoña ña̱yóʼo;
ta ná kisini̱nuña xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼviña, káchi Jehová,
13 saáchi na̱ ñui̱ ke̱ʼéna u̱vi̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa:
sa̱ndákoona yi̱ʼi̱ ta̱ táxi ti̱kui̱í tá taxi ña̱ kutakuna,
ta ka̱anna cisterna* nu̱ú kuñuʼu ti̱kui̱í
soo ni̱ndu̱va̱vaña ta kǒo kívi kuñuʼu ti̱kui̱í iniña’.
14 ‘¿Á ta̱ káchíñundáʼvi kúú ta̱ Israel?
¿Á se̱ʼe na̱ káchíñundáʼvi nu̱ú inkana kúúra ta ka̱kura veʼe na̱ káchíñuna nu̱ú?
Tá saá, ¿nda̱chun ki̱ndaana ña̱ʼa ña̱ kúúmiíra?
15 Tí ndikaʼa* válí ndáʼyi̱ndaaríra;
ndeéní ndáʼyi̱rí.
Kininí ke̱ʼéna xíʼin ñuʼúra ta iin ndákanda̱-ini inkana tá xíninaña.
Xa̱ʼmina ñuura ta kǒoka nda̱a̱ ni iinna ndóo nu̱úña.
16 Na̱ yiví na̱ ndóo chí Nof* xíʼin Tahpanés xáxi ndiʼina xa̱ʼñún.
17 ¿Á su̱ví miíún ndu̱kú ña̱ ndo̱ʼún
xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndákoún Jehová Ndióxi̱ún
nani tá xi̱niʼira yichi̱ nu̱ún?
18 Ta vitin, ¿nda̱chun kúni̱ún ku̱ʼún yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Egipto
ta koʼún ti̱kui̱í tá yáʼa chí Sihor?*
¿Nda̱chun kúni̱ún ku̱ʼún yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Asiria
ta koʼún ti̱kui̱í tá yáʼa yu̱ta Éufrates?
19 Xíniñúʼu sakúaʼún xíʼin ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼún,
ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo iniún
xíniñúʼu ndatiinna ku̱a̱chi xíʼún.
Xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndákoún Jehová Ndióxi̱ún
kundoʼún ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xo̱ʼvi̱níún* xíʼin ña̱yóʼo;
nda̱a̱ ni loʼo va̱ása náʼún ña̱ yíʼviún* xíniún yi̱ʼi̱’, káchi táta káʼnu Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
20 ‘Saáchi xa̱a̱ íyo ku̱a̱ʼání tiempo sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱ yókó* tú xi̱núu si̱kíún*
ta tu̱ʼii̱n cadena ña̱ xi̱nuʼniún.
Soo yóʼó ka̱chiún: “Va̱ása kachíñui̱ nu̱ún”;
nda̱ndika̱ xa̱ʼún xi̱ndúʼún ta xi̱kisi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a
ndiʼi nu̱ú xi̱kí ta saátu xa̱ʼa̱ yitu̱n tú ndokoní ndaʼa̱.
21 Tá chi̱ʼii̱ yóʼó nina uva tí kúáʼa tí va̱ʼaní xi̱kuún, xíʼin si̱ʼva̱ tí va̱ʼaní ni̱ndu̱ta̱ún.
Ña̱kán, ¿nda̱chun na̱samaún ta ndu̱ún iin tú uva yukú?’.
22 ‘Ni ná ndakataníún miíún xíʼin ñi̱i̱* ta kuniñúʼún ku̱a̱ʼání na̱ma̱,
soo ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún ndakundeévaña kooña iin ña̱ yaku̱a̱ nu̱úi̱’, káchi táta káʼnu Jehová.
23 ¿Nda̱chun káʼún ‘Va̱ása níkuyaku̱a̱i̱;
kǒo níxindiku̱i̱n ña̱ Baal’?
Koto va̱ʼún ña̱ ke̱ʼún chí yoso̱.
Kiʼin va̱ʼún kuenta xíʼin ña̱ ke̱ʼún.
Íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin camello síʼi tí loʼo tí ndeéní xínu,
ta iin xínu sánaún xíkaún,
24 nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin burro síʼi yukú tí xa̱a̱ ni̱ka̱an xíka chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí saá íyoún,
xíkarí kíʼinrí xiko̱ chi kúni̱rí ku̱i̱nrí.
¿Ndáana kuchiñu kasi nu̱úrí tá kúni̱rí ku̱i̱nrí?
Nda̱a̱ ni iin burro che̱e kǒo kunaarí ña̱ nandukúrírí.
Ndani̱ʼívarírí tiempo* ña̱ xíi̱nrí.
25 Kiʼinníún kuenta ña̱ kǒo kindo̱o chálá xa̱ʼún ta yi̱chi̱ su̱kún.
Soo yóʼó ka̱chiún: ‘Kǒo kivika keʼíi̱ ña̱yóʼo.
Saáchi kúni̱níi̱ xínii̱ inkana*
ta ku̱ʼu̱nvai̱ sa̱tána’.
26 Nda̱a̱ táki̱ʼva kúkaʼan nu̱ú iin ta̱ kui̱ʼná tá ndáni̱ʼínara,
saá ku̱kaʼan nu̱ú na̱ israelita,
miína, na̱ rey, na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna,
na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ profeta.
27 Káʼa̱nndó xíʼin iin yitu̱n ‘Yóʼó kúú yivándi̱’,
ta káʼa̱nndó xíʼin iin yu̱u̱ ‘Yóʼó sa̱kǎku ndi̱ʼi̱’.
Nu̱úka ña̱ ndikóna nu̱úi̱, na̱ ku̱xíkava kúúna nu̱úi̱.
Soo tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úna kachina
‘Naʼa ta sakǎkún ndi̱ʼi̱’.
28 ¿Ta vitin ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ndióxi̱ na̱ i̱xava̱ʼún?
Ná kixina tá kuchiñuna sakǎkuna yóʼó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ kixi nu̱ún.
Saáchi yóʼó Judá, ku̱a̱ʼání ni̱xa̱a̱ na̱ ndióxi̱ún ku̱una
nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú ñuu kúúmiíún.
29 ‘¿Nda̱chun ndákundeéndó chíkaa̱ndó ku̱a̱chi yi̱ʼi̱?
¿Nda̱chun ndu̱u ndiʼindó contra xíʼi̱n?’, káchi Jehová.
30 Ni ka̱nivai̱ na̱ se̱ʼendó,
soo na̱yóʼo kǒo níxiinna sakúaʼana xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna.
Espada miíndó xa̱ʼníña na̱ profetandó
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ndikaʼa tí kue̱ʼe̱ní.
31 Ndóʼó na̱ ndóo vitin, kuniso̱ʼo va̱ʼandó ña̱ káʼa̱n Jehová.
¿Á iin ñuʼú yi̱chíva ni̱xa̱i̱ ndu̱i̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel?
¿Á ni̱xa̱i̱ ndu̱i̱ iin ñuʼú ña̱ naaní ña̱ sákunaaní miína?
Ndóʼó na̱ ñui̱, ¿nda̱chun káʼa̱nndó, ‘Xa̱a̱ ni̱sa̱ñávandi̱; kǒo ndikókandi̱ nu̱ún’?
32 ¿Á kivi nandóso-ini iin ñaʼá ñá kúa̱an xa̱ʼa̱ ña̱ʼa livi ña̱ xíniñúʼuñá?
¿Á kivi nandóso-ini iin ñaʼá xa̱ʼa̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi kándíkañá ki̱vi̱ tá ná tindaʼa̱ñá?
Soo na̱ ñui̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼáníva tiempo kúú ña̱ na̱ndóso-inina xa̱ʼíi̱.
33 Yóʼó ñá ñaʼá, ku̱a̱ʼákaví ña̱ kéʼún ña̱ va̱ʼa ku̱ʼún nandukún na̱ ta̱a na̱ na̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na xínina yóʼó.
Va̱ʼaní sa̱kúaʼún kéʼún ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa.
34 Nda̱a̱ ti̱ko̱to̱ún* ni̱ka̱ʼyi̱ña xíʼin ni̱i̱ na̱ nda̱ʼví ta saátu na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií,
ni kǒo níxinii̱ ña̱ xi̱kuni̱na ki̱ʼvina xíʼin ña̱ nduxa̱ veʼún;
soo ni saá ni̱ka̱ʼyi̱ ndiʼi ti̱ko̱to̱ún xíʼin ni̱i̱na.
35 Soo yóʼó káchiún ‘Kǒo ku̱a̱chi kúúmiíi̱.
Sana xa̱a̱ ni̱ya̱ʼava ña̱ sáa̱ra xíʼi̱n’.
Soo vitin ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún
chi káchiún ‘Kǒo ku̱a̱chi níki̱ʼvii̱’.
36 ¿Nda̱chun kamaní násamaún ña̱ kéʼún?
Na̱ ñuu Egipto sakúkaʼanna nu̱ún
nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱kúkaʼan na̱ ñuu Asiria nu̱ún.
37 Tiún xi̱níún kitaún xa̱ʼa̱ ña̱ kúkaʼan nu̱ún,
saáchi Jehová ku̱ndasíra xi̱nira na̱ ndáa-iniún;
na̱kán kǒo kuchiñuna chindeétáʼanna xíʼún ña̱ vií kana ña̱ kúni̱ún keʼún”.
3 Na̱ yiví ndáka̱tu̱ʼunna: “Tá iin ta̱a ná ka̱ʼa̱nra xíʼin ñá síʼira ña̱ ná ku̱ʼu̱nñá, ta ñáyóʼo sándakooñára ta ku̱a̱ʼa̱nñá xíʼin inka ta̱a, ¿á xíniñúʼu ndikó tukura koora xíʼinñá?”.
¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ xa̱a̱ ku̱yaku̱a̱ ndiʼiva ñuʼú kán?
“Yóʼó xa̱a̱ ni̱ki̱si̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání na̱ ta̱ni̱ún,
¿á xíniñúʼu ndikókai̱ koi̱ xíʼún?”, káchi Jehová.
2 “Ndaniʼi nu̱ún ta kotoún ndiʼi xi̱kí nu̱ú kǒo yitu̱n.
¿Ndáa míí kúú nu̱ú ta̱ʼán ku̱su̱nna xíʼún?
Xa̱ʼa̱ na̱yóʼo kúú ña̱ xi̱ndúʼún xi̱ndatún chí yichi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ xíkanuu* chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
Ndákundeún íxayaku̱a̱ún nu̱ú ñuʼú
xa̱ʼa̱ ña̱ kísi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼánína ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kininí kéʼún.
3 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ku̱a̱ʼa̱n sa̱vi̱
ta kǒo sa̱vi̱ kuee kúun.
Ndeéní nu̱ún, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñaʼá ñá íyo yii̱
soo kísi̱ñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a;
nda̱a̱ ni loʼo kǒo kúkaʼan nu̱ún.
4 Soo vitin káʼa̱n-ndáʼviún xíʼi̱n:
‘Yivá miíi̱, yóʼó kúú ta̱ ni̱xi̱yo xíʼi̱n nda̱a̱ tá ni̱xi̱yo loʼi̱.
5 ¿Á ndiʼi tiempo xíniñúʼu sa̱a̱yó
ta saátu á ndiʼi tiempo xíniñúʼu ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna xíʼinyó?’.
Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼún,
soo ndákundeún kéʼún ku̱a̱ʼání ña̱ kini”.
6 Tá tiempo ña̱ xi̱xaʼndachíñu ta̱ rey Josías, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “‘¿Á xa̱a̱ ki̱ʼún kuenta ña̱ nda̱a̱ ni loʼo va̱ása nda̱kú níxi̱yo ini na̱ ñuu Israel xíʼi̱n? Ke̱ʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ñaʼá ñá ndáa xi̱ní ku̱a̱ʼání yuku̱ ta íyoñá xa̱ʼa̱ ku̱a̱ʼání yitu̱n tú ndokoní ndaʼa̱ ña̱ va̱ʼa ku̱su̱nñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. 7 Soo ni ke̱ʼéñá ndiʼi ña̱yóʼo, yi̱ʼi̱ xi̱ndakundeíi̱ xi̱kaʼi̱n xíʼinñá ña̱ ná ndikóñá kooñá xíʼi̱n, soo va̱ása níndikóñá; ta ñuu Judá ñá kúú ku̱ʼvi̱ñá xi̱xito kuitívañá ña̱ xi̱keʼéñá. 8 Tá xi̱nii̱ ke̱ʼéñá* ña̱yóʼo, ta̱xii̱ iin tutu ndaʼa̱ñá ña̱ káʼa̱n ña̱ sa̱ndákoi̱ñá xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱si̱ñá xíʼin inka ta̱a; soo ñuu Judá ñá kúú ku̱ʼvi̱ñá kǒo níyi̱ʼvíñá, saáchi ni̱xa̱ʼa̱nñá ta ni̱ki̱si̱ñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. 9 Su̱ví ña̱ ndeéví níxikuuñá nu̱úñá ña̱ ku̱su̱nñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, xi̱ndakundeéñá xi̱keʼéñá ña̱ kini nu̱ú ñuʼú, ta ke̱ʼéñá ña̱ kini xíʼin yu̱u̱ ta saátu xíʼin yitu̱n. 10 Ta ni ku̱u ndiʼi ña̱yóʼo, ñuu Judá ña̱ kúú ku̱ʼvi̱ñá sa̱ndáʼviñá yi̱ʼi̱ ta su̱ví ña̱ ndixaví kúú ña̱ níndikóñá nu̱úi̱ xíʼin ndiʼi níma̱ñá’, káchi Jehová”.
11 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Nda̱a̱ loʼokava ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvi ñuu Israel ñá ki̱xáʼa nda̱sakáʼnu inka ndióxi̱ nu̱úka ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi ñuu Judá ñá sa̱ndáʼvi yi̱ʼi̱. 12 Kúáʼan chí norte ta ka̱ʼún ña̱yóʼo:
”‘“Ndóʼó na̱ ñuu Israel na̱ kǒo xíín kuniso̱ʼo, ndikóndó nu̱úi̱, káchi Jehová. Va̱ása sa̱íi̱ xíʼinndó saáchi nda̱kúva íyo inii̱, káchi Jehová. Ta su̱ví ndiʼi tiempoví sa̱íi̱ xíʼinndó. 13 Ndakuni kuitíún ña̱ kúúmiíún ku̱a̱chi, saáchi ni̱xa̱ún íyoún contra Jehová Ndióxi̱ún ta kǒo níkandíxakaúnra. Soo ni̱xi̱kaún ni̱ki̱si̱ún xíʼin na̱ va̱ása xíni̱ún* xa̱ʼa̱ yitu̱n tú ndokoní ndaʼa̱, ta ni kǒo níxiún kuniso̱ʼún ña̱ xi̱kaʼi̱n”, káchi Jehová’”.
14 “Ndóʼó na̱ se̱ʼi̱ na̱ kǒo xíín kandíxa, ndikóndó, káchi Jehová. Saáchi kuenta yi̱ʼi̱ kúúndó;* ta ndakiʼinvai̱ ndóʼó, ti̱xin iin ñuu iinndó ndakiʼii̱n ta ti̱xin iin familia u̱vi̱ndó ndakiʼii̱n, ta ndakiʼii̱n ndóʼó kixindó xíʼi̱n chí Sion. 15 Ta taxii̱ na̱ kundaa ndóʼó, ta na̱yóʼo keʼéna ña̱ kúni̱ miíi̱. Na̱yóʼo va̱ʼaní sanáʼa̱na ndóʼó ta xa̱a̱ndó ndíchiní koondó, ta nda̱a̱ táki̱ʼva koo ña̱ kuxundó saá koo ña̱yóʼo. 16 Tiempo kán, ku̱a̱ʼání xa̱a̱ndó nduundó ñuu yóʼo, káchi Jehová. Ta na̱kán kǒo ndikókana ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ arca ña̱ trato tú kúú kuenta Jehová. Kǒo ndakanikaxi̱nína xa̱ʼa̱nú, kǒo ndakaʼánkana xa̱ʼa̱nú, kǒo kusuchíka-inina xa̱ʼa̱nú ta ni kǒo ndikókana ixava̱ʼana inkanú. 17 Tiempo kán ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ñuu Jerusalén ña̱ kúúña trono Jehová; ndiʼi na̱ ñuu ndatakana ña̱ ndasakáʼnuna ki̱vi̱ Jehová chí Jerusalén, ta kǒo keʼékana ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ndíkaa̱ níma̱na”.
18 “Tiempo kán, na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Israel inkáchi ndakutáʼanna ta inkáchi kutáʼanna kakana, kutáʼanna kixina chí norte ta kixaa̱na nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ña̱ va̱ʼa kooña herenciana. 19 Ta nda̱kanixi̱níi̱ ña̱yóʼo: ‘Ku̱si̱íkaví-inii̱ tá ta̱xii̱ ni̱xi̱yoún tañu na̱ se̱ʼi̱ ta ta̱xii̱ iin ñuʼú ña̱ va̱ʼaní ndaʼún, ta va̱ʼaníka ni̱xi̱yo ña̱yóʼo nu̱ú ñuʼú na̱ inka ñuu’. Ta saátu nda̱kanixi̱níi̱ ña̱ ndóʼó ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n ‘Yivá miíi̱’ ta kǒo sandákoondó ña̱ kundiku̱nndó yi̱ʼi̱. 20 ‘Soo nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ñaʼá ñá sándaʼvi yii̱ñá ta sándakooñára, saá ke̱ʼé ndóʼó na̱ israelita xíʼi̱n, chi sa̱ndáʼvindó yi̱ʼi̱’, káchi Jehová”.
21 Chí xi̱ní xi̱kí nu̱ú kǒo yitu̱n íyo ndeéní níʼi,
na̱ ñuu Israel ndeéní xákuna ta kúsuchíní-inina,
saáchi va̱ása va̱ʼa yichi̱ ki̱ʼinna ku̱a̱ʼa̱nna;
chi na̱ndóso-inina xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱na.
22 “Ndikóndó, ndóʼó na̱ kúú se̱ʼi̱ na̱ kǒo xíín kuniso̱ʼo.
Yi̱ʼi̱ chindeétáʼan xíʼinndó ña̱ va̱ása so̱ʼoníka* koondó”.
“Yóʼo ki̱xaa̱ndi̱. Ndi̱kóvandi̱ nu̱ún,
saáchi yóʼó Jehová kúú Ndióxi̱ miíndi̱.
23 Mií ña̱ nda̱a̱, ña̱ xi̱keʼéndi̱ chí xi̱kí
ta saátu ña̱ xi̱kaʼa chí yuku̱ su̱ví ña̱ ndixaví níxi̱kuuña.
Mií ña̱ nda̱a̱, iinlá Jehová Ndióxi̱ndi̱ kúú ta̱ kivi sakǎku na̱ ñuu Israel.
24 Soo nda̱a̱ tá válívíndi̱, ndióxi̱ ña̱ va̱ása ndáyáʼvi* nda̱kiʼinña ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndeéní ka̱chíñu na̱ táʼanndi̱ na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá xa̱ʼa̱,
nda̱kiʼinña ndikachi* sa̱na̱na, si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱na,
se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina.
25 Ná ndakandúʼúndi̱* nu̱ú ñuʼú xa̱ʼa̱ ña̱ kúkaʼan nu̱úndi̱
ta ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úndi̱,
saáchi miíndi̱ xíʼin na̱ yivándi̱ ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndi̱
nda̱a̱ tá válíndi̱ iinsaá nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin,
ta va̱ása níkandíxandi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱ndi̱”.
4 “Tá ná ndikóún nu̱úi̱ ñuu Israel, káchi Jehová,
tá ná ndikóún nu̱úi̱ ta sakútaʼún ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnún,
saá va̱ása kunukaún kakaún nu̱úi̱.
2 Tá ná ka̱ʼún ña̱ nda̱a̱ ta keʼún ña̱ nda̱kú, ta kachiún:
‘Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku’,
saá taxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu,
ta xa̱ʼa̱ ña̱ keʼéra ña̱yóʼo ka̱ʼa̱n va̱ʼana xa̱ʼa̱ra”.
3 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá ta saátu xíʼin na̱ ñuu Jerusalén:
“Nu̱ú ñuʼú va̱ʼa taʼvíndó ta chiʼindó ta kǒo chiʼikandó tañu tú iñú.
4 Ndasandiindó* miíndó* ña̱ kachíñundó nu̱ú Jehová
ta saátu ndasandiindó níma̱ndó,
ndóʼó na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Jerusalén,
ña̱ va̱ʼa kǒo sa̱íi̱ xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva ndeéní ndákoko ñuʼu̱
ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ kívi ndaʼvaña,
xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéndó”.
5 Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chí ñuu Judá ta saátu chí ñuu Jerusalén.
Ndeéní nda̱ʼyi̱ndó ta tivindó ndiki̱ iníí ñuu.
Ndeé va̱ʼa ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo:
“Ndakutáʼanndó ta ná kunuyó ku̱ʼu̱nyó ñuu ña̱ kútu̱ní ndási.
6 Kanindichindó iin poste tú koto chí Sion
ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inindó ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱ʼu̱nndó.
Nandukúndó nu̱ú kivi ka̱kundó ta ndakundeéndó ku̱ʼu̱nndó nda̱a̱ xa̱a̱ndó kán”,
saáchi nda̱a̱ chí norte chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo kixiña nu̱úndó ta ku̱a̱ʼáníndó sandíʼi-xa̱ʼa̱ña.
7 Ta̱kán xa̱a̱ ki̱tara nda̱a̱ táki̱ʼva kíta iin ndikaʼa* tañu yitu̱n;
ta̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ ku̱a̱ʼá ñuu xa̱a̱ ki̱tara.
Ki̱tara nu̱ú ndíkaa̱ra ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ñuʼún
ta ndiʼi na̱ ná kuniña yi̱ʼvínína.
Ndiʼi ñuʼún ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña ta nda̱a̱ ni iinna kǒo kundooka nu̱úña.
8 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndakundixindó ti̱ko̱to̱ ndayí,*
kusuchí-inindó* ta nda̱ʼyi̱ kóʼóndó* xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱ndó,*
saáchi Jehová sáa̱níkavara xíʼinyó.
9 “Ki̱vi̱ kán, ta̱ rey yi̱ʼvíníra, káchi Jehová,
ta saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu;
na̱ su̱tu̱ yi̱ʼvínína ta na̱ profeta ndakanda̱ní-inina”.*
10 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n: “Táta káʼnu Jehová, sa̱ndáʼvivaún na̱ ñuu yóʼo ta saátu na̱ ñuu Jerusalén tá ni̱ka̱ʼún ‘Va̱ʼava kundoondó’, saáchi xa̱a̱ yatin su̱kúnvandi̱ tánii espada”.
11 Tiempo kán ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu yóʼo ta saátu xíʼin na̱ ñuu Jerusalén:
“Iin ta̱chí ña̱ niʼníní keeña chí xi̱kí nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin yitu̱n íyo,
ña̱ kíndo̱o chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ta kaniña sa̱tá ñá loʼo se̱ʼe na̱ ñui̱;
su̱ví ña̱ va̱xi ndativi ña̱ʼa kúúña ta ni su̱ví ña̱ va̱xi ndaya̱kún kúúña.
12 Ta̱chí yóʼo ndeéní va̱xiña saáchi miíi̱ kúú ta̱ chíndaʼáña.
Saáchi ka̱ʼi̱n xíʼinna ndáaña kúú ña̱ kundoʼona.
13 Ta̱kán va̱xira nda̱a̱ táki̱ʼva va̱xi vi̱kó ndáá tá kúun sa̱vi̱,
ta carretara va̱xinú nda̱a̱ táki̱ʼva va̱xi ta̱chí tá ndeéní kúun sa̱vi̱.
Kuáyi̱ sa̱na̱ra kamaníkarí nu̱ú ta̱sú.*
Ndáʼviníyó, ndiʼi-xa̱ʼa̱vayó vitin.
14 Tavá ña̱ va̱ása va̱ʼa ndíkaa̱ níma̱ún ñuu Jerusalén, ña̱ va̱ʼa ka̱kuún.
¿Nda̱a̱ amaví sandákoún ña̱ ndakanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa?
15 Saáchi nda̱a̱ chí nu̱ú ndóo na̱ tribu ta̱ Dan ke̱e iin na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kuu
ta nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú nu̱ú íyo yuku̱ ña̱ kúú kuenta na̱ tribu ta̱ Efraín
káʼa̱nna xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kuu.
16 Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ña xíʼin ndiʼi na̱ ñuu;
ka̱ʼa̱nndó ña̱ kundoʼo na̱ ñuu Jerusalén ña̱yóʼo”.
“Xíkání ke̱e na̱ va̱xi kotona̱ní* ñuu yóʼo
ta ndeéní nda̱ʼyi̱na tá ná kanitáʼanna xíʼin ñuu ña̱ íyo chí Judá.
17 Ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona iníí sa̱tá ñuu
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ndáa nu̱ú iin ñuʼú nu̱ú chi̱ʼina,
saáchi na̱ ñuu kán va̱ása níxiinna kandíxana yi̱ʼi̱”, káchi Jehová.
18 “Miíún kúúmií ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ta saátu xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ ni̱xi̱yoún.
Yo̱ʼvi̱kaví* tu̱ndóʼo ña̱ kundoʼún,
saáchi nda̱a̱ níma̱ún xa̱a̱ña”.
19 Ndíʼi̱ní-inii̱, ndíʼi̱ní-inii̱.
Xóʼvi̱ní níma̱i̱.
Iin kánditani̱nu níma̱i̱.
Xíniñúʼu ka̱ʼa̱nvai̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo,
saáchi xa̱a̱ xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ tívina ndiki̱,
ta ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ xa̱a̱ kixáʼava ku̱a̱chi.*
20 Tuku ta tuku tu̱ndóʼo kúu,
saáchi xa̱a̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ñuu yóʼo.
Iin kama kuití ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ veʼe válíi̱
ta iin kama kuití ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa veʼe loʼi̱.
21 ¿Nda̱a̱ ama ndakundeíi̱ kotoi̱ poste tú ka̱nindichina?
¿Nda̱a̱ ama sandákoi̱ ña̱ kuniso̱ʼi̱ ña̱ tívina ndiki̱?
22 “Saáchi na̱ ñui̱ na̱ kíʼvíva kúúna;
ta kǒo xíínna kandíxana ña̱ káʼi̱n.
Na̱ se̱ʼi̱ yóʼo, nda̱a̱ ni loʼo ña̱ ndíchi kǒo kúúmiína ta ni va̱ása kúnda̱a̱-inina.
Xíni̱nívana ndáa ki̱ʼva keʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa,
soo kǒo kúnda̱a̱-inina ndáa ki̱ʼva keʼéna ña̱ va̱ʼa”.
23 Nda̱kotoi̱ nu̱ú ñuʼú yóʼo ta ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña
ta kǒoka nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níkindo̱o nu̱úña.
Nda̱kotoi̱ chí ndiví ta ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ ku̱naa nu̱úña.
24 Nda̱kotoi̱ chí yuku̱ ta ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ kísiña,
ta kánda̱ní xi̱kí.
25 Nda̱kotoi̱ ta kǒoka nda̱a̱ ni iinna níxinii̱
ta ndiʼi kití tí íyo chí ndiví nda̱chí ndiʼirí ku̱a̱ʼa̱nrí.
26 Nda̱kotoi̱ ta ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ iin ñuʼú yi̱chí ndu̱u ñuʼú nu̱ú chi̱ʼina,
ta ndiʼi ñuu ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña.
Jehová kúú ta̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo,
ke̱ʼéraña xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱sa̱a̱níra.
27 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Iin ñuʼú yi̱chí ndasai̱ ñuʼú yóʼo,
soo va̱ása sandíʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼivíi̱ña.
28 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ñuʼú yóʼo kusuchíní-iniña,
ta kunaa chí ndiví.
Saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱nña, ta xa̱a̱ saá íyo ña̱ nda̱kaxii̱n keʼíi̱,
kǒo nasamai̱ ña̱ xa̱a̱ nda̱kaxii̱n ta kǒo ndikó-inii̱ xa̱ʼa̱ña.
Na̱ yiví xi̱koose̱ʼéna* chí nu̱ú íyo ku̱ʼu̱
ta saátu chí nu̱ú íyo yu̱u̱ náʼnu.
Ndiʼi ñuu ni̱ndo̱o miíña
ta kǒoka nda̱a̱ ni iinna ndóo nu̱úña”.
30 ¿Ndáaña keʼún vitin ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼún?
Tá ya̱chi̱ xi̱ndixiún ti̱ko̱to̱ ña̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní,
xi̱xiniñúʼún ña̱ʼa ña̱ oro
ta xi̱ndakaʼyiún nduchúnu̱ún xíʼin ña̱ʼa ña̱ ndáá.*
Soo ni xi̱ndasaliviún miíún, kǒo níchindeétáʼanvíña xíʼún
saáchi ndiʼi na̱ xi̱kuni̱ní xi̱xini yóʼó kúndasína xínina yóʼó;
ta vitin kúni̱na kaʼnína yóʼó.
31 Xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní ndáʼyi̱ iinna, nda̱a̱ táki̱ʼva ndeéní ndáʼyi̱ iin ñaʼá ñá xóʼvi̱ní,
nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá káku se̱ʼenu̱ú, saá xóʼvi̱na;
ñá se̱ʼe ñuu Sion ndeéní ndáʼyi̱ñá, ta nda̱a̱ kǒo kívi ndakiʼinñá ta̱chíñá.
Tá sáka̱a̱ñá ndaʼa̱ñá, káchiñá:
“Ndáʼviníi̱, ku̱naaníi̱ i̱xaa na̱ kúni̱ kaʼní yi̱ʼi̱”.
5 Kúáʼanndó kotondó ndiʼi calle ña̱ ñuu Jerusalén.
Koto va̱ʼandó ndiʼi lugar.
Kotondó chí nu̱ú ndákutáʼan ku̱a̱ʼá na̱ yiví,
á kivi ndani̱ʼíndó iin na̱ yiví na̱ kúni̱ keʼé ña̱ va̱ʼa,
iin na̱ kúni̱ nda̱kú koo ini,
tasaá yi̱ʼi̱ ixakáʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo.
2 Ni ná ka̱ʼa̱nna “Chínaʼándi̱* xa̱ʼa̱ Jehová, Ndióxi̱ ta̱ táku”,
soo ña̱ vatáva* kúú ña̱ chinaʼána.
3 Táta Jehová, ¿á su̱ví ña̱ kúni̱ún kúú ña̱ nda̱kú ná koo inina?
Ka̱niúnna, soo kǒo nínasamana ña̱ kéʼéna.
Ni si̱lóʼo sandíʼi-xa̱ʼúnna, soo kǒo nísakúaʼana xíʼin ña̱ ndo̱ʼona.
So̱ʼoní* ni̱xi̱yona* ta va̱ása níxiinna ndikóna nu̱ún.
4 Soo saá nda̱kanixi̱níi̱: “Na̱ yiví yóʼo va̱ása xíni̱na.
Kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ kíʼví saáchi kǒo xíni̱na yichi̱ Jehová,
kǒo kúnda̱a̱-inina ña̱ ndatiin Ndióxi̱na ku̱a̱chi xíʼinna.
5 Ku̱ʼi̱n ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ ta̱a na̱ ndáyáʼvi,
saáchi na̱yóʼo xi̱niñúʼu kundiku̱nvana yichi̱ Jehová,
chi xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ ndatiin Ndióxi̱na ku̱a̱chi xíʼinna.
6 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, iin ndikaʼa* kítarí chí yuku̱ ta xáʼnírína,
iin tí lobo tí íyo nu̱ú yoso̱ yi̱chí kítarí ta sákuachi ndiʼirína,
iin tí leopardo ndítorí ndáturína chí yéʼé ñuu.
Ndiʼi na̱ kée ñuu kán, sákuachi ndiʼirína.
Saáchi ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvina;
ku̱a̱ʼání yichi̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina.
7 ¿Ndáa ki̱ʼva ixakáʼnu-inii̱ xa̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ña̱yóʼo?
Na̱ se̱ʼún sa̱ndákoona yi̱ʼi̱
ta chi̱naʼána xa̱ʼa̱ na̱ su̱ví ndixa kúú Ndióxi̱.
Ta̱xii̱ ndiʼi ña̱ xi̱xiniñúʼuna ta kǒo ni iin ña̱ʼa níxi̱kuma̱ní nu̱úna,
soo na̱yóʼo va̱ása nísandákoona ña̱ ku̱su̱nna xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼinna
ta iin tiʼvi kítáʼanna ni̱xa̱ʼa̱nna veʼe ñaʼá ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a.
8 Íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo kuáyi̱ tí kúni̱ní ku̱i̱n;
iin tá iinna iin ndáʼyi̱ kóʼóna* xíkana xa̱ʼa̱ ñá síʼi inka ta̱a.
9 “¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?”, káchi Jehová.
“¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin iin ñuu káʼnu xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?”.
10 “Kúáʼanndó chí nu̱ú íyo tú uva ñuu Jerusalén ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ndónú,
soo kǒo sandíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼandónú.
Kaʼndandó ndaʼa̱nú ña̱ va̱xi kána,
saáchi su̱ví kuenta Jehová kúúña.
11 Saáchi na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá
sa̱ndáʼvina yi̱ʼi̱”, káchi Jehová.
12 “Kǒo níxiinna kandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ta xíkana káʼa̱nna:
‘Kǒo ña̱ keʼévíra xíʼinyó.*
Va̱ása kixiví nda̱a̱ ni iin tu̱ndóʼo nu̱úyó;
va̱ása kuniyó ku̱a̱chi ni so̱ko’.
13 Ña̱ káʼa̱n na̱ profeta va̱ása ndáyáʼviña,
ta kǒo tu̱ʼun Ndióxi̱ kúúmiína.
Na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va kúúna, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna saá koona”.
14 Ña̱kán ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n na̱ ta̱a yóʼo saá,
taxii̱ ña̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼu̱ saá ná koo tu̱ʼi̱n yuʼún,
ta na̱ ñuu yóʼo koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo titu̱n,
ta ñuʼu̱ yóʼo kaʼmi ndiʼiñana”.
15 “Na̱ ñuu na̱ chindaʼíi̱ ña̱ xa̱a̱na kanitáʼanna xíʼin ndóʼó na̱ israelita, xíkání keena”, káchi Jehová.
“Ñuu yóʼo xa̱a̱ ku̱a̱ʼání tiempo íyoña.
Iin ñuu ña̱ yatání kúúña,
tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ ñuu yóʼo va̱ása xíni̱únña,
ña̱kán tá káʼa̱nna kǒo kúnda̱a̱-iniún.
16 Na̱yóʼo xa̱ʼnína ku̱a̱ʼání na̱ yiví xíʼin flechana;
ndiʼi na̱yóʼo xíni̱nína kakana nu̱ú ku̱a̱chi.
17 Ndakiʼinna ndiʼi ña̱ chi̱ʼún ta saátu si̱ta̱váʼún.
Kaʼnína se̱ʼeta̱ún xíʼin se̱ʼe-síʼún.
Kaʼnína kití sa̱na̱ún xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ún.
Sandíʼi-xa̱ʼa̱na tú uva tú kúúmiíún ta saátu tú higo.
Xíʼin espada kaʼnína na̱ yiví na̱ ndóo ñuu ña̱ kútu̱ní ndási ña̱ xi̱ndaa-iniún”.
18 “Soo ni tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ kuu ña̱yóʼo, káchi Jehová, kǒo sandíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼavíi̱ ndóʼó. 19 Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼunna ‘¿Nda̱chun ke̱ʼé Jehová Ndióxi̱ndi̱ ndiʼi ña̱yóʼo xíʼinndi̱?’, xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱ndákoondó yi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnundó ndióxi̱ na̱ inka ñuu tá xi̱ndoondó nu̱ú ñuʼú miíndó, saátu kachíñundó nu̱ú na̱ inka ñuu tá ná kundoondó nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ása kúú kuentandó’”.
20 Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Jacob
ta natúʼunndó xa̱ʼa̱ña chí Judá. Ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo:
21 “Kuniso̱ʼondó ña̱yóʼo, ndóʼó na̱ ñuu kíʼví, na̱ va̱ása ndíchi,*
íyo nduchúnu̱úndó soo va̱ása xítondó,
íyo so̱ʼondó soo va̱ása xíniso̱ʼondó.
22 ‘¿Á va̱ása yíʼvindó xínindó yi̱ʼi̱?’, káchi Jehová.
‘¿Á kǒo xíniñúʼu yi̱ʼvíndó kunindó yi̱ʼi̱ ta nda̱a̱ kisindó nu̱úi̱?
Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ta̱xi ña̱ ná koo yu̱ti yuʼú tá mar ña̱ va̱ʼa kasiñará,
ta ña̱yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ley,
ta tá mar va̱ása kívi ya̱ʼandosóráña.
Ni ndeéní ná kanda̱ nu̱úrá, va̱ása kivi keerá;
ni ndeéní ná ni̱ʼirá, kǒo kivi ku̱ʼu̱n xíkárá.
23 Soo níma̱ na̱ ñuu yóʼo téʼéníña* ta va̱ása xíínna kuniso̱ʼona;
ku̱xíkána ta ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ kúni̱ miína.
24 Ta kǒo ndákanixi̱nína:
“Vitin ná yi̱ʼvíyó kuniyó* Jehová Ndióxi̱yó,
ta̱ táxi ña̱ ná kuun sa̱vi̱ mií tiempo ña̱ xíniñúʼu kuunrá,
sa̱vi̱ tá nu̱ú xíʼin sa̱vi̱ tá kuee,
ta̱ táxi ña̱ ná sakéeyó* mií tiempo ña̱ xíniñúʼu keʼéyóña”.
25 Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa kúú ña̱ kǒo kívi ndakiʼinndó ña̱yóʼo,
ta ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó sa̱siña nu̱úndó ña̱ ndakiʼinndó ña̱ va̱ʼa.
26 Saáchi tañu na̱ ñui̱ íyo na̱ ta̱a na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini.
Ñúʼu-se̱ʼéna xítona̱nína* nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ku̱a̱ʼa̱n tiin saa.
Chíndúʼúna iin trampa ña̱ ndeéní.
Na̱ yiví kúú na̱ tíinna.
27 Veʼena chútúña xíʼin ña̱ vatá,
íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin jaula nu̱ú ñúʼu ku̱a̱ʼání saa.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ ndu̱kúikána ta ndu̱ndakúna.
28 Ndu̱nduʼúna ta liviní náʼa̱ ku̱ñuna;
ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna.
Kǒo chíndeétáʼanna xíʼin na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá,
chi ña̱ kúni̱na kúú ña̱ va̱ʼa kundoo miína,
ta va̱ása vií ndátiinna ku̱a̱chi xíʼin na̱ nda̱ʼví’”.
29 “¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?”, káchi Jehová.
“¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin iin ñuu káʼnu xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
30 Ñuu yóʼo ku̱u iin ña̱ʼa ña̱ kininí ta nda̱a̱ yíʼvina xíʼinña:
31 na̱ profeta káʼa̱nna ña̱ vatá*
ta na̱ su̱tu̱ xíniñúʼuna ndee̱ ña̱ kúúmiína ña̱ kaʼndachíñuna nu̱ú inkana.
Ta na̱ ñui̱ kútóonína ña̱yóʼo.
¿Soo ndáaña keʼéndó tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ndó?”.
6 Ndóʼó na̱ se̱ʼe ta̱ Benjamín, xíkáva̱ʼa nu̱ú ñuu Jerusalén ndukúndó nu̱ú koose̱ʼéndó.*
Tivindó ndiki̱ chí Tecoa.
Ndakaʼmindó ñuʼu̱ chí Bet-Hakerem ña̱ va̱ʼa kooña señal nu̱úndó.
Saáchi nda̱a̱ chí norte va̱xi iin tu̱ndóʼo nu̱úndó, ta ku̱a̱ʼání ña̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱ña.
2 Ñá loʼo se̱ʼe ñuu Sion íyoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñaʼá ñá liviní ta yi̱i̱níñá.
3 Na̱ ndáa kití kixina xíʼin kití sa̱na̱na.
Ixava̱ʼana veʼe válína iníí sa̱táñá,
ta iin tá iinna kundaana kití sa̱na̱na.
4 “Xa̱a̱ koo tu̱ʼvandó ña̱ ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼinñá.
Kamandó, ná ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼinñá tá káʼñu”.*
“Ndáʼviníyó, saáchi xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n ndíʼi ki̱vi̱,
saáchi xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúnaaní”.
5 “Kamandó, ná ku̱ʼu̱nyó kanitáʼanyó xíʼinñá tá ñuú
ta ná sandíʼi-xa̱ʼa̱yó veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási ña̱ kúúmiíñá”.
6 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Kaʼndandó yitu̱n ta katandaandónú* kándíka nama̱ ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvindó kanitáʼanndó xíʼin ñuu Jerusalén.
Ñuu yóʼo xíniñúʼu chaʼviña xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéña;
saáchi xóʼvi̱ní* na̱ ndóo ñuu yóʼo.
7 Nda̱a̱ táki̱ʼva va̱ʼaní vi̱xin ti̱kui̱í tá kée ini iin pozo,
saá íyo ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kée ñuu yóʼo.
Kán xíniso̱ʼi̱ ña̱ kánitáʼan na̱ yiví ta sándiʼi-xa̱ʼa̱na ña̱ʼa;
ndiʼi tiempo xítoi̱ ña̱ íyoní kue̱ʼe̱ xíʼin inkaka tu̱ndóʼo.
8 Jerusalén, kandíxa ña̱ káʼi̱n xíʼún kundoʼún
chi tá ná kǒo keʼún ña̱yóʼo, kukini-inii̱ kunii̱ yóʼó ta kuxíkai̱ nu̱ún;
taxii̱ ña̱ ná kindo̱o miíún, ta nda̱a̱ ni iinka na̱ yiví va̱ása kundoo nu̱ún”.
9 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Ndakiʼinna ndiʼika na̱ ñuu Israel na̱ ná kindo̱o, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna tá nándukúna uva tí ki̱ndoo.
Sayáʼa ndaʼún tañu tú uva, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ndákaya uva”.
10 “¿Ndáana ka̱ʼi̱n xíʼin? ¿Ndáana ka̱ʼi̱n xíʼin xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona?
¿Ndáana kuniso̱ʼo?
Koto, so̱ʼona ndásivaña ña̱kán kǒo kívi kuniso̱ʼona.
Koto, kúndasínu̱úna xínina tu̱ʼun Jehová,
ta kǒo kíndo̱o-inina xíʼinña.
11 Sáa̱níi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva sáa̱ Jehová,
ta nda̱a̱ ku̱nai̱ ña̱ kǒo káʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.
“Kúáʼan ta ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin na̱ va̱lí chí calle,
ta saátu nu̱ú nda̱taka na̱ va̱lí kúa̱an.
Tiinna ndiʼi na̱yóʼo, tiinna na̱ ta̱a ta saátu ná síʼina,
na̱ xa̱a̱ chée ta saátu na̱ xi̱kuaʼa̱níka.
12 Ndataxina veʼena ndaʼa̱ inkana
ta saátu ñuʼúna xíʼin ná síʼina.
Saáchi sakáai̱ ndaʼíi̱ ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu yóʼo”, káchi Jehová.
13 “Saáchi nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée, máñanína ña̱ va̱ʼa ndakiʼinna ku̱a̱ʼá ña̱ʼa;
nda̱a̱ na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ profeta sándaʼvina inkana.
14 Ta loʼo kuití kúni̱na sandáʼana nu̱ú tu̱kue̱ʼe̱ na̱ ñui̱ tá káʼa̱nna ña̱yóʼo
‘Kǒoví ku̱a̱chi íyo, va̱ʼaníva ndóoyó’,
soo ni va̱ása va̱ʼaví ndóona.
15 ¿Á kúkaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna?
Ni loʼo kǒo kúkaʼan nu̱úna.
Ni kǒo kúnda̱a̱-inina ndáaña kúú ña̱ kukaʼan nu̱úna.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kuvina nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱.
Tá ná taxii̱ castigo ndaʼa̱na, ko̱yovana”, káchi Jehová.
16 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Kunditandó chí nu̱ú ndátaʼví yichi̱ ta kotondó.
Nda̱ka̱tu̱ʼunndó ndáaña kúú yichi̱ yatá,
nda̱ka̱tu̱ʼunndó ndáaña kúú yichi̱ va̱ʼa ta ña̱kán ku̱ʼu̱nndó,
tasaá kúú ña̱ ndani̱ʼíndó nu̱ú ndakindee̱ndó”.
Soo na̱kán ka̱china: “Va̱ása ku̱ʼu̱nndi̱ yichi̱ yóʼo”.
17 “Nda̱kaxii̱n na̱ natúʼun xíʼinna, ta na̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna:
‘Kuniso̱ʼondó ña̱ tívina ndiki̱’”.
Soo na̱kán nda̱kuiinna: “Va̱ása kuniso̱ʼondi̱”.
18 “Ña̱kán, kuniso̱ʼo ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu.
Kuniso̱ʼo ndiʼi ndóʼó na̱ nda̱kutáʼan ndáaña kúú ña̱ kundoʼo na̱kán.
19 Ná kuniso̱ʼo ñuʼú.
Saáchi chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱ú na̱ ñuu yóʼo
xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ nda̱kaxinna keʼéna,
saáchi kǒo níkandíxana tu̱ʼi̱n
ta kǒo níxiinna kandíxana ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na”.*
20 “Ni nda̱a̱ ñuu Saba* ku̱a̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ olíbano
ta ni ku̱a̱ʼa̱nndó iin ñuu ña̱ xíkání kíndo̱o xa̱ʼa̱ ndo̱o̱ tú xáʼa̱n táminí,
kǒo ndáyáʼviví ña̱yóʼo nu̱úi̱.
Kití tí xáʼmindó* ta sóko̱ndórí nu̱úi̱ kǒo ndákiʼii̱nrí
ta ndiʼika ña̱ sóko̱ndó nu̱úi̱ kǒo kíndo̱o-inii̱ xíʼinña”.
21 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Jehová káʼa̱nra ña̱yóʼo:
“Chindoi̱ ña̱ʼa ña̱ kasi nu̱ú na̱ ñuu yóʼo,
ta xa̱ʼa̱ ña̱kán nduvana ixaaña,
nduva na̱ íyo se̱ʼe ta saátu na̱ se̱ʼena,
na̱ ndóo yatin xíʼinna ta saátu na̱ kítáʼan xíʼinna,
ta ndiʼina kuvina”.
22 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Koto, va̱xi iin ñuu chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí norte,
ta nda̱a̱ táʼví ña̱ xíkání íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo kana iin ñuu ña̱ káʼnuní.
23 Kuniʼina kuxu̱n* xíʼin jabalina.
Ndi̱va̱ʼaní-inina ta kǒo kundáʼvi-inina kunina inkana.
Ndeéní ni̱ʼi kixina nda̱a̱ táki̱ʼva ndeéní níʼi tá mar,
ta kosona* kuáyi̱ kixina.
Xa̱a̱ ndákundita tu̱ʼvana ña̱ kanitáʼanna xíʼún, yóʼó ñá loʼo se̱ʼe ñuu Sion,
kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a ta̱ xíni̱ní kanitáʼan”.
24 Xi̱niso̱ʼondi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
Vitin kǒoka ndee̱ndi̱;
xóʼvi̱níndi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe.
25 Kǒo ku̱ʼún chí yuku̱
ta kǒo kakaún chí yichi̱,
saáchi na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó níʼina iin espada;
ndiʼi táʼví íyo ña̱ kini.
Kusuchí-iniún ta iin kuaku kóʼún, nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ se̱ʼe mitúʼun,
saáchi iin kama kixaa̱ ta̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ miíyó.
27 “Yi̱ʼi̱ nda̱sai̱ yóʼó* iin ta̱ xíni̱va̱ʼa ndakuni ka̱a nu̱ú na̱ ñui̱,
ta̱ xíni̱ ndakuni ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiíña;
koto va̱ʼún ndáa ki̱ʼva íyona ta nandukú va̱ʼún xa̱ʼa̱ña.
28 Ndiʼi na̱ ta̱a yóʼo kǒo xíínna kandíxana
ta xíkana káʼa̱nna tu̱ʼun síkí xa̱ʼa̱ inkana.
Íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ cobre xíʼin ña̱ hierro;
ndiʼina kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa.
29 Ña̱ tívina ñuʼu̱, xa̱a̱ ni̱xi̱xi̱ña.
Ña̱ kána kuití nu̱ú ñuʼu̱ kúú plomo.
Ta̱ ndásavií ka̱a chíkaa̱níra ndee̱ ña̱ kachíñura, soo kǒo ña̱ va̱ʼa ndákiʼinra,
íyokava na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa.
30 Na̱ yiví ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ na̱yóʼo ña̱ íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo plata ña̱ kǒo níkindo̱o-inina xíʼin,
saáchi Jehová kǒo níkindo̱o-inira kunirana”.
7 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Kúáʼan kundichiún chí yéʼé veʼe Jehová ta ka̱ʼún ña̱yóʼo: ‘Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu Judá, ndóʼó na̱ kíʼvi chí yéʼé yóʼo ña̱ kuxítíndó nu̱ú Jehová. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Nasamandó ki̱ʼva ña̱ íyondó xíʼin ña̱ kéʼéndó, ta yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tiempo kundoondó ñuu yóʼo. 4 Va̱ása kandíxandó tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ kúni̱ sandáʼvi ndóʼó ta ni kǒo ka̱ʼa̱nndó: ‘Ña̱yóʼo kúú* templo Jehová, ña̱yóʼo kúú templo Jehová, ña̱yóʼo kúú templo Jehová’. 5 Saáchi tá ná nasamandó ki̱ʼva ña̱ íyondó xíʼin ña̱ kéʼéndó, tá nda̱kú ná ndatiinndó ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu, 6 tá ná va̱ása ixandi̱va̱ʼandó xíʼin na̱ ke̱e inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ ndóo xíʼinndó, ni xíʼin na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá, ni xíʼin ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱, tá ná va̱ása kaʼníndó iin na̱ yiví na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií ñuu yóʼo ta ni va̱ása kundiku̱nndó inkaka ndióxi̱ ña̱ sáxo̱ʼvi̱ ndóʼó,* 7 yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tiempo kundoondó yóʼo, nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ña̱ kundoona nu̱úña ndiʼi tiempo”’”.
8 “Soo ndóʼó kándíxandó ña̱ vatá* ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó ña̱ sandáʼvina ndóʼó. Ta ña̱yóʼo kǒo chindeétáʼanvíña xíʼinndó. 9 ¿Á kivi ixakuíʼnándó, kaʼníndó, ku̱su̱nndó xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼinndó, chinaʼándó* xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa ña̱ vatá, so̱kóndó ña̱ʼa nu̱ú* ña̱ Baal ta kundiku̱nndó inkaka ndióxi̱ ña̱ va̱ása níxi̱xini̱ndó, 10 ta tándi̱ʼi kixindó nu̱úi̱, nu̱ú íyo veʼe nu̱ú ndásakáʼnuna ki̱víi̱ ta ka̱ʼa̱nndó ‘Ka̱kuvandi̱’, ni ndákundeéndó kéʼéndó ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini yóʼo? 11 ¿Á iin kavá nu̱ú ñúʼu na̱ kui̱ʼnáva ndu̱u veʼe nu̱ú ndásakáʼnuna ki̱víi̱? Yi̱ʼi̱ xi̱nivai̱ ña̱ kéʼéndó”, káchi Jehová.
12 “‘Kúáʼanndó chí Siló nu̱ú ni̱xi̱yoi̱, nu̱ú ni̱ka̱ʼi̱n ña̱ ndasakáʼnuna ki̱víi̱ tá xa̱ʼa̱, ta kotondó ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼinña xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ ñui̱ Israel. 13 Soo ndóʼó nda̱kundeéndó ke̱ʼéndó ndiʼi ña̱ʼa yóʼo, káchi Jehová, ta ni tuku ta tuku xi̱kaʼi̱n xíʼinndó, va̱ása níxi̱xiniso̱ʼondó. Yi̱ʼi̱ xi̱kanai̱ ndóʼó, soo ndóʼó kǒo níxi̱ndakuiinndó. 14 Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ xíʼin Siló saátu keʼíi̱ xíʼin veʼe ña̱ níʼi ki̱víi̱, ña̱ ndáa-inindó, ta saátu xíʼin lugar ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 15 Yi̱ʼi̱ kundasínu̱úi̱ kunii̱ ndiʼi ndóʼó, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ xíʼin ndiʼi na̱ táʼanndó na̱ se̱ʼe ta̱ Efraín’.
16 ”Ta yóʼó, va̱ása ka̱ʼún xíʼi̱n xa̱ʼa̱ na̱ ñuu yóʼo. Kǒo ka̱ʼa̱n-ndáʼviún xíʼi̱n xa̱ʼa̱na, kǒo keʼún oración ta ni va̱ása kuakundáʼviún xa̱ʼa̱na, saáchi yi̱ʼi̱ kǒo kuniso̱ʼovíi̱ yóʼó. 17 ¿Á va̱ása xítoún ña̱ kéʼéna xíkana ñuu ña̱ íyo chí Judá ta saátu chí calle ñuu Jerusalén? 18 Na̱ va̱lí se̱ʼena ndákayana titu̱n, na̱ yivána ndákaʼmina ñuʼu̱ ta siʼína ndákavañá harina ña̱ ixava̱ʼañá si̱ta̱váʼa ña̱ so̱kóna nu̱ú ñá kúú Reina chí ndiví,* ta sóko̱na vino nu̱ú inkaka ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa sasáa̱na yi̱ʼi̱. 19 ‘¿Soo á yi̱ʼi̱ kúú ta̱ íxandi̱va̱ʼandó xíʼi̱n?,* káchi Jehová. ¿Á miívandó íxandi̱va̱ʼandó xíʼin ta sákukaʼanndó nu̱úndó?’. 20 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, táta káʼnu Jehová káchira: ‘Kotondó, xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní sa̱íi̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ lugar yóʼo, saátu na̱ yiví, kití, yitu̱n tú íyo chí yuku̱ xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kána nu̱ú ñuʼú; ña̱ sái̱ kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱ ta va̱ása nda̱ʼva̱ña’.
21 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Kúáʼanndó ta ndasakandó kití tí xáʼmindó* ña̱ va̱ʼa so̱kóndórí xíʼin inkaka kití tí sóko̱ndó, ta kuxu miíndó ku̱ñu yóʼo. 22 Saáchi ki̱vi̱ tá ta̱vái̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chí Egipto, kǒo níxaʼndai̱ chiñu nu̱úna ña̱ kaʼmina kití ta so̱kónarí ni ña̱ so̱kóna inkaka ña̱ʼa. 23 Soo xa̱ʼndavai̱ chiñu yóʼo nu̱úna: “Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼi̱n ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱ndó ta ndóʼó koondó na̱ ñui̱. Ndiʼi tiempo kundiku̱nndó yichi̱ ña̱ ná ka̱ʼi̱n xíʼinndó, tasaá va̱ʼaní kundoondó”’. 24 Soo na̱kán va̱ása níxiniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna ta ni kǒo níkandíxana, chi nda̱kundeéna ke̱ʼéna ña̱ kúni̱ miína, ta xa̱ʼa̱ ña̱ so̱ʼonína* ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ndíkaa̱ níma̱na. Nu̱úka ña̱ keʼéna ña̱ va̱ʼa kininíka ki̱xáʼana kéʼéna, 25 nda̱a̱ tá ki̱vi̱ ña̱ ke̱e na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chí Egipto iinsaá nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ xi̱ndakundeíi̱ xi̱chindaʼíi̱ na̱ profeta na̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱úndó; ki̱vi̱ tá ki̱vi̱ xi̱chindaʼíi̱na, tuku ta tuku xi̱chindaʼíi̱na. 26 Soo ndóʼó va̱ása níxiniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó ta ni kǒo níkandíxandó, chi so̱ʼoní ni̱xi̱yondó. Nda̱a̱ kinika ke̱ʼéndó nu̱ú na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá.
27 ”Yóʼó ka̱ʼún ndiʼi tu̱ʼun yóʼo xíʼinna, soo na̱kán kǒo kuniso̱ʼona yóʼó; kanaúnna soo va̱ása ndakuiinna. 28 Ta ka̱ʼún xíʼinna: ‘Na̱ ñuu yóʼo kǒo níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱na ta ni va̱ása níxiinna ndakiʼinna consejo ña̱ ta̱xira ndaʼa̱na. Ni loʼo va̱ása káʼa̱nkana xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú koo inina xíʼin Ndióxi̱’.
29 ”Kaʼnda ixí* xi̱níún ña̱ náni̱ní ta kataúnña, kúáʼan chí xi̱ní xi̱kí nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ta kataún iin yaa ña̱ xítana tá kúsuchí-inina, saáchi Jehová ku̱ndasínu̱úra xi̱nira na̱ yiví na̱ sa̱sáa̱ñaʼá ta sandákoondaʼa̱rana. 30 ‘Saáchi na̱ ñuu Judá ke̱ʼéna ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱úi̱, káchi Jehová. Chi̱ndoona ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna ini veʼe nu̱ú ndásakáʼnuna ki̱víi̱ ta i̱xayaku̱a̱naña. 31 I̱xava̱ʼana nu̱ú ndasakáʼnuna ndióxi̱na* chí Tófet ña̱ kíndo̱o chí yoso̱ ña̱ Hinón,* ña̱ va̱ʼa kaʼmina se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina, ta yi̱ʼi̱ va̱ása níxaʼndai̱ chiñu nu̱úna ña̱ keʼéna ña̱yóʼo ta ni loʼo kǒo níndakanixi̱níi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ keʼénaña’.
32 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ va̱ása kunaníkaña Tófet ni yoso̱ ña̱ Hinón* chi ndakunaníña yoso̱ nu̱ú Xáʼnína. Chí Tófet sandúxu̱nna ndiʼi na̱ ni̱xi̱ʼi̱ nda̱a̱ ná kutútuunña. 33 Tá ná kuvi na̱ yiví ñuu yóʼo, kití tí ndáchí chí ndiví xíʼin kití tí íyo nu̱ú ñuʼú kúú tí kaxí ku̱ñuna ta kǒo na̱ taxínrí. 34 Xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱, ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá xíʼin calle ña̱ ñuu Jerusalén kǒo kuniso̱ʼokana ña̱ ndáʼyi̱ kóʼó na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina, ta ni kǒo kuniso̱ʼokana ta̱chí ta̱ ti̱ndaʼa̱ ni ñá ti̱ndaʼa̱, saáchi ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼava ñuu yóʼo’”.
8 “Tiempo kán, káchi Jehová, tavána leke na̱ rey na̱ ni̱xi̱yo chí Judá nu̱ú ni̱ndu̱xu̱nna, leke na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, leke na̱ su̱tu̱, leke na̱ profeta ta saátu leke ndiʼi na̱ ñuu Jerusalén. 2 Ta chindoona ña̱yóʼo nu̱ú ñu̱ʼu,* nu̱ú yo̱o̱ ta saátu nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱kuʼvi̱ka-inina xi̱xinina, xi̱kachíñuna nu̱úña, xi̱ndiku̱nnaña, xi̱nandukúnaña ta saátu xi̱kuxítína nu̱úña. Kǒo ndakayana leke yóʼo ta ni kǒo sandúxu̱nnaña. Saáchi xa̱a̱ña kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo si̱ʼví ña̱ ndóo nu̱ú ñuʼú”.
3 “Ta ndiʼi na̱ yiví na̱ ñuu yóʼo na̱ ndi̱va̱ʼa-ini, na̱ ná ka̱ku xa̱ʼa̱ ña̱ chindaʼíi̱na ku̱ʼu̱nna inka ñuu, nda̱a̱ kuni̱na kuvina nu̱úka ña̱ kutakuna”, káchi Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
4 “Ta xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Tá iinna ná ndakavana, ¿á va̱ása ndako̱o tukuna?
Tá iinna ná ndikóna chí sa̱tá, ¿á va̱ása ndikó inkana?
5 ¿Nda̱chun kǒo xíín na̱ ñuu Jerusalén nda̱kú koo inina xíʼi̱n?
Ndákundeéna sándaʼvina;
ta kǒo xíínna ndikóna nu̱úi̱.
6 Ki̱xáʼíi̱ xíniso̱ʼi̱ ña̱ káʼa̱nna, soo va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ xi̱kaʼa̱nna.
Nda̱a̱ ni iinna kǒo níxi̱ndikó-ini xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱keʼéna ta ni kǒo níxi̱kaʼa̱nna ‘¿Nda̱chun ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo?’.
Iin tá iinna kúni̱na ndikóna ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n ku̱a̱ʼánína, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé kuáyi̱ tí xínu ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi.
7 Nda̱a̱ tí cigüeña xíni̱rí ndáa tiempo kúú ña̱ ku̱ʼu̱nrí inka ñuu;
tí paloma káʼnu, tí vencejo xíʼin tí tordo* xíni̱rí ndáa tiempo kúú ña̱ xíniñúʼu ndikórí.
Soo na̱ ñui̱ kǒo xíni̱na ama kúú ña̱ ndatiin Jehová ku̱a̱chi xíʼinna”’.
8 ‘¿Nda̱chun káchindó “Ndíchivayó chi kúúmiíyó ley Jehová”?
Mií ña̱ nda̱a̱, lápiz tú xíniñúʼu na̱ secretario* nina ña̱ vatáva* káʼyina xíʼinnú.
9 Na̱ ndíchi ku̱kaʼan nu̱úna.
Ni̱yi̱ʼvínína ta tiinvanana.
Na̱yóʼo kǒo níxiinna kuniso̱ʼona tu̱ʼun Jehová,
¿ña̱kán ndáaña ndíchi kúúmiína?
10 Xa̱ʼa̱ ña̱kán taxii̱ ná síʼina ndaʼa̱ inka ta̱a
ta inkana ndakiʼin ñuʼúna;
saáchi nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée,
máñanína ña̱ va̱ʼa ndakiʼinna ku̱a̱ʼá ña̱ʼa;
nda̱a̱ na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ profeta sándaʼvina inkana.
11 Ta loʼo kuití kúni̱na sandáʼana nu̱ú tu̱kue̱ʼe̱ na̱ ñui̱ tá káʼa̱nna ña̱yóʼo
“Kǒoví ku̱a̱chi íyo, va̱ʼaníva ndóoyó”,
soo ni va̱ása va̱ʼaví ndóona.
12 ¿Á kúkaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna?
Ni loʼo kǒo kúkaʼan nu̱úna.
Ni kǒo kúnda̱a̱-inina ndáaña kúú ña̱ kukaʼan nu̱úna.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kuvina nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱.
Tá ná taxii̱ castigo ndaʼa̱na, ko̱yovana’, káchi Jehová.
13 ‘Tá ná ndakayai̱na saá kúú ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na’, káchi Jehová.
‘Kǒo kindo̱oka uva ndaʼa̱ tú uva ni higo ndaʼa̱ tú higo, ta yu̱ku̱ ndaʼa̱nú yi̱chi̱ña.
Ta kǒo kuumiíkana ña̱ʼa ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na’”.
14 “¿Nda̱chun ndóoyó yóʼo?
Va̱ʼaka ná ndakutáʼanyó ta ná ki̱ʼviyó ñuu ña̱ kútu̱ní ndási ta kán kuviyó.
Saáchi Jehová Ndióxi̱yó sandíʼi-xa̱ʼa̱ra miíyó,
táxira ti̱kui̱í tá kúúmií veneno xíʼiyó
chi ni̱ki̱ʼviyó ku̱a̱chi nu̱ú Jehová.
15 Xi̱ndatuyó va̱ʼaní kundooyó, soo kǒo ña̱ va̱ʼa níkuu;
xi̱ndatuyó ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó, soo nu̱úka ña̱yóʼo na̱ yíʼviva kúúyó.
16 Nda̱a̱ chí Dan táku̱ ña̱ tívi si̱ti̱n kuáyi̱ sa̱na̱na.
Nda̱a̱ kánda̱ iníísaá ñuʼú tá ndáʼyi̱ kuáyi̱ che̱e sa̱na̱na.
Na̱yóʼo kíʼvina ta sándiʼi-xa̱ʼa̱na ñuu xíʼin ndiʼi ña̱ íyo nu̱úña,
ñuu ta saátu na̱ yiví”.
17 “Kotondó, chindaʼíi̱ ko̱o̱ nu̱úndó,
ko̱o̱ tí kue̱ʼe̱ tí kǒo kívi kumáso,
ta tíyóʼo kaxívarí* ndóʼó”, káchi Jehová.
18 Ña̱ kúsuchí-inii̱ kǒo ta̱tánña;
níma̱i̱ ndeéndóʼoña.
19 Nda̱a̱ iin ñuu ña̱ xíkání kíndo̱o táku̱ ña̱ kána ñá loʼo se̱ʼe ñui̱
ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinñá:
“¿Á kǒova Jehová íyo chí Sion?
¿Á kǒova ta̱ rey íyo ñuu kán?”.
“¿Nda̱chun sa̱sáa̱ndó yi̱ʼi̱ xíʼin ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼandó,
ndióxi̱ na̱ inka ñuu ña̱ ni loʼo va̱ása ndáyáʼvi?”.
20 “Xa̱a̱ ndi̱ʼi sa̱kéena* ta xa̱a̱ ndi̱ʼi tiempo niʼní,
soo kǒo na̱ nísakǎku miíyó”.
21 Kúsuchíní-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱kue̱ʼe̱ ñá loʼo se̱ʼe ñui̱;
kúsuchíní-inii̱.
Ta vitin yíʼviníi̱.
22 ¿Á kǒova bálsamo* íyo chí Galaad?
¿Á kǒova doctor kán?
¿Nda̱chun ta̱ʼán ndaʼa ñá loʼo se̱ʼe ñui̱?
9 Va̱ʼaníví tá iin pozo nu̱ú ñúʼu ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í ná koo xi̱níi̱
tasaá ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í kee nduchúnu̱úi̱.
Tasaá ñuú xíʼin káʼñu* kuakui̱ xa̱ʼa̱ na̱ ñui̱ na̱ ni̱xi̱ʼi̱.
2 Va̱ʼaní tá ná koo iin veʼe loʼo nu̱ú kíndo̱o na̱ ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí nu̱ú kivi koi̱.
Tasaá kúú ña̱ sandákoi̱ na̱ ñui̱ ta kuxíkái̱ nu̱úna,
saáchi ndiʼina kísi̱na xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼinna,
ta ndiʼina kúúna na̱ sándaʼvi.
3 Sándeena yáa̱na* nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin iin kuxu̱n;*
na̱ ñuu yóʼo ta̱ʼán na̱ʼa̱na ña̱ nda̱kú íyo inina.
“Tuku ta tuku ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna,
ta kǒo xíínna kuniso̱ʼona ña̱ káʼi̱n xíʼinna”, káchi Jehová.
4 “Ndiʼina ná kiʼinnína kuenta xíʼin na̱ táʼanna
ta ni ná kǒo kundaa-inina na̱ ñanina.
Saáchi ndiʼi na̱ ñanina sándaʼvivana
ta ndiʼi na̱ táʼanna káʼa̱nna tu̱ʼun síkí.
5 Ndiʼina sándaʼvina na̱ táʼanna
ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása káʼa̱n ña̱ nda̱a̱.
Sa̱náʼa̱na yáa̱na ña̱ ka̱ʼa̱nña ña̱ vatá.*
Nda̱a̱ ku̱naana xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa.
6 Íyoún nu̱ú ndóo na̱ yiví na̱ vatá.
Xa̱ʼa̱ ña̱ vatánína kǒo níxiinna sakúaʼana xa̱ʼíi̱”, káchi Jehová.
7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Ndasandii̱* ndóʼó ta kotoi̱ ndáa ki̱ʼva íyondó,
¿saáchi ndáaka ña̱ kivi keʼíi̱ xíʼin ñá loʼo se̱ʼe na̱ ñui̱?
8 Yáa̱na nina ña̱ vatá káʼa̱nña, ta íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin flecha tú xáʼní.
Nu̱ú yáa̱ kuitína kána ña̱ káʼa̱nna ña̱ va̱ʼa xíʼin na̱ táʼanna;
soo chí inina ndákanixi̱nína ndáa ki̱ʼva kaʼnínana”.
9 “¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?”, káchi Jehová.
“¿Á va̱ása xíniñúʼu ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin iin ñuu káʼnu xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
10 Kuakui̱ ta kusuchí-inii̱ xa̱ʼa̱ yuku̱,
katai̱ iin yaa xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-inii̱ xa̱ʼa̱ yita* ña̱ íyo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí;
saáchi xa̱ʼminaña ta kǒoka na̱ yáʼa nu̱úña,
ta ni va̱ása táku̱ka xíka kití.
Kití tí ndáchí chí ndiví xíʼin inkaka kití xi̱nuvarí; ku̱a̱ʼa̱nvarí.
11 Iin koʼndo yu̱u̱ ndasai̱ ñuu Jerusalén, ndasai̱ña iin ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu ti̱na* yukú,*
ta ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá kindo̱o miíña, kǒoka na̱ kundoo nu̱úña.
12 ¿Ndáana kúú na̱ ndíchi va̱ʼaka na̱ kivi kunda̱a̱-ini xíʼin ña̱yóʼo?
¿Ndáana ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
¿Nda̱chun ni̱xi̱ʼi̱ ñuʼú yóʼo?
¿Nda̱chun ni̱yi̱chi̱ ndiʼiña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼú yi̱chí,
ta kǒoka na̱ yáʼa nu̱úña?”.
13 Jehová nda̱kuiinra: “Saáchi na̱kán kǒo níxiinna kunina ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na,* va̱ása níxiinna kundiku̱nnaña ta ni kǒo níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna. 14 Nu̱úka ña̱yóʼo, so̱ʼoní* ni̱xi̱yona ta ke̱ʼéna ña̱ kúni̱ miína ta nda̱kundiku̱nna ña̱ Baal, nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱náʼa̱ na̱ yivánana. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Taxii̱ ña̱ kaxí na̱ yiví yóʼo yu̱ku̱ o̱va̱ ta koʼona ti̱kui̱í tá kúúmií veneno. 16 Taxii̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ná ku̱ʼu̱nna kundoona, ñuu ña̱ kǒo níxi̱xini̱na ni na̱ yivána, ta chindaʼíi̱ na̱ kuniʼi iin espada ku̱ʼu̱n sa̱tána nda̱a̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼina’.
17 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
‘Na̱ʼa̱ndó ña̱ ndíchi íyondó.
Kanandó ná ñaʼá ná xíni̱ kata yaa ña̱ suchí-ini,
kanandó mií ná xíni̱va̱ʼa,
18 ña̱ va̱ʼa kama ná kixiná ta kataná iin yaa ña̱ suchí-ini,
ña̱ va̱ʼa iin ná ndakutú nduchúnu̱úyó xíʼin ti̱kui̱í
ta iin kutikaará nu̱úyó.
19 Saáchi táku̱ ña̱ xákunína chí Sion ta káʼa̱nna ña̱yóʼo:
“Sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱vana miíyó.
Sa̱kúkaʼankavína nu̱úyó.
Saáchi sa̱ndákooyó ñuuyó ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na veʼeyó”.
20 Ndóʼó ná ñaʼá, kuniso̱ʼondó tu̱ʼun Jehová.
Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nra ta kandíxandóña.
Sanáʼa̱ndó se̱ʼe-síʼindó xa̱ʼa̱ ña̱ suchí-ini yóʼo,
ta sanáʼa̱ táʼanndó yaa ña̱ xítana tá kúsuchí-inina.
21 Saáchi ña̱ xáʼní ni̱ki̱ʼviña chí ventana veʼeyó;
ni̱ki̱ʼviña ini veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási
ña̱ va̱ʼa ndakiʼinña na̱ va̱lí se̱ʼeyó na̱ xíka chí calle ku̱ʼu̱n xíʼinña
ta saátu na̱ va̱lí kúa̱an na̱ xíka chí nu̱ú ndákutáʼan ku̱a̱ʼá na̱ yiví’.
22 Ka̱ʼa̱n: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Na̱ yiví na̱ ni̱xi̱ʼi̱ koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo si̱ʼví ña̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú chíʼina,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo trigo ña̱ sa̱kán xa̱ʼndana ña̱ iin yiku̱n ndóo,
ta kǒo na̱ ndakayaña”’”.
23 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Na̱ ndíchi ná kǒo kuta̱a-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiína,
na̱ ndakúní na̱ kǒo kuta̱a-inina xa̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ kúúmiína
ta na̱ ku̱i̱ká ná kǒo kuta̱a-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiína”.
24 “Soo na̱ kúta̱a-ini ná keʼénaña xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo:
xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiína ña̱ ndíchi ta kúnda̱a̱-inina xa̱ʼíi̱,
ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová, ta náʼi̱ ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inii̱* xínii̱ inkana ta nda̱kúní íyo ña̱ kéʼíi̱ nu̱ú ñuʼú,
saáchi ndiʼi ña̱ʼa yóʼo kúú ña̱ kútói̱”, káchi Jehová.
25 “Koto, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* soo mií ña̱ nda̱a̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ví nu̱ú yi̱i̱na, 26 ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu Egipto, na̱ ñuu Judá, na̱ ñuu Edom, na̱ ammonita, na̱ ñuu Moab ta saátu xíʼin ndiʼika na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ ixí* xa̱ʼa̱-sóʼo ta ndóona chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí; saáchi ndiʼi na̱ ñuu va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na, ta ndiʼi na̱ ñuu Israel ni̱ta̱ʼnda̱va nu̱ú yi̱i̱na soo va̱ása kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱”.
10 Kuniso̱ʼo ndóʼó na̱ israelita ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼinndó.
2 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Kǒo keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ inka ñuu,
ta va̱ása yi̱ʼvíndó kunindó señal ña̱ kána chí ndiví
xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvi na̱ inka ñuu xíninaña.
3 Saáchi costumbre ña̱ kúúmií na̱ inka ñuu ña̱ vatáva* kúúña.*
Iin na̱ xíni̱ní keʼé ña̱ʼa, xáʼndana iin yitu̱n chí yuku̱ ta íxava̱ʼana iin ndióxi̱ xíʼin túyóʼo.
4 Ndásalivinaña xíʼin plata ta saátu xíʼin oro,
ta xíniñúʼuna martillo xíʼin clavo ña̱ va̱ʼa chiti̱inna ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼana tasaá kǒo ndakavaña.
5 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ sáyi̱ʼví saa nu̱ú chi̱ʼina pepino saá íyo ndióxi̱na; kǒo kívi ka̱ʼa̱nña.
Xíniñúʼu kuisonaña chi kǒo kívi kakaña.
Va̱ása yi̱ʼvíndó kunindóña, saáchi kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa keʼéña xíʼinndó
ta ni kǒo kivi keʼéña nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ndó”.
6 Kǒo nda̱a̱ ni iinna íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yóʼó Jehová.
Yóʼó káʼnuníún ta ki̱vi̱ún káʼnuníña ta náʼa̱ña ndee̱ ña̱ kúúmiíún.
7 ¿Ndáana kúú na̱ va̱ása xíniñúʼu yi̱ʼví kuni yóʼó ta̱ kúú Rey nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu? Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼévana.
Saáchi nu̱ú ndiʼika na̱ ndíchi xíʼin na̱ chíñu na̱ íyo inka ñuu,
kǒo nda̱a̱ ni iinna íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yóʼó.
8 Ndiʼi na̱yóʼo va̱ása vií ndákanixi̱nína ta kíʼvínína.
Ña̱ sánáʼa̱ ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼana xíʼin yitu̱n sándaʼviña na̱ yiví.*
9 Ku̱a̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ lámina ña̱ plata chí Tarsis ta saátu ku̱a̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ oro chí Ufaz.
Iin na̱ xíni̱ní keʼé ña̱ʼa kúú na̱ i̱xava̱ʼa ndióxi̱ yóʼo, iin na̱ xíni̱ní keʼé ña̱ʼa xíʼin ka̱a kúú na̱ ke̱ʼéña.
Sándakundixinaña xíʼin ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yi̱ʼva̱ azul ta saátu xíʼin ixí* sa̱tá ndikachi* ña̱ color ndíʼí.*
Na̱ xíni̱ní ixava̱ʼa ña̱ʼa kúú na̱ ke̱ʼé ndiʼi ña̱yóʼo.
10 Soo Jehová kúú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱.
Ta̱kán kúú Ndióxi̱ ta̱ táku ta kúúra Rey ndiʼi tiempo.
Nda̱a̱ ñuʼú kanda̱ tá ná sa̱a̱ra,
ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ ñuu kundeé-ini tá ná sa̱a̱ra.
11* Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó xíʼinna:
“Ndióxi̱ ña̱ kǒo ní ixava̱ʼa ndiví xíʼin ñuʼú
kǒokaña koo nu̱ú ñuʼú yóʼo”.
12 Ndióxi̱ kúú ta̱ ke̱ʼé ñuʼú yóʼo, ke̱ʼéraña xíʼin ndee̱ ña̱ kúúmiíra,
xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchiníra i̱xava̱ʼara ñuʼú nu̱ú kána ña̱ʼa ta xa̱ʼa̱ ña̱ xíni̱níra i̱xava̱ʼara ndiví.
13 Tá káʼa̱nra,
ti̱kui̱í tá íyo chí ndiví kánda̱rá,
ta sándaara vi̱kó* nda̱a̱ chí táʼví ña̱ xíkáva̱ʼa kíndo̱o nu̱ú ñuʼú yóʼo.
Íxava̱ʼara taxa ña̱ va̱ʼa kuun sa̱vi̱,
íyo nu̱ú ndátaánva̱ʼara* ta̱chí ta kán táváraña.
14 Nda̱a̱ ni iin na̱ ta̱a va̱ása vií ndákanixi̱nína ta kǒo kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa.
Ndiʼi na̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin ka̱a kukaʼan nu̱úna xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼana,
saáchi ña̱ʼa ña̱ ka̱a ña̱ íxava̱ʼana ña̱ vatáva kúúña,
ta ni kǒo kívi ndakiʼinña ta̱chíña.
15 Ña̱ vatáva kúúña ta kúsi̱kindaanaña.
Tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndatiin Ndióxi̱ ku̱a̱chi, ndiʼi-xa̱ʼa̱vaña.
16 Soo Ndióxi̱ ta̱ Jacob su̱ví saáví íyora,
saáchi ta̱kán kúú ta̱ ke̱ʼé ndiʼi ña̱ʼa,
ta táʼví mií ña̱ ndáyáʼvi va̱ʼaka ña̱ kúúmiíra kúú ta̱ Israel.
Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel kúú ki̱vi̱ra.
17 Yóʼó ñá ñaʼá, ndakaya ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún ña̱ va̱ʼa ku̱ʼún
saáchi na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó xa̱a̱ sa̱sina yóʼó.
18 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Xíkáva̱ʼa chindaʼíi̱ na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ku̱ʼu̱nna
ta taxii̱ ña̱ ná xo̱ʼvi̱na”.*
19 Ndáʼviníi̱, ndeéní tu̱ndóʼo ña̱ ndo̱ʼi̱.
Nu̱ú tu̱kue̱ʼi̱ va̱ása kívika ndaʼaña.
Ta yi̱ʼi̱ ka̱chii̱: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ kundoʼovai̱ ta xíniñúʼu kundeé-inii̱ xíʼinña.
20 Sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na veʼe válíi̱ ta xa̱ʼndana yoʼo̱ ña̱ núʼniña.
Na̱ se̱ʼi̱ sa̱ndákoondaʼa̱na yi̱ʼi̱ ta kǒokana.
Kǒoka na̱ ixava̱ʼa veʼe loʼi̱ ta chinúuna ti̱ko̱to̱ sa̱táña.
21 Na̱ ndáa ndikachi ni loʼo va̱ása va̱ʼa ndákanixi̱nína
ta kǒo nínda̱ka̱tu̱ʼunna Jehová.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kíʼvíní íyo ña̱ ke̱ʼéna
ta ndiʼi ndikachi ni̱ta̱ni̱rí* ku̱a̱ʼa̱nrí”.
22 Kuniso̱ʼo, íyo iin ña̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱, chí káa va̱xiña.
Ndeéní ta̱an chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí norte,
ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ña ñuu ña̱ íyo chí Judá ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña ta nduuña ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu ti̱na* yukú.*
23 Jehová, kúnda̱a̱va-inii̱ ña̱ kǒo kívi ndaka̱xin na̱ yiví ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱ʼu̱nna.
Na̱ yiví kǒo nda̱yí* kúúmiína ña̱ kuniʼina yichi̱ nu̱ú miína.
24 Jehová, tá na̱ ka̱ʼún xíʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼíi̱ viíní keʼúnña,
soo kǒo keʼúnña tá sáún ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandíʼi-xa̱ʼún yi̱ʼi̱.
25 Na̱ʼa̱ ña̱ sáún xíʼin na̱ ñuu na̱ kǒo xíín ixato̱ʼó yóʼó
ta saátu xíʼin na̱ familia na̱ kǒo xíniñúʼu ki̱vi̱ún ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼún.
Saáchi ka̱nitáʼanna xíʼin ta̱ Jacob ta nda̱a̱ xi̱kuni̱na sandíʼi-xa̱ʼa̱nara
ta sa̱ndákoo vichína* nu̱ú ñuʼúra.
11 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Ndóʼó na̱ ñuu, kuniso̱ʼondó trato yóʼo.
”Kúáʼan* nu̱ú na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ yiví na̱ ndóo chí ñuu Jerusalén 3 ta ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Na̱ ta̱a na̱ kǒo kándíxa trato yóʼo ná ndakiʼinna chiʼña 4 ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá tá ta̱vái̱na chí ñuu Egipto, ña̱ ni̱xi̱yo táki̱ʼva íyo horno* nu̱ú ndúta ka̱a, tá ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: ‘Kuniso̱ʼondó ndiʼi ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ta keʼéndó ndiʼi ña̱ xáʼndai̱ nu̱úndó; ta ndóʼó koondó na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱ndó, 5 ña̱ va̱ʼa saxínui̱ ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ña̱ taxii̱ iin ñuʼú nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú ndaʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xa̱a̱ ndóondó nu̱ú vitin’”’”.
Ta yi̱ʼi̱ nda̱kuii̱n: “Saá koo, Jehová”.
6 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo chí ñuu Judá ta saátu chí calle ñuu Jerusalén: ‘Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n trato yóʼo ta saxínundóña. 7 Saáchi nda̱a̱ tá ki̱vi̱ ña̱ ta̱vái̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chí ñuu Egipto, xi̱kaʼi̱n xíʼinna: “Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó”. Ta ndákundeíi̱ káʼi̱n ña̱yóʼo nda̱a̱ kivi vitin. 8 Soo na̱kán kǒo níxiniso̱ʼona ta ni kǒo níkandíxana; nu̱úka ña̱yóʼo, nda̱kundeéna ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ndíkaa̱ níma̱na. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱xii̱ ña̱ kundoʼona ndiʼi ña̱ xi̱kaʼa̱n trato yóʼo, ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna saxínuna soo kǒo níxiinna saxínunaña’”.
9 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼi̱n: “Na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ yiví na̱ ndóo ñuu Jerusalén inkáchi nda̱kutáʼanna ña̱ kǒo kandíxakana yi̱ʼi̱. 10 Na̱yóʼo ki̱xáʼana kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼé na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, na̱ kǒo níxiin kuniso̱ʼo ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna. Ta saátu ki̱xáʼana ndíku̱nna inka ndióxi̱ ta ndásakáʼnunaña. Na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 11 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úna ña̱ kǒo kuchiñuna ka̱kuna nu̱ú. Ta tá ná ka̱ʼa̱n-ndáʼvina xíʼi̱n ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼinna, va̱ása kuniso̱ʼi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna. 12 Ña̱kán na̱ ndóo ñuu ña̱ íyo chí Judá xíʼin na̱ ndóo ñuu Jerusalén ku̱ʼu̱nna kuakundáʼvina nu̱ú ndióxi̱ ña̱ sóko̱na ña̱ʼa nu̱ú* ña̱ ná chindeétáʼanña xíʼinna, soo ña̱yóʼo ni loʼo kǒo kuchiñuña sakǎkuñana nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ kixi nu̱úna. 13 Saáchi yóʼó Judá, ku̱a̱ʼání ni̱xa̱a̱ ndióxi̱ún ku̱uña nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú ñuu ña̱ kúúmiíún, ta saátu ku̱a̱ʼání kúú altar ña̱ ke̱ʼéndó ña̱ so̱kóndó ña̱ʼa nu̱ú* ña̱ Baal, ndióxi̱ ña̱ va̱ása ndáyáʼvi, ku̱a̱ʼání kúúña nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú calle ñuu Jerusalén’.
14 ”Ta yóʼó,* va̱ása ka̱ʼún xíʼi̱n xa̱ʼa̱ na̱ ñuu yóʼo. Kǒo ka̱ʼa̱n-ndáʼviún xíʼi̱n xa̱ʼa̱na ta ni kǒo keʼún oración xa̱ʼa̱na, saáchi va̱ása kuniso̱ʼi̱ tá ná ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼinna tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úna.
15 ¿Nda̱chun va̱xika na̱ ñui̱ na̱ kúni̱níi̱ xínii̱ ini veʼi̱, ta xa̱a̱ ku̱a̱ʼání kúú na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa?
Tá ná kixaa̱ tu̱ndóʼo nu̱ún,
¿á kuchiñuna kasina ña̱yóʼo xíʼin ku̱ñu yi̱i̱ ña̱ sóko̱na?*
¿Á kusi̱í-iniún tá ná kixaa̱ña?
16 Tá ya̱chi̱, Jehová xi̱kaʼa̱nra xíʼún ña̱ kúún iin tú olivo tú ndokoní ndaʼa̱,
tú liviní, tú táxi ku̱i̱ʼi tí va̱ʼaní.
Ndeéní ni̱ni̱ʼi ta chi̱kaa̱ra ñuʼu̱nú,
ta na̱kán ni̱xa̱ʼnu̱na ndaʼa̱nú.
17 ”Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, ta̱ chi̱ʼi yóʼó ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kixi iin tu̱ndóʼo nu̱ún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá, na̱ sa̱sáa̱ yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱so̱kóna ña̱ʼa nu̱ú ña̱ Baal”.
18 Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n xíʼi̱n ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna;
yóʼó kúú ta̱ ni̱na̱ʼa̱ nu̱úi̱ ndáaña kúú ña̱ kéʼéna.
19 Yi̱ʼi̱ ni̱xi̱yoi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ndikachi* loʼo tí másoní tí ku̱a̱ʼa̱nna kaʼnína.
Kǒo níxi̱kunda̱a̱-inii̱ ña̱ íyona contra xíʼi̱n tá xi̱kachina:
“Ná sandíʼi-xa̱ʼa̱yó yitu̱n yóʼo ta saátu ku̱i̱ʼi ña̱ táxinú,
ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼayónú nu̱ú ñuʼú yóʼo
ña̱ va̱ʼa kǒo ndakaʼánkana xa̱ʼa̱ ki̱vi̱nú”.
20 Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel nda̱kúní ndátiinra ku̱a̱chi;
kúnda̱a̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱nína* xíʼin ña̱ ñúʼu níma̱na.
Taxi ná kotoi̱ ña̱ keʼún xíʼinna,
saáchi yóʼó kúú ta̱ ndáa-inii̱ ña̱ viíní ndatiún ku̱a̱chi xa̱ʼíi̱.
21 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ ñuu Anatot na̱ kúni̱ kaʼní yóʼó, ta káchina: “Kǒo kuniñúʼún ki̱vi̱ Jehová ña̱ ka̱ʼún xíʼinndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kuu chi tá ná keʼúnña kaʼníndi̱ yóʼó”; 22 ña̱kán ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: “Ndatiinvai̱ ku̱a̱chi xíʼinna. Kaʼnína na̱ va̱lí xíʼin espada ta se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina kuvina so̱ko. 23 Ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ kindo̱o, saáchi chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱ú na̱ ta̱a ñuu Anatot ku̱i̱ya̱ tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna”.
12 Miíún Jehová nda̱kúní íyo ña̱ kéʼún tá táxii̱ ku̱a̱chi ndaʼún,
tá káʼi̱n xíʼún ña̱ ndatiún ku̱a̱chi.
¿Soo nda̱chun va̱ʼaní kána ña̱ kéʼé na̱ yiví na̱ ndi̱va̱ʼa-ini?
¿Ta nda̱chun va̱ʼaní ndóo na̱ sándaʼvi inkana?
2 Chi̱ʼúnna ta ka̱nava ti̱oʼona.*
Xa̱ʼnuna ta ta̱xina ku̱i̱ʼi.
Na̱yóʼo káʼa̱n kuitína xa̱ʼún, soo ña̱ ndákanixi̱nína* xíkáníva íyoña nu̱ún.
3 Soo miíún Jehová xíni̱va̱ʼavaún yi̱ʼi̱ ta xítoún ña̱ kéʼíi̱;
xi̱toún ndáa ki̱ʼva íyo níma̱i̱ ta ki̱ʼún kuenta ña̱ iinlá yóʼó nda̱kú íyo inii̱ xíʼin.
Nda̱a̱ táki̱ʼva ndátaʼvína ndikachi* tí kaʼnína saá keʼún xíʼin na̱ yiví kán,
chindoo síúnna nda̱a̱ ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ kuvina.
4 ¿Nda̱a̱ ama va̱ása yi̱chi̱ka ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo xíʼin ña̱ íyo chí yuku̱?
Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼé na̱ ndóo nu̱úña,
kití tí íyo nu̱ú ñuʼú xíʼin kití tí ndáchí kǒokarí íyo.
Saáchi na̱kán káchina: “Va̱ása kívi kunira ña̱ kundoʼoyó”.
5 Tá kúnaún xa̱ʼa̱ ña̱ inkáchi xínún xíʼin iin ta̱a,
¿ndáa ki̱ʼva inkáchi kunún xíʼin iin kuáyi̱?
Sana va̱ʼava kuniún tá ná koún nu̱ú iin ñuʼú nu̱ú kǒo ku̱a̱chi,
¿soo ndáaña kuniún tá ná koún chí nu̱ú íyoní ku̱ʼu̱ chí yu̱ta Jordán?
6 Saáchi nda̱a̱ na̱ ñani miíún, na̱ veʼe yiváún sa̱ndáʼvina yóʼó.
Ndeéní ni̱nda̱ʼyi̱na nu̱ún.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo kandíxaún na̱yóʼo
ni ná ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa xíʼún.
7 “Xa̱a̱ sa̱ndákoi̱ veʼi̱ ta xa̱a̱ sa̱ndákoi̱ ña̱ xi̱kuu herenciai̱;
xa̱a̱ nda̱taxii̱ ñá kúni̱níi̱ xínii̱ ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá.
8 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ndikaʼa* tí íyo chí yuku̱ saá ni̱xa̱a̱ herenciai̱ ndu̱uña nu̱úi̱
ta ndáʼyi̱ndaaña yi̱ʼi̱.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ sáa̱ní-inii̱ xínii̱ña.
9 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo pilo* tí táxaní* tu̱mi saá íyo herenciai̱ nu̱úi̱;
inkaka pilo káva̱nduurí sa̱tárí ta kánirírí.
Ndiʼi kití tí íyo chí yuku̱ ndakutáʼanndó;
kixindó kixáʼanndó.*
10 Ku̱a̱ʼání na̱ ndáa kití sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na nu̱ú íyo tú uvai̱;
ni̱xa̱ñi̱na* nu̱ú iin táʼví ñuʼíi̱.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱ú, saá nda̱sana iin táʼví ñuʼíi̱ ña̱ ndáyáʼviní nu̱úi̱.
11 Ni̱xa̱a̱ña ndu̱uña iin lugar ña̱ sa̱ndákondaʼa̱na.
Ni̱yi̱chi̱vaña;*
ki̱ndoo miívaña.
Iníí ñuu yóʼo ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña,
soo kǒo na̱ ndíʼi̱-ini xa̱ʼa̱ña.
12 Na̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱xina ndiʼi yichi̱ válí* ña̱ íyo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí,
saáchi espada Jehová sandíʼi-xa̱ʼa̱ña ndiʼi na̱ ndóo ñuu yóʼo.
Va̱ása va̱ʼa kundoo nda̱a̱ ni iinna.
13 Chi̱ʼina trigo soo tú iñúva ka̱na.
Ndeéní ku̱naana soo kǒo ña̱ va̱ʼa níndakiʼinna.
Xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱ní Jehová xíʼinna, sákukaʼanra nu̱úna
chi va̱ása kánaka ña̱ʼa nu̱ú ñuʼúna”.
14 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼin na̱ ndóo yatin xíʼin na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini, na̱ kúni̱ ndakiʼin herencia ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ ñui̱ Israel: “Tavái̱na nu̱ú ñuʼú yóʼo ta saátu tavái̱ na̱ ñuu Judá xíʼinna. 15 Soo tá ná ndiʼi tavái̱na, kundáʼvi-inii̱ kunii̱na ta taxii̱ ná ndikó iin tá iinna nu̱ú herenciana ta saátu nu̱ú ñuʼúna”.
16 “Tá ná sakúaʼana keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ñui̱ ta chinaʼána* xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ta kachina: ‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ Jehová, Ndióxi̱ ta̱ táku’, nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱náʼa̱na na̱ ñui̱ ña̱ chinaʼána xa̱ʼa̱ ña̱ Baal, saá kúú ña̱ kivi kutáʼanna kundoona xíʼin na̱ ñui̱. 17 Soo tá va̱ása xíín na̱ ñuu kán kuniso̱ʼona; tavái̱na ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱na”, káchi Jehová.
13 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Kúáʼan satáún* iin cinturón ña̱ lino ta katúnña tokóún, soo kǒo chika̱únña ti̱kui̱í”. 2 Ña̱kán ke̱ʼíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, sa̱tái̱ iin cinturón ta ka̱túi̱nña tokói̱. 3 Tasaá tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, ka̱chira: 4 “Kiʼin cinturón ña̱ sa̱táún ña̱ ndíkaa̱ tokóún, ta kúáʼan chí yu̱ta Éufrates ta kán chise̱ʼúnña nu̱ú ni̱ndu̱va̱ kavá”. 5 Ña̱kán ni̱xa̱ʼi̱n ta chi̱seʼíi̱ña yatin yu̱ta Éufrates, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱ʼnda Jehová chiñu nu̱úi̱.
6 Soo tá ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼání ki̱vi̱, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Kúáʼan chí yu̱ta Éufrates ña̱ va̱ʼa ndakiʼún cinturón ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún chise̱ʼún kán”. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xa̱ʼi̱n chí yu̱ta Éufrates ta ta̱vái̱ cinturón nu̱ú chi̱kaa̱ se̱ʼíi̱ña. Tasaá ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼa cinturón kán; ni loʼo va̱ása va̱ʼakaña.
8 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼi̱n, ka̱chira: 9 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱yóʼo saá sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ ni̱nu kúni na̱ ñuu Judá ta saátu sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ ni̱nuní kúni na̱ ñuu Jerusalén. 10 Na̱ yiví na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini yóʼo kundoʼona nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo cinturón ña̱ ni loʼo va̱ása va̱ʼaka, chi na̱yóʼo kǒo xíínna kandíxana ña̱ káʼi̱n ta xa̱ʼa̱ ña̱ so̱ʼonína* ndákundeéna kéʼéna ña̱ kúni̱ miína, ndíku̱nna inka ndióxi̱, káchíñuna nu̱úña ta xíkuxítína nu̱úña’. 11 ‘Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva kútu̱ní núʼni iin cinturón tokó iin ta̱a, saá ni̱xi̱yo ndiʼi na̱ ñuu Israel xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Judá nu̱úi̱ chi va̱ʼaní xi̱kitáʼanna xíʼi̱n, káchi Jehová, ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na koona na̱ ñui̱, ña̱ va̱ʼa natúʼunna xíʼin inka na̱ yiví xa̱ʼa̱ ki̱víi̱, ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱ ta saátu ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na koona iin ña̱ʼa ña̱ liviní nu̱úi̱. Soo kǒo níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinnaʼ.
12 ”Xíniñúʼu ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Ndiʼi ki̱si náʼnu sákutúnaña xíʼin vino”’. Ta na̱kán ndakuiinna yuʼún: ‘¿Á va̱ása xíni̱vandi̱ ña̱ ndiʼi ki̱si náʼnu sákutúnaña xíʼin vino?’. 13 Ta yóʼó xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Nda̱a̱ táki̱ʼva chútú ki̱si náʼnu xíʼin vino saá keʼíi̱ xíʼin ndiʼi na̱ ndóo ñuu yóʼo, na̱ rey na̱ ndóo nu̱ú trono ta̱ David, na̱ su̱tu̱, na̱ profeta xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Jerusalén nda̱a̱ ná xi̱niina. 14 Ta sakánitáʼi̱nna, nda̱a̱ táki̱ʼva keʼíi̱ xíʼin na̱ íyo se̱ʼe saátu keʼíi̱ xíʼin mií se̱ʼena, káchi Jehová. Kǒo na̱ʼi̱ ña̱ kúndáʼvi-inii̱ xínii̱na, ni va̱ása va̱ʼa koo inii̱ xíʼinna ta ni kǒo kusuchí-inii̱ xa̱ʼa̱na; nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kǒo kasi nu̱úi̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na”’.
15 Kuniso̱ʼondó ta kandíxandó.
Va̱ása ni̱nu kunindó, saáchi Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña.
16 Ndasakáʼnundó Jehová Ndióxi̱ndó
tá kúma̱níka chindaʼára ña̱ naa
ta saátu tá kúma̱níka kachiʼi* xa̱ʼa̱ndó chí yuku̱ tá xa̱a̱ ku̱ñuú.
Ndóʼó kundatundó ña̱ ná taxira ña̱ ndaye̱ʼe̱
soo ta̱kán taxira ku̱nda̱ti̱* ña̱ naa;
ña̱ yéʼe̱ní ndasaraña ña̱ naaní.
17 Soo tá ndóʼó kǒo xíínndó kuniso̱ʼondó,
kuakuse̱ʼíi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nuní kúnindó.
Kuakuníi̱ ta iin ndakutú ti̱kui̱í nduchúnu̱úi̱,
saáchi xa̱a̱ nda̱kiʼinna na̱ kúú ndikachi* sa̱na̱ Jehová ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna kundoona inka ñuu.
18 Ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin ta̱ rey ta saátu xíʼin siʼíra: ‘Kúánuundó nu̱ú trono nu̱ú ndóondó,
saáchi corona ña̱ liviní kánuu xi̱níndó ndakavavaña’.
19 Yéʼé ñuu ña̱ íyo chí sur ndásiña ta kǒo na̱ kívi ndakunáña.
Nda̱kiʼinna ndiʼi na̱ ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu, nda̱kiʼinna ndiʼina ku̱a̱ʼa̱nna kundoona inka ñuu.
20 Ndaniʼi nu̱ún ta kotoún ndiʼi na̱ va̱xi chí norte.
¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ndiʼi kití tí ta̱xina ndaʼún, ndikachi tí ndáyáʼviní ta̱xina ndaʼún?
21 ¿Ndáaña ka̱ʼún tá ná taxina castigo ndaʼún,
ta na̱ keʼé ña̱yóʼo kúú na̱ migoún na̱ va̱ʼaní xi̱kitáʼan xíʼún tá ya̱chi̱?
¿Á kǒo xo̱ʼvi̱níún* nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe?
22 Tá ná ndakanixi̱níún ‘¿Nda̱chun kúú ña̱ ndo̱ʼi̱ ndiʼi ña̱yóʼo?’,
saá kunda̱a̱-iniún ña̱ ndo̱ʼún ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún,
ña̱kán kúú ña̱ ta̱vána si̱yoún ta i̱xandi̱va̱ʼanína xíʼin si̱ʼndi̱-xa̱ʼún.
23 ¿Á kivi nasama na̱ cusita* ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ ñii̱na?
¿Á kivi nasama tí leopardo ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ ñii̱rí?
Tá ná kuu ña̱yóʼo, ndóʼó kiviva keʼéndó ña̱ va̱ʼa,
ndóʼó na̱ va̱ʼaní sa̱kúaʼa keʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa.
24 Xíkání taxii̱ ku̱ʼu̱nndó nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo yita* yi̱chí ña̱ ndániʼi ta̱chí ña̱ kée chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
25 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ndakiʼún ta xa̱a̱ chu̱ʼii̱nña, káchi Jehová,
saáchi na̱ndóso-iniún xa̱ʼíi̱ ta nina ña̱ vatá* kúú ña̱ kándíxaún.
26 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndaniʼii̱ si̱yoún nda̱a̱ xi̱níún ta ndakasiña nu̱ún,
ta ndiʼina kunina ña̱ cháláún,
27 kunina ña̱ xi̱kisi̱ún xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼún, ña̱ ndeéní xi̱ndaʼyi̱ún xi̱xikaún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin kuáyi̱ tí kúni̱ní ku̱i̱n,
ña̱ kininí xi̱keʼún* saáchi ni̱ki̱si̱ún xíʼin ku̱a̱ʼánína.
Xi̱nii̱ ña̱ kininí ni̱xi̱yo ña̱ xi̱keʼún
chí xi̱kí ta saátu chí yuku̱.
Ndáʼviní yóʼó ñuu Jerusalén.
¿Nda̱a̱ amaví ndakundeún keʼún ña̱ kini?”.
14 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása kuun sa̱vi̱:
2 Ñuu Judá kúsuchíní-iniña ta yéʼéña ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña.
Ni̱ko̱yoña nu̱ú ñuʼú ta kúsuchíní-iniña,
ta nda̱a̱ ñuu Jerusalén íyo iin na̱ ndeéní kána xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱na.*
3 Na̱ xíʼin veʼe chíndaʼána na̱ káchíñu nu̱úna* ña̱ ku̱ʼu̱nna xa̱ʼa̱ ti̱kui̱í.
Ku̱a̱ʼa̱nna nda̱a̱ nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í* soo kǒorá ndáni̱ʼína.
Vichí* ki̱sina ndíkóna.
Kúkaʼan nu̱úna ta ndákava-inina,
ta ndákasina xi̱nína.
4 Nda̱a̱ ni̱yi̱chi̱ nu̱ú ñuʼú
xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo sa̱vi̱ kúun,
na̱ chíʼi iin ku̱a̱ʼa̱n-inina ta ndákasina xi̱nína.
5 Nda̱a̱ tí yusu síʼi tí íyo chí yuku̱ sándakoorí se̱ʼe loʼorí tí sa̱kán ka̱ku
saáchi kǒo ku̱ʼu̱ kaxírí.
6 Tí burro yukú nda̱kutáʼanrí chí xi̱ní xi̱kí nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa.
7 Ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndi̱ náʼa̱ña ña̱ ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi,
Jehová, chindeétáʼan xíʼinndi̱ xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ún.
Ku̱a̱ʼání yichi̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inindi̱ xíʼún,
ta ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi nu̱ún.
8 Yóʼó kúú ta̱ ndáa-ini na̱ ñuu Israel, yóʼó kúú ta̱ sakǎkuna tiempo ña̱ xóʼvi̱na,
¿nda̱chun kéʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ke̱e inka ñuu?
¿Nda̱chun kéʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ yáʼa ña̱ ku̱su̱nna iin ñuú kuití?
9 ¿Nda̱chun kéʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a ta̱ sa̱na̱ xi̱ní?
¿Nda̱chun kéʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a ta̱ ndakúní ta̱ kǒo kívi sakǎku inkana?
Miíún Jehová íyoún xíʼinndi̱
ta ndi̱ʼi̱ níʼindi̱ ki̱vi̱ún.
Va̱ása sandákoondaʼún ndi̱ʼi̱.
10 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuu yóʼo: “Kútóonína ku̱ʼu̱nna chí yóʼo ta ku̱ʼu̱nna chí káa; kǒo xíín xa̱ʼa̱na kundoo táxi̱nña. Xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása kúsi̱í-ini Jehová xíʼinna. Vitin ndakaʼánra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna ta ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna”.
11 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Va̱ása ka̱ʼún xíʼi̱n ña̱ taxii̱ ña̱ va̱ʼa kundoo na̱ ñuu yóʼo. 12 Tá kǒo xíxina iníí ki̱vi̱,* yi̱ʼi̱ va̱ása xíniso̱ʼi̱ ña̱ xákundáʼvina nu̱úi̱; tá xáʼmina kití* ta sóko̱narí nu̱úi̱* ta saátu tá sóko̱na harina, yi̱ʼi̱ kǒo ndákiʼii̱n ña̱yóʼo. Kuniñúʼi̱ ku̱a̱chi, so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na”.
13 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n: “Táta káʼnu Jehová, ña̱yóʼo káʼa̱n na̱ profeta xíʼinna: ‘Ndóʼó kǒo kunivíndó ku̱a̱chi ni so̱ko chi yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ viíní kundoondó yóʼo’”.
14 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Na̱ profeta yóʼo xíniñúʼuna ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá.* Su̱ví yi̱ʼi̱ níchindaʼána ni va̱ása níxaʼndai̱ chiñu nu̱úna ña̱ keʼéna ña̱yóʼo, ni kǒo níka̱ʼi̱n nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa xíʼinna. Visión ña̱ káʼa̱n na̱ profeta yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ vatáva kúúña ta ña̱ káʼa̱nna xíʼinna kuu su̱ví ña̱ ndixaví kúúña, chi ña̱ vatá ña̱ ñúʼu níma̱vana káʼa̱nna xíʼinna. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ na̱ profeta na̱ xíniñúʼu ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kuu (ni su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níchindaʼána) ta káʼa̱nna ña̱ va̱ása koo ku̱a̱chi ni so̱ko ñuu yóʼo: ‘Ku̱a̱chi xíʼin so̱ko sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ profeta yóʼo. 16 Ta na̱ yiví na̱ xíniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n na̱yóʼo kuvina kundoona chí calle ñuu Jerusalén xa̱ʼa̱ ña̱ koo so̱ko xíʼin ku̱a̱chi. Kǒo na̱ sandúxu̱nñaʼá (ni miína ni ná síʼina ni se̱ʼeta̱ana ni se̱ʼe-síʼina), saáchi chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úna xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna’.
17 ”Ka̱ʼa̱n tu̱ʼun yóʼo xíʼinna:
‘Ná ndakutú ti̱kui̱í nduchúnu̱úi̱ ta ñuú xíʼin káʼñu* ndeéní ná kuakui̱,
saáchi ñá loʼo kúa̱an se̱ʼe ñui̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ñá;
ndeéní sa̱túkue̱ʼe̱nañá.
18 Tá ku̱a̱ʼi̱n chí yuku̱,
xítoi̱ ña̱ ndóo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ nu̱ú ku̱a̱chi.
Tá ku̱a̱ʼi̱n chí ñuu,
xítoi̱ ña̱ ku̱a̱ʼánína kúúmiína kue̱ʼe̱ xa̱ʼa̱ ña̱ íyo so̱ko.
Ta nda̱a̱ na̱ profeta xíʼin na̱ su̱tu̱ ku̱a̱ʼa̱nna inka ñuu ña̱ kǒo xíni̱na’”.
19 ¿Á kǒo kúni̱kaún xíniún ñuu Judá? ¿Á sáa̱-iniún xíniún Sion?
¿Nda̱chun ka̱niún ndi̱ʼi̱? Vitin kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ kivi chindeétáʼan xíʼinndi̱.
Xi̱ndatundi̱ va̱ʼaní kundoondi̱, soo kǒo ña̱ va̱ʼa níkuu;
xi̱ndatundi̱ ña̱ chindeétáʼanna xíʼinndi̱, soo nu̱úka ña̱yóʼo na̱ yíʼviva kúúndi̱.
20 Jehová, ndákunivandi̱ ña̱ ndi̱va̱ʼaní ni̱xi̱yo inindi̱
ta saátu ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ ke̱ʼé na̱ táʼanndi̱ na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá,
saáchi ni̱ki̱ʼvindi̱ ku̱a̱chi nu̱ún.
21 Xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ún, kǒo kundasíún kuniún ndi̱ʼi̱;
kǒo kundasíún kuniún tronoún tú ndáyáʼviní.
Ndakaʼún xa̱ʼa̱ trato ña̱ ke̱ʼún xíʼinndi̱ ta va̱ása sandíʼi-xa̱ʼúnña.
22 ¿Á kuchiñuví ndióxi̱ ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ ndásakáʼnu na̱ inka ñuu taxiña ña̱ kuun sa̱vi̱?
¿Á kuchiñu mií ndiví taxiña ña̱ ndeéní kuun sa̱vi̱?
Jehová Ndióxi̱ndi̱, ¿á su̱ví iinlá yóʼó kúú ta̱ kuchiñu keʼé ña̱yóʼo?
Yóʼó kúú ta̱ ndáa-inindi̱,
saáchi yóʼó kúú ta̱ kuchiñu keʼé ndiʼi ña̱yóʼo.
15 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Ni ná kixi ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Samuel nu̱úi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ na̱ ñuu yóʼo, kǒo chindeétáʼanvíi̱ xíʼinna. Tavána nu̱úi̱. Ná ku̱ʼu̱nna. 2 Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼunna yóʼó ‘¿Ndáaña kundoʼondi̱?’, yóʼó xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Savandó kuvindó xíʼin kue̱ʼe̱ ña̱ ndeéní.
Savandó kuvindó xíʼin espada.
Savandó kuvindó xíʼin so̱ko.
Ta savandó ndakiʼinna ndóʼó ku̱ʼu̱n xíʼinna inka ñuu”’.
3 ”‘Yi̱ʼi̱ chindaʼíi̱ ku̱mí tu̱ndóʼo nu̱úndó,* káchi Jehová: kuvindó xíʼin espada, kañuu* ti̱na* ku̱ñundó, kití tí ndáchí chí ndiví kaxírí ndóʼó ta kití tí íyo nu̱ú ñuʼú kúú tí kaxí ku̱ñundó ña̱ ná kindo̱o. 4 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱, ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo kundasína kunina ndóʼó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ta̱ Manasés se̱ʼe ta̱ Ezequías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra chí Jerusalén.
5 ¿Ndáana na̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼvi-inina xínina yóʼó ñuu Jerusalén?
¿Ndáana kusuchí-ini kuni yóʼó?
¿Ndáana kundichi ta nda̱ka̱tu̱ʼunna yóʼó á íyo va̱ʼún?’.
6 ‘Sa̱ndákoún yi̱ʼi̱’, káchi Jehová.
‘Ta ña̱ kéʼún kúú ña̱ ndákundeún kúxíkáún nu̱úi̱.*
Xa̱ʼa̱ ña̱kán chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱ún ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó.
Xa̱a̱ ku̱nai̱ ña̱ kúndáʼvi-inii̱ xínii̱ yóʼó.
7 Nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna tá ndátivina* trigo chí yéʼé ñuu, saá keʼíi̱ xíʼinndó ta xíkání katai̱ ndóʼó.
Kindai̱ na̱ se̱ʼendó ndaʼa̱ndó.
Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ ñui̱,
saáchi na̱yóʼo kǒo níxiinna sandákoona yichi̱ ña̱ ki̱ʼinna ku̱a̱ʼa̱nna.
8 Ku̱a̱ʼáníka koo ná ñaʼá ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱ ñuu yóʼo nu̱úka yu̱ti ña̱ íyo yuʼú tá mar.
Tá káʼñu* chindaʼíi̱ iin ta̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ na̱yóʼo, sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ná ñaʼá ná íyo se̱ʼe ta saátu na̱ ta̱a kúa̱an.
Iin kama sakái̱ xi̱nína ta va̱ása kunda̱a̱ka-inina ndáaña keʼéna ta yi̱ʼvínína.
9 Ñaʼá ñá ka̱ku u̱xa̱ se̱ʼe xíʼi̱tóoñá;*
ni kǒo kívika ndakiʼinñá ta̱chíñá.
Ni kánuukava ñu̱ʼu,* soo xa̱a̱ ñuúva kúúña túviñá,
ta ña̱yóʼo sa̱kúkaʼanníña nu̱úñá ta ku̱sikindaanañá’.
‘Ta ndiʼika na̱ kíndo̱o,
ndataxii̱na ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱nana’, káchi Jehová”.
10 Siʼí miíi̱, ndáʼviníi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱kákún yi̱ʼi̱.
Nina xa̱ʼa̱ yi̱ʼi̱ kúú ña̱ kánitáʼanna ta íyoní ku̱a̱chi ñuu yóʼo.
Kǒo nítaxi tói̱* ña̱ʼa ndaʼa̱ inkana ta ni kǒo níndukú tói̱ ña̱ʼa nu̱úna,
soo ndiʼina chíkaa̱na chiʼña yi̱ʼi̱.
11 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Chindeétáʼanvai̱ xíʼún;
ndakiʼinvai̱ tu̱ʼún nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó
tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱ún, tá ná xo̱ʼvi̱ún.
12 ¿Á kuchiñu iin na̱ yiví sakúachi válína hierro,
hierro ña̱ ke̱e chí norte? ¿Á kuchiñuna sakúachi válína cobre?
13 Ndataxii̱ ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún ta saátu ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ kúúmiíún ndaʼa̱ inkana,
ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ndakiʼii̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo,
xa̱ʼa̱ ndiʼi ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún iníí nu̱ú ñuʼú yóʼo.
14 Ndataxii̱ña ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó
ña̱ va̱ʼa ná ndakiʼinnaña ku̱ʼu̱n xíʼinna nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ása xíni̱ún.
Saáchi ña̱ sái̱ xíʼinndó íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱ contrandó”.
15 Xa̱a̱ kúnda̱a̱va-iniún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, Jehová.
Ndakaʼún xa̱ʼíi̱ ta kiʼin va̱ʼún kuenta xíʼi̱n.
Ka̱ʼa̱n ku̱a̱chi xa̱ʼíi̱ xíʼin na̱ ndíku̱n sa̱tái̱.
Xa̱ʼa̱ ña̱ kúee íyo iniún,* va̱ása taxiún ña̱ kuvii̱.
Kúnda̱a̱va-iniún ña̱ xa̱ʼa̱ miíún kúú ña̱ kúndeé-inii̱ tá káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼi̱n.
16 Nda̱ni̱ʼíi̱ tu̱ʼún ta xa̱xíi̱ña;
ta tu̱ʼún yóʼo sa̱kúsi̱íníña-inii̱, sa̱kúsi̱íníña níma̱i̱,
saáchi yi̱ʼi̱ níʼii̱ ki̱vi̱ún, Jehová Ndióxi̱ ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
17 Va̱ása íyoi̱ xíʼin na̱ kúni̱ kuití kusi̱í-ini ta ni va̱ása kúsi̱í-inii̱ xíʼinna.
Xa̱ʼa̱ ña̱ miíún kúú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱úi̱, iinlá miívai̱ íyo,
saáchi ta̱xiún ña̱ ndeéní ná sa̱íi̱ xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna.
18 ¿Nda̱chun ndiʼi tiempo xóʼvi̱i̱* ta kǒo kívi ndaʼa nu̱ú tu̱kue̱ʼi̱?
Va̱ása xíínña ndaʼaña.
¿Á xa̱ún koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nu̱ú kána ti̱kui̱í ña̱ va̱ása kívi kundaa-inina chi kǒo ti̱kui̱í kána?
19 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Tá ná ndikóún nu̱úi̱, yi̱ʼi̱ sandáʼavai̱ yóʼó
ta kundichiún nu̱úi̱.
Tá ná ndataʼvíún ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ña̱ va̱ása ndáyáʼvi,
xa̱ún koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yuʼíi̱.*
Mií na̱kán ndaka̱xin á ndikóna nu̱ún,
soo yóʼó va̱ása ndikóún nu̱úna”.
20 “Yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná xa̱ún koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin nama̱ ña̱ cobre ña̱ kútu̱ní ndási nu̱ú na̱ ñuu yóʼo.
Na̱yóʼo kanitáʼanvana xíʼún,
soo kǒo kuchiñuna xíʼún,
saáchi yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼún ña̱ va̱ʼa sakǎkui̱ yóʼó ta ndatavái̱ yóʼó ndaʼa̱na”, káchi Jehová.
21 “Yi̱ʼi̱ ndatavái̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ta sakǎkui̱ yóʼó nu̱ú na̱ ndi̱va̱ʼa-ini”.
16 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, ta ka̱chira: 2 “Kǒo ndukún ñá síʼún ta ni va̱ása koo se̱ʼeta̱ún xíʼin se̱ʼe-síʼún ñuu yóʼo. 3 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ se̱ʼeta̱a na̱ yiví xíʼin se̱ʼe-síʼina na̱ ka̱ku ñuu yóʼo, ta saátu xa̱ʼa̱ yivána xíʼin siʼína na̱ sa̱kákuñaʼá: 4 ‘Kuvina xíʼin kue̱ʼe̱ ña̱ ndeéní, soo kǒo ni iin na̱ kusuchí-ini xa̱ʼa̱na ta ni kǒo sandúxu̱nnana; xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo si̱ʼví ña̱ ndóo nu̱ú ñuʼú. Kuvina nu̱ú ku̱a̱chi ta saátu xíʼin so̱ko ta kití tí ndáchí chí ndiví xíʼin kití tí íyo nu̱ú ñuʼú kúú tí kaxí ku̱ñuna’.
5 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
‘Va̱ása ki̱ʼviún nda̱a̱ ni iin veʼe nu̱ú nda̱kutáʼan na̱ ndóo xíxi xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼena,
ta kǒo ku̱ʼún kán kuakún ta ka̱ʼún xíʼinna ña̱ kúsuchí-iniún xíʼinna’.
‘Saáchi yi̱ʼi̱ va̱ása taxikai̱ ña̱ vií kundoo na̱ ñuu yóʼo, káchi Jehová,
ni va̱ása na̱ʼa̱kai̱ ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inii̱* xínii̱na ni ña̱ kúndáʼvi-inii̱ xínii̱na.
6 Ndiʼi na̱ xi̱kuaʼa̱ xíʼin na̱ va̱lí kuvina ñuu yóʼo.
Va̱ása ndu̱xu̱nna,
kǒo na̱ kusuchí-ini xa̱ʼa̱na
ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ kaʼnda mií ni va̱ása xa̱tána xi̱nína xa̱ʼa̱ na̱yóʼo.*
7 Kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ taxi ña̱ kuxu na̱ kúsuchí-ini
ña̱ va̱ʼa sandíkona-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ veʼena;
ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ taxi copa tá vino koʼona
xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivána á siʼína ña̱ va̱ʼa sandíkona-inina.
8 Va̱ása ki̱ʼviún veʼe nu̱ú íyo vikó
ña̱ kuxún ta koʼún xíʼin na̱ yiví kán’.
9 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Nani tákukandó, kuninu̱úndó ña̱ kǒo taxikai̱ ña̱ nda̱ʼyi̱ kóʼó* na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina ñuu yóʼo, ta ni kǒo kuniso̱ʼokandó ta̱chí ta̱ ti̱ndaʼa̱ ni ñá ti̱ndaʼa̱’.
10 ”Tá ná ka̱ʼún tu̱ʼun yóʼo xíʼin na̱ ñuu yóʼo, na̱yóʼo nda̱ka̱tu̱ʼunna yóʼó: ‘¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱ chindaʼára ndiʼi tu̱ndóʼo yóʼo nu̱úndi̱? ¿Ndáaña va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndi̱ ta ndáa ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvindi̱ nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndi̱?’. 11 Yóʼó xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna: ‘“Saáchi na̱ yivándó sa̱ndákoona yi̱ʼi̱, káchi Jehová, ta kǒo nísandákoona ña̱ ndasakáʼnuna inka ndióxi̱ ni ña̱ kachíñuna nu̱úña ta kuxítína nu̱úña. Soo sa̱ndákoovana yi̱ʼi̱ ta kǒo níxiniso̱ʼona ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na. 12 Ta ndóʼó kininíka kéʼéndó nu̱ú na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá; nu̱úka ña̱ kandíxandó yi̱ʼi̱, so̱ʼoníndó* ta kéʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ndíkaa̱ níma̱ndó. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán tavái̱ ndóʼó ta xíkání chindaʼíi̱ ndóʼó ku̱ʼu̱nndó, nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ása xíni̱ndó ta ni na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá va̱ása níxi̱xini̱naña ta kán kachíñundó nu̱ú inka ndióxi̱ ñuú xíʼin káʼñu,* saáchi yi̱ʼi̱ va̱ása chindeétáʼankai̱ xíʼinndó”’.
14 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán xa̱a̱ ku̱yatin kixaa̱ ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ va̱ása ka̱ʼa̱nkana: “Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku, ta̱ ta̱vá na̱ ñuu Israel chí Egipto”. 15 Nu̱úka ña̱yóʼo, ka̱ʼa̱nna: “Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku, ta̱ sa̱ndándikó na̱ ñuu Israel na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱ndoo nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí norte ta saátu nu̱ú ndiʼika ñuʼú nu̱ú ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱ndoona”. Taxii̱ ña̱ ndikóndó nu̱ú ñuʼúndó, ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá’.
16 ‘Kanai̱ ku̱a̱ʼání na̱ tíin ti̱a̱ká, káchi Jehová,
ta na̱kán tiinna ndóʼó.
Tándi̱ʼi kanai̱ ku̱a̱ʼání na̱ xáʼní kití,
ta na̱kán kaʼnína ndóʼó chí yuku̱, chí xi̱kí
ta saátu nu̱ú ni̱ndu̱va̱ kavá.
17 Saáchi xítovai̱ ndiʼi ña̱ kéʼéna.
Kǒo kivi koose̱ʼéna nu̱úi̱,
ta ni kǒo kivi chise̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼéna nu̱úi̱.
18 Siʼna taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina nu̱úi̱,
saáchi i̱xayaku̱a̱na ñuʼíi̱ xíʼin ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ i̱xava̱ʼana ña̱ va̱ása táku
ta sa̱kútúna nu̱ú herenciai̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini’”.
19 Jehová, yóʼó kúú ta̱ táxi ndee̱ ndaʼíi̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuu ña̱ kútu̱ní ndási saá íyoún,
kán kúú nu̱ú kivi kunui̱ ku̱ʼi̱n tá ná kixaa̱ tu̱ndóʼo,
nu̱ú yóʼó kúú ña̱ kixi ndiʼi na̱ ñuu na̱ xíkáva̱ʼa ndóo, na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo
ta ka̱ʼa̱nna: “Herencia ña̱ ni̱ndo̱o ndaʼa̱ na̱ táʼanndi̱ na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá kúú ña̱ ndasakáʼnuna ndióxi̱ vatá,*
ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ kǒo chiñu”.
20 ¿Á kivi ixava̱ʼa iin ta̱a ndióxi̱ra?
Ña̱ íxava̱ʼara su̱ví ndixa ndióxi̱ví kúúña.
21 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán taxii̱ ña̱ ná kunda̱a̱-inina,
kunda̱a̱-inina ña̱ ndakúníi̱ ta kúúmiíníi̱ ndee̱,
ta kunda̱a̱-inina ña̱ ki̱víi̱ kúú Jehová”.
17 “Ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Judá ni̱ka̱ʼyi̱ña xíʼin ña̱ʼa* ña̱ hierro.
Ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina ni̱ka̱ʼyi̱ña níma̱na xíʼin ka̱a ña̱ kúúmií diamante nu̱ú,
ta saátu ni̱ka̱ʼyi̱ña ndiki̱ altarna,
2 ta na̱ se̱ʼena ndákaʼánna xa̱ʼa̱ altarna
ta saátu xa̱ʼa̱ yitu̱n tú xi̱ndasakáʼnuna* tú xi̱ndita síi̱n* yitu̱n tú ndokoní ndaʼa̱ chí xi̱ní xi̱kí ña̱ súkun,
3 chí xi̱ní yuku̱.
Ndataxii̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiíún xíʼin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ kúúmiíún ndaʼa̱ inkana;
ndataxii̱ nu̱ú ndásakáʼnún ndióxi̱ún* ndaʼa̱ inkana xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún nu̱ú iníísaá ñuʼú.
4 Miíún ndaka̱xin ña̱ sandákoún herencia ña̱ ta̱xii̱ ndaʼún.
Ta ixandúxai̱ xíʼún kachíñún nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ása xíni̱ún,
chi ndóʼó sa̱sáa̱níndó yi̱ʼi̱ ta ña̱ sái̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ saá íyoña.
Ndiʼi tiempo kokoña”.*
5 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Na̱ yiví na̱ ndáa-ini inka na̱ yiví ná ndakiʼinna chiʼña,
saátu na̱ ndátu ña̱ ná chindeétáʼan inka na̱ yiví xíʼinna,
ta níma̱na kúxíkáña nu̱ú Jehová.
6 Koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yitu̱n tú íyo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
Tá ná kixaa̱ ña̱ va̱ʼa, kǒo kuninaña,
chi koona nu̱ú ñuʼú yi̱chí nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa íyo,
nu̱ú ñuʼú nu̱ú íyoní ñi̱i̱ ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kívi kana.
7 Na̱ yiví na̱ kándíxa Jehová ná ndakiʼinna bendición,
na̱ yiví na̱ ndáa-ini Jehová ná ndakiʼinnaña.
8 Koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yitu̱n tú níndichi yatin nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í,
tú káa̱ ti̱oʼo* nda̱a̱ nu̱ú yáʼa ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í.
Tá ná kixaa̱ tiempo kaʼní, kǒo ña̱ kundoʼonú chi ndokoní koo ndaʼa̱nú.
Tá ná kixaa̱ tiempo ña̱ yi̱chí, kǒo ña̱ kundoʼonú chi ndakundeénú taxinú ku̱i̱ʼi.
9 Níma̱ na̱ yiví va̱ʼaníka sándaʼviña* nu̱ú inkaka ña̱ʼa ta nda̱a̱ kivi chikaa̱ñana nu̱ú tu̱ndóʼo.
¿Ndáana kivi kunda̱a̱-ini xíʼinña?
10 Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ kúnda̱a̱-inii̱ ndáaña kúú ña̱ ndíkaa̱ níma̱na,
saátu ña̱ ndákanixi̱nína,*
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱na,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna saá koo ña̱ ndakiʼinna.
11 Nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin saa* tí ndákaya ndi̱vi̱ ña̱ va̱ása níxakinrí,
saá kéʼé na̱ yiví na̱ sándaʼvi ña̱ va̱ʼa kuumiína ku̱a̱ʼá ña̱ ku̱i̱ká.
Soo loʼova tiempo kooña xíʼinna ta ya̱ʼaña ku̱ʼu̱nvaña
ta tándi̱ʼi kunaʼa̱ ña̱ na̱ kíʼvíva kúúna”.
12 Nu̱ú ndásakáʼnuyó Ndióxi̱yó íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin trono tú ndáyáʼviní tú ndu̱káʼnu nda̱a̱ tá xa̱ʼa̱.
13 Jehová, yóʼó kúú ta̱ ndáa-ini na̱ ñuu Israel,
ndiʼi na̱ sándakoo yóʼó kukaʼan nu̱úna.
Na̱ kúxíká nu̱ún* ndañúʼuna nda̱a̱ táki̱ʼva ndáñúʼu ña̱ káʼyi̱ nu̱ú yáká,*
saáchi sa̱ndákoona yóʼó Jehová, ta̱ táxi ti̱kui̱í tá taxi ña̱ kutakuna.
14 Tá ná sandáʼún yi̱ʼi̱ Jehová, ndaʼavai̱.
Tá ná sakǎkún yi̱ʼi̱, ka̱kuvai̱;
saáchi yóʼó kúú ta̱ ndásakáʼnui̱.
15 Koto, savana káʼa̱nna xíʼi̱n:
“¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová?
Ná xi̱nu loʼoña”.
16 Soo yi̱ʼi̱ kǒo nísandákoi̱ ña̱ koi̱ iin pastor ta kundiku̱i̱n yóʼó
ta ni kǒo níkuni̱i̱ ña̱ kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ koo tu̱ndóʼo.
Yóʼó kúnda̱a̱ va̱ʼa iniún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n.
Xi̱niún tá ku̱u ndiʼi ña̱yóʼo.
17 Va̱ása sayíʼviún yi̱ʼi̱.
Yóʼó kúú ta̱ kivi chindeétáʼan xíʼi̱n ki̱vi̱ ná koo tu̱ndóʼo.
18 Na̱ táxín yi̱ʼi̱ ná kukaʼan nu̱úna,
soo ná kǒo sakúkaʼanna nu̱úi̱.
Ná yi̱ʼvína,
soo yi̱ʼi̱ ná va̱ása yi̱ʼvíi̱.
Taxiún ña̱ ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ koo tu̱ndóʼo nu̱úna,
sakúachi válíúnna ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼúnna.*
19 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Kúáʼan ta kundichiún chí yéʼé ñuu nu̱ú kíʼvi na̱ rey ñuu Judá ta kéena, ta saátu ku̱ʼún kundichiún ndiʼika yéʼé ñuu Jerusalén. 20 Ta ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ndiʼi ndóʼó na̱ rey ñuu Judá, ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu Judá ta saátu ndiʼi na̱ ndóo chí ñuu Jerusalén, na̱ kíʼvi chí yéʼé ñuu yóʼo kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová. 21 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Kiʼin va̱ʼandó kuenta ña̱ va̱ása kundisondó ña̱ʼa ta ni kǒo ki̱ʼvindó xíʼinña chí yéʼé ñuu Jerusalén ki̱vi̱ sábado. 22 Kǒo tavándó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa veʼendó ki̱vi̱ sábado, ta kǒo keʼéndó nda̱a̱ ni iin chiñu. Yi̱i̱ ná koo ki̱vi̱ sábado nu̱úndó nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 23 Soo na̱kán kǒo níxiinna kuniso̱ʼona ni ña̱ kandíxana, ta xa̱ʼa̱ ña̱ so̱ʼoní* ni̱xi̱yona va̱ása níkandíxana ta ni kǒo níxíínna ndakiʼinna consejo ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na”’.
24 ”‘“Soo tá ndóʼó viíní ná kundiku̱nndó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó, káchi Jehová, ta va̱ása kíʼvindó xíʼin nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa chí yéʼé ñuu yóʼo ki̱vi̱ sábado, ta ni kǒo kéʼéndó nda̱a̱ ni iin chiñu ki̱vi̱ sábado ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ndó ña̱ kúúña iin ki̱vi̱ ña̱ yi̱i̱ nu̱úndó, 25 saá na̱ rey xíʼin na̱ se̱ʼena na̱ kundoo nu̱ú trono ta̱ David kundósona sa̱tá carreta ta kosona* kuáyi̱ ki̱ʼvina chí yéʼé ñuu yóʼo (na̱ rey, na̱ se̱ʼe na̱ rey, na̱ ta̱a ñuu Judá ta saátu ndiʼika na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Jerusalén), ta ndiʼi tiempo kundoo na̱ yiví ñuu yóʼo. 26 Ta kixi na̱ yiví na̱ ndóo chí ñuu Judá, na̱ ndóo ñuu ña̱ íyo yatin ñuu Jerusalén xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín, na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú nu̱ú íyo xi̱kí válí, na̱ ndóo chí nu̱ú íyo yuku̱ ta saátu chí Négueb.* Kixina ña̱ kaʼmina kití* ta so̱kónarí,* so̱kóna inkaka ña̱ʼa, so̱kóna harina, olíbano ta so̱kótuna ña̱ʼa ña̱ taxina tíxa̱ʼvi chí veʼe Jehová.
27 ”’”Soo tá kǒo kándíxandó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ta va̱ása íxato̱ʼóndó ki̱vi̱ sábado, ta xíkóndó ña̱ʼa ki̱vi̱ sábado ta kíʼvindó xíʼinña chí yéʼé ñuu Jerusalén, kaʼmii̱ yéʼé ñuu yóʼo ta ñuʼu̱ kaʼmiña veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási ña̱ íyo ñuu Jerusalén ta va̱ása nda̱ʼva̱ña”’”.
18 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Kúáʼan chí veʼe ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin nda̱ʼyi̱ ta kán ka̱ʼi̱n xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱i̱”.
3 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xa̱ʼi̱n veʼe ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin nda̱ʼyi̱, ta ta̱kán íyora íxava̱ʼara iin ki̱si. 4 Soo ki̱si ña̱ íxava̱ʼara ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱yóʼo nda̱kava tukura nda̱ʼyi̱ ta ki̱xáʼara íxava̱ʼara inka ki̱si nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíra.
5 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra: 6 “‘¿Á kǒo kivi keʼíi̱ xíʼin ndóʼó na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin nda̱ʼyi̱?, káchi Jehová. Kotondó, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nda̱ʼyi̱ ña̱ xíniñúʼu ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa saá íyo ndóʼó na̱ ñuu Israel ndaʼíi̱. 7 Tá káʼi̱n ña̱ tuʼi̱n iin ñuu, sandúvai̱ña ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ña, 8 soo na̱ ñuu kán sándakoona ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱, yi̱ʼi̱ nasamai̱ ña̱ ndákanixi̱níi̱* ta va̱ása chindaʼákai̱ tu̱ndóʼo ña̱ nda̱kanixi̱níi̱ chindaʼíi̱ nu̱úna. 9 Tá ná ka̱ʼi̱n ña̱ chiʼii̱ ta sakúaʼnui̱ iin ñuu, 10 soo na̱ ñuu kán kíxáʼana kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱úi̱ ta kǒo kándíxakana ña̱ káʼi̱n, va̱ása taxikai̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ nda̱kanixi̱níi̱ taxii̱ ndaʼa̱na’.
11 ”Vitin ixaún ña̱ ma̱ní ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo chí Jerusalén: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Xa̱a̱ ndákanixi̱níi̱ ndáa tu̱ndóʼo kúú ña̱ taxii̱ ndaʼa̱ndó ta saátu ndáa castigo kúú ña̱ taxii̱ ndaʼa̱ndó. Ixandó ña̱ ma̱ní, sandákoondó yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ki̱ʼinndó ku̱a̱ʼa̱nndó, nasamandó ki̱ʼva ña̱ íyondó xíʼin ña̱ kéʼéndó”’”.
12 Soo na̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna: “Kǒo kivika keʼéndi̱ ña̱yóʼo. Saáchi ndakundeévandi̱ keʼéndi̱ ña̱ xa̱a̱ nda̱kaxin miíndi̱ ta ndiʼindi̱ kundiku̱nndi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ndíkaa̱ níma̱ndi̱”.
13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Ixandó ña̱ ma̱ní, kúáʼanndó nda̱ka̱tu̱ʼunndó na̱ inka ñuu.
¿Ndáana xa̱a̱ xi̱niso̱ʼo xa̱ʼa̱ táʼan ña̱yóʼo?
Ñá loʼo kúa̱an ñuu Israel ke̱ʼéñá iin ña̱ kininí...
14 ¿Á ndáñúʼuva nieve ña̱ íyo sa̱tá yu̱u̱ náʼnu chí kándíka Líbano?
¿Á yi̱chi̱ ti̱kui̱í vi̱xin tá xíkání va̱xi?
15 Soo na̱ ñui̱ na̱ndósova-inina xa̱ʼíi̱.
Saáchi ki̱xáʼana sóko̱na kití nu̱ú* ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi
ta xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna yóʼo nda̱a̱ na̱ yiví na̱ ku̱a̱ʼa̱n yichi̱ yatá sándakoonaña
ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna yichi̱ ña̱ va̱ása vií íyo ta ni va̱ása nda̱kúña,
16 tasaá ndasana ñuʼúna iin ña̱ʼa ña̱ kundasí inkana kunina
ta kusi̱kindaanaña ndiʼi tiempo.
Ndiʼi na̱ ná ya̱ʼa kán yi̱ʼvínína tá ná kuninaña ta sakúikóna* xi̱nína.
17 Nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱chí ña̱ va̱xi chí este,* saá ndataʼvíi̱ ndóʼó nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó.
Ki̱vi̱ tá ná kixaa̱ tu̱ndóʼo nu̱úndó, kundasínu̱úvai̱ kunii̱ ndóʼó ta va̱ása chindeétáʼi̱n xíʼinndó”.
18 Ta na̱kán ka̱china: “Naʼandó ta ná kotoyó ndáaña keʼéyó xíʼin ta̱ Jeremías, saáchi na̱ su̱tu̱va kúú na̱ ndakundeé sanáʼa̱ miíyó xa̱ʼa̱ ley, ta na̱ ta̱a na̱ ndíchi kúú na̱ ndakundeé taxi consejo ndaʼa̱yó, ta na̱ profeta kúú na̱ ndakundeé ka̱ʼa̱n xíʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱. Naʼandó ná ka̱ʼa̱nyó contrara ta va̱ása keʼéyó ña̱ káʼa̱nra”.
19 Kuniso̱ʼo ña̱ káʼi̱n xíʼún Jehová,
ta saátu kuniso̱ʼún ña̱ káʼa̱n na̱ sáa̱-ini xíni yi̱ʼi̱.
20 ¿Á ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ xíniñúʼu ndakiʼin na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa?
Saáchi xa̱a̱ i̱xava̱ʼana iin ya̱vi̱ nu̱ú chikaa̱na yi̱ʼi̱.
Ndakaʼún ña̱ ni̱xi̱yoi̱ nu̱ún ta nina ña̱ va̱ʼa ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún xa̱ʼa̱ na̱yóʼo,
ña̱ va̱ʼa kǒo sa̱a̱kaún xíʼinna.
21 Xa̱ʼa̱ ña̱kán taxiún ña̱ ná kuvi se̱ʼena xíʼin so̱ko,
taxiún ña̱ ná kuvina xíʼin espada.
Ná kuvi se̱ʼe ná ñaʼá ta saátu yii̱ná.
Ná kuvi na̱ ta̱a xíʼin kue̱ʼe̱ ña̱ ndeéní
ta na̱ ta̱a na̱ válí ná kuvina nu̱ú ku̱a̱chi xíʼin espada.
22 Ná kutaku̱ ña̱ nda̱ʼyi̱ kóʼóna* chí veʼena
tá iin kama ná chindaʼún na̱ ixakuíʼná ndiʼi ña̱ʼana.
Saáchi xa̱a̱ i̱xava̱ʼana iin ya̱vi̱ nu̱ú tiinna yi̱ʼi̱
ta chi̱ndoona trampa nu̱ú ti̱in xa̱ʼíi̱.
23 Soo yóʼó Jehová,
kúnda̱a̱ va̱ʼava iniún xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na keʼéna ña̱ kaʼnína yi̱ʼi̱.
Va̱ása koo káʼnu-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna
ta va̱ása ndakataún ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina.
Taxiún ña̱ ná ko̱yona nu̱ún
tá ná ndatiún ku̱a̱chi xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níún.
19 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: “Kúáʼan ta satáún* iin ki̱si loʼo nu̱ú ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin nda̱ʼyi̱. Ná ku̱ʼu̱n sava na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* xíʼún ta saátu sava na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ su̱tu̱ 2 ta kúáʼan chí yoso̱ ña̱ Hinón, chí nu̱ú íyo Yéʼé ta̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin nda̱ʼyi̱. Ta kán ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼún: ‘Kuniso̱ʼo ndóʼó na̱ rey ñuu Judá ta saátu ndiʼi ndóʼó na̱ ñuu Jerusalén ña̱ káʼa̱n Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel:
”’“Taxii̱ ña̱ ná kixi iin tu̱ndóʼo ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ lugar yóʼo ta ndiʼi na̱ ná kuniso̱ʼo xa̱ʼa̱ña yi̱ʼvínína. 4 Keʼíi̱ ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndákoondó yi̱ʼi̱, ta xa̱ʼa̱ ña̱ kininí kéʼéndó va̱ása ndákunikai̱ lugar yóʼo. Yóʼo xáʼníndó kití ta sóko̱ndórí nu̱ú inkaka ndióxi̱ ña̱ va̱ása níxi̱xini̱ndó, ni na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ni na̱ rey na̱ xi̱ndoo tá ya̱chi̱, ta iin sa̱kútúndó lugar yóʼo xíʼin ni̱i̱ na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií. 5 I̱xava̱ʼandó nu̱ú* ndasakáʼnundó ña̱ Baal ña̱ va̱ʼa kaʼmindó se̱ʼendó ta so̱kóndóna nu̱ú* ña̱ Baal, soo yi̱ʼi̱ va̱ása níxaʼndai̱ chiñu nu̱úndó ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo ta ni kǒo níndakanixi̱níi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinndó ña̱ keʼéndóña”’.
6 ”‘“Xa̱ʼa̱ ña̱kán, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ va̱ása kunaníkaña Tófet ni yoso̱ ña̱ Hinón chi ndakunaníña yoso̱ nu̱ú Xáʼnína. 7 Taxii̱ ña̱ va̱ása vií kana ña̱ ndákanixi̱ní na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Jerusalén keʼéna lugar yóʼo, ta ndataxii̱na ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ ná kaʼnínana xíʼin espada ta saátu ndataxii̱na ndaʼa̱ ndiʼi na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá. Ta taxii̱ ku̱ñuna kaxí kití tí ndachí chí ndiví xíʼin kití tí íyo nu̱ú ñuʼú. 8 Ta ndasai̱ ñuuna iin ñuu ña̱ kundasí inkana kunina ta kusi̱kindaanaña. Ndiʼi na̱ ná ya̱ʼa kán yi̱ʼvínína tá ná kuninaña ta kusi̱kindaanaña xa̱ʼa̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ndo̱ʼoña. 9 Ta taxii̱ ña̱ ná kaxína ku̱ñu se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina ta saátu kaxína ku̱ñu táʼanna, saáchi kixáʼana ndi̱ʼiní-inina tá ná ka̱va̱nduu na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá sa̱tá ñuuna ta saátu ndiʼi na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá”’.
10 ”Tasaá taʼvíún ki̱si loʼo nu̱ú ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼún 11 ta ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: “Nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna tá sákuachi válína iin ki̱si ña̱ ku̱vaʼa xíʼin nda̱ʼyi̱ ta kǒo kívika sandáʼanaña, saá keʼíi̱ xíʼin na̱ ñuu yóʼo; ta sandúxu̱nna ndiʼi na̱ ni̱xi̱ʼi̱ chí Tófet nda̱a̱ ná kutútuunña”’.
12 ”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ keʼíi̱ xíʼin lugar yóʼo ta saátu xíʼin na̱ ndóo nu̱úña, káchi Jehová, ña̱ va̱ʼa ná xa̱a̱ña kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Tófet. 13 Ta veʼe ña̱ íyo chí Jerusalén xíʼin veʼe na̱ rey ñuu Judá, kooña ña̱ yaku̱a̱* nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Tófet, ndiʼi veʼe ña̱ nda̱ana xi̱ní ta ni̱so̱kóna ña̱ʼa nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví ta ni̱so̱kótuna vino nu̱ú inkaka ndióxi̱’”.
14 Tá ndi̱kó ta̱ Jeremías ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nra chí Tófet, nu̱ú ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra ña̱ ku̱ʼu̱nra ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ iin profecía, saá ni̱xa̱ʼa̱nra chí yéʼé veʼe Jehová ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu: 15 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ nu̱ú na̱ ñuu yóʼo ta saátu nu̱ú ndiʼi ñuu válí ña̱ íyo yatin yóʼo, saáchi so̱ʼoní* ni̱xi̱yona ta kǒo níxiinna kandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna’”.
20 Ta̱ Pasjur se̱ʼe ta̱ Imer, ta̱ xi̱kuu su̱tu̱ ta xi̱kiʼintura kuenta xíʼin ndiʼi chiñu ña̱ xi̱keʼéna veʼe Jehová, xi̱niso̱ʼora tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kundoʼona. 2 Ña̱kán ta̱ Pasjur ka̱nira ta̱ profeta Jeremías ta ka̱túnrara xíʼin iin yitu̱n tú xi̱xiniñúʼuna ña̱ xi̱taxina castigo, tú ni̱xi̱yo chí Yéʼé ta̱ Benjamín ña̱ súkunka, ña̱ ni̱xi̱yo chí veʼe Jehová. 3 Soo tá inka ki̱vi̱, tá xa̱a̱ nda̱xín ta̱ Pasjur ta̱ Jeremías nu̱ú xi̱nuʼnira, ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra:
“Jehová na̱samara ki̱vi̱ún, va̱ása kunaníkaún Pasjur, chi ki̱vi̱ ña̱ kuumiíún vitin kúni̱ kachiña Ña̱ sáyi̱ʼví ndiʼi táʼví.* 4 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼún, yi̱ʼvíún kuniún miíún ta saátu ndiʼi na̱ migoún yi̱ʼvína kunina yóʼó. Na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá kaʼnínana xíʼin espada ta kuninu̱ún ña̱yóʼo. Ndataxii̱ ndiʼi na̱ ñuu Judá ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia, ta ta̱yóʼo ndakiʼinrana ku̱ʼu̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia ta kaʼnírana xíʼin espada. 5 Ta ndataxii̱ ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ íyo ñuu yóʼo ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó, ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiíndó, ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi ña̱ kúúmiíndó ta saátu ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmií na̱ rey ñuu Judá. Ta na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó ndakiʼinna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiíndó ta ku̱ʼu̱nña xíʼinna chí ñuu Babilonia. 6 Soo yóʼó ta̱ Pasjur xíʼin ndiʼi na̱ íyo veʼún, ku̱ʼu̱nndó kundoondó inka ñuu. Ku̱ʼún chí ñuu Babilonia, kán kuviún ta kán sandúxu̱nna yóʼó xíʼin ndiʼi na̱ migoún saáchi ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼún xíʼinna kuu, ña̱ vatáva* xi̱kuuña’”.
7 Jehová, sa̱ndáʼviún yi̱ʼi̱ ta ka̱ndíxavai̱ yóʼó.
Ni̱na̱ʼún ña̱ ndakúníkaún nu̱úi̱ ta ku̱chiñuvaún xíʼi̱n.
Vitin iníí ki̱vi̱ xáku̱ndaana yi̱ʼi̱;
ndiʼi na̱ yiví kúsi̱kindaana yi̱ʼi̱.
8 Saáchi ndiʼi yichi̱ tá káʼi̱n, xíniñúʼu ndeéní ka̱ʼi̱n ta kachii̱:
“Va̱xi na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ñuu Judá”.
Ta xa̱ʼa̱ ña̱ káʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun miíún Jehová, na̱ yiví kúsi̱kindaana yi̱ʼi̱ ta xáku̱ndaana yi̱ʼi̱ iníí ki̱vi̱.
9 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n: “Kǒo ka̱ʼa̱nkai̱ xa̱ʼa̱ra ta ni va̱ása ka̱ʼa̱nkai̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ka̱ʼi̱n”.
Soo chí níma̱i̱, tu̱ʼunra ni̱xa̱a̱ña ndu̱uña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱ ña̱ ndíkaa̱ ini lekei̱,
ta nda̱a̱ ku̱nai̱ ña̱ sásii̱ ña̱yóʼo;
kǒo níkundeéka-inii̱ nu̱úña.
10 Saáchi xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ku̱a̱ʼánína káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼíi̱;
ndeéní ki̱xáʼíi̱ yíʼvii̱.
Xi̱kachina: “Ná ka̱ʼa̱nkúáchiyó* xa̱ʼa̱ra, ná ku̱ʼu̱nyó ka̱ʼa̱nkúáchiyó xa̱ʼa̱ra”.
Ndiʼi na̱ xi̱kaʼa̱n ña̱ viíva xi̱kitáʼanna xíʼi̱n, xi̱kuni̱na ña̱ ná keʼíi̱ iin ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta xi̱kachina:
“Sana keʼévara iin ña̱ va̱ása va̱ʼa
tasaá kuchiñuyó xíʼinra ta ixandi̱va̱ʼayó xíʼinra”.
11 Soo Jehová ni̱xi̱yovara xíʼi̱n, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a ta̱ ndakúní ta̱ xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ ndíku̱n sa̱tái̱ ko̱yovana ta kǒo kuchiñuna.
Kukaʼanní nu̱úna saáchi va̱ása vií kana ña̱ kúni̱na keʼéna.
Ta ndiʼi tiempo kukaʼan nu̱úna.
12 Soo miíún Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, kíʼún kuenta xíʼin na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa;
xítoún ña̱ ndákanixi̱nína* xíʼin ña̱ ñúʼu níma̱na.
Taxi ná kotoi̱ ña̱ keʼún xíʼinna,
saáchi yóʼó kúú ta̱ ndáa-inii̱ ña̱ viíní ndatiún ku̱a̱chi xa̱ʼíi̱.
13 Katandó nu̱ú Jehová. Ndasakáʼnundó Jehová.
Saáchi ta̱kán sa̱kǎkura na̱ nda̱ʼví nu̱ú na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini.
14 Va̱ʼaníví tá kǒo níkakui̱.
Va̱ʼaníví tá kǒo nísakáku siʼíi̱ yi̱ʼi̱.
15 Ta̱a ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n na̱túʼun xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin yivái̱ ná ndakiʼinra chiʼña saáchi ka̱chira:
“Ka̱ku iin se̱ʼún, iin ta̱a loʼo kúúra”,
ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱kusi̱íní-ini yivái̱.
16 Ta̱ ta̱a kán ná koora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼi ñuu ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ Jehová, ña̱ ni loʼo kǒo níkundáʼvi-inira kunira.
Ná kuniso̱ʼora ña̱ ndeéní ndáʼyi̱ kóʼóna* xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱na* tá xi̱ta̱a̱n* ta saátu ña̱ ndeéní ndáʼyi̱na ña̱ va̱ʼa kixáʼana kanitáʼanna tá káʼñu.*
17 ¿Nda̱chun va̱ása níxaʼníra yi̱ʼi̱ tá ndíka̱i̱ ti̱xin siʼíi̱?
Tasaá, ti̱xin siʼíi̱ kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nu̱ú ndu̱xu̱i̱n
ta kǒo sakákuvíñá yi̱ʼi̱.
18 ¿Nda̱chun ki̱tai̱ ti̱xin siʼíi̱
ta xítoi̱ ña̱ íyoní tu̱ndóʼo xíʼin ña̱ suchí-ini,
ta kukaʼan nu̱úi̱ ndiʼi tiempo nda̱a̱ ná kuvii̱?
21 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías tá chi̱ndaʼá ta̱ rey Sedequías ta̱ Pasjur se̱ʼe ta̱ Malkías xíʼin ta̱ Sofonías se̱ʼe ta̱ Maaseya, ta̱ xi̱kuu su̱tu̱, ña̱ ku̱ʼu̱nna ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼinra: 2 “Ixaún ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱n xíʼin Jehová ta nda̱ka̱tu̱ʼunra ndáaña kuu, saáchi ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ki̱xaa̱ra kanitáʼanra xíʼinndi̱. Sana kivi keʼé Jehová iin ña̱ʼa ña̱ ndakanda̱ní-iniyó* xíʼin ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼinndi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéra xi̱naʼá, tasaá na̱ va̱xi kanitáʼan xíʼinndi̱ ndikóvana”.
3 Ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Sedequías: 4 ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼundó ña̱ ndakiʼinndó tu̱ʼunndó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ caldeo na̱ ki̱xaa̱ ndóo iníí sa̱tá nama̱ ñuundó, kuniñúʼi̱ña contra miíndó. Ta sandákutáʼi̱n ndiʼiña* ma̱ʼñú ñuu yóʼo. 5 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ ta va̱ása kútói̱ ña̱ kéʼéndó, kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ kanitáʼi̱n xíʼinndó tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ ndakúníi̱. 6 Taxii̱ castigo ndaʼa̱ ndiʼi na̱ ndóo ñuu yóʼo, kúúna na̱ yiví á kití. Iin kue̱ʼe̱ xíkun kúú ña̱ kaʼní na̱ yiví xíʼin kití”’.
7 ”‘“Tá ná ndiʼi keʼíi̱ ña̱yóʼo, káchi Jehová, ndataxii̱ ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá xíʼin ndiʼika na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá, ta ndataxitui̱ ndiʼi na̱ káchíñu nu̱úra ndaʼa̱na, saátu na̱ yiví ñuu kán, na̱ ná ka̱ku nu̱ú kue̱ʼe̱ xíkun, na̱ va̱ása níxi̱ʼi̱ xíʼin espada ni xíʼin so̱ko. Ta̱yóʼo kaʼnírana xíʼin espada, kǒo kundáʼvi-inira kunirana, ni va̱ása na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼa íyo inira xíʼinna ta ni kǒo kusuchí-inira xíʼinna”’.
8 ”Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu yóʼo: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Taxii̱ ña̱ ná ndaka̱xinndó ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱ʼu̱nndó, yichi̱ ña̱ taxi ña̱ kutakundó á yichi̱ nu̱ú kuvindó. 9 Na̱ ná kindo̱o ñuu yóʼo kaʼnínana xíʼin espada, kuvina xíʼin so̱ko á xíʼin kue̱ʼe̱ xíkun. Soo ndiʼi na̱ ná kee ñuu yóʼo ta ndataxina miína ndaʼa̱ na̱ caldeo na̱ ki̱xaa̱ ndóo sa̱tá ñuuna kutakuvana, ta ña̱ tákuna kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ndákiʼin na̱ xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi”’.
10 ”‘“Saáchi xa̱a̱ chi̱kaa̱-inii̱ ña̱ chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱ú na̱ ñuu yóʼo, nu̱úka ña̱ taxii̱ ña̱ʼa va̱ʼa ndaʼa̱na, káchi Jehová. Ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta ta̱yóʼo kaʼmiraña”.
11 ”’Ndóʼó na̱ veʼe ta̱ rey ñuu Judá, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová. 12 Ndóʼó na̱ veʼe ta̱ David, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼinndó:
“Nda̱kúní ndatiinndó ku̱a̱chi ndiʼi ki̱vi̱
ta sakǎkundó na̱ yiví nu̱ú na̱ kúni̱ ixakuíʼna ña̱ʼana,
ña̱ va̱ʼa ná kǒo sa̱íi̱ xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéndó
ta ña̱ sái̱ kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ ña̱ ndeéní xíxi̱
ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ kivi ndaʼvaña”’.
13 ‘Yi̱ʼi̱ íyoi̱ contra xíʼin ndóʼó na̱ ñuu,
na̱ ndóo ñuu ña̱ ku̱vaʼa sa̱tá yu̱u̱ náʼnu ña̱ íyo chí yoso̱’, káchi Jehová.
‘Ndóʼó na̱ káʼa̱n “¿Ndáana kixi kanitáʼan xíʼinyó?
¿Ndáana ki̱ʼvi ndakiʼin veʼeyó?”,
14 nda̱a̱ táki̱ʼva íyo mií ña̱ kéʼéndó
saá koo ña̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó’, káchi Jehová.
‘Ta chikai̱ ñuʼu̱ sa̱tá yuku̱ ña̱ íyo ñuu kán
ta koko* ndiʼiña’”.
22 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Kúáʼan veʼe* ta̱ rey ñuu Judá ta ka̱ʼún xíʼinra. 2 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinra: ‘Kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n Jehová, yóʼó ta̱ rey ñuu Judá ta̱ íyo nu̱ú trono ta̱ David, ta saátu ná kuniso̱ʼo na̱ káchíñu nu̱ún xíʼin na̱ ñuún na̱ kíʼvi chí yéʼé yóʼo. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Nda̱kúní ndatiinndó ku̱a̱chi ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa. Sakǎkundó na̱ yiví nu̱ú na̱ kúni̱ ixakuíʼná ña̱ʼana. Va̱ása ixandi̱va̱ʼandó xíʼin na̱ ke̱e inka ñuu ta ni kǒo saxóʼvi̱ndó* na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá ni ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱. Ta va̱ása kaʼníndó na̱ yiví na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií lugar yóʼo. 4 Saáchi tá ná chikaa̱ndó ndee̱ ña̱ kundiku̱nndó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó, na̱ rey na̱ ndóo nu̱ú trono ta̱ David kundósona sa̱tá carreta ta kosona* kuáyi̱ ki̱ʼvina chí yéʼé veʼe yóʼo, miína, na̱ káchíñu nu̱úna xíʼin na̱ ñuuna”’.
5 ”‘Soo tá ndóʼó kǒo kándíxandó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó, chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi Jehová, ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va veʼe yóʼo’.
6 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ veʼe ta̱ rey ñuu Judá:
‘Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Galaad saá íyoún nu̱úi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo xi̱ní yuku̱ Líbano.
Soo ndasai̱ yóʼó iin ñuʼú yi̱chí;
ndiʼi ñuu ña̱ kúúmiíún kǒoka na̱ kundoo nu̱úña.
7 Ta ndaka̱xii̱n na̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ yóʼó,
iin tá iin na̱yóʼo kuniʼina ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna ña̱ kánitáʼanna.
Na̱yóʼo kaʼndana tú cedro mií tú va̱ʼaka tú kúúmiíún
ta kaʼminanú.
8 ”’Ku̱a̱ʼání na̱ inka ñuu ya̱ʼana ñuu yóʼo ta ka̱ʼa̱nna xíʼin táʼanna: “¿Nda̱chun ke̱ʼé Jehová ña̱yóʼo xíʼin ñuu ña̱ káʼnuní yóʼo?”. 9 Ta ndakuiinna: “Saáchi sa̱ndákoona ña̱ kundiku̱nna trato ña̱ ke̱ʼé Jehová Ndióxi̱na xíʼinna, ta xi̱kuxítína nu̱ú inka ndióxi̱ ta nda̱sakáʼnunaña”’.
10 Va̱ása kuakundó xa̱ʼa̱ ta̱ rey ta̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱,
ni kǒo kusuchí-inindó xa̱ʼa̱ra.
Va̱ʼaka ndeéní kuakundó xa̱ʼa̱ ta̱ ku̱a̱ʼa̱n
saáchi va̱ása ndikókara ña̱ kotora ñuʼú nu̱ú ka̱kura.
11 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ ta̱ Salum* ta̱ kúú rey chí Judá, ta̱ nda̱kiʼin xáʼndachíñu nu̱ú yivára ta̱ Josías, ta̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka lugar: ‘Nda̱a̱ ni loʼo va̱ása ndikókara. 12 Saáchi kuvira ñuu nu̱ú nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱nra ta va̱ása ndikókara kunira ñuʼú yóʼo’.
13 Ndáʼviní na̱ va̱ása nda̱kú íyo ini tá íxava̱ʼana veʼena,
na̱ va̱ása nda̱kú íyo ini tá íxava̱ʼana cuarto ña̱ íyo chí xi̱ní veʼena,
saáchi ña̱ kéʼéna kúú ña̱ káchíñu inkana nu̱úna soo kǒo ña̱ʼa táxina ndaʼa̱na
ta ni va̱ása xíínna chaʼvinana;
14 na̱ káʼa̱n: ‘Ixava̱ʼi̱ iin veʼe ña̱ káʼnuní
ta cuarto ña̱ koo chí xi̱níña ndíka̱ní koo iniña.
Ixava̱ʼi̱ ventanaña
ta chikai̱ cedro sa̱tá nama̱ iniña ta ndakaʼyii̱ña xíʼin color kúáʼa’.
15 ¿Á ndakundeún kaʼndachíñún xa̱ʼa̱ ña̱ xíniñúʼún ku̱a̱ʼáka yitu̱n tú cedro nu̱ú inkana?
Saátu yiváún xi̱xira ta xi̱ʼira,
soo nda̱kúní íyo ña̱ ke̱ʼéra, va̱ʼaní ni̱xi̱yoña
ta va̱ʼaní ka̱na ña̱ ke̱ʼéra.
16 Ta̱kán nda̱kúní xi̱ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ nda̱ʼví ta saátu xíʼin na̱ xóʼvi̱* tá xi̱taxina ku̱a̱chi,
ta va̱ʼaní ka̱na ndiʼi ña̱ ke̱ʼéra.
‘¿Á su̱ví ña̱yóʼo kúú ña̱ kúni̱ kachi ña̱ kunda̱a̱-inina xa̱ʼíi̱?’, káchi Jehová.
17 ‘Soo yóʼó ndiʼi tiempo ndákanixi̱níún ta ndúkún ki̱ʼva ña̱ sandáʼviún inkana ña̱ va̱ʼa kuumiíún ku̱a̱ʼáka ña̱ʼa,
ña̱ kaʼníún na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmiíi̱,
ña̱ ka̱ʼún ña̱ vatá* ta sandáʼviún’.
18 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ kúú rey ñuu Judá:
‘Kǒo kusuchí-inina xa̱ʼa̱ra ta ka̱ʼa̱nna:
“Ndáʼviníún ñani miíi̱. Ndáʼviníún ku̱ʼva miíi̱”.
Kǒo kusuchí-inina xa̱ʼa̱ra ta ka̱ʼa̱nna:
“Ndáʼviní ta̱ rey. Ña̱ xi̱ndayáʼvira ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱vaña”.
19 Tá ná kuvira, nda̱a̱ táki̱ʼva keʼéna xíʼin iin burro tí ni̱xi̱ʼi̱ saá keʼéna xíʼinra,
kañuunara* ta sakánanara chí ke̱ʼe,*
sakánanara chí sa̱tá yéʼé ñuu Jerusalén’.
20 Kúáʼan chí yuku̱ Líbano ta kana kóʼún,
ndeéní ka̱ʼún chí Basán
ta kana kóʼún nda̱a̱ chí Abarim,
saáchi ndiʼi na̱ xi̱kuni̱ní xi̱xini yóʼó ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱vana.
21 Yi̱ʼi̱ ni̱ka̱ʼa̱nvai̱ xíʼún tá xi̱ndakanixi̱níún ña̱ va̱ʼaní íyoún.
Soo yóʼó ni̱ka̱ʼún xíʼi̱n: ‘Va̱ása kuniso̱ʼi̱’.
Saá kéʼún nda̱a̱ tá loʼovíún,
nda̱a̱ ni iin yichi̱ kǒo kándíxaún ña̱ káʼi̱n.
22 Kixi ta̱chí ndakiʼinña ndiʼi na̱ pastor na̱ kúúmiíún,
ta na̱ ta̱ni̱ún na̱ xi̱kuni̱níún xi̱xiniún ndakiʼinnana ku̱ʼu̱nna inka ñuu.
Tasaá kukaʼanní nu̱ún ta ndakava-iniún xa̱ʼa̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ kixi nu̱ún.
23 Yóʼó ñá íyo chí Líbano,
ñá íyo chi̱ʼyo̱ tañu tú cedro,
ndeéní tanaún tá ná kixaa̱ tu̱ndóʼo nu̱ún,
xo̱ʼvi̱níún nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe”.
24 “‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi Jehová, ni yóʼó ta̱ Conías* se̱ʼe ta̱ Jehoiaquim, ta̱ kúú rey chí Judá ná koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo seʼe̱* ña̱ xíniñúʼi̱ ña̱ chikai̱ sello ña̱ ndíkaa̱ chí ndaʼa̱ kúaʼi̱, tavávai̱ yóʼó ndaʼíi̱. 25 Ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ kúni̱ kaʼní yóʼó, ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ yíʼviún xíniún, ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ na̱ caldeo. 26 Chindaʼíi̱ yóʼó xíʼin siʼún ñá sa̱káku yóʼó nu̱ú iin ñuʼú nu̱ú kǒo níkakundó ta kán kuvindó. 27 Ta na̱yóʼo nda̱a̱ ni loʼo va̱ása ndikókana nu̱ú ñuʼú ña̱ kúni̱na ndikóna nu̱ú.
28 ¿Á nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ki̱si láʼví ña̱ nda̱a̱ ni loʼo va̱ása ndáyáʼvi saá íyo ta̱ Conías,
iin ki̱si ña̱ kǒo kúni̱na?
¿Nda̱chun sa̱kánanara chí ni̱nu xíʼin ndiʼi na̱ se̱ʼera
ta chi̱ndaʼánana ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ása xíni̱na?’.
29 Ndóʼó na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú, kuniso̱ʼondó* ña̱ káʼa̱n Jehová.
30 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
‘Ndakaʼyindó ki̱vi̱ ta̱ ta̱a yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱ kǒo se̱ʼe,
ta koora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱a ta̱ kǒo kana vií ña̱ kéʼé ndiʼi tiempo ña̱ kutakura;
saáchi nda̱a̱ ni iin na̱ se̱ʼera va̱ása kuchiñuna
kundoona nu̱ú trono ta̱ David ta kaʼndachíñu tukuna nu̱ú na̱ ñuu Judá’”.
23 “Ndáʼviní na̱ pastor na̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ ndikachi* tí ndái̱ ta táxínnarí ku̱a̱ʼa̱nrí”, káchi Jehová.
2 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel contra na̱ pastor na̱ ndáa na̱ ñui̱: “Ndóʼó ta̱xín ndiʼindó ndikachi sa̱na̱i̱ ta ni̱ta̱ni̱* ndiʼirí ku̱a̱ʼa̱nrí ta kǒo níxindaandórí”.
“Xa̱ʼa̱ ña̱kán taxii̱ castigo ndaʼa̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéndó”, káchi Jehová.
3 “Tasaá ndakayai̱ ndiʼi ndikachi sa̱na̱i̱ tí chi̱ndaʼíi̱ ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu ta ndikórí kaxí tukurí yita* ña̱ xi̱xaxírí, ku̱i̱na̱rí ta ku̱a̱ʼání xa̱a̱rí koorí. 4 Ta taxii̱ na̱ pastor na̱ ndixa kundaarí. Va̱ása yi̱ʼvíkarí ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kuma̱ní nu̱úrí”, káchi Jehová.
5 “Kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ ti̱xin veʼe ta̱ David taxii̱ ña̱ ná kana iin ta̱ xa̱a̱ koo rey ta nda̱kúní kaʼndachíñura. Kaʼndachíñu iin ta̱ rey, ndíchiní koora ta nina ña̱ nda̱kú keʼéra xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú. 6 Tá ná kaʼndachíñura ka̱ku na̱ ñuu Judá ta na̱ ñuu Israel va̱ʼaní kundoona. Ta siaʼa kúú ña̱ kunaníra: Jehová táxira ña̱ nda̱kú koo iniyó”.
7 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán xa̱a̱ ku̱yatin kixaa̱ ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ va̱ása ka̱ʼa̱nkana: ‘Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku, ta̱ ta̱vá na̱ ñuu Israel chí Egipto’. 8 Nu̱úka ña̱yóʼo ka̱ʼa̱nna: ‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku, ta̱ sa̱ndándikó na̱ se̱ʼe ta̱ Israel na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱ndoo nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí norte ta saátu nu̱ú ndiʼika ñuʼú nu̱ú chi̱ndaʼíi̱na ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱ndoona’. Ta na̱kán kundoona nu̱ú ñuʼúna”.
9 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱nra xíʼin na̱ profeta:
Cha̱chi ndiʼi níma̱i̱.
Kísi ndiʼi lekei̱.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱a ta̱ ni̱xi̱nii saá íyoi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱a ta̱ xíʼi ku̱a̱ʼání vino,
xa̱ʼa̱ Jehová kúú ña̱ íyoi̱ saá, ta saátu xa̱ʼa̱ tu̱ʼun yi̱i̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra.
10 Saáchi nu̱ú ñuʼú yóʼo íyoní na̱ kísi̱ xíʼin na̱ kǒo níti̱ndaʼa̱ xíʼinna;
ñuʼú kúsuchíní-iniña xa̱ʼa̱ chiʼña ña̱ nda̱kiʼinña
ta yita ña̱ íyo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ni̱yi̱chi̱ña.
Kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xíniñúʼuna ndee̱ ña̱ kúúmiína ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼin inkana.
11 “Na̱ profeta ta saátu na̱ su̱tu̱ ku̱yaku̱a̱na.*
Ta nda̱a̱ ini veʼi̱ nda̱ni̱ʼíi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna”, káchi Jehová.
12 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, yichi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nna ndiʼvíní* kooña ta naaní kooña;
chindaʼánana ta ko̱yona.
Chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úna ku̱i̱ya̱ ña̱ ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna”, káchi Jehová.
13 “Saáchi xi̱nii̱ ña̱ kininí íyo ña̱ kéʼé na̱ profeta na̱ ñuu Samaria.
Ña̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱, kuenta ña̱ Baal kúúña
ta sákuxíkana na̱ ñui̱ Israel.
14 Xi̱nii̱ ña̱ kininí íyo ña̱ kéʼé na̱ profeta ñuu Jerusalén.
Kísi̱na xíʼin na̱ kǒo níti̱ndaʼa̱ xíʼinna ta nina ña̱ vatá* káʼa̱nna.
Chíndeétáʼanna xíʼin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ta kǒo ndíkó-inina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna.
Nu̱ú yi̱ʼi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ xi̱ndoo ñuu Sodoma saá íyona,
ta na̱ ndóo ñuu yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ xi̱ndoo ñuu Gomorra saá íyona”.
15 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel contra na̱ profeta:
“Taxii̱ ña̱ ná kaxína yu̱ku̱ o̱va̱
ta koʼona ti̱kui̱í tá kúúmií veneno.
Saáchi na̱ profeta ñuu Jerusalén, iníí ñuu yóʼo sánáʼa̱na ña̱ vatá”.*
16 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Kǒo kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n na̱ profeta xíʼinndó.
Na̱ sándaʼvi ndóʼóva kúúna.
Visión ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó níma̱ miívana kánaña
ta su̱ví Jehová níka̱ʼa̱nña xíʼinna.
17 Ndákundeéna káʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin na̱ kǒo íxato̱ʼó yi̱ʼi̱:
‘Jehová káʼa̱nra: “Va̱ʼaní kundoondó ta kǒo kundi̱ʼi-inindó”’.
Ta káʼa̱nna xíʼin ndiʼi na̱ so̱ʼoní:*
‘Kǒo ni iin tu̱ndóʼo kixi nu̱úndó’.
18 ¿Ndáana kúú na̱ xa̱a̱ nda̱kutáʼan xíʼin na̱ migo Jehová na̱ va̱ʼaní kítáʼan xíʼinra ña̱ va̱ʼa kunina ta kuniso̱ʼona tu̱ʼunra?
¿Ndáana kúú na̱ va̱ʼaní xíniso̱ʼo ña̱ káʼa̱nra?
19 Kotondó, ña̱ sáa̱ Jehová kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱chí ña̱ ndeéní káni;
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱chí ña̱ káva̱ saá keʼéña nuuña xi̱ní na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini.
20 Nda̱a̱ ná xi̱nu ña̱ kúni̱ Jehová keʼéra xíʼin ndiʼi níma̱ra ta saátu nda̱a̱ tá ná sandíʼira keʼéraña, saá kúú ña̱ va̱ása sa̱a̱kara.
Ndóʼó kunda̱a̱ va̱ʼa inindó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ki̱vi̱ so̱ndíʼi.
21 Yi̱ʼi̱ kǒo níchindaʼíi̱ na̱ profeta, soo na̱kán xínuna ni̱xa̱ʼa̱nna.
Kǒo níka̱ʼi̱n xíʼinna, soo na̱kán ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kuu.
22 Soo tá níxi̱kitáʼanna xíʼin na̱ migoi̱ na̱ va̱ʼaní kítáʼan xíʼi̱n,
chindeétáʼanvana xíʼin na̱ ñui̱ ña̱ kuniso̱ʼona ña̱ káʼi̱n
ta sandákoona yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ki̱ʼinna ku̱a̱ʼa̱nna xíʼin ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna”.
23 “Yi̱ʼi̱ kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ xíto ña̱ʼa ña̱ kúu yatin xíʼin ña̱ kúu xíkání”, káchi Jehová.
24 “¿Á íyo iin nu̱ú kivi koose̱ʼé* iin ta̱a nu̱ú kǒo kivi kunii̱ra?”, káchi Jehová.
“¿Á su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ xíto ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví xíʼin ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo?”, káchi Jehová.
25 “Na̱ profeta na̱ xíniñúʼu ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá, xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ káʼa̱nna ‘Íyo iin ña̱ ni̱xa̱níi̱, íyo iin ña̱ ni̱xa̱níi̱’. 26 ¿Nda̱a̱ ama sandákoo na̱ profeta yóʼo ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ vatá? Na̱ profeta yóʼo káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ vatá ña̱ ñúʼu níma̱na. 27 Xa̱ʼa̱ ña̱ nátúʼunna xa̱ʼa̱ xa̱ni ña̱ ni̱xa̱nína xíʼin inkana, kúni̱na ña̱ ná nandóso-ini na̱ ñui̱ xa̱ʼa̱ ki̱víi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva na̱ndóso-ini na̱ yivána xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ku̱a̱chi ña̱ Baal. 28 Na̱ profeta na̱ kúúmií iin xa̱ni, ná natúʼunna xa̱ʼa̱ña; soo na̱ kúúmií tu̱ʼi̱n, viíní ná ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n”.
“Saáchi, ¿á inkáchi íyo xe̱ʼe̱* xíʼin trigo?”, káchi Jehová.
29 “¿Á su̱ví nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼu̱ saá íyo tu̱ʼi̱n, ta íyotuña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo martillo ña̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ kavá?”, káchi Jehová.
30 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, yi̱ʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ profeta na̱ násama tu̱ʼi̱n ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ñui̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ miína”, káchi Jehová.
31 “Yi̱ʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ profeta, káchi Jehová, na̱ xíniñúʼu yáa̱na* ña̱ ka̱ʼa̱nna ‘Ta̱kán káchira’”.
32 “Yi̱ʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ profeta na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ xa̱ni ña̱ vatá, káchi Jehová, na̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xa̱nína ta sákuxíkana na̱ ñui̱ xíʼin ña̱ vatá ña̱ káʼa̱nna ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nuní kúnina”.
“Soo su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níchindaʼána ta kǒo chiñu níxaʼndai̱ nu̱úna. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ʼa keʼéna xíʼin na̱ ñuu yóʼo”, káchi Jehová.
33 “Tá iin na̱ ñuu, iin na̱ profeta á iin na̱ su̱tu̱ ná nda̱ka̱tu̱ʼunna yóʼó ‘¿Ndáaña kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení?’,* yóʼó xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna ‘“Ndóʼó kúú ña̱ʼa ña̱ ve̱ení yóʼo, ta sandákoovai̱ ndóʼó”, káchi Jehová’. 34 Tá iin na̱ profeta, iin na̱ su̱tu̱ á iin na̱ ñuu ná ka̱ʼa̱nna ‘Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun Jehová ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení’, taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ yiví kán xíʼin na̱ veʼena. 35 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n iin tá iin ndóʼó xíʼin na̱ ñanindó ta saátu xíʼin na̱ táʼanndó: ‘¿Ndáaña nda̱kuiin Jehová? ¿Ndáaña ni̱ka̱ʼa̱n Jehová?’. 36 Soo va̱ása ka̱ʼa̱nkandó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Jehová ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení, saáchi ña̱ káʼa̱n miíndó kúú ña̱ʼa ña̱ ve̱ení, ta ndóʼó na̱samandó tu̱ʼun Ndióxi̱ ta̱ táku, Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel ta̱ kúú Ndióxi̱yó.
37 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼún xíʼin ta̱ profeta: ‘¿Ndáaña ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼún? ¿Ndáaña nda̱kuiin Jehová? 38 Tá ndóʼó ndákundeéndó káʼa̱nndó “Tu̱ʼun Jehová íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení”, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Xa̱ʼa̱ ña̱ ndákundeéndó káʼa̱nndó ‘Tu̱ʼun Jehová íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení’ ni xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó ‘Va̱ása ka̱ʼa̱nkandó “Tu̱ʼun Jehová íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení”’. 39 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndaniʼii̱ ndóʼó ta xíkání katai̱ ndóʼó ku̱ʼu̱nndó nu̱úi̱, miíndó ta saátu ñuu ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 40 Ta yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úndó ta kukaʼanní nu̱úndó ndiʼi tiempo, ta kǒo na̱ nandóso-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”’”.
24 Tasaá ni̱na̱ʼa̱ Jehová u̱vi̱ canasta tí higo nu̱úi̱ ta ndítaña chí nu̱ú templo Jehová. Ña̱yóʼo ku̱uña tá xa̱a̱ nda̱kiʼin ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta̱ Jeconías* se̱ʼe ta̱ Jehoiaquim ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, ta saátu ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá, na̱ xi̱xini̱ ixava̱ʼa ku̱a̱ʼá ña̱ʼa xíʼin na̱ xi̱keʼé ña̱ʼa xíʼin ka̱a; nda̱kiʼinrana chí ñuu Jerusalén ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia. 2 Ini iin canasta xi̱ñuʼu higo tí va̱ʼaní, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo higo tí nu̱ú kána saá ni̱xi̱yorí; soo ini inka canasta xi̱ñuʼu higo tí ni loʼo va̱ása va̱ʼa, tí kǒo kívi kaxína.
3 Tasaá ni̱nda̱ka̱tu̱ʼun Jehová yi̱ʼi̱: “Jeremías, ¿ndáaña xítoún?”. Ta yi̱ʼi̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinra: “Ku̱a̱ʼání higo xítoi̱; higo tí va̱ʼa, va̱ʼanívarí. Soo higo tí va̱ása va̱ʼa, ni loʼo va̱ása va̱ʼarí, xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo kívi kaxínarí”.
4 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: 5 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo higo tí va̱ʼaní yóʼo, saá koo na̱ xi̱ndoo ñuu Judá nu̱úi̱, na̱ chi̱ndaʼíi̱ ku̱a̱ʼa̱n kundoo nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo. 6 Kiʼin va̱ʼi̱ kuenta xíʼin ña̱ kéʼéna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miína, ta taxii̱ ña̱ ná ndikóna nu̱ú ñuʼú yóʼo. Sakúaʼnui̱na ta va̱ása sandúvai̱na; chiʼii̱na ta va̱ása tuʼi̱nna. 7 Chikai̱ níma̱na ña̱ ná kuni̱na kuxini̱na yi̱ʼi̱, ta ná kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. Na̱kán koona na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱na, saáchi ndikóna nu̱úi̱ xíʼin ndiʼi níma̱na.
8 ”’Soo ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ higo tí nda̱a̱ ni loʼo va̱ása va̱ʼa, tí kǒo kívi kaxína: “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo tíyóʼo saá koo ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá nu̱úi̱, saátu na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu xíʼin ndiʼika na̱ ñuu Jerusalén na̱ ni̱ndo̱o ndóo ñuu yóʼo ta saátu ndiʼi na̱ ndóo chí ñuu Egipto. 9 Ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo kundasína kuninana xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ chindaʼíi̱ nu̱úna, ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼinna, kuniñúʼuna tu̱ndóʼo ña̱ ndo̱ʼona tá ná ka̱ʼa̱nna xíʼin inkana, kusi̱kindaanana ta sakúisochiʼñanana* ndiʼi lugar nu̱ú ná chindaʼíi̱na ku̱ʼu̱nna. 10 Ta chindaʼíi̱ na̱ kuniʼi espada ku̱ʼu̱n sa̱tána, saátu koo kue̱ʼe̱ xíʼin so̱ko nu̱úna, nda̱a̱ ná kǒo kindo̱oka nda̱a̱ ni iinna nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na ta saátu ndaʼa̱ na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá”’”.
25 Tá xa̱a̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, ta xa̱a̱ iin ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia, ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Judá. 2 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ profeta Jeremías xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Judá xíʼin ndiʼi na̱ ndóo chí Jerusalén:
3 “Tá xa̱a̱ 13 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Josías se̱ʼe ta̱ Amón, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, iinsaá nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin (xa̱a̱ 23 ku̱i̱ya̱ kúúña) ndákundeé Jehová káʼa̱nra xíʼi̱n, ta tuku ta tuku káʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo; soo ndóʼó kǒo xíínndó kuniso̱ʼondó. 4 Tuku ta tuku xi̱chindaʼá Jehová na̱ profeta na̱ xi̱kachíñu nu̱úra ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱úndó, soo ndóʼó kǒo níkandíxandó ta ni kǒo níxiniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndó. 5 Na̱yóʼo xi̱kaʼa̱nna xíʼinndó: ‘Ixandó ña̱ ma̱ní, iin tá iinndó sandákoondó yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nndó xíʼin ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéndó; tasaá kúú ña̱ ndakundeéndó kundoondó nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ndó xíʼin ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá xa̱a̱ íyo ku̱a̱ʼání tiempo. 6 Kǒo kundiku̱nndó inkaka ndióxi̱, kǒo kachíñundó nu̱úña ta ni kǒo kuxítíndó nu̱úña, tasaá sasáa̱ndó yi̱ʼi̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼandó xíʼin ndaʼa̱ndó, saáchi tá ná keʼéndó ña̱yóʼo chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úndó’.
7 ”‘Soo ndóʼó kǒo níxiinndó kuniso̱ʼondó yi̱ʼi̱, káchi Jehová, saáchi miíndó ndu̱kú tu̱ndóʼo ña̱ ndo̱ʼondó, chi sa̱sáa̱ndó yi̱ʼi̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼandó ndasakáʼnundó’.
8 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: ‘“Xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiinndó kuniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó, 9 kanai̱ ndiʼi na̱ familia na̱ ndóo chí norte, káchi Jehová, kanai̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ káchíñu nu̱úi̱, ta na̱yóʼo kixina kanitáʼanna xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo yatin yóʼo. Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndóʼó ta ndiʼi na̱ ná kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kundasína kunina ndóʼó, kusi̱kindaana ndóʼó ta ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼa ñuundó. 10 Kǒo kuniso̱ʼokana ña̱ ndáʼyi̱ kóʼó* na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina, ta ni kǒo kuniso̱ʼokana ta̱chí ta̱ ti̱ndaʼa̱ ni ñá ti̱ndaʼa̱, ni ña̱ níʼi ña̱ ndíkona xíʼin molino ndaʼa̱,* ta kǒo kutuu̱nka lámpara. 11 Ta ñuʼú yóʼo ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼaña, ta na̱ ná kuniña yi̱ʼvínína, ta ndiʼi na̱ ñuu yóʼo 70 ku̱i̱ya̱ kachíñuna nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia”’.
12 ”‘Soo tá ná xi̱nu 70 ku̱i̱ya̱, taxii̱ castigo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ na̱ ñuu kán xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna, káchi Jehová, ta ndasai̱ ñuʼú na̱ caldeo iin ñuʼú yi̱chí nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa, tasaá kooña ndiʼi tiempo. 13 Saxínui̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n kundoʼo ñuʼú yóʼo, ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú libro yóʼo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías kundoʼo ndiʼi na̱ ñuu. 14 Saáchi ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xíʼin na̱ rey na̱ ndáyáʼviní, ndasanana na̱ káchíñundáʼvi nu̱úna; ta yi̱ʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ íxandi̱va̱ʼana xíʼin inkana’”.
15 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel xíʼi̱n: “Kiʼin copa vino ña̱ níʼii̱ yóʼo, nu̱ú ndíkaa̱ ña̱ sái̱ ta taxiña ná koʼo ndiʼi na̱ ñuu na̱ ná chindaʼíi̱ yóʼó ku̱ʼún nu̱ú. 16 Koʼona ta nda̱a̱ ndivandaana, ta keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ sána tá ná chindaʼíi̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼinna xíʼin espada”.
17 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ki̱ʼii̱n copa ña̱ níʼi Jehová ta ta̱xii̱ña xi̱ʼi ndiʼi na̱ ñuu na̱ chi̱ndaʼá Jehová yi̱ʼi̱ nu̱ú: 18 na̱ siʼna xi̱ʼi copa yóʼo kúú na̱ ñuu Jerusalén, ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá, na̱ rey xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, ña̱ va̱ʼa ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuuna ta na̱ ná kuni ña̱yóʼo yi̱ʼvínína, kusi̱kindaanana ta sakúisochiʼñanana,* nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ kúu vitin; 19 ta tándi̱ʼi xi̱ʼi ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto ña̱yóʼo, ta saátu ndiʼi na̱ ñuu, na̱ káchíñu nu̱úra, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, 20 ta saátu ndiʼika na̱ ñuu na̱ nda̱kutáʼan ndóo kán; ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Uz; ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú ñuʼú na̱ filisteo, Asquelón, Gaza, Ecrón, ta saátu ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí Asdod; 21 Edom, Moab xíʼin na̱ ammonita; 22 ndiʼi na̱ xáʼndachíñu chí Tiro, ndiʼi na̱ xáʼndachíñu chí Sidón xíʼin ndiʼi na̱ xáʼndachíñu chí isla ña̱ íyo chí mar; 23 na̱ ndóo chí Dedán, Temá, Buz ta saátu ndiʼi na̱ xáʼnda ixí* xa̱ʼa̱-sóʼo; 24 ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ árabe xíʼin na̱ xáʼndachíñu nu̱ú ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan ndóo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí; 25 ta saátu ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ndóo chí Zimrí, ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ndóo chí Elam xíʼin ndiʼi na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ medo; 26 ndiʼi na̱ xáʼndachíñu chí norte, na̱ ndóo yatin xíʼin na̱ ndóo xíká, iin tá iin na̱yóʼo xi̱ʼi copa, ta saátu ndiʼika na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo; ta ta̱ rey ñuu Sesac* kúú ta̱ koʼo copa yóʼo tá xa̱a̱ ndi̱ʼi xi̱ʼi ndiʼi na̱yóʼo.
27 “Ta xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Koʼondó, xi̱niindó, nduxanndó, nduvandó ta va̱ása ndako̱okandó saáchi chindaʼíi̱ na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó ña̱ kanitáʼanna xíʼinndó”’. 28 Soo tá kǒo xíínna ndakiʼinna copa ña̱ táxiún koʼona, xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: “Xíniñúʼu koʼovandóña. 29 Saáchi tá siʼnaka nu̱ú ñuu ña̱ níʼi ki̱víi̱ ná chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo, ¿á ka̱ku ndóʼó ta va̱ása ndakiʼinndó castigo?”’.
”‘Ndakiʼinvandó castigo, saáchi chindaʼíi̱ na̱ kuniʼi espada ña̱ ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú’, káchi Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
30 ”Ta xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo:
‘Nda̱a̱ nu̱ú súkun ndeéní nda̱ʼyi̱ Jehová,
ta nda̱a̱ lugar nu̱ú yi̱i̱ nu̱ú íyora kuniso̱ʼona ta̱chíra.
Ndeéní nda̱ʼyi̱ra contra lugar nu̱ú ni̱xi̱yora.
Nda̱ʼyi̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ xáñi̱* tí uva,
ta katara iin yaa xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱chiñura ka̱nitáʼanra xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú’.
31 ‘Nda̱a̱ nu̱ú xíkání nu̱ú ñuʼú kuniso̱ʼona ndeéní ni̱ʼi,
chi Jehová kúúmiíra ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱ ñuu.
Miíra ndatiin ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú.
Ta ndataxira ndiʼi na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kaʼnínana xíʼin espada’, káchi Jehová.
32 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
‘Kotondó, xa̱a̱ ki̱xáʼa tu̱ndóʼo ta iin tá iin ñuu yáʼaña ku̱a̱ʼa̱nña,
ta nda̱a̱ táʼví ña̱ xíkání ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú ndakiʼinna castigo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo sa̱vi̱ xíʼin ta̱chí ña̱ ndeéní káni.
33 ”’Ta na̱ ná kuvi ixaa Jehová ki̱vi̱ kán, kundoona iníísaá nu̱ú ñuʼú. Kǒo ni iin na̱ kusuchí-ini xa̱ʼa̱na, va̱ása ndakayanana ta ni va̱ása sandúxu̱nnana. Xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo si̱ʼví ña̱ ndóo nu̱ú ñuʼú’.
34 Ndóʼó na̱ pastor, kuakundó ta nda̱ʼyi̱ kóʼóndó.
Ndóʼó na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi* tí va̱ʼaní náʼa̱, keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼérí tá chíchirí xíʼin ñuʼú,
saáchi xa̱a̱ ki̱xaa̱ tiempo ña̱ kaʼnína ndóʼó ta ta̱ni̱ndó* ku̱ʼu̱nndó
ta ko̱yondó nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo ki̱si ña̱ yaʼviní.
35 Na̱ pastor kǒo nu̱ú kivi kununa ku̱ʼu̱nna,
ta na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi tí va̱ʼaní náʼa̱, va̱ása ka̱kuna.
36 Kuniso̱ʼondó. Ndáʼyi̱ kóʼó* na̱ pastor
ta xákuní na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi tí va̱ʼaní náʼa̱
saáchi Jehová sándiʼi-xa̱ʼa̱ra yitana.*
37 Nu̱ú va̱ʼaní xi̱ndoona ta va̱ása níxi̱yiʼvína kǒoka na̱ ndóo
ta ndiʼi ña̱yóʼo ku̱uña xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní sáa̱ Jehová.
38 Sa̱ndákoora nu̱ú ni̱xi̱yora nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ndikaʼa* tí yúta̱,*
saáchi ñuʼúna ni̱xa̱a̱ña ndu̱uña ña̱ yíʼviní inkana xínina,
xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱niñúʼura espada ña̱ xa̱ʼníra ku̱a̱ʼánína
ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱sa̱a̱níra xíʼinna”.
26 Tá sa̱kán ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías ta̱ rey ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Kúáʼan ta kundichiún chí yéʼé veʼe Jehová ta ka̱ʼún xíʼin* ndiʼi na̱ yiví na̱ ke̱e ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá, na̱ va̱xi chí veʼe Jehová ña̱ ndasakáʼnunara.* Ka̱ʼa̱n xíʼin ndiʼina xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún; kǒo kasi yuʼún xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin tu̱ʼun. 3 Sana kuniso̱ʼovana ta iin tá iinna sandákoona yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ki̱ʼinna ku̱a̱ʼa̱nna, tasaá kǒo chindaʼákai̱ tu̱ndóʼo ña̱ nda̱kanixi̱níi̱ chindaʼíi̱ nu̱úna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna. 4 Ka̱ʼa̱n xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Tá ndóʼó kǒo xíínndó kuniso̱ʼondó ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ta ni kǒo ndíku̱nndó ley ña̱ xa̱a̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó, 5 ni va̱ása xíniso̱ʼondó tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ profeta na̱ káchíñu nu̱úi̱, na̱ xa̱a̱ tuku ta tuku chíndaʼíi̱ nu̱úndó soo ni saá kǒo xíínndó kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nna, 6 saá kúú ña̱ nandóso-inii̱ xa̱ʼa̱ veʼe yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ xíʼin Siló, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuu yóʼo ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼoña tá ná chikaa̱na chiʼña inkana’”’”.
7 Na̱ su̱tu̱, na̱ profeta xíʼin ndiʼi na̱ ñuu xi̱niso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías ña̱yóʼo chí veʼe Jehová. 8 Tá sa̱ndíʼi ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra ña̱ ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu, ndi̱ku̱n saá na̱ su̱tu̱, na̱ profeta xíʼin ndiʼi na̱ ñuu ti̱innara ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ta̱ kuvi kúúvaún. 9 ¿Nda̱chun xi̱niñúʼún ki̱vi̱ Jehová ña̱ ni̱ka̱ʼún ‘Veʼe yóʼo kundoʼoña nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo Siló ta ñuu yóʼo ndiʼi-xa̱ʼa̱ña ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña’?”. Ta ndiʼi na̱ ñuu ni̱ka̱va̱nduuna ta̱ Jeremías chí veʼe Jehová.
10 Tá ku̱ndaa̱-ini na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá xa̱ʼa̱ tu̱ʼun yóʼo, ke̱ena chí veʼe* ta̱ rey ta ni̱xa̱ʼa̱nna chí veʼe Jehová ta xi̱kundoona chí nu̱ú íyo yéʼé xa̱á nu̱ú kíʼvina veʼe Jehová. 11 Na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ profeta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ ñuu: “Ta̱ ta̱a yóʼo xíniñúʼu kuvira, saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ xi̱niso̱ʼondó, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kixi iin tu̱ndóʼo káʼnu nu̱ú ñuu yóʼo”.
12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ ñuu: “Jehová kúú ta̱ chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kixi nu̱ú veʼe yóʼo ta saátu nu̱ú ñuu yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xa̱a̱ xi̱niso̱ʼondó. 13 Ña̱kán, vitin nasamandó ki̱ʼva ña̱ íyondó xíʼin ña̱ kéʼéndó ta kandíxandó ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó, tasaá kǒo chindaʼáka Jehová tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra kixi nu̱úndó. 14 Soo yi̱ʼi̱, ndaʼa̱vandó íyoi̱ ta kivi keʼéndó xíʼi̱n nda̱a̱ ndáaka ña̱ va̱ʼa túvi miívandó. 15 Soo kǒo kaka-inindó ña̱ tá ná kaʼníndó yi̱ʼi̱, miíndó, ñuu yóʼo xíʼin na̱ yiví na̱ ndóo yóʼo kuumiíndó ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ni̱íi̱ chi kǒo ku̱a̱chi kúúmiíi̱, saáchi mií Jehová kúú ta̱ chi̱ndaʼá yi̱ʼi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n ndiʼi ña̱ xa̱a̱ xi̱niso̱ʼondó”.
16 Tasaá, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu xíʼin ndiʼi na̱ ñuu ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ su̱tu̱ ta saátu xíʼin na̱ profeta: “Kǒo xíniñúʼu kuviví ta̱ ta̱a yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra, saáchi xíʼin ki̱vi̱ Jehová Ndióxi̱yó kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinyó”.
17 Ta saátu sava na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* nda̱kunditana ta ki̱xáʼana káʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu na̱ nda̱kutáʼan kán: 18 “Ta̱ Miqueas ta̱ ñuu Moréset, ta̱ xi̱kuu profeta tá tiempo ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ rey Ezequías ta̱ ñuu Judá, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Judá: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Taʼvína ñuu Sion nda̱a̱ táki̱ʼva táʼvína ñuʼú nu̱ú chíʼina,
ñuu Jerusalén ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña
ta xi̱kí nu̱ú níndichi templo kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin xi̱kí nu̱ú íyoní yitu̱n”’.
19 ”¿Á xa̱ʼní ta̱ rey Ezequías ta̱ ñuu Judá xíʼin ndiʼi na̱ ñuu kán ta̱ profeta Miqueas? ¿Á su̱ví ña̱ ke̱ʼéra kúú ña̱ ni̱yi̱ʼvíra xi̱nira Jehová ta ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová, ta Jehová kǒo níchindaʼákara tu̱ndóʼo ña̱ nda̱kanixi̱níra chindaʼára nu̱úna? Soo miíyó kúni̱yó chikaa̱yó miíyó nu̱ú iin tu̱ndóʼo káʼnu.
20 ”Ta saátu ni̱xi̱yo inka ta̱a ta̱ xi̱kuu profeta ta xi̱xiniñúʼura ki̱vi̱ Jehová ña̱ ka̱ʼa̱nra, ta̱yóʼo xi̱kuu ta̱ Uriya se̱ʼe ta̱ Semaya ta̱ ñuu Quiryat-Jearim, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías saátu íyo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra kundoʼo ñuu yóʼo xíʼin iníísaá país yóʼo. 21 Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ rey Jehoiaquim, ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ndakúní na̱ kítáʼan xíʼinra ta saátu ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, ta̱ rey Jehoiaquim nda̱kaxinra ña̱ kaʼníra ta̱ Uriya. Tá ku̱ndaa̱-ini ta̱ Uriya xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ni̱yi̱ʼvíra ta xi̱nura ku̱a̱ʼa̱nra chí Egipto. 22 Soo ta̱ rey Jehoiaquim chi̱ndaʼára ta̱ Elnatán se̱ʼe ta̱ Acbor xíʼin inkaka na̱ ta̱a ña̱ ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tára chí ñuu Egipto. 23 Na̱yóʼo ta̱vána ta̱ Uriya chí ñuu Egipto ta ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼinra nu̱ú ta̱ rey Jehoiaquim, ta ta̱yóʼo xa̱ʼnírara xíʼin espada ta sa̱ndúxu̱nnara nu̱ú ndúxu̱n na̱ nda̱ʼví”.
24 Soo ta̱ Ahicam se̱ʼe ta̱ Safán chi̱ndeétáʼanra xíʼin ta̱ Jeremías ta kǒo nítaxira ña̱ ndataxinara ndaʼa̱ na̱ ñuu ña̱ kaʼnínara.
27 Tá sa̱kán ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: ‘Katún yoʼo̱ sava yókó* ta chindósoúnnú si̱kíún.* 3 Tándi̱ʼi ka̱ʼún xíʼin ndiʼi na̱ ki̱xaa̱ ñuu Jerusalén ña̱ kotona ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá, ña̱ ná kuniʼinanú taxina ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Edom, ta̱ rey ñuu Moab, ta̱ rey na̱ ammonita, ta̱ rey ñuu Tiro xíʼin ta̱ rey ñuu Sidón. 4 Ka̱ʼa̱n xíʼinna ña̱ ná ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin na̱ rey na̱ káchíñuna nu̱ú:
”’“Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó xíʼin na̱ káchíñundó nu̱ú, káchi Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: 5 ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ íyoní ndeíi̱ ta ndakúníi̱ i̱xava̱ʼi̱ ñuʼú, na̱ yiví xíʼin kití tí íyo nu̱ú ñuʼú; ta ta̱xii̱ña ndaʼa̱ na̱ kúni̱ miíi̱ taxii̱ña ndaʼa̱. 6 Ta vitin nda̱taxii̱ ndiʼi ñuu yóʼo ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia ta̱ káchíñu nu̱úi̱; ta nda̱a̱ kití yukú nda̱taxii̱ ndaʼa̱ra ña̱ kachíñurí nu̱úra. 7 Ndiʼi na̱ ñuu kachíñuna nu̱ú miíra, nu̱ú se̱ʼera ta saátu nu̱ú na̱ se̱ʼeñánira nda̱a̱ ná kixaa̱ hora ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuura; tasaá ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xíʼin na̱ rey na̱ ndáyáʼviní ndasanara ta̱ kachíñundáʼvi nu̱úna’.
8 ”’”‘Tá na̱ ndóo iin ñuu loʼo á iin ñuu káʼnu va̱ása xíínna kachíñuna nu̱ú ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia ta ni kǒo xíínna kunúu yókóra si̱kína, castigo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu kán kúú ña̱ kuvina xíʼin espada, xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱, káchi Jehová, ta kuniñúʼi̱ ta̱yóʼo ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na’.
9 ”’”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n na̱ profeta, na̱ ndáku,* na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ xa̱ni, na̱ kéʼé magia á na̱ tási na̱ káʼa̱n ña̱yóʼo xíʼinndó: “Kǒo kachíñuvíndó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia”. 10 Saáchi ña̱ vatáva* kúú ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó ta tá ná kuniso̱ʼondó ña̱yóʼo, taxii̱ ña̱ ndakiʼinna ndóʼó ku̱ʼu̱nndó xa̱a̱ síín síín ñuu ta kán kuvivandó.
11 ”’”’Soo na̱ ñuu na̱ ná taxi ña̱ kunúu yókó ta̱ rey ñuu Babilonia si̱kína ta kachíñuna nu̱úra, taxii̱ ña̱ ná kindo̱ona nu̱ú ñuʼúna, káchi Jehová, ña̱ va̱ʼa chiʼina nu̱úña ta kundoona nu̱úña’”’”.
12 Ta saátu ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá: “Taxindó ña̱ ná kunúu yókó ta̱ rey ñuu Babilonia si̱kíndó ta kachíñundó nu̱ú miíra xíʼin nu̱ú na̱ ñuura, tasaá va̱ása kuvindó. 13 ¿Nda̱chun xíniñúʼu kuvi miíún ta saátu na̱ ñuún xíʼin espada, xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová kundoʼo na̱ kǒo xíín kachíñu nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia? 14 Kǒo kuniso̱ʼondó tá káʼa̱n na̱ profeta ña̱yóʼo ‘Ndóʼó kǒo kachíñuvíndó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia’, saáchi ña̱ vatáva kúú ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó.
15 ”‘Saáchi su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níchindaʼána, káchi Jehová; na̱yóʼo xíniñúʼuna ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá ta xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱yóʼo, miíndó ta saátu na̱ profeta na̱ káʼa̱n xíʼinndó taxii̱ ña̱ ná ta̱ni̱ndó* ku̱ʼu̱nndó ta kuvindó’”.
16 Ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ su̱tu̱ ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ ñuu: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Kǒo kuniso̱ʼondó tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ profeta xíʼinndó tá káʼa̱nna “Kotondó, si̱lóʼo kúma̱ní ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová ña̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Babilonia ndikóvaña”, saáchi ña̱ vatáva kúú ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó. 17 Kǒo kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nna xíʼinndó. Kachíñundó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia tasaá va̱ása kuvindó. ¿Nda̱chunví xíniñúʼu ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo? 18 Soo tá ndixa profeta kúúna ta tá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinna, ná ixaana ña̱ ma̱ní ka̱ʼa̱n-ndáʼvina xíʼin Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndakiʼinna ndiʼika ña̱ʼa ña̱ kíndo̱o veʼe Jehová ku̱ʼu̱n xíʼinna chí ñuu Babilonia, ni ña̱ ndóo veʼe* ta̱ rey ñuu Judá xíʼin ñuu Jerusalén’.
19 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel xa̱ʼa̱ nama̱,* Mar ña̱ cobre,* carro válí xíʼin inkaka ña̱ʼa ña̱ kíndo̱o ñuu yóʼo, 20 ña̱ va̱ása níndakiʼin ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia ku̱ʼu̱n xíʼinra, tá nda̱kiʼinra ta̱ Jeconías se̱ʼe ta̱ Jehoiaquim ta̱ kúú rey ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí Babilonia, ta saátu ndiʼika na̱ ta̱a na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ñuu Judá xíʼin ñuu Jerusalén; 21 ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kíndo̱o veʼe Jehová, veʼe ta̱ rey ñuu Judá xíʼin ñuu Jerusalén: 22 ‘“Ndakiʼinnaña ku̱ʼu̱n xíʼinna chí Babilonia ta kán kundooña nda̱a̱ ki̱vi̱ ná ndakaʼíi̱n xa̱ʼa̱ña, káchi Jehová. Tasaá ndakiʼii̱nña ta chindoo tukui̱ña lugar yóʼo”’”.
28 Mií ku̱i̱ya̱ saá, tá ki̱xáʼa ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá xáʼndachíñura, tá ku̱i̱ya̱ ku̱mí tí yo̱o̱ u̱ʼu̱n, ta̱ profeta Hananías se̱ʼe ta̱ Azur ta̱ ñuu Gabaón ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼi̱n chí yéʼé veʼe Jehová nu̱ú na̱ su̱tu̱ ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Sakúachii̱ yókó* ta̱ rey ñuu Babilonia. 3 Ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová ña̱ nda̱kiʼin ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí Babilonia, ti̱xin u̱vi̱ ku̱i̱ya̱ taxii̱ ña̱ ná ndikó tukuña lugar yóʼo’”. 4 “‘Ta taxitui̱ ña̱ ná ndikó ta̱ Jeconías se̱ʼe ta̱ Jehoiaquim ta̱ rey ñuu Judá, xíʼin ndiʼika na̱ ñuu Judá na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n chí ñuu Babilonia, káchi Jehová, saáchi sakúachii̱ yókó ta̱ rey ñuu Babilonia’”.
5 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ profeta Jeremías xíʼin ta̱ profeta Hananías nu̱ú ndiʼi na̱ su̱tu̱ ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu na̱ xi̱ndita chí yéʼé veʼe Jehová. 6 Ta̱ profeta Jeremías ka̱chira: “Saá koo. Ná keʼé Jehová ña̱yóʼo, ná saxínu Jehová ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼún kuu, ta ná taxira ndikó ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová ña̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Babilonia ta saátu ndiʼi na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 7 Soo ixaún ña̱ ma̱ní, kuniso̱ʼo ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún ta saátu ndiʼi na̱ ñuu ná kuniso̱ʼona ña̱ ka̱ʼi̱n. 8 Na̱ profeta na̱ xi̱ndoo tá ya̱chi̱ tá kúma̱níka kooyó profeta xi̱kaʼa̱nna ña̱ koo ku̱a̱chi, tu̱ndóʼo xíʼin kue̱ʼe̱ nu̱ú ku̱a̱ʼání país ta saátu nu̱ú ñuu náʼnu. 9 Tá iin na̱ profeta káʼa̱nna ña̱ vií kundoo na̱ yiví ta xínu ña̱ káʼa̱nna, saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ mií Jehová kúú ta̱ chi̱ndaʼá-ñaʼá”.
10 Tasaá ki̱ʼin ta̱ profeta Hananías yókó tú kánuu si̱kí* ta̱ profeta Jeremías ta sa̱kúachiranú. 11 Ta̱ Hananías ni̱ka̱ʼa̱nra nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ki̱ʼva saá sakúachii̱ yókó ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia ti̱xin u̱vi̱ ku̱i̱ya̱ ta tavái̱nú si̱kí ndiʼi na̱ ñuu’”. Ta ta̱ profeta Jeremías nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra.
12 Tándi̱ʼi sa̱kúachi ta̱ profeta Hananías yókó tú xi̱núu si̱kí ta̱ profeta Jeremías, saá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías: 13 “Kúáʼan ta ka̱ʼún xíʼin ta̱ profeta Hananías: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Iin yókó tú yitu̱nva kúú tú sa̱kúachiún soo keʼún iin yókó tú ka̱a nu̱ú túyóʼo”. 14 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Chinúi̱ iin yókó tú ka̱a si̱kí ndiʼi na̱ ñuu ña̱ va̱ʼa ná kachíñuna nu̱ú ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia, ta ta̱yóʼo kúú ta̱ kachíñuna nu̱ú. Ta nda̱a̱ kití yukú tí íyo chí yuku̱ ndataxii̱ ndaʼa̱ra”’”.
15 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ profeta Jeremías ña̱yóʼo xíʼin ta̱ profeta Hananías: “Hananías, ixaún ña̱ ma̱ní kuniso̱ʼo, su̱ví Jehová kúú ta̱ níchindaʼá yóʼó; sa̱ndáʼviún na̱ ñuu yóʼo xíʼin ña̱ vatá* ña̱ ni̱ka̱ʼún. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ku̱i̱ya̱ yóʼo kuviún saáchi chi̱kaún-ini na̱ ñuu ña̱ koona contra Jehová’”.
17 Ta tá yo̱o̱ u̱xa̱ ña̱ ku̱i̱ya̱ kán ni̱xi̱ʼi̱va ta̱ profeta Hananías.
29 Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun ña̱ va̱xi nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyi ta̱ profeta Jeremías, ña̱ carta yóʼo ke̱eña chí ñuu Jerusalén ta ku̱a̱ʼa̱nña chí Babilonia nu̱ú na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu,* nu̱ú na̱ su̱tu̱, nu̱ú na̱ profeta xíʼin nu̱ú ndiʼika na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼin ta̱ Nabucodonosor ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, 2 chi̱ndaʼáraña tá xa̱a̱ ndi̱ʼi ki̱ta ta̱ rey Jeconías chí ñuu Jerusalén, saátu siʼí ta̱ rey yóʼo, na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱úra, na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Jerusalén, na̱ xi̱xini̱ní keʼé ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ta saátu na̱ xi̱kachíñu xíʼin ka̱a. 3 Chi̱ndaʼára carta yóʼo ku̱a̱ʼa̱nña xíʼin ta̱ Elasá se̱ʼe ta̱ Safán ta saátu xíʼin ta̱ Guemarías se̱ʼe ta̱ Hilquías, na̱ chi̱ndaʼá ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱nna chí Babilonia nu̱ú ta̱ rey Nabucodonosor. Carta yóʼo xi̱kachiña:
4 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, xíʼin ndiʼi na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu na̱ ta̱vái̱ chí ñuu Jerusalén ta chi̱ndaʼíi̱na ku̱a̱ʼa̱nna chí Babilonia: 5 ‘Ixava̱ʼandó veʼe ta kundoondó iniña, chiʼindó yitu̱n ta kaxíndó ku̱i̱ʼi ña̱ kana ndaʼa̱nú. 6 Tindaʼa̱ndó ta koo se̱ʼeta̱andó xíʼin se̱ʼe-síʼindó; satíndaʼa̱ndó se̱ʼeta̱andó ta saátu se̱ʼe-síʼindó ña̱ va̱ʼa saátu na̱yóʼo ná koo se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina. Ku̱i̱na̱ndó kán ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼáníka ná koondó ta va̱ása loʼo kuití koondó. 7 Chikaa̱ndó ndee̱ ña̱ vií kundoondó ñuu nu̱ú chi̱ndaʼíi̱ ndóʼó ku̱a̱ʼa̱nndó ta ka̱ʼa̱nndó xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ña, saáchi tá va̱ʼa ná koo ñuu kán va̱ʼa kundoo miívandó. 8 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Kǒo taxindó ña̱ sandáʼvi na̱ profeta ndóʼó, ni na̱ ndáku* na̱ ndóo xíʼinndó ta ni va̱ása kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱ xa̱ni ña̱ kúúmiína. 9 Saáchi ‘xíniñúʼuna ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá* xíʼinndó. Su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níchindaʼána’, káchi Jehová”’”.
10 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Tá ná xi̱nu 70 ku̱i̱ya̱ ña̱ kundoondó chí Babilonia, yi̱ʼi̱ ndakaʼíi̱n xa̱ʼa̱ndó ta saxínuvai̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n ña̱ taxi tukui̱ ndikóndó ñuu yóʼo’.
11 ”‘Saáchi xa̱a̱ xíni̱va̱ʼavai̱ ndáaña kúú ña̱ kúni̱i̱ keʼíi̱ xa̱ʼa̱ndó, káchi Jehová. Kúni̱i̱ ña̱ vií ná kundoondó ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kundoʼondó. Ta kǒo kaka-inindó ña̱ ndakiʼinvandó iin ña̱ va̱ʼa chí nu̱únínu. 12 Ndóʼó kanandó yi̱ʼi̱, ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n ti̱xin oración ta yi̱ʼi̱ kuniso̱ʼovai̱ ndóʼó’.
13 ”‘Ndóʼó nandukúndó yi̱ʼi̱, ta ndani̱ʼívandó yi̱ʼi̱ saáchi nandukúndó yi̱ʼi̱ xíʼin ndiʼi níma̱ndó. 14 Ta taxivai̱ ña̱ ná ndani̱ʼíndó yi̱ʼi̱, káchi Jehová. Sandákutáʼi̱n ndiʼi ndóʼó na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu ta saátu ndiʼika lugar nu̱ú chi̱ndaʼíi̱ ndóʼó ku̱a̱ʼa̱nndó, káchi Jehová. Ta taxi tukui̱ ña̱ ná ndikóndó nu̱ú ñuʼú nu̱ú ta̱vái̱ ndóʼó’.
15 ”Soo ndóʼó ni̱ka̱ʼa̱nndó: ‘Jehová ta̱xira ña̱ ná kuumiíyó na̱ profeta chí Babilonia’.
16 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ rey ta̱ íyo nu̱ú trono ta̱ David ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo ñuu Jerusalén yóʼo, na̱ táʼanndó na̱ ta̱ʼán ndakiʼinna ku̱ʼu̱n xíʼinna inka ñuu: 17 ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: “Chindaʼíi̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ kanitáʼanna xíʼinna, koo so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱ nu̱úna, ta xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo higo tí ni̱ta̱ʼyi̱* tí kǒo kívi kaxína xa̱ʼa̱ ña̱ ni loʼo va̱ása va̱ʼakarí”’.
18 ”‘Chindaʼíi̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ña̱ kanitáʼanna xíʼinna, koo so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱ nu̱úna ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo kundasína kuninana, sakúisochiʼñanana,* ndakanda̱-inina* xíʼin ña̱ ndo̱ʼona, kusi̱kindaanana ta ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼinna ndiʼi ñuu nu̱ú chindaʼíi̱na ku̱ʼu̱nna, 19 saáchi na̱kán kǒo níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ profeta na̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱ ña̱ ná ka̱ʼa̱nna xíʼinna, na̱ tuku ta tuku xi̱chindaʼíi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱úna, káchi Jehová’.
”‘Soo ndóʼó kǒo níxiinndó kandíxandó’, káchi Jehová.
20 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová, ndiʼi ndóʼó na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu, ndóʼó na̱ ta̱vái̱ chí ñuu Jerusalén ta chi̱ndaʼíi̱ ndóʼó ku̱a̱ʼa̱nndó chí ñuu Babilonia. 21 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, xa̱ʼa̱ ta̱ Acab se̱ʼe ta̱ Colaya ta saátu xa̱ʼa̱ ta̱ Sedequías se̱ʼe ta̱ Maaseya, na̱ xíniñúʼu ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá xíʼinndó: ‘Ndataxii̱na ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta kuninu̱úndó ña̱ kaʼníra na̱yóʼo. 22 Ndiʼi na̱ ñuu Judá na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n chí ñuu Babilonia ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱yóʼo tá ná sakúisochiʼñana inkana, kachina: “Nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ta̱ Sedequías xíʼin ta̱ Acab saá ná keʼé Jehová xíʼún, na̱ xa̱ʼmi ta̱ rey ñuu Babilonia nu̱ú ñuʼu̱”. 23 Saáchi ke̱ʼéna iin ña̱ kaʼanní nu̱ú chí ñuu Jerusalén chi ni̱ki̱si̱na xíʼin ñá síʼi inka na̱ ta̱a, ta xi̱niñúʼuna ki̱víi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ vatá ña̱ kǒo níxaʼndai̱ chiñu nu̱úna ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱.
”’“Yi̱ʼi̱ xi̱nii̱ tá ke̱ʼéna ña̱yóʼo, ta yi̱ʼi̱ kúú testigo”, káchi Jehová’”.
24 “Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin ta̱ Semaya ta̱ ñuu Nehelam: 25 ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Chi̱ndaʼún carta ndaʼa̱ na̱ yiví na̱ ndóo chí ñuu Jerusalén, ndaʼa̱ ta̱ Sofonías se̱ʼe ta̱ Maaseya ta̱ kúú su̱tu̱ ta saátu ndaʼa̱ ndiʼika na̱ su̱tu̱. Ña̱yóʼo xi̱kachiña: 26 ‘Jehová nda̱kaxinra yóʼó ña̱ ndakiʼún koún su̱tu̱ nu̱ú ta̱ Jehoiadá ta kiʼún kuenta xíʼin veʼe Jehová, tasaá kotoún ndáa na̱ sána kúú na̱ kéʼé nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ profeta ta katúnna xíʼin yitu̱n; 27 tá saá, ¿nda̱chun ta̱ʼán taxiún castigo ndaʼa̱ ta̱ Jeremías ta̱ ñuu Anatot, ta̱ káʼa̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ kuu nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ profeta? 28 Saáchi nda̱a̱ chi̱ndaʼára na̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼinndi̱ chí Babilonia: “Ku̱a̱ʼáníva tiempo ya̱ʼa. Ixava̱ʼandó veʼe ta kundoondó iniña, chiʼindó yitu̱n ta kaxíndó ku̱i̱ʼi ña̱ kana ndaʼa̱nú”’”’”.
29 Tá ka̱ʼvi ta̱ su̱tu̱ Sofonías ña̱ káʼa̱n carta yóʼo nu̱ú ta̱ Jeremías, 30 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 31 “Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼa̱ ta̱ Semaya ta̱ ñuu Nehelam: “Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Semaya xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ kuu ta su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ níchindaʼára ta xi̱kuni̱ra ña̱ ná kandíxandó ña̱ vatá ña̱ káʼa̱nra, 32 ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Taxii̱ castigo ndaʼa̱ ta̱ Semaya ta̱ ñuu Nehelam ta saátu ndaʼa̱ na̱ se̱ʼera. Nda̱a̱ ni iin na̱ ta̱a na̱ veʼera va̱ása ka̱kuna; ta kǒo kunikara ña̱ va̱ʼa ña̱ keʼíi̱ xa̱ʼa̱ na̱ ñui̱, káchi Jehová, saáchi chi̱kaa̱ra-ini na̱ ñuu ña̱ koona contra yi̱ʼi̱ Jehová’”’”.
30 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Nu̱ú iin libro kaʼyiún ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼi̱n xíʼún. 3 Saáchi “xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ ndakayai̱ ndiʼi na̱ ñui̱ Israel xíʼin na̱ ñui̱ Judá na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu, káchi Jehová, taxii̱ ña̱ ná ndikóna nu̱ú ñuʼúna ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ta kuenta miína koo tukuña”’”.
4 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin na̱ ñuu Israel ta saátu xíʼin na̱ ñuu Judá.
5 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Ndóʼó xíniso̱ʼondó ña̱ ndáʼyi̱ kóʼóna* xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina;
nina na̱ yíʼviva kúúndó ta va̱ása va̱ʼa ndóondó.
6 Ixandó ña̱ ma̱ní nda̱ka̱tu̱ʼunndó á kivi kaku se̱ʼe iin ta̱a.
Tá saá, ¿nda̱chun xítoi̱ ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ndakúní ña̱ tíinndaana ti̱xinna
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe?
¿Nda̱chun ku̱yaa ndiʼi nu̱úna?
7 Kininí koo ki̱vi̱ kán.
Kǒo inka ña̱ koo táki̱ʼva íyo ña̱yóʼo.
Tiempo kán xo̱ʼvi̱ní* ta̱ Jacob.
Soo ka̱kuvara”.
8 “Ta ki̱vi̱ kán ka̱ʼnu̱i̱ yókóún* ta va̱ása kunúukanú si̱kíún* ta kaʼnda savai̱ yoʼo̱ ña̱ núʼniún, káchi Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel; va̱ása kachíñundáʼvikara* nu̱ú na̱ ke̱e inka ñuu. 9 Na̱kán kachíñuna nu̱ú Jehová Ndióxi̱na ta saátu nu̱ú ta̱ David ta̱ kúú rey nu̱úna, ta̱ taxii̱ ña̱ kaʼndachíñura nu̱úna”.
10 “Ta yóʼó ta̱ Jacob ta̱ káchíñu nu̱úi̱, va̱ása yi̱ʼvíún, káchi Jehová,
va̱ása yi̱ʼvíníún Israel.
Saáchi ni xíkání íyoún sakǎkuvai̱ yóʼó,
ta saátu ndiʼi na̱ se̱ʼún na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu.
Ta̱ Jacob ndikóvara ta va̱ása kundi̱ʼi-inira,
va̱ʼaní koora ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ sayíʼvi-ñaʼá”.
11 “Saáchi yi̱ʼi̱ íyovai̱ xíʼún ña̱ va̱ʼa sakǎkui̱ yóʼó, káchi Jehová.
Soo sandíʼi-xa̱ʼa̱vai̱ ndiʼi ñuu nu̱ú chi̱ndaʼíi̱ yóʼó ku̱a̱ʼún;
soo va̱ása sandíʼi-xa̱ʼa̱víi̱ yóʼó.
Ndakiʼinvaún consejo* ña̱ xíniñúʼu ndakiʼún;
ña̱ taxii̱ kúúva castigo ndaʼún”.
12 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Kǒo kivi ndaʼa nu̱ú tu̱kue̱ʼún.
Kǒo ta̱tánña.
13 Kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ ndakiʼin tu̱ʼún,
va̱ása kivi ndaʼa ndi̱ʼi táʼyi ña̱ ka̱na ku̱ñún.
Kǒo ña̱ kivi sandáʼa yóʼó.
14 Ndiʼi na̱ ta̱ni̱ún na̱ xi̱kuni̱ní xi̱xini yóʼó na̱ndósova-inina xa̱ʼún.
Va̱ása nándukúkana yóʼó.
Saáchi ka̱nii̱ yóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó,
ta ta̱xii̱ castigo ndaʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ yiví na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini,
xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼviún ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼún.
15 ¿Nda̱chun káʼa̱nkúáchiún* xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ ndóʼún?
Va̱ása sandákoovíún ña̱ xo̱ʼvi̱ún.
Ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo xíʼún xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún
ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼún.
16 Ña̱kán taxii̱ ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi na̱ kánitáʼan xíʼún,
ta ndiʼi na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ndakiʼinnana ku̱ʼu̱nna kundoona inka ñuu.
Na̱ kíndaa ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún kindaana ña̱ʼana,
ta ndiʼi na̱ íxakuíʼná ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún ixakuíʼnána ña̱ʼana”.
17 “Soo taxi tukui̱ ña̱ va̱ʼa ná kuniún ta sandáʼi̱ nu̱ú tu̱kue̱ʼún, káchi Jehová,
ni ni̱ka̱ʼa̱nvana xa̱ʼún ña̱ ni̱ndo̱ondaʼún tá ka̱china:
‘Sion, ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iinna ndíʼi̱-ini xa̱ʼa̱’”.
18 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Ndakayai̱ ndiʼi na̱ xi̱ndoo veʼe válí ta̱ Jacob na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu,
ta kundáʼvi-inii̱ kunii̱ tabernáculo ña̱ kúúmiína.
Ndasava̱ʼa tukuna ñuuna chí koʼndo nu̱ú ni̱xi̱yoña
ta veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási kundichiña nu̱ú xi̱ndichiña.
19 Ta kutaku̱ iniña ña̱ ndeéní xítana ña̱ táxina tíxa̱ʼvi ta xáku̱na xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina.
Va̱ása loʼo kuití koona chi taxii̱ ña̱ ku̱i̱na̱na;
taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání koona,* ta kundayáʼvinína.
20 Na̱ se̱ʼera koona nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yona tá ya̱chi̱,
ta ndiʼi na̱ ñuura ndiʼi tiempo koona nu̱úi̱.
Miíi̱ xíni̱ ndáaña keʼíi̱ xíʼin na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼinna.
21 Ta̱ ndáyáʼviní ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úna koora iin ta̱ táʼan miína,
ta ti̱xin na̱ ñuu miína kana ta̱ kaʼndachíñu nu̱úna.
Yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná kuyatinra ta ta̱kán kuyatinvara nu̱úi̱”.
“Saáchi tá ná kǒo keʼíi̱ ña̱yóʼo, ¿ndáana kúú na̱ ndakú koo ini ña̱ kuyatinna nu̱úi̱?”, káchi Jehová.
22 “Ta ndóʼó koondó na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱ndó”.
23 Kotondó, ña̱ sáa̱ Jehová kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱chí ña̱ ndeéní káni,
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱chí ña̱ káva̱ saá keʼéña nuuña xi̱ní na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini.
24 Nda̱a̱ ná xi̱nu ña̱ kúni̱ Jehová keʼéra xíʼin ndiʼi níma̱ra ta saátu nda̱a̱ tá ná sandíʼira keʼéraña, saá kúú ña̱ va̱ása sa̱a̱kara.
Ndóʼó kunda̱a̱ va̱ʼa inindó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ki̱vi̱ so̱ndíʼi.
31 “Tiempo kán, káchi Jehová, yi̱ʼi̱ xa̱i̱ koi̱ Ndióxi̱ ndiʼi na̱ familia na̱ ñuu Israel ta na̱yóʼo koona na̱ ñui̱”.
2 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ni̱na̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa íyo inii̱ xíʼin na̱ yiví na̱ kǒo níxaʼnína xíʼin espada,
tá xíka na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ndakindee̱na”.
3 Nda̱a̱ xíká ki̱ta Jehová nu̱úi̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n:
“Ni̱kuʼvi̱ní-inii̱ xi̱nii̱ yóʼó ta ndiʼi tiempo kuʼvi̱-inii̱ kunii̱ yóʼó.
Ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ ka̱nai̱ yóʼó ña̱ kixiún nu̱úi̱ chi ndixaní kúʼvi̱-inii̱* xínii̱ yóʼó.
4 Sandáʼa tukui̱ yóʼó ta xa̱a̱ tukún koún iin ñuu.
Yóʼó ñá loʼo kúa̱an ñuu Israel, ndakiʼin tukún pandereta
ta kusi̱íní-iniún kitaún tixáʼún.*
5 Chiʼi tukún tú uva yuku̱ ña̱ íyo chí Samaria;
ta na̱ ná chiʼi túyóʼo kusi̱íní-inina kaxína ku̱i̱ʼi ña̱ kana ndaʼa̱nú.
6 Saáchi kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi na̱ ndáa chí yuku̱ ña̱ íyo chí nu̱ú ñuʼú ta̱ Efraín ndeéní ka̱ʼa̱nna:
‘Naʼandó, ná ku̱ʼu̱nyó chí Sion nu̱ú íyo Jehová Ndióxi̱yó’”.
7 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Ndeéní nda̱ʼyi̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inindó nu̱ú ta̱ Jacob.
Ndeéní nda̱ʼyi̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inindó saáchi ndóʼó ndáyáʼviníkandó nu̱ú ndiʼika na̱ ñuu.
Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ña; ndasakáʼnundó Ndióxi̱ ta kachindó:
‘Jehová, sakǎku na̱ ñuún, na̱ ñuu Israel na̱ kíndo̱o’.
8 Ku̱ʼi̱n ndakiʼii̱n ndóʼó nda̱a̱ chí ñuu ña̱ íyo chí norte ña̱ va̱ʼa ndikóndó,
ndakayai̱ ndóʼó ni xíkání ndóondó.
Ta xíʼin na̱yóʼo kutáʼan na̱ kúáa nu̱ú* ta saátu na̱ kǒo kívi kaka,
ná ñúʼu se̱ʼe ta saátu ná xa̱a̱ ku̱nu̱mí kaku se̱ʼe, inkáchi kutáʼan ndiʼina.
Ku̱a̱ʼání koona tá ná ndikóna yóʼo.
9 Kuakuna ndikóna.
Yi̱ʼi̱ kuniʼii̱ yichi̱ nu̱úna nani káʼa̱n-ndáʼvina xíʼi̱n.
Ku̱ʼi̱n xíʼinna nda̱a̱ nu̱ú yáʼa ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í
chí yichi̱ ña̱ nda̱a̱, nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa sandákava miína.
Saáchi yi̱ʼi̱ kúú yivá ta̱ Israel, ta ta̱ Efraín kúú se̱ʼenu̱úi̱”.
10 Ndóʼó na̱ ñuu kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová,
ta ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ña chí isla ña̱ xíkání íyo:
“Ta̱ chi̱ndaʼá na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼa̱nna inka ñuu ndakayarana.
Kundaarana nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱ pastor xíʼin ndikachi* sa̱na̱ra.
11 Saáchi Jehová ka̱ʼa̱n ku̱a̱chira xa̱ʼa̱ ta̱ Jacob
ta sakǎkurara nu̱ú na̱ ndakúka nu̱úra.
12 Kixina ta nda̱a̱ chí Sion ndeéní nda̱ʼyi̱na xa̱ʼa̱ ña̱ kusi̱í-inina,
kusi̱íkaví-inina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Jehová xíʼinna,*
xa̱ʼa̱ ña̱ taxira trigo, vino xa̱á xíʼin aceite ndaʼa̱na,
saátu xa̱ʼa̱ se̱ʼe ndikachi sa̱na̱na xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱na.
Koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin jardín ña̱ va̱ʼaní kóso̱na,
ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása ndiʼi ndee̱na”.
13 “Tiempo kán, ñá loʼo kúa̱an kusi̱íní-iniñá tixáʼañá
ta saátu kusi̱íní-ini na̱ va̱lí xíʼin na̱ xi̱kuaʼa̱.
Taxii̱ ña̱ ná kusi̱í-inina nu̱úka ña̱ kusuchí-inina.
Sandíkoi̱-inina ta nu̱úka ña̱ xo̱ʼvi̱na* kusi̱íva-inina.
14 Taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání koo ña̱ʼa kuxu na̱ su̱tu̱,
ta na̱ ñui̱ va̱ʼaní kunina xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa va̱ʼa ña̱ taxii̱ ndaʼa̱na”, káchi Jehová.
15 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
‘Chí ñuu Ramá táku̱ ta̱chí iin na̱ yiví, kúsuchíní-inina ta xákunína;
ñá Raquel kúú ñá xákuní xa̱ʼa̱ na̱ se̱ʼeñá.
Nda̱a̱ ni iinna kǒo kívi sandíko-iniñá
saáchi kǒoka na̱ se̱ʼeñá íyo xíʼinñá’”.
16 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“‘Va̱ása kuakukaún ta ná va̱ása ko̱yoka ti̱kui̱í nu̱ún,
saáchi ndakiʼinvaún ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún’, káchi Jehová.
‘Ni ndóovana nu̱ú ñuʼú na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá, ndikóvana’.
17 ‘Ta íyova iin ña̱ va̱ʼa ndátún ndakiʼún chí nu̱únínu’, káchi Jehová.
‘Na̱ se̱ʼún ndikóna nu̱ú ñuʼúna’”.
18 “Káxiní xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndándikóní-ini ta̱ Efraín ta káchira:
‘Ta̱xiún castigo ndaʼíi̱ ta na̱samavai̱ ña̱ kéʼíi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin iin si̱ndi̱ki̱ loʼo tí ta̱ʼán kumáso.
Kana yi̱ʼi̱ ña̱ ná ndikói̱ ta ndikóvai̱,
saáchi yóʼó kúú Jehová Ndióxi̱ miíi̱.
19 Tá xa̱a̱ ndi̱kói̱ ni loʼo va̱ása va̱ʼa níkunii̱;
tá xa̱a̱ ni̱na̱ʼún nu̱úi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ ke̱ʼíi̱, ka̱nii̱ si̱ʼii̱n ña̱ va̱ʼa na̱ʼi̱ ña̱ kúsuchí-inii̱.
Ku̱kaʼanní nu̱úi̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼíi̱ tá ni̱xi̱yo loʼi̱’”.
20 “¿Á su̱ví ta̱ Efraín kúú se̱ʼi̱ ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ ta sákusi̱íra-inii̱?
Saáchi ni ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ná ka̱ʼi̱n contrara, ndákaʼánvai̱ xa̱ʼa̱ra.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kundáʼviva-inii̱ kunii̱ra.
Mií ña̱ nda̱a̱ kundáʼviva-inii̱ kunii̱ra”, káchi Jehová.
21 “Chindoo koʼndoún yu̱u̱ chí yichi̱
ta kataún señal.
Kiʼin va̱ʼún kuenta ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱ʼún.
Ndikó ñá loʼo kúa̱an ñuu Israel. Ndikó ñuún.
22 ¿Nda̱a̱ ama sandákoún ña̱ kaka-iniún, yóʼó ñá loʼo ñá va̱ása nda̱kú-ini?
Saáchi Jehová i̱xava̱ʼara iin ña̱ʼa xa̱á nu̱ú ñuʼú:
iin ñá ñaʼá nandukúníñá iin ta̱ ta̱a”.
23 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Na̱kán ndikó tukuna ka̱ʼa̱nna tu̱ʼun yóʼo chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Judá xíʼin ñuu ña̱ íyo kán tá ná ndikó tuku na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu: ‘Mií Jehová ná taxi ña̱ va̱ʼa ndaʼún yuku̱ ña̱ yi̱i̱ nu̱ú ndóo na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú’. 24 Ta chí ñuu Judá xíʼin ñuu ña̱ íyo yatin kán ndakundoo na̱ yiví, saáchi kán kundoo na̱ chíʼi ta saátu na̱ ndáa kití. 25 Saáchi taxii̱ ndee̱ ndaʼa̱ na̱ ku̱naa ta saátu taxii̱ ndiʼi ña̱ xíniñúʼu na̱ ku̱vitá xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo ña̱ kuxuna”.
26 Tasaá nda̱káxí-inii̱* ta nda̱kunái̱ nduchúnu̱úi̱; va̱ʼakaví ni̱xa̱níi̱.
27 “Xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ taxii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ná xa̱a̱ na̱ ta̱a ñuu Israel koona ta saátu na̱ ñuu Judá ta ku̱a̱ʼánítu xa̱a̱ kití sa̱na̱na koorí”.
28 “Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo tu̱ʼvai̱ ña̱ tuʼii̱nna, ña̱ sakuachii̱na, ña̱ sandúvai̱na, ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na ta saátu ña̱ saxóʼvi̱i̱na, saátu koo tu̱ʼvai̱ ña̱ ndachiʼii̱na* ta sandáʼi̱na, káchi Jehová. 29 Ki̱vi̱ saá va̱ása ka̱ʼa̱nkana: ‘Na̱ yivána kúú na̱ xa̱xí uva tí iyá soo se̱ʼevana kúú na̱ ni̱xi̱yá nu̱ʼu’. 30 Nu̱úka ña̱yóʼo iin tá iinna kuvina xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina. Tá iinna xa̱xína uva tí iyá miína ku̱i̱yá nu̱ʼu”.
31 “Kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ keʼíi̱ iin trato xa̱á xíʼin na̱ ñuu Israel ta saátu xíʼin na̱ ñuu Judá. 32 Va̱ása kooña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, tá ti̱ii̱n ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa tavái̱na ñuu Egipto, ‘trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼinna ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na ni kuenta miívai̱ xi̱kuuna’,* káchi Jehová”.
33 “Saáchi ña̱yóʼo kúú trato ña̱ keʼíi̱ xíʼin na̱ ñuu Israel tá ná ya̱ʼa ki̱vi̱ kán, káchi Jehová. Nda̱a̱ inina ma̱á chikai̱ ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na ta kaʼyii̱ña níma̱na. Yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱na ta na̱kán koona na̱ ñui̱”.
34 “Ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása sanáʼa̱kana na̱ táʼanna á na̱ ñanina ta kachina: ‘Kuxini̱ndó Jehová’, saáchi ndiʼina kuxini̱vana yi̱ʼi̱, nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée, káchi Jehová. Ta yi̱ʼi̱ koo káʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna ta kǒo ndakaʼánkai̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱china”.
35 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová,
ta̱ táxi ñu̱ʼu* ña̱ kutuu̱nña káʼñu,*
ta saátu chi̱ndúʼúra ley ña̱ kundiku̱n yo̱o̱ xíʼin ki̱mi ña̱ va̱ʼa kutuu̱nrí tá ñuú,
ta̱ sáka̱nda̱ nu̱ú tá mar ta iin níʼi káni nu̱úrá,
ta naníra Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
36 “‘Tá ná kǒo kuuka ña̱yóʼo, káchi Jehová,
saá kúú ña̱ sandákoo na̱ se̱ʼe ta̱ Israel ña̱ koona iin ñuu nu̱úi̱ ndiʼi tiempo’”.
37 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “‘Tá ná kuchiñu iin na̱ yiví chuʼunna ndiví ña̱ íyo chí ni̱nu ta saátu ña̱ kotona ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱ú ka̱na xa̱ʼa̱ ñuʼú, nda̱a̱ saáví kúú ña̱ sandákoondaʼíi̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Israel xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼéna’, káchi Jehová”.
38 “Koto, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ sandáʼa tukuna ñuu yóʼo ta kooña kuenta Jehová, sandáʼana nda̱a̱ chí Veʼe súkun ta̱ Hananel iinsaá nda̱a̱ chí Yéʼé ña̱ íyo chí ti̱tu̱n. 39 Ta yoʼo̱ ña̱ xíniñúʼuna ña̱ távána ki̱ʼva, nda̱kúní kataʼnunaña* nda̱a̱ chí xi̱kí ña̱ Gareb tasaá ndikóko̱oña ku̱ʼu̱nña chí Goá. 40 Ta iníí yoso̱ nu̱ú xi̱xatana na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta saátu ya̱a̱* xíʼin iníí xa̱ʼa̱ yuku̱ ña̱ xáa̱ nda̱a̱ chí yoso̱ ña̱ Cedrón ta saátu nda̱a̱ ti̱tu̱n nu̱ú íyo Yéʼé kuáyi̱ ña̱ íyo chí táʼví este,* kooña ña̱ yi̱i̱ nu̱ú Jehová. Nda̱a̱ ni iinka yichi̱ va̱ása ta̱ni̱ ñuu yóʼo ta nda̱a̱ ni iinka yichi̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ña”.
32 Tá xa̱a̱ 10 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Sedequías ta̱ ñuu Judá, á tá xa̱a̱ 18 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Nabucodonosor,* Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías. 2 Tá tiempo saá, na̱ soldado ta̱ rey ñuu Babilonia xi̱ndoona iníí sa̱tá ñuu Jerusalén, ta ta̱ Jeremías xi̱ndasira chí Yéʼé na̱ Soldado chí veʼe* ta̱ rey ñuu Judá. 3 Saáchi ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá nda̱kasirara kán ta xi̱kachira: “¿Nda̱chun káʼún ña̱ kuu ña̱yóʼo? Yóʼó káchiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta ta̱kán ndakiʼinraña, 4 ta ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá kǒo kuchiñura ka̱kura nu̱ú na̱ caldeo, saáchi ta̱ rey ñuu Babilonia ndakiʼinvara ta̱yóʼo; ndakutáʼanra, ka̱ʼa̱nra xíʼin táʼanra ta koto nu̱ú táʼanra”’. 5 ‘Ta̱kán ndakiʼinra ta̱ Sedequías ku̱ʼu̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia ta kán ki̱ndoora nda̱a̱ ná ndakaʼán tukui̱ xa̱ʼa̱ra, káchi Jehová. Ni ná ndakundeéndó kanitáʼanndó xíʼin na̱ caldeo kǒo kuchiñundó xíʼinna’”.
6 Ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: 7 ‘Ta̱ Hanamel se̱ʼe xitoún* ta̱ Salum kixira ta ka̱ʼa̱nra xíʼún: “Satá* ñuʼú ña̱ kúúmiíi̱ chí Anatot, saáchi yóʼó kúú ta̱ nu̱ú ta̱ kúúmií derecho ña̱ ndasatáúnña”’”.*
8 Ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, ta̱ Hanamel se̱ʼe xitoi̱ ki̱xira nu̱úi̱ chí Yéʼé na̱ Soldado ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ixaún ña̱ ma̱ní satá ñuʼú ña̱ kúúmiíi̱ chí Anatot chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín, saáchi yóʼó kúú ta̱ kúúmií derecho ña̱ kindo̱ún xíʼinña ta ndasatáúnña. Ña̱kán satáña”. Ndi̱ku̱n saá ku̱ndaa̱-inii̱ ña̱ mií Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n tu̱ʼun yóʼo.
9 Ña̱kán sa̱távai̱* ñuʼú ña̱ xi̱kuumií ta̱ Hanamel se̱ʼe xitoi̱ chí Anatot. Ta̱xii̱ u̱xu̱ xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼa̱ra ta saátu inka 80 gramo* ña̱yóʼo. 10 Tasaá ka̱ʼyii̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú iin tutu ta chi̱kai̱ selloña, ka̱nai̱ na̱ testigo tasaá ka̱tai̱ xu̱ʼún nu̱ú ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna ña̱ kátanaña. 11 Ki̱ʼii̱n tutu ña̱ kúúmií sello ña̱ káʼa̱n ña̱ sa̱tái̱ ñuʼú, nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n ley ña̱ xíniñúʼu keʼéna tá sátána ñuʼú. Ta saátu ki̱ʼii̱n tutu ña̱ kǒo sello kúúmií, 12 ta ta̱xii̱ña ndaʼa̱ ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías, se̱ʼe ta̱ Mahseya, ta xi̱ni ta̱ Hanamel se̱ʼe xitoi̱ ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo, saátu na̱ testigo na̱ chi̱kaa̱ firma nu̱ú tutu ña káʼa̱n ña̱ sa̱tái̱ ñuʼú yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ judío na̱ xi̱ndoo chí Yéʼé na̱ Soldado.
13 Ta nu̱ú ndiʼi na̱yóʼo ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin ta̱ Baruc: 14 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Kiʼin tutu ña̱ kúúmií sello xíʼin ña̱ kǒo sello kúúmií, ta taúnña ini iin ki̱si ña̱ ñuʼú ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndiʼi-xa̱ʼa̱ña ta kooña ku̱a̱ʼá tiempo’. 15 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Ndikó tukuna satána veʼe ñuu yóʼo, satána ñuʼú ta saátu nu̱ú íyo tú uva’”.
16 Tándi̱ʼi ta̱xii̱ tutu ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱tái̱ ñuʼú ndaʼa̱ ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías, ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼin Jehová: 17 “Táta káʼnu Jehová, yóʼó kúú ta̱ ke̱ʼé ndiví xíʼin ñuʼú xa̱ʼa̱ ña̱ íyoní ndee̱ ndaʼún ta ndakúníún. Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ yo̱ʼvi̱ní* nu̱ún. 18 Yóʼó náʼún ña̱ ndixaní kúʼvi̱-iniún* xíniún ku̱a̱ʼánína, soo tá iin na̱ íyo se̱ʼe kíʼvina ku̱a̱chi táxiún castigo ndaʼa̱ se̱ʼena. Yóʼó kúú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ ta̱ káʼnuní ta̱ ndakúní, ta ki̱vi̱ún kúú Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel. 19 Va̱ʼaní consejo táxiún ta xíʼin ndeún kéʼún ña̱yóʼo. Nduchúnu̱ún xítoña ña̱ kéʼé iin tá iin na̱ yiví, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyona saá koo ña̱ ndakiʼinna ta saátu nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna saá koo ña̱ ndakiʼinna. 20 Chí ñuu Egipto ke̱ʼún ku̱a̱ʼání milagro ta nda̱a̱ vitin kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta ndiʼi na̱ ñuu Israel ni̱xa̱a̱na ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ún ta saátu ndiʼika na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nda̱a̱ táki̱ʼva kúú ki̱vi̱ vitin. 21 Ta ta̱váún na̱ ñuún Israel chí nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto xíʼin ndeún, ke̱ʼún ku̱a̱ʼání milagro ta saátu ña̱ʼa ña̱ i̱yoní.
22 ”Tá ni̱ya̱ʼa tiempo ta̱xiún ñuʼú yóʼo ndaʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva ki̱ndoún xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ta̱xiún iin ñuʼú nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú ndaʼa̱na. 23 Na̱yóʼo ni̱ki̱ʼvina ta xi̱kundoona nu̱úña, soo kǒo níxiniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼún ta ni kǒo níxi̱ndiku̱nna ley ña̱ ta̱xiún. Va̱ása níkeʼéna nda̱a̱ ni iin ña̱ xa̱ʼndaún nu̱úna, ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ chi̱ndaʼún ndiʼi tu̱ndóʼo yóʼo nu̱úna. 24 Kotondó, ki̱xaa̱ na̱ ta̱a ta chi̱ndoona iin koʼndo ñuʼú xíʼin yu̱u̱ sa̱tá nama̱ ñuu yóʼo ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvina ta ndakiʼinnaña. Ta na̱ caldeo na̱ kánitáʼan xíʼin ñuu yóʼo kuchiñuvana ndakiʼinnaña xa̱ʼa̱ ña̱ íyo ku̱a̱chi, so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱; ña̱kán nda̱a̱ táki̱ʼva xítoún, ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼún ni̱xi̱nuvaña. 25 Soo yóʼó, táta káʼnu Jehová ni̱ka̱ʼún xíʼi̱n ‘Satá ñuʼú xíʼin xu̱ʼún ta kana na̱ koo testigo’, ni kúnda̱a̱ káxi iniún ña̱ ndakiʼin na̱ caldeo ñuu yóʼo”.
26 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías: 27 “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová, Ndióxi̱ ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú. ¿Á íyo iin ña̱ʼa ña̱ yo̱ʼvi̱ní nu̱ú yi̱ʼi̱? 28 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ na̱ caldeo ta saátu ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta kuchiñura ndakiʼinraña. 29 Ta na̱ caldeo na̱ kánitáʼan xíʼin na̱ ñuu yóʼo ki̱ʼvina ta kaʼminaña. Kaʼminaña xíʼin ndiʼi veʼe ña̱ nda̱a na̱ yiví xi̱ní ta ni̱so̱kóna ña̱ʼa nu̱ú* ña̱ Baal ta ni̱so̱kótuna vino nu̱ú inkaka ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa sasáa̱na yi̱ʼi̱’.
30 ”‘Saáchi na̱ yiví ñuu Israel ta saátu na̱ ñuu Judá nda̱a̱ tá válívína ki̱xáʼana kéʼéna nina ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱úi̱; na̱ ñuu Israel ndákundeéna sása̱a̱na yi̱ʼi̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼana xíʼin ndaʼa̱na, káchi Jehová. 31 Saáchi nda̱a̱ tá ki̱vi̱ ña̱ ki̱xáʼa íyo ñuu yóʼo iinsaá nda̱a̱ vitin ña̱ kéʼéña kúú ña̱ ndákundeéña sása̱a̱ña yi̱ʼi̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ xíniñúʼu ku̱taʼaña nu̱úi̱, 32 xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé na̱ yiví na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá ña̱ va̱ʼa sasáa̱na yi̱ʼi̱, ña̱ ke̱ʼé miína, na̱ kúú rey nu̱úna, na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna, na̱ su̱tu̱, na̱ profeta xíʼin na̱ ta̱a ñuu Judá xíʼin na̱ ndóo ñuu Jerusalén. 33 Nu̱úka ña̱ kuyatinna nu̱úi̱ na̱ ku̱xíkava kúúna; yi̱ʼi̱ tuku ta tuku xi̱kunii̱ sanáʼi̱na soo kǒo níxiinna kuniso̱ʼona, ni kǒo níxiinna ndakiʼinna consejo* ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na. 34 Ta chi̱ndoona ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnuna ini veʼe nu̱ú ndásakáʼnuna ki̱víi̱ ña̱ va̱ʼa ixayaku̱a̱naña. 35 Ta saátu i̱xava̱ʼana nu̱ú* ndasakáʼnuna ña̱ Baal chí yoso̱ ña̱ Hinón,* ña̱ va̱ʼa kaʼmina se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina ta so̱kónana nu̱ú ña̱ Mólek, soo yi̱ʼi̱ va̱ása níxaʼndai̱ chiñu nu̱úna ña̱ keʼéna ña̱yóʼo. Ni loʼo kǒo níndakanixi̱níi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ keʼéna iin ña̱ʼa ña̱ kininí, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱yóʼo ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Judá ku̱a̱chi nu̱úi̱’.
36 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel xa̱ʼa̱ ñuu ña̱ káʼa̱nndó ndakiʼin ta̱ rey ñuu Babilonia xa̱ʼa̱ ña̱ íyo ku̱a̱chi, so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱: 37 ‘Ndakayai̱ ndiʼi ndóʼó na̱ chi̱ndaʼíi̱ ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu tá ni̱sa̱a̱níi̱ saáchi kǒo níkutói̱ ña̱ ke̱ʼéndó; taxii̱ ña̱ ná ndikóndó ñuu yóʼo ta saátu taxii̱ ña̱ va̱ʼaní kundoondó. 38 Na̱kán koona na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱na. 39 Ta taxii̱ ña̱ iin kuití ná koo níma̱na ta iin yichi̱ kuití ná ku̱ʼu̱nna, ña̱ va̱ʼa ná yi̱ʼvína kunina yi̱ʼi̱* ndiʼi tiempo, xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miína ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa na̱ se̱ʼena na̱ kundoo chí nu̱únínu. 40 Ta keʼíi̱ iin trato xíʼinna ña̱ koo ndiʼi tiempo, ta kǒo sandákoi̱ ña̱ keʼíi̱ ña̱ʼa va̱ʼa xa̱ʼa̱na; ta chikai̱-inina ña̱ ná yi̱ʼvína kunina yi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa ná kǒo kuxíkána nu̱úi̱. 41 Kusi̱íní-inii̱ ña̱ keʼíi̱ ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱na ta taxii̱ ña̱ ndiʼi tiempo ná kundoona nu̱ú ñuʼú yóʼo, ta keʼíi̱ ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi níma̱i̱ ta saátu xíʼin ndiʼi ña̱ tákui̱’”.*
42 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva chi̱ndaʼíi̱ ndiʼi tu̱ndóʼo yóʼo nu̱ú ñuu yóʼo, saátu chindaʼíi̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa nu̱úna ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ xíʼinna. 43 Ta ndikó tukuna satána ñuʼú ña̱ íyo ñuu yóʼo ni ndóʼó káchindó: “Iin ñuʼú yi̱chíva kúúña, kǒoka na̱ yiví nu̱úña ni kití, ta na̱ caldeo kúú na̱ xa̱a̱ nda̱kiʼinña”’.
44 ”‘Na̱ yiví ndikó tukuna satána ñuʼú xíʼin xu̱ʼún, ta kaʼyina tutu ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta chikaa̱na sello nu̱úña, ta kanana na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín ña̱ koona testigo, na̱ ndóo yatin chí Jerusalén, na̱ ndóo ñuu ña̱ íyo chí Judá, ñuu ña̱ íyo chí yuku̱, ñuu ña̱ íyo chí yoso̱ ta saátu ñuu ña̱ íyo chí sur, saáchi taxii̱ ña̱ ná ndikó ndiʼi na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu’, káchi Jehová”.
33 Jehová ndi̱kó tukura ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías tá ndásikara chí Yéʼé na̱ Soldado: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ i̱xava̱ʼa ñuʼú, Jehová ta̱ i̱xava̱ʼaña ta kútu̱ní chi̱ndúʼúra xa̱ʼa̱ña; ki̱vi̱ra kúú Jehová: 3 ‘Kana yi̱ʼi̱ chi ndakuiinvai̱ yuʼún ta natúʼi̱n xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ kǒo kúnda̱a̱-inina xíʼin, ña̱ʼa ña̱ kǒo níxi̱xini̱ún xa̱ʼa̱’”.
4 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel xa̱ʼa̱ veʼe ña̱ íyo ñuu yóʼo ta saátu xa̱ʼa̱ veʼe na̱ rey ñuu Judá ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na ña̱ va̱ʼa kuniñúʼuna ña̱ʼa ña̱ kana yóʼo ña̱ ndakiʼinna tu̱ʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱xi na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá kanitáʼanna xíʼinna ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ chi̱ndoona iin koʼndo ñuʼú xíʼin yu̱u̱ sa̱tá nama̱ ñuu yóʼo, 5 xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ va̱xi kanitáʼan xíʼin na̱ caldeo, ta saátu xa̱ʼa̱ veʼe ña̱ chu̱tú xíʼin na̱ xa̱ʼníi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱, chi xa̱ʼa̱ ña̱ ndi̱va̱ʼaní-inina kúú ña̱ sa̱ndákoondaʼíi̱ ñuu yóʼo: 6 ‘Sandáʼi̱ ñuu yóʼo ta ndikó tukuña va̱ʼa kooña; sandáʼi̱na ta taxii̱ ña̱ vií kundoona ta kǒo ña̱ʼa sayíʼvi-ñaʼá. 7 Ta taxii̱ ña̱ ná ndikó tuku na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ ñuu Israel na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu, ta taxii̱ ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱na nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ tá xa̱ʼa̱. 8 Ta yi̱ʼi̱ ndasandii̱na* xa̱ʼa̱ ndiʼi ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina nu̱úi̱, ta koo káʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna nu̱úi̱. 9 Tá ná kuniso̱ʼi̱ ki̱vi̱ ñuu yóʼo kusi̱í-inii̱ ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo kuniso̱ʼona xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ keʼíi̱ xa̱ʼa̱ ñui̱, ta ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱ ta ka̱ʼa̱n va̱ʼana xa̱ʼíi̱. Ta na̱ inka ñuu yi̱ʼvína ta nda̱a̱ kisina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ keʼíi̱ xa̱ʼa̱ na̱ ñuu yóʼo ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ taxii̱ ña̱ va̱ʼaní kundoona’”.
10 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ñuʼú ña̱ ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúña iin ñuʼú yi̱chí (nu̱ú kǒo na̱ yiví ni kití), ñuu ña̱ íyo chí Judá xíʼin calle ñuu Jerusalén (nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ yiví ni kití) kuniso̱ʼo tukuna 11 ña̱ ndáʼyi̱ kóʼó* na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina, kuniso̱ʼona ta̱chí ta̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá ti̱ndaʼa̱ ta saátu ta̱chí na̱ káʼa̱n: “Taxindó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, saáchi Jehová va̱ʼaní-inira; ndiʼi tiempo náʼa̱ra ña̱ ndixaní kúʼvi̱-inira* xínira inkana”’.
”‘Na̱kán kuniʼina ña̱ʼa ku̱ʼu̱nna veʼe yi̱ʼi̱ Jehová, ña̱ so̱kónaña nu̱úi̱* ña̱ va̱ʼa taxina tíxa̱ʼvi ndaʼíi̱, saáchi yi̱ʼi̱ taxi tukui̱ ña̱ ná ndikó na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yona tá xa̱ʼa̱’, káchi Jehová”.
12 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: ‘Nu̱ú ñuʼú yi̱chí yóʼo, nu̱ú kǒo ni iin na̱ yiví ni kití, xíʼin ndiʼi ñuu ña̱ íyo yóʼo koo tuku yita* ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱n na̱ pastor xíʼin kití sa̱na̱na ña̱ ndakindee̱rí’.
13 ”‘Chí ñuu ña̱ íyo chí yuku̱, ñuu ña̱ íyo chí yoso̱, ñuu ña̱ íyo chí sur, ñuu ña̱ íyo chí nu̱ú ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín, ñuu ña̱ íyo yatin ñuu Jerusalén xíʼin ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá, na̱ pastor ndakaʼvi tukuna ndikachi* tí kúúmiína’, káchi Jehová”.
14 “‘Koto, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ saxínui̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel ta saátu xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Judá. 15 Ki̱vi̱ kán xíʼin tiempo kán, taxii̱ ña̱ ti̱xin veʼe ta̱ David ná kixi iin ta̱ keʼé ña̱ nda̱kú, nina ña̱ nda̱kú keʼéra xíʼin na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú. 16 Ki̱vi̱ kán ka̱ku na̱ ñuu Judá ta na̱ ñuu Jerusalén va̱ʼaní kundoona. Ta siaʼa kúú ña̱ kunaníña: Jehová táxira ña̱ nda̱kú koo iniyó’”.
17 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ndiʼi tiempo koo iin na̱ se̱ʼe ta̱ David nu̱ú trono na̱ ñuu Israel, 18 ta na̱ su̱tu̱ levita ndiʼi tiempo kuumiína iin ta̱a ta̱ kachíñu nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa kaʼmira kití* ta so̱kórarí nu̱úi̱, kaʼmira harina ta so̱kóraña nu̱úi̱ ta saátu so̱kóra inkaka ña̱ʼa’”.
19 Ta ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼin ta̱ Jeremías: 20 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Tá ndóʼó ná kuchiñundó sandíʼi-xa̱ʼa̱ndó ki̱ʼva ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n koo káʼñu* xíʼin ñuú (tasaá ñuú xíʼin káʼñu va̱ása kookaña ki̱ʼva ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n kooña), 21 saá kúú ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin ta̱ David ta̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱, ta va̱ása koo iin se̱ʼera ta̱ kaʼndachíñu ña̱ koora rey ta koora nu̱ú trono, ta saátu ndiʼi-xa̱ʼa̱ trato ña̱ ke̱ʼíi̱ xíʼin na̱ su̱tu̱ levita na̱ káchíñu nu̱úi̱. 22 Nda̱a̱ táki̱ʼva kǒo kívi ndakaʼvina ki̱mi tí íyo chí ndiví ni yu̱ti ña̱ íyo yuʼú mar, saá ku̱a̱ʼání ndasai̱ na̱ se̱ʼe ta̱ David ta̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱ ta saátu na̱ levita na̱ káchíñu nu̱úi̱’”.
23 Ta ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼin ta̱ Jeremías: 24 “¿Á xa̱a̱ xi̱niso̱ʼún ña̱ káʼa̱n na̱ yiví yóʼo? Káchina: ‘Jehová kundasínu̱úra kunira u̱vi̱ saá na̱ familia na̱ nda̱kaxinra’. Kǒo íxato̱ʼóna na̱ ñui̱ ta ni kǒo kúni̱na ña̱ ndikóna koona iin ñuu káʼnu.
25 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n ña̱ viíní koo ñuú xíʼin káʼñu, ña̱ koo iin ley ña̱ kundiku̱n ndiví xíʼin ñuʼú, 26 yi̱ʼi̱ kǒo kundasínu̱úi̱ kunii̱ na̱ se̱ʼe ta̱ Jacob ni na̱ se̱ʼe ta̱ David ta̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱; ndakundeíi̱ ndaka̱xii̱n na̱ se̱ʼera ña̱ koona na̱ kaʼndachíñu nu̱ú na̱ se̱ʼe ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Jacob. Saáchi taxii̱ ña̱ ná ndikó na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu, ta kundáʼvi-inii̱ kunii̱na’”.
34 Tá ki̱xáʼa ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia kánitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Jerusalén ta saátu xíʼin ñuu ña̱ kúúmiíña, ta xi̱kitáʼan ndiʼi na̱ soldadora xíʼinra, ndiʼi na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú na̱ xáʼndachíñura nu̱ú xíʼin ndiʼika na̱ ñuu, saá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías:
2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Kúáʼan ta ka̱ʼún xíʼin ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá. Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta ta̱kán kaʼmiraña. 3 Ta yóʼó kǒo kuchiñún ka̱kuún nu̱úra, saáchi tiinna yóʼó ta ndataxina yóʼó ndaʼa̱ra. Koto káxiún nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia ta ta̱kán ka̱ʼa̱nra xíʼún, ta ndakiʼinra yóʼó ku̱ʼún chí Babilonia’. 4 Soo yóʼó ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá, kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xa̱ʼún: “Va̱ása kaʼnína yóʼó xíʼin espada. 5 Viíva koo ña̱ kuviún, ta tá ná sandúxu̱nna yóʼó kaʼmina ñuʼu̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼéna xíʼin na̱ yiváún, na̱ xi̱kuu rey tá kúma̱níka koún rey, ta kusuchíní-inina xa̱ʼún ta kachina ‘Ndáʼviníún táta rey’. Ta ‘yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n tu̱ʼun yóʼo’, káchi Jehová”’”’”.
6 Ta̱ profeta Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo xíʼin ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá chí ñuu Jerusalén 7 tá xi̱kanitáʼan na̱ soldado ta̱ rey ñuu Babilonia xíʼin ñuu Jerusalén ta saátu xíʼin ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá ña̱ xi̱kindo̱o, xíʼin ñuu Lakís ta saátu Azecá; saáchi ndáa ña̱yóʼo xi̱kuu ñuu ña̱ kútu̱ní ndási ña̱ xi̱kindo̱o nu̱ú ndiʼika ñuu ña̱ ni̱xi̱yo chí Judá.
8 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías tá sa̱ndíʼi ta̱ rey Sedequías ke̱ʼéra iin trato xíʼin ndiʼi na̱ yiví chí ñuu Jerusalén, ña̱ va̱ʼa ná sañána na̱ káchíñundáʼvi nu̱úna. 9 Iin tá iinna xi̱niñúʼu sañána na̱ hebreo na̱ káchíñundáʼvi nu̱úna, kúúna ta̱a á ñaʼá, tasaá nda̱a̱ ni iin na̱ judío kǒo kachíñundáʼvi nu̱úna. 10 Ta ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta saátu ndiʼi mií na̱ ñuu ka̱ndíxavana. Ta ki̱ndoona ña̱ saxínuna trato ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ sañána na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ káchíñundáʼvi nu̱úna, tasaá va̱ása kachíñundáʼvika na̱yóʼo nu̱úna. Xi̱niso̱ʼovana ta sa̱ñávanana. 11 Soo tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ni̱xa̱ʼa̱n tukuna nda̱kiʼinna na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xi̱kachíñundáʼvi nu̱úna, na̱ xa̱a̱ sa̱ñána, ta i̱xandúxana xíʼinna ña̱ kachíñu tukuna nu̱úna. 12 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼin ta̱ Jeremías. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra:
13 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Tá ki̱vi̱ ña̱ ta̱vái̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chí ñuu Egipto nu̱ú xi̱kuuna na̱ xi̱kachíñundáʼvi, yi̱ʼi̱ ke̱ʼíi̱ iin trato xíʼinna ta ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinna: 14 “Tá ná ya̱ʼa u̱xa̱ ku̱i̱ya̱, ndiʼi ndóʼó xíniñúʼu sañándó iin tá iin na̱ ñanindó na̱ hebreo na̱ sa̱tándó,* ta ka̱chíñuna i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ nu̱úndó; xíniñúʼu sañándóna”. Soo na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá va̱ása níkandíxana yi̱ʼi̱ ta ni kǒo níxiniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna. 15 Soo sa̱kán íyo loʼo tiempo, ndóʼó na̱samandó ki̱ʼva ña̱ íyondó ta ke̱ʼéndó ña̱ va̱ʼa nu̱úi̱ chi sa̱ñándó na̱ táʼanndó. Ke̱ʼéndó iin trato nu̱úi̱ chí nu̱ú íyo veʼe nu̱ú ndásakáʼnuna ki̱víi̱. 16 Soo tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo, ki̱xáʼa tukundó kéʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa ta i̱xayaku̱a̱ndó ki̱víi̱, saáchi nda̱kiʼin tukundó na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá na̱ xi̱kachíñundáʼvi nu̱úndó, na̱ xa̱a̱ sa̱ñándó ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna nu̱ú kúni̱ miína, ta i̱xandúxandó xíʼinna ña̱ ndikó tukuna kachíñundáʼvina nu̱úndó’.
17 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ndóʼó kǒo níxiniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó ta va̱ása nísañándó na̱ ñanindó ni na̱ táʼanndó. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, yi̱ʼi̱ sañávai̱ ndóʼó, káchi Jehová, sañái̱ ndóʼó ña̱ va̱ʼa kaʼnína ndóʼó xíʼin espada, kuvindó xíʼin kue̱ʼe̱ ta saátu xíʼin so̱ko ta taxii̱ ña̱ ndiʼi na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo ná kundasína kunina ndóʼó. 18 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ kundoʼo na̱ ta̱a na̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ tratoi̱, chi kǒo nísaxínuna tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna tá ke̱ʼéna trato nu̱úi̱, tá xa̱ʼnda savana iin si̱ndi̱ki̱ loʼo ta ni̱ya̱ʼana ma̱ʼñú u̱vi̱ saá táʼví tíyóʼo, 19 na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá, na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Jerusalén, na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi, na̱ su̱tu̱ xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ñuu yóʼo, na̱ ni̱ya̱ʼa ma̱ʼñú u̱vi̱ saá táʼví tí si̱ndi̱ki̱ loʼo yóʼo: 20 ndataxii̱na ndaʼa̱ ndiʼi na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ta saátu ndaʼa̱ ndiʼi na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá, ta kití tí ndáchí chí ndiví xíʼin kití tí íyo nu̱ú ñuʼú kúú tí kaxí ku̱ñuna. 21 Ta ndataxii̱ ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá xíʼin na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá, ta saátu ndaʼa̱ na̱ soldado ta̱ rey ñuu Babilonia na̱ xa̱a̱ nda̱kiʼin ku̱a̱ʼa̱n’.
22 ”‘Kaʼndai̱ chiñu, káchi Jehová, ta taxii̱ ña̱ ná ndikó tukuna ñuu yóʼo ta na̱kán kanitáʼan tukuna xíʼin ñuu yóʼo, ndakiʼinnaña ta kaʼminaña; ta ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá taxii̱ ña̱ ná nduuña ñuʼú yi̱chí ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña’”.
35 Tá xi̱xaʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías ta̱ rey ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Kúáʼan kotoún na̱ veʼe na̱ recabita ta ka̱ʼún xíʼinna ña̱ ná ku̱ʼu̱nna xíʼún chí veʼe Jehová, iin cuarto nu̱ú ndákutáʼanna xíxina ta taxiún vino koʼona”.
3 Xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kiʼii̱n ta̱ Jaazanías se̱ʼe ta̱ Jeremías, se̱ʼe ta̱ Habazinías, na̱ ñanira, ndiʼi na̱ se̱ʼera ta saátu ndiʼi na̱ familia na̱ recabita ku̱a̱ʼa̱n xíʼi̱n 4 chí veʼe Jehová. Ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼi̱n chí cuarto nu̱ú xi̱xixi na̱ se̱ʼe ta̱ Hanán se̱ʼe ta̱ Igdalías, iin ta̱a ta̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, ña̱ xi̱kindo̱o síi̱n* cuarto nu̱ú xi̱xixi na̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ ndáyáʼvi ta xi̱kindo̱oña chí xi̱ní veʼe nu̱ú xi̱xixi ta̱ Maaseya se̱ʼe ta̱ Salum, ta̱ xi̱ndaa yéʼé. 5 Tasaá ka̱tai̱ vaso xíʼin copa ña̱ chútú vino nu̱ú na̱ ta̱a na̱ veʼe na̱ recabita ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: “Koʼondó vino”.
6 Soo na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna: “Va̱ása koʼondi̱ vino, saáchi ta̱ Jehonadab* se̱ʼe ta̱ Recab ta̱ táʼanndi̱ ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá, xa̱ʼndara chiñu yóʼo nu̱úndi̱: ‘Nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása koʼondó vino, ni miíndó ni na̱ se̱ʼendó. 7 Saátu kǒo ixava̱ʼandó veʼe ta kǒo chiʼindó nda̱a̱ ni iin nu̱ú si̱ʼva̱ ni inkaka ña̱ʼa, ni kǒo kuumiíndó ñuʼú nu̱ú íyo tú uva. Nu̱úka ña̱yóʼo, ndiʼi tiempo kundoondó ini veʼe válí, ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼání tiempo kundoondó nu̱ú ñuʼú nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ki̱xaa̱ ndóo naʼa’.* 8 Ña̱kán ndákundeéndi̱ ndíku̱nndi̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jehonadab se̱ʼe ta̱ Recab, ta̱ táʼanndi̱ ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá; ña̱kán nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása xíʼindi̱ vino, ni miíndi̱ ni ná síʼindi̱, ni se̱ʼeta̱andi̱ ni se̱ʼe-síʼindi̱. 9 Ta saátu kǒo íxava̱ʼandi̱ veʼe nu̱ú kundoondi̱, kǒo tú uva kúúmiíndi̱, ni ñuʼú ni si̱ʼva̱. 10 Ndákundeéndi̱ ndóondi̱ ini veʼe válí ta saátu ndákundeéndi̱ kándíxandi̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jehonadab,* ta̱ táʼanndi̱ ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá. 11 Soo tá ki̱xaa̱ ta̱ Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ña̱ kanitáʼanra xíʼin na̱ ndóo país yóʼo, ka̱chindi̱: ‘Ná ku̱ʼu̱nyó, ná ki̱ʼviyó ñuu Jerusalén ña̱ va̱ʼa ka̱kuyó nu̱ú na̱ soldado na̱ caldeo xíʼin na̱ sirio’. Ña̱kán kúú ña̱ ndóondi̱ ñuu Jerusalén vitin”.
12 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 13 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Kúáʼan ta ka̱ʼún xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá ta saátu xíʼin na̱ ndóo chí Jerusalén: “¿Á su̱ví xa̱a̱ tuku ta tuku káʼa̱nna xíʼinndó ña̱ ná kandíxandó ña̱ káʼi̱n?, káchi Jehová. 14 Ta̱ Jehonadab se̱ʼe ta̱ Recab xa̱ʼndara chiñu nu̱ú na̱ se̱ʼera ña̱ ná va̱ása koʼona vino, ta na̱yóʼo ka̱ndíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra saáchi kǒo xíʼina vino nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin; tasaá kúú ña̱ sáxi̱nuna chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ táʼanna ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá. Ta yi̱ʼi̱ tuku ta tuku káʼi̱n xíʼinndó soo ndóʼó kǒo xíínndó kandíxandó ña̱ káʼi̱n. 15 Tuku ta tuku xi̱chindaʼíi̱ ndiʼi na̱ profeta na̱ káchíñu nu̱úi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼinndó: ‘Ixandó ña̱ ma̱ní, iin tá iinndó sandákoondó yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nndó ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa. Kǒo kundiku̱nndó inka ndióxi̱ ta kǒo kachíñundó nu̱úña, saá kúú ña̱ kivi ndakundeéndó kundoondó nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó ta saátu ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá’. Soo ndóʼó kǒo níxiniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n ta kǒo níkandíxandó yi̱ʼi̱. 16 Na̱ se̱ʼe ta̱ Jehonadab se̱ʼe ta̱ Recab, ta̱ táʼanna ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá, sáxi̱nuvana chiñu ña̱ xa̱ʼndara nu̱úna, soo na̱ ñuu yóʼo kǒo xíínna kandíxana ña̱ káʼi̱n xíʼinna”’”.
17 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ ndóo chí ñuu Jerusalén, saáchi xi̱kaʼi̱n xíʼinna soo kǒo níxi̱kandíxana yi̱ʼi̱ ta xi̱kanai̱na soo kǒo níxi̱ndakuiinna yuʼíi̱’”.
18 Ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ veʼe na̱ recabita: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandó chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ Jehonadab ta̱ táʼanndó ta̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá, ta ndákundeéndó viíní ndíku̱nndó ndiʼi chiñu ña̱ xa̱ʼndara ta kéʼéndóña, 19 ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Ndiʼi tiempo koo iin se̱ʼe ta̱ Jehonadab* se̱ʼe ta̱ Recab, ta̱ kachíñu nu̱úi̱”’”.
36 Tá xa̱a̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías ta̱ rey ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: 2 “Kiʼin iin rollo ta nu̱ú ña̱yóʼo kaʼyiún ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n contra na̱ ñuu Israel, na̱ ñuu Judá xíʼin ndiʼika na̱ ñuu, ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún nda̱a̱ tá ki̱vi̱ nu̱ú tá ki̱xáʼíi̱ káʼi̱n xíʼún, tá tiempo ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ Josías iinsaá nda̱a̱ vitin. 3 Tá ná kuniso̱ʼo na̱ ñuu Judá xa̱ʼa̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ndákanixi̱níi̱ chindaʼíi̱ nu̱úna, sana nasamana yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nna ta koo káʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱china”.
4 Ta̱ Jeremías ka̱nara ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ndiʼi tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra, ta ta̱ Baruc ka̱ʼyira ña̱yóʼo nu̱ú rollo. 5 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ Baruc ña̱ ná keʼéra ña̱yóʼo: “Yi̱ʼi̱ kǒo kívi ki̱ʼvii̱ chí nu̱ú íyo veʼe Jehová, 6 ña̱kán yóʼó kúú ta̱ xíniñúʼu ki̱ʼvi ta ndeé va̱ʼa kaʼviún tu̱ʼun Jehová ña̱ va̱xi nu̱ú rollo, ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún kaʼyiún. Ta iin ki̱vi̱ tá kǒo níxixi* na̱ ñuu saá kúú ña̱ kaʼviún ña̱yóʼo nu̱úna chí veʼe Jehová; kaʼviúnña nu̱ú na̱ ñuu Judá ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ ke̱e inka ñuu. 7 Saáchi sana ña̱ ka̱ʼa̱n-ndáʼvina xa̱a̱ña nu̱ú Jehová ta iin tá iinna sandákoona yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nna, saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní sáa̱ Jehová taxira castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu yóʼo”.
8 Ña̱kán ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías ke̱ʼéra ndiʼi ña̱ xa̱ʼnda ta̱ profeta Jeremías nu̱úra; ndeéní ka̱ʼvira tu̱ʼun Jehová ña̱ va̱xi nu̱ú rollo* chí veʼe Jehová.
9 Tá xa̱a̱ u̱ʼu̱n ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías ta̱ rey ñuu Judá, tá yo̱o̱ 9, ndiʼi na̱ yiví na̱ ñuu Jerusalén xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ke̱e ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá ta ni̱xa̱a̱na chí Jerusalén, xa̱ʼndana chiñu nu̱úna ña̱ ná kǒo kuxuna iníí ki̱vi̱* ta ná kuni Jehová ña̱ keʼéna ña̱yóʼo. 10 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱n ta̱ Baruc chí veʼe Jehová ta ndeéní ka̱ʼvira ña̱ va̱xi nu̱ú rollo,* ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼinra kaʼyira. Ka̱ʼviraña nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu na̱ nda̱kutáʼan chí cuarto* ta̱ Guemarías se̱ʼe ta̱ Safán ta̱ xi̱xini̱ní kaʼyi ley* chí patio ña̱ káʼnu va̱ʼa, chí nu̱ú ni̱xi̱yo yéʼé xa̱á nu̱ú xi̱kiʼvina veʼe Jehová.
11 Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ Micaya se̱ʼe ta̱ Guemarías, se̱ʼe ta̱ Safán ndiʼi tu̱ʼun Jehová ña̱ va̱xi nu̱ú rollo,* 12 ni̱xa̱ʼa̱nra chí veʼe* ta̱ rey, chí cuarto ta̱ secretario. Ta kán ndóo ndiʼi na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi: ta̱ secretario Elisamá, ta̱ Delayá se̱ʼe ta̱ Semaya, ta̱ Elnatán se̱ʼe ta̱ Acbor, ta̱ Guemarías se̱ʼe ta̱ Safán, ta̱ Sedequías se̱ʼe ta̱ Hananías xíʼin ndiʼika na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi. 13 Ta̱ Micaya ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xi̱niso̱ʼora tá ka̱ʼvi ta̱ Baruc ña̱ va̱xi nu̱ú rollo* nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu.
14 Tasaá ndiʼi na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi chi̱ndaʼána ta̱ Jehudí se̱ʼe ta̱ Netanías, se̱ʼe ta̱ Selemías, se̱ʼe ta̱ Cusí ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nra ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Baruc: “Naʼa ta kuniʼún rollo ña̱ ka̱ʼviún nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu”. Ña̱kán ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías ki̱ʼinra rollo ta ku̱a̱ʼa̱nra chí nu̱ú ndóona. 15 Ta na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, koo ta kaʼviún ña̱yóʼo nu̱úndi̱”. Tasaá ta̱ Baruc ka̱ʼviraña nu̱úna.
16 Tá xi̱niso̱ʼona ndiʼi tu̱ʼun yóʼo, ni̱yi̱ʼvínína ta nda̱koto nu̱ú táʼanna ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Baruc: “Xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼin ta̱ rey xa̱ʼa̱ ndiʼi tu̱ʼun yóʼo”. 17 Tasaá ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna ta̱ Baruc: “Ixaún ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱n xíʼinndi̱ ndáa ki̱ʼva ka̱ʼyiún ndiʼi tu̱ʼun yóʼo. ¿Á ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱n xíʼún ña̱ kaʼyiún ndiʼi ña̱yóʼo?”. 18 Ta̱ Baruc nda̱kuiinra yuʼúna: “Ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱n xíʼi̱n ndiʼi tu̱ʼun yóʼo ta yi̱ʼi̱ ka̱ʼyii̱ña xíʼin tinta nu̱ú rollo* yóʼo”. 19 Ta na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Baruc: “Kúáʼanndó ta koose̱ʼéndó,* miíún xíʼin ta̱ Jeremías; nda̱a̱ ni iinna ná kǒo kunda̱a̱-ini ndáa míí ñúʼundó”.
20 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ rey chí yéʼé veʼera. Chi̱kaa̱va̱ʼana* rollo ini cuarto ta̱ secretario Elisamá ta na̱túʼunna xíʼin ta̱ rey xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xi̱niso̱ʼona.
21 Ña̱kán ta̱ rey xa̱ʼndara chiñu nu̱ú ta̱ Jehudí ña̱ ná ku̱ʼu̱nra ndakiʼinra rollo. Tasaá ta̱ Jehudí ni̱xa̱ʼa̱nra nda̱kiʼinraña chí cuarto ta̱ secretario Elisamá, ta ki̱xáʼara káʼviraña nu̱ú ta̱ rey ta saátu nu̱ú ndiʼi na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi na̱ xi̱ndita xíʼin ta̱ rey. 22 Ña̱yóʼo ku̱uña tá yo̱o̱ 9* tá íyo ta̱ rey veʼe nu̱ú xíyora tá tiempo vi̱xin ta íyora chí nu̱ú xíxi̱ ñuʼu̱. 23 Tá xi̱sandíʼi ta̱ Jehudí xi̱kaʼvira u̱ni̱ á ku̱mí táʼví ña̱yóʼo, ta̱ rey xi̱xaʼndaraña xíʼin cuchillo ña̱ xíniñúʼu na̱ secretario ta xi̱chikaa̱raña nu̱ú ñuʼu̱, tasaá ke̱ʼéra xíʼin rollo yóʼo nda̱a̱ tá ni̱xi̱xi̱ ndiʼiña. 24 Ni mií ta̱ rey ta ni na̱ káchíñu nu̱úra na̱ xi̱niso̱ʼo ndiʼi tu̱ʼun yóʼo kǒo níyi̱ʼvína ta ni kǒo níndatána ti̱ko̱to̱na. 25 Ni ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvi ta̱ Elnatán, ta̱ Delayá xíʼin ta̱ Guemarías xíʼin ta̱ rey ña̱ ná kǒo kaʼmiraña, soo kǒo níxiniso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna. 26 Ta nda̱a̱ xa̱ʼnda ta̱ rey chiñu nu̱ú ta̱ Jerahmeel se̱ʼe ta̱ rey, ta̱ Seraya se̱ʼe ta̱ Azriel xíʼin ta̱ Selemías se̱ʼe ta̱ Abdeel ña̱ ná ku̱ʼu̱nna tiinna ta̱ Baruc xíʼin ta̱ profeta Jeremías, soo Jehová chi̱se̱ʼérana.
27 Tándi̱ʼi xa̱ʼmi ta̱ rey rollo nu̱ú va̱xi tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ Baruc, Jehová ni̱ka̱ʼa̱n tukura xíʼin ta̱ Jeremías: 28 “Ndukú inka rollo ta tuku kaʼyiún tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼyiún nu̱ú rollo ña̱ nu̱ú, ña̱ xa̱ʼmi ta̱ rey Jehoiaquim ta̱ ñuu Judá. 29 Ta ka̱ʼún ña̱yóʼo contra ta̱ rey Jehoiaquim ta̱ ñuu Judá: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Yóʼó xa̱ʼmiún rollo yóʼo ta ni̱ka̱ʼún: ‘¿Nda̱chun ka̱ʼyiún ña̱ kixi ta̱ rey ñuu Babilonia ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ñuu yóʼo ta va̱ása kooka nda̱a̱ ni iin na̱ yiví ni kití nu̱úña?’. 30 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová contra ta̱ Jehoiaquim ta̱ rey ñuu Judá: ‘Kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ se̱ʼera koo nu̱ú trono ta̱ David, tá ná kuvira niʼníní kandúʼúra tá káʼñu* ta vi̱xinní kandúʼúra tá ñuú. 31 Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé miíra, na̱ se̱ʼera xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra. Ta chindaʼíi̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ nu̱ú miína, nu̱ú na̱ ñuu Jerusalén ta saátu nu̱ú na̱ ta̱a ñuu Judá, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiinna kuniso̱ʼona’”’”.
32 Tasaá, ta̱ Jeremías ndu̱kúra inka rollo ta ta̱xiraña ndaʼa̱ ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías, ta ta̱yóʼo ka̱ʼyira nu̱úña ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼinra: ndiʼi tu̱ʼun ña̱ ki̱xi nu̱ú rollo* ña̱ xa̱ʼmi ta̱ rey Jehoiaquim ta̱ ñuu Judá ta saátu ka̱ʼyira nu̱úña ku̱a̱ʼáka tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱.
37 Ta̱ rey Sedequías se̱ʼe ta̱ Josías nda̱kiʼinra xáʼndachíñura nu̱ú ta̱ Conías* se̱ʼe ta̱ Jehoiaquim, saáchi ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia nda̱sarara rey chí ñuu Judá. 2 Soo ta̱ rey yóʼo, na̱ káchíñu nu̱úra xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo ñuu kán kǒo níkandíxana tu̱ʼun Jehová ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ profeta Jeremías ka̱ʼa̱nra xíʼinna.
3 Ta̱ rey Sedequías xa̱ʼndara chiñu nu̱ú ta̱ Jehucal se̱ʼe ta̱ Selemías xíʼin ta̱ Sofonías se̱ʼe ta̱ Maaseya, ta̱ kúú su̱tu̱, ña̱ ná ku̱ʼu̱nna nu̱ú ta̱ Jeremías ta ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ndi̱ xíʼin Jehová Ndióxi̱yó”. 4 Ta̱ Jeremías va̱ʼa ni̱xi̱kara ñuu kán, chi ta̱ʼán chikaa̱nara veʼeka̱a. 5 Na̱ soldado ta̱ faraón ke̱ena ñuu Egipto ta ku̱a̱ʼa̱nna chí Jerusalén, ta tá ku̱ndaa̱-ini na̱ soldado caldeo na̱ ni̱xa̱a̱ ndóo iníí sa̱tá ñuu Jerusalén xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, sa̱ndákoona ñuu Jerusalén ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna. 6 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱yóʼo xíʼin ta̱ profeta Jeremías: 7 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nndó xíʼin ta̱ rey ñuu Judá, ta̱ chi̱ndaʼá ndóʼó va̱xindó nu̱úi̱: “Kotondó, na̱ soldado ta̱ faraón na̱ va̱xi chindeétáʼan xíʼinndó ndikóvana chí Egipto, país nu̱ú ke̱ena. 8 Ta na̱ caldeo ndikóvana ta kanitáʼanna xíʼin na̱ ndóo ñuu yóʼo, kuchiñuna ndakiʼinnaña ta kaʼminaña”. 9 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Kǒo sandáʼvindó miíndó ta kachindó ‘Sana ku̱ʼu̱nva na̱ caldeo ta kǒo kanitáʼankana xíʼinyó’, saáchi na̱yóʼo va̱ása ku̱ʼu̱nna. 10 Ni tá ná kuchiñundó kanitáʼanndó xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ caldeo na̱ ki̱xaa̱ kánitáʼan xíʼinndó ta ndáa na̱ tu̱kue̱ʼe̱ kuití ná kindo̱o, na̱yóʼo keena ini veʼe válína ta kaʼmina ñuu yóʼo”’”.
11 Tá sa̱ndákoo na̱ soldado caldeo ñuu Jerusalén ta ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱xi na̱ soldado ta̱ faraón, 12 ta̱ Jeremías ke̱era chí Jerusalén ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí nu̱ú íyo ñuʼú na̱ tribu ta̱ Benjamín ña̱ va̱ʼa ndakiʼinra herencia ña̱ xíniñúʼu ndakiʼinra xíʼin na̱ ñuu kán. 13 Soo tá ni̱xa̱a̱ra chí Yéʼé ta̱ Benjamín, iin ta̱ soldado ta̱ xi̱kiʼin kuenta xíʼin inkaka na̱ soldado, ta̱ xi̱naní Iriya ta̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ Selemías, se̱ʼe ta̱ Hananías, ti̱inra ta̱ profeta Jeremías ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Yóʼó xíʼin na̱ caldeova nda̱kutáʼún”. 14 Soo ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Su̱ví ña̱ ndixaví kúú ña̱ káʼún. Va̱ása níndakutáʼanvíi̱ xíʼin na̱ caldeo”. Soo ta̱ Iriya kǒo níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, ña̱kán ti̱inra ta̱ Jeremías ta ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼinra nu̱ú na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi. 15 Ta na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ni̱sa̱a̱nína xíʼin ta̱ Jeremías, ka̱ninara ta chi̱kaa̱nara veʼeka̱a chí veʼe ta̱ secretario Jehonatán, saáchi nda̱sana ña̱yóʼo veʼeka̱a. 16 Chi̱kaa̱na ta̱ Jeremías ini veʼeka̱a ña̱ íyo ti̱xin ñuʼú ta ku̱a̱ʼání ki̱vi̱ xi̱ndikaa̱ra kán.
17 Tasaá chi̱ndaʼá ta̱ rey Sedequías na̱ ku̱a̱ʼa̱n ndakiʼin ta̱ Jeremías ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼun se̱ʼérara chí veʼera.* Ka̱chira: “¿Á xa̱a̱ nda̱kuiin Jehová yuʼún?”. Ta ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra: “Xa̱a̱ nda̱kuiinvara”. Ta ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Ta̱ rey ñuu Babilonia ndakiʼinra yóʼó ku̱ʼu̱n xíʼinra”.
18 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ rey Sedequías: “¿Ndáa ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvii̱ nu̱ún, nu̱ú na̱ káchíñu nu̱ún ta saátu nu̱ú na̱ ñuu yóʼo ña̱kán chi̱kaa̱na yi̱ʼi̱ veʼeka̱a? 19 ¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n na̱ xi̱kaʼa̱n xíʼinndó ‘Ta̱ rey ñuu Babilonia kǒo kixira kanitáʼanra xíʼinndó ni xíʼin país yóʼo’? 20 Soo vitin ixaún ña̱ ma̱ní kuniso̱ʼún yi̱ʼi̱ táta rey. Káʼa̱n-ndáʼvii̱ xíʼún ña̱ ná keʼún ña̱ ndúkúi̱ nu̱ún. Kǒo taxiún ña̱ ndikó tukui̱ veʼe ta̱ secretario Jehonatán, chi kuvivai̱ kán”. 21 Ña̱kán ta̱ rey Sedequías xa̱ʼndara chiñu ña̱ ná kundaana ta̱ Jeremías chí Yéʼé na̱ Soldado, ta ndiʼi ki̱vi̱ xi̱taxina iin si̱ta̱váʼa ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱* xi̱xixira, ña̱ xi̱kee chí calle nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱xi̱íko* si̱ta̱váʼa, nda̱a̱ tá ndi̱ʼi si̱ta̱váʼa ñuu kán. Ta ta̱ Jeremías ki̱ndoora chí Yéʼé na̱ Soldado.
38 Ta̱ Sefatías se̱ʼe ta̱ Matán, ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Pasjur, ta̱ Jucal se̱ʼe ta̱ Selemías xíʼin ta̱ Pasjur se̱ʼe ta̱ Malkiya xi̱niso̱ʼona tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin na̱ ñuu: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Na̱ ná kindo̱o ñuu yóʼo kuvina xíʼin espada, xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱. Soo na̱ ná ndataxi mií ndaʼa̱ na̱ caldeo kutakuvana; ña̱ tákuna kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ndákiʼin na̱ xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi ta kutakuvana’. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘Ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia, ta ta̱kán ndakiʼinraña’”.
4 Na̱ ta̱a na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ rey: “Ixaún ña̱ ma̱ní, taxi ná kaʼnína ta̱ ta̱a yóʼo, saáchi xíʼin ña̱ʼa ña̱ káʼa̱nra sáyi̱ʼvíra na̱ soldado na̱ kíndo̱o ñuu yóʼo ta saátu sáyi̱ʼvíra ndiʼi na̱ ñuu. Saáchi ta̱ ta̱a yóʼo va̱ása kúni̱ra ña̱ vií ná kundoo na̱ ñuu yóʼo, chi ña̱ kúni̱ra kúú ña̱ ná xo̱ʼvi̱na”.* 5 Ta̱ rey Sedequías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kotondó, ndaʼa̱ miívandó íyora, saáchi yi̱ʼi̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kivi keʼíi̱ ña̱ kasii̱ nu̱úndó”.
6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ti̱inna ta̱ Jeremías ta chi̱kaa̱nara ini pozo ta̱ Malkiya se̱ʼe ta̱ rey, ña̱ íyo chí Yéʼé na̱ Soldado; ta sa̱núunara xíʼin yoʼo̱ iniña. Kǒo ti̱kui̱í níxi̱ñuʼu ini pozo kán saáchi nina nda̱ʼyi̱ xi̱ñuʼu iniña, ta ta̱ Jeremías ki̱xáʼara sáʼvira ti̱xin nda̱ʼyi̱.
7 Ta̱ Ébed-Mélec iin ta̱ etíope ta̱ xi̱kachíñu* veʼe* ta̱ rey, ku̱ndaa̱-inira ña̱ chi̱kaa̱na ta̱ Jeremías ini pozo. Ta̱ rey íyora chí Yéʼé ta̱ Benjamín, 8 xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱ Ébed-Mélec ki̱tara chí veʼe ta̱ rey ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: 9 “Táta rey, ña̱ ke̱ʼé na̱ ta̱a kán xíʼin ta̱ profeta Jeremías su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña. Chi̱kaa̱nara ini pozo ta kán kuvivara so̱ko, saáchi kǒoka si̱ta̱váʼa ñuu yóʼo”.
10 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ rey xa̱ʼndara chiñu yóʼo nu̱ú ta̱ Ébed-Mélec ta̱ etíope: “Ná ku̱ʼu̱n 30 na̱ ta̱a xíʼún ta taváún ta̱ profeta Jeremías ini pozo ña̱ va̱ʼa ná kǒo kuvira”. 11 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Ébed-Mélec nda̱kiʼinra na̱ ta̱a kán ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta ni̱xa̱ʼa̱nra veʼe ta̱ rey, ini iin cuarto ña̱ ndíkaa̱ chí ti̱xin veʼe nu̱ú táanva̱ʼana* ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi, ta nda̱kiʼinna sava ti̱ko̱to̱ yatá xíʼin savaka ti̱ko̱to̱ ña̱ ni̱nda̱ta̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, ta ka̱túnnaña xíʼin yoʼo̱ ta sa̱núunaña ini pozo nu̱ú ndíkaa̱ ta̱ Jeremías. 12 Tasaá, ta̱ Ébed-Mélec ta̱ etíope ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: “Ixaún ña̱ ma̱ní, taán ti̱ko̱to̱ ña̱ ni̱nda̱ta̱ xíʼin ti̱ko̱to̱ yatá ti̱xin se̱ʼún ta saátu keʼún xíʼin yoʼo̱”. Ta ta̱ Jeremías ke̱ʼévara ña̱yóʼo, 13 ta na̱kán ni̱xi̱tánara xíʼin yoʼo̱ ta ta̱vánara ini pozo. Ta ta̱ Jeremías ki̱ndoora chí Yéʼé na̱ Soldado.
14 Ta̱ rey Sedequías chi̱ndaʼára na̱ ku̱a̱ʼa̱n ndakiʼin ta̱ profeta Jeremías ña̱ ku̱ʼu̱nra chí yéʼé ña̱ u̱ni̱, ña̱ ni̱xi̱yo chí veʼe Jehová, ta ta̱ rey ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: “Kúni̱i̱ nda̱ka̱tu̱ʼíi̱n yóʼó xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa. Ta kǒo kasi yuʼún xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úi̱”. 15 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ Sedequías: “Tá ná ka̱ʼi̱n xíʼún xa̱ʼa̱ña, kaʼnívaún yi̱ʼi̱. Ta tá ná taxii̱ iin consejo ndaʼún, va̱ása kuniso̱ʼovíún yi̱ʼi̱”. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Sedequías chi̱naʼá* se̱ʼéra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú ta̱ Jeremías, ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱ ta̱ táku ta̱ ta̱xi ña̱ tákuyó, ña̱ kǒo kaʼnívíi̱ yóʼó ta ni va̱ása ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ kúni̱ kaʼní yóʼó”.
17 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ Sedequías: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Tá ná ndataxiún miíún ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia, kutakuvaún, kǒo kaʼmina ñuu yóʼo, ta miíún xíʼin na̱ veʼún va̱ása kuvindó. 18 Soo tá ná kǒo ndataxiún miíún ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia, ndataxii̱ ñuu yóʼo ndaʼa̱ na̱ caldeo ta na̱kán kaʼminaña ta yóʼó va̱ása kuchiñún ka̱kuún nu̱úna’”.
19 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey Sedequías xíʼin ta̱ Jeremías: “Yíʼviníi̱ nu̱ú na̱ judío na̱ nda̱kutáʼan xíʼin na̱ caldeo. Saáchi tá ná ndataxina yi̱ʼi̱ ndaʼa̱na, sana ixandi̱va̱ʼanína xíʼi̱n”. 20 Soo ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kǒo ndataxivína yóʼó ndaʼa̱na. Ixaún ña̱ ma̱ní, kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n Jehová ta keʼún ña̱ káʼi̱n xíʼún; tasaá vií koún ta va̱ása kuviún. 21 Soo tá ná kǒo kandíxaún ndataxiún miíún ndaʼa̱na, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ña̱ kuu ña̱yóʼo: 22 tavána ndiʼi ná ñaʼá ná kíndo̱o veʼe ta̱ rey ñuu Judá ta ku̱ʼu̱nna xíʼinná nu̱ú na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia, ta nákán ka̱ʼa̱nná ña̱yóʼo nani ku̱a̱ʼa̱nná:
‘Na̱ ta̱a na̱ xi̱ndaa-iniún sa̱ndáʼvina yóʼó ta ku̱chiñuna xíʼún.
Sa̱tíinna xa̱ʼún ti̱xin nda̱ʼyi̱.
Ta vitin ndi̱kóko̱ona ku̱a̱ʼa̱nna’.
23 Ta ndataxina ndiʼi ná síʼún xíʼin na̱ se̱ʼún ndaʼa̱ na̱ caldeo. Ta yóʼó kǒo kuchiñún ka̱kuún nu̱úna, saáchi ta̱ rey ñuu Babilonia tiinra yóʼó ta xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiún kaʼmina ñuu yóʼo”.
24 Tándi̱ʼi, ta̱ Sedequías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jeremías: “Va̱ása ka̱ʼún xíʼin nda̱a̱ ni iinna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ná kǒo kaʼnína yóʼó. 25 Tá ná kunda̱a̱-ini na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún ta va̱xina káʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼún ‘Ixaún ña̱ ma̱ní natúʼun xíʼinndi̱ ndáaña ni̱ka̱ʼún xíʼin ta̱ rey. Kǒo kasi yuʼún xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa tasaá va̱ása kaʼníndi̱ yóʼó. ¿Ta ndáaña ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey xíʼún?’, 26 xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna ‘Ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin ta̱ rey ña̱ ná kǒo taxira ña̱ ndikói̱ chí veʼe ta̱ Jehonatán ña̱ kuvii̱ kán’”.
27 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ndiʼi na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱tona ta̱ Jeremías ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunnara. Ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey xíʼinra ña̱ ná ka̱ʼa̱nra xíʼinna. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo nínda̱ka̱tu̱ʼunkanara, saáchi nda̱a̱ ni iinna va̱ása níxiniso̱ʼona tá na̱túʼunra xíʼin ta̱ rey. 28 Ta̱ Jeremías ki̱ndoora ni̱xi̱yora chí Yéʼé na̱ Soldado, nda̱a̱ tá ki̱vi̱ ña̱ ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ñuu Jerusalén; ni̱xi̱yokara kán tá xa̱a̱ nda̱kiʼinna ñuu Jerusalén.
39 Tá xa̱a̱ 9 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá, tá yo̱o̱ u̱xu̱, ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ki̱xaa̱ra chí ñuu Jerusalén xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ kúúmiíra ta xi̱kundoona sa̱táña.
2 Tá xa̱a̱ 11 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Sedequías, tá ki̱vi̱ 9 tí yo̱o̱ ku̱mí, ka̱anna iin ya̱vi̱ kándíka nama̱ ñuu yóʼo ta ni̱ki̱ʼvina. 3 Ta ndiʼi na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia ni̱ki̱ʼvina ta xi̱kundoona Yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí ma̱ʼñú. Na̱yóʼo xi̱kuu ta̱ samgar* Nergal-Sarézer, ta̱ rabsarís* Nebo-Sarsekim,* ta̱ rabmag* Nergal-Sarézer xíʼin ndiʼika na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia.
4 Tá xi̱ni ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá ta saátu tá xi̱ni ndiʼi na̱ soldado na̱yóʼo, sa̱ndákoona ñuu kán ta xi̱nuna. Ke̱ena tá ñuú chí jardín ta̱ rey, chí yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo ma̱ʼñú u̱vi̱ saá nama̱ ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Arabá. 5 Soo na̱ soldado na̱ caldeo xi̱ndiku̱nna ni̱xa̱ʼa̱nna sa̱tána ta nda̱kutáʼanna xíʼin ta̱ Sedequías chí yoso̱ yi̱chí ña̱ íyo chí Jericó. Ti̱innara ta ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼinra nu̱ú ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia chí Riblá, chí nu̱ú ñuʼú ña̱ Hamat, ta kán ni̱ka̱ʼa̱nra ndáaña keʼéna xíʼinra. 6 Ta̱ rey ñuu Babilonia ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ná kaʼnína na̱ se̱ʼe ta̱ Sedequías chí Riblá, ta xi̱ninu̱úra ku̱u ña̱yóʼo. Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey ñuu Babilonia ña̱ ná kaʼnína ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ndáyáʼvi na̱ ñuu Judá. 7 Tándi̱ʼi, sa̱kúára nu̱ú ta̱ Sedequías ta ta̱ánra ka̱a ña̱ cobre ndaʼa̱ra ña̱ va̱ʼa ndakiʼinrara ku̱ʼu̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia.
8 Tasaá xa̱ʼmi na̱ caldeo veʼe* ta̱ rey xíʼin ndiʼi veʼe ña̱ íyo ñuu kán ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na nama̱ ñuu Jerusalén. 9 Ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey Nabucodonosor, nda̱kiʼinra ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱kindo̱o ñuu kán ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia, ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan xíʼinra ta saátu ndiʼika na̱ xi̱kindo̱o.
10 Soo ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey nda̱koora sava na̱ yiví na̱ ndáʼvi chí ñuu Judá, na̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kúúmií. Ta ki̱vi̱ kán ta̱xira ñuʼú nu̱ú íyo tú uva ndaʼa̱na ta saátu ñuʼú nu̱ú chiʼina, ña̱ va̱ʼa kachíñuna.*
11 Soo ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey ndáaña xíniñúʼu keʼéra xíʼin ta̱ Jeremías, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: 12 “Kúáʼan nandukúnra ta kundaúnra; va̱ása ixandi̱va̱ʼún xíʼinra ta ndiʼi ña̱ ná ndukúra nu̱ún taxiúnña ndaʼa̱ra”.
13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, ta̱ rabsarís* Nebusazbán, ta̱ rabmag* Nergal-Sarézer xíʼin ndiʼika na̱ ta̱a na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia xa̱ʼndana chiñu 14 ña̱ ná ku̱ʼu̱nna ndakiʼinna ta̱ Jeremías chí Yéʼé na̱ Soldado, ta nda̱taxinara ndaʼa̱ ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán, ña̱ va̱ʼa ná ndakiʼinrara ku̱ʼu̱n xíʼinra veʼera. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xi̱yo tuku ta̱ Jeremías xíʼin na̱ ñuu.
15 Tá xi̱ndasi ta̱ Jeremías chí Yéʼé na̱ Soldado, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinra: 16 “Kúáʼan ta ka̱ʼún xíʼin ta̱ Ébed-Mélec ta̱ etíope: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Saxínuvai̱ tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo, ña̱ kuu tu̱ndóʼo ta su̱ví ña̱ʼa va̱ʼa, ta kunivaún xi̱nu ña̱yóʼo ki̱vi̱ kán”’.
17 ”‘Soo yi̱ʼi̱ sakǎkuvai̱ yóʼó ki̱vi̱ kán, ta kǒo ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ yíʼviún xíniún’, káchi Jehová.
18 ”‘Saáchi sakǎkuvai̱ yóʼó ta va̱ása kaʼnína yóʼó xíʼin espada. Ña̱ tákún kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ndákiʼún tá xáʼún nu̱ú ku̱a̱chi, saáchi xi̱ndaa-iniún yi̱ʼi̱’, káchi Jehová”.
40 Ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey sa̱ñára ta̱ Jeremías chí Ramá, ta tá xa̱a̱ sa̱ñárara saá kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra. Xi̱nuʼni ndaʼa̱ ta̱ Jeremías ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Nebuzaradán nda̱a̱ Ramá, ta xi̱kitáʼanra xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Jerusalén ta saátu xíʼin na̱ ñuu Judá na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí ñuu Babilonia. 2 Tasaá, ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, ta̱vára ta̱ Jeremías iin táʼví ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Jehová Ndióxi̱ún ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kuu tu̱ndóʼo yóʼo ñuu yóʼo, 3 ta Jehová chi̱ndaʼávaraña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra, saáchi ndóʼó ni̱ki̱ʼvindó ku̱a̱chi nu̱ú Jehová ta kǒo níxiinndó kuniso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndo̱ʼondó ña̱yóʼo. 4 Vitin tavái̱ ka̱a ña̱ núʼni ndaʼún. Tá kúni̱ún kivi ku̱ʼún xíʼi̱n chí Babilonia ta yi̱ʼi̱ kundaa yóʼó. Soo tá kǒo kúni̱ún ku̱ʼún xíʼi̱n chí Babilonia, va̱ása ku̱ʼún. Koto, ndíka̱níva país yóʼo ta kivi ku̱ʼún nda̱a̱ ndáaka nu̱ú kúni̱ miíún”.
5 Ta̱ʼán ku̱ʼu̱nví ta̱ Jeremías tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Nebuzaradán ña̱yóʼo xíʼinra: “Ndikó chí nu̱ú íyo ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán, ta̱ ta̱xi ta̱ rey ñuu Babilonia chiñu ndaʼa̱ ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá ta kindo̱ún koún xíʼinra ñuu yóʼo; á ku̱ʼún nda̱a̱ ndáaka nu̱ú kúni̱ miíún”.
Tasaá, ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey ta̱xira ña̱ʼa ña̱ kuxura ta saátu ta̱xira iin regalo ndaʼa̱ra, ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ Jeremías nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí Mizpá nu̱ú íyo ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, ta kán ki̱ndoora ni̱xi̱yora xíʼinra xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ xi̱kindo̱o país kán.
7 Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱ndoo chí yuku̱ xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xi̱kitáʼan xíʼinna, ku̱ndaa̱-inina ña̱ ta̱xi ta̱ rey ñuu Babilonia chiñu ndaʼa̱ ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin país kán, ta saátu ta̱xira chiñu ndaʼa̱ra ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin na̱ ta̱a, ná ñaʼá xíʼin na̱ va̱lí na̱ nda̱ʼví na̱ kǒo níndakiʼinna ku̱ʼu̱n xíʼinna chí ñuu Babilonia. 8 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱tona ta̱ Guedalías chí Mizpá. Ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱kuu ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías, ta̱ Johanán xíʼin ta̱ Jonatán se̱ʼe ta̱ Caréah, ta̱ Seraya se̱ʼe ta̱ Tanhúmet, na̱ se̱ʼe ta̱ Efái ta̱ netofatita xíʼin ta̱ Jezanías se̱ʼe ta̱ maacatita, ta ni̱xa̱ʼa̱ntu na̱ soldadona xíʼinna. 9 Ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán, chi̱naʼára* iin ña̱ʼa nu̱úna ta saátu nu̱ú na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinna. Ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Va̱ása yi̱ʼvíndó ña̱ kachíñundó nu̱ú na̱ caldeo. Ñuu yóʼo kundoondó kachíñundó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia ta kǒo ña̱ kundoʼovíndó. 10 Soo yi̱ʼi̱ kindo̱i̱ chí Mizpá ña̱ va̱ʼa ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ndó xíʼin na̱ caldeo na̱ ná kixi. Soo ndóʼó xíniñúʼu ndataánva̱ʼandó* vino, ku̱i̱ʼi ña̱ kána tiempo yi̱chí xíʼin aceite ini ki̱si ñuʼú, ta kundoondó ñuu ña̱ xa̱a̱ nda̱kaxinndó kundoondó”.
11 Ta ndiʼika na̱ judío na̱ xi̱ndoo chí Moab, Ammón, Edom xíʼin inkaka país ku̱ndaa̱-inina ña̱ ta̱xi ta̱ rey ñuu Babilonia ña̱ ná kindo̱o savaka na̱ yiví chí ñuu Judá, ta saátu ku̱ndaa̱-inina ña̱ ta̱xira chiñu ndaʼa̱ ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán ña̱ ná kiʼinra kuenta xíʼin na̱yóʼo. 12 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndiʼi na̱ judío na̱ nda̱kiʼin ku̱a̱ʼa̱n kundoo inkaka ñuu, ndi̱kóna chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Judá ta ni̱xa̱ʼa̱nna chí Mizpá nu̱ú íyo ta̱ Guedalías. Ta nda̱taánva̱ʼana ku̱a̱ʼání vino xíʼin ku̱i̱ʼi tí kána tiempo yi̱chí.
13 Ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱ndoo chí yuku̱ ni̱xa̱ʼa̱nna xi̱tona ta̱ Guedalías chí Mizpá. 14 Na̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ta̱ Baalís ta̱ rey na̱ ammonita chi̱ndaʼára ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías ña̱ va̱xira kaʼníra yóʼó, ¿á kǒo kúnda̱a̱va-iniún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?”. Soo ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam kǒo níkandíxara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna.
15 Tasaá ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah ni̱ka̱ʼa̱n se̱ʼéra xíʼin ta̱ Guedalías chí Mizpá: “Kúni̱i̱ ku̱ʼi̱n kaʼníi̱ ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías; kǒo nda̱a̱ ni iinna kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. ¿Nda̱chun taxiyó ña̱ ná kaʼníra yóʼó? ¿Nda̱chun taxiyó ña̱ ná ku̱ʼu̱n ndiʼi tuku na̱ yiví na̱ ñuu Judá na̱ ki̱xaa̱ nda̱kutáʼan xíʼún? ¿Nda̱chun taxiyó ña̱ ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Judá na̱ kíndo̱o?”. 16 Soo ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah: “Va̱ása keʼúnña, saáchi ña̱ káʼún xa̱ʼa̱ ta̱ Ismael ña̱ vatáva* kúúña”.
41 Tá yo̱o̱ u̱xa̱, ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías, se̱ʼe ta̱ Elisamá, ta̱ ki̱xi ti̱xin na̱ veʼe ta̱ rey xíʼin iin ta̱a ta̱ xi̱kitáʼan xíʼin na̱ ta̱a na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey, ni̱xa̱a̱na xíʼin u̱xu̱ na̱ ta̱a ña̱ kotona ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam chí Mizpá. Tá ndóona xíxina chí Mizpá, 2 ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías xíʼin u̱xu̱ saá na̱ ta̱a na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra nda̱kunditana ta xa̱ʼnína ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán xíʼin espada. Saá kúú ña̱ xa̱ʼnína ta̱ nda̱kaxin ta̱ rey ñuu Babilonia ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin país kán. 3 Ta ta̱ Ismael xa̱ʼnítura ndiʼi na̱ judío na̱ xi̱ndoo xíʼin ta̱ Guedalías chí Mizpá ta saátu xa̱ʼníra ndiʼi na̱ soldado caldeo na̱ xi̱ndoo kán.
4 Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa iin ki̱vi̱* ña̱ xa̱ʼnína ta̱ Guedalías, tá kúma̱níka kunda̱a̱-ini inkana ña̱ xa̱ʼnína ta̱yóʼo, 5 ni̱xa̱a̱ 80 na̱ ta̱a na̱ ke̱e chí Siquem, chí Siló xíʼin Samaria. Ni̱ta̱ʼnda̱ ixí* yuʼúna, ni̱nda̱ta̱ ti̱ko̱to̱na ta xa̱ʼndana ku̱ñuna ta níʼina olíbano xíʼin harina ña̱ ku̱ʼu̱nna ndakana veʼe Jehová. 6 Tasaá, ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías ki̱tara chí Mizpá ta xákura ku̱a̱ʼa̱nra ndakutáʼanra xíʼinna. Tá ni̱xa̱a̱ra nu̱úna, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Naʼandó kotondó ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam”. 7 Soo tá ni̱ki̱ʼvina chí ñuu, ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías xíʼin na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinra xa̱ʼnínana ta xa̱tanana ini iin cisterna.
8 Soo u̱xu̱ na̱ ta̱a yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Ismael: “Va̱ása kaʼníún ndi̱ʼi̱ saáchi chí yuku̱ ta̱ánse̱ʼéndi̱ trigo, cebada, aceite xíʼin ñu̱ñú”. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo níxaʼnírana xíʼin na̱ ñanina. 9 Ta̱ Ismael xa̱tara ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xa̱ʼníra ini iin cisterna ña̱ káʼnuní, ña̱ i̱xava̱ʼa ta̱ rey Asá tá ka̱nitáʼanra xíʼin ta̱ rey Baasá ta̱ ñuu Israel. Ini cisterna yóʼo kúú nu̱ú ta̱án ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xa̱ʼníra.
10 Ta̱ Ismael nda̱kiʼinra ndiʼi na̱ yiví na̱ ñuu Mizpá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra saátu ná se̱ʼe-síʼi ta̱ rey xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ ki̱ndoo chí Mizpá. Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱kiʼin ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam kuenta xíʼin, saáchi ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná kiʼinra kuenta xíʼinna. Ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías nda̱kiʼinra na̱yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, tasaá nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú na̱ ammonita.
11 Tá ku̱ndaa̱-ini ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra ña̱ kininí íyo ña̱ ke̱ʼé ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías, 12 ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ kítáʼan xíʼinna ña̱ kanitáʼanna xíʼin ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías, ta nda̱ni̱ʼínara chí nu̱ú ñúʼu ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í* chí Gabaón.
13 Ndiʼi na̱ yiví na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Ismael ni̱kusi̱íní-inina tá xi̱nina ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah ta saátu ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra. 14 Tasaá ndiʼi na̱ yiví na̱ ñuu Mizpá na̱ nda̱kiʼin ta̱ Ismael ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, ndi̱kóna ta nda̱kutáʼanna xíʼin ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah. 15 Soo ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías xíʼin u̱na̱ na̱ ta̱a na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra ku̱chiñuna xi̱nuna nu̱ú ta̱ Johanán, ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí nu̱ú ñuʼú na̱ ammonita.
16 Ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah xíʼin ndiʼi na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra, nda̱kiʼinna ndiʼi na̱ yiví ñuu Mizpá na̱ ku̱chiñuna sa̱kǎkuna, saáchi na̱yóʼo kúú na̱ nda̱kiʼin ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra tándi̱ʼi xa̱ʼníra ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam. Nda̱kiʼinna na̱ ta̱a, na̱ soldado, ná ñaʼá, na̱ va̱lí xíʼin na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi chí Gabaón ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 17 Tasaá ni̱xa̱a̱na ta xi̱kundoona veʼe ña̱ xi̱kuumií ta̱ Kimham, nu̱ú kíndo̱o na̱ va̱xi inka ñuu, ña̱ ni̱xi̱yo yatin Belén, saáchi ña̱ xi̱kuni̱na kúú ña̱ ku̱ʼu̱nna nda̱a̱ xa̱a̱na chí Egipto, 18 chi xi̱yiʼvína nu̱ú na̱ caldeo. Saáchi ta̱ Ismael se̱ʼe ta̱ Netanías xa̱ʼníra ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam ta̱ nda̱kaxin ta̱ rey ñuu Babilonia ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin país kán.
42 Tasaá ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado, ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah, ta̱ Jezanías se̱ʼe ta̱ Hosaya xíʼin ndiʼi na̱ yiví, nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée, ku̱yatinna 2 nu̱ú ta̱ profeta Jeremías ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ixaún ña̱ ma̱ní, kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n-ndáʼvindi̱ xíʼún. Ka̱ʼa̱n xíʼin Jehová Ndióxi̱yó xa̱ʼa̱ndi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼika na̱ kíndo̱o, saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva xítoún ku̱a̱ʼákava xi̱kuundi̱ soo vitin ndáa loʼova kúúndi̱ kíndo̱o. 3 Ta Jehová Ndióxi̱yó ná ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱ ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ ta ndáaña keʼéndi̱”.
4 Ta̱ profeta Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Va̱ʼava. Ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová Ndióxi̱yó xa̱ʼa̱ndó, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n, tasaá natúʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼa̱n Jehová. Kǒo kasi yuʼíi̱ xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin tu̱ʼun”.
5 Ta na̱kán nda̱kuiinna yuʼú ta̱ Jeremías: “Mií Jehová ná koo testigo ta̱ káʼa̱n ña̱ nda̱a̱ ta ná taxira castigo ndaʼa̱ndi̱ tá ná kǒo saxínundi̱ ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó xíʼún ka̱ʼún xíʼinndi̱. 6 Ni kúúña ña̱ va̱ʼa á ña̱ va̱ása va̱ʼa, soo ndi̱ʼi̱ kuniso̱ʼovandi̱ ña̱ ná ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó, ta̱ chíndaʼándi̱ yóʼó ku̱ʼún ka̱ʼún xíʼin. Tasaá ndakiʼinndi̱ ña̱ va̱ʼa tá ná kuniso̱ʼondi̱ ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó”.
7 Tá ni̱ya̱ʼa u̱xu̱ ki̱vi̱, saá nda̱kuiin Jehová yuʼú ta̱ Jeremías. 8 Ña̱kán ka̱nara ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah, ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra ta saátu ndiʼika na̱ yiví, nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée. 9 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, ta̱ chi̱ndaʼándó yi̱ʼi̱ nu̱ú ña̱ va̱ʼa ku̱ʼi̱n ka̱ʼi̱n xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvindó xíʼi̱n: 10 ‘Tá ndóʼó ná kindo̱ondó país yóʼo, yi̱ʼi̱ sandáʼi̱ ndóʼó ta va̱ása sandúvai̱ ndóʼó, chiʼii̱ ndóʼó ta kǒo tuʼi̱n ndóʼó, saáchi kusuchí-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ chi̱ndaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱úndó. 11 Va̱ása yi̱ʼvíndó nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia, ta̱ yíʼviníndó xínindó’.
”‘Va̱ása yi̱ʼvíndó kunindóra, káchi Jehová, saáchi yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼinndó ña̱ sakǎkui̱ ndóʼó ta ndatavái̱ ndóʼó ndaʼa̱ra. 12 Na̱ʼi̱ ña̱ kúndáʼvi-inii̱ xínii̱ ndóʼó ta ta̱kán kundáʼvi-inira kunira ndóʼó ta taxira ña̱ ná ndikóndó país nu̱ú ke̱endó.
13 ”’Soo tá ndóʼó ná ka̱ʼa̱nndó “Va̱ása kindo̱ondi̱ país yóʼo” ta kǒo xíínndó kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová Ndióxi̱ndó 14 ta káchindó “Nu̱úka ña̱yóʼo, ku̱ʼu̱nndi̱ chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto, nu̱ú va̱ása kunindi̱ ku̱a̱chi, ni kǒo kuniso̱ʼondi̱ ña̱ tívina ndiki̱ ta ni va̱ása koo so̱ko nu̱úndi̱; kán kúú nu̱ú kundoondi̱”, 15 tá saá ná keʼéndó, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová, ndóʼó na̱ ñuu Judá na̱ kíndo̱o. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Tá ndóʼó ndáka̱xinndó ña̱ ku̱ʼu̱nndó chí ñuu Egipto, ta ku̱a̱ʼa̱nndó kundoondó kán,* 16 espada ña̱ yíʼviníndó xínindó kundiku̱nña ku̱ʼu̱nña sa̱tándó nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto ta saátu so̱ko ña̱ yíʼviníndó nu̱ú kundiku̱nña ku̱ʼu̱nña sa̱tándó, ta kán kuvindó. 17 Ta ndiʼi na̱ ta̱a na̱ chi̱kaa̱-ini ña̱ ku̱ʼu̱nna kundoona chí ñuu Egipto kuvina xíʼin espada, so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱. Ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása ka̱ku nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ chindaʼíi̱ nu̱úna”’.
18 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva chi̱ndaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱ú ndiʼi na̱ xi̱ndoo chí ñuu Jerusalén xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱sa̱a̱níi̱, saátu chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱úndó tá ná ku̱ʼu̱nndó chí Egipto. Ta ndiʼi na̱ ná kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo sakúisochiʼñana* ndóʼó, kundasína kunina ndóʼó, kusi̱kindaana ndóʼó, ku̱a̱ku̱ndaana ndóʼó ta kǒo ndikókandó kunindó ñuu yóʼo’.
19 ”Jehová xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nvara xíʼin ndóʼó na̱ ñuu Judá na̱ kíndo̱o ndáaña kundoʼondó. Va̱ása ku̱ʼu̱nndó chí Egipto. Kǒo nandóso-inindó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó vitin 20 ña̱ kuvivandó tá ná keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa. Saáchi ndóʼó chi̱ndaʼándó yi̱ʼi̱ ña̱ nda̱ka̱tu̱ʼíi̱n Jehová Ndióxi̱yó, ta ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n: ‘Ka̱ʼa̱n xíʼin Jehová Ndióxi̱yó xa̱ʼa̱ndi̱ ta ka̱ʼún xíʼinndi̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ná ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó xíʼún, ta ndi̱ʼi̱ keʼévandi̱ña’. 21 Ta vitin ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, soo ndóʼó kǒo kandíxavíndó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱yó ta ni va̱ása keʼéndó ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ka̱ʼi̱n xíʼinndó. 22 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, káxi va̱ʼa kunda̱a̱-inindó chi kuvivandó xíʼin espada, so̱ko xíʼin kue̱ʼe̱ chí ñuu nu̱ú kúni̱ndó ku̱ʼu̱nndó kundoondó”.
43 Tá sa̱ndiʼi ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱na (iin tá iin tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová Ndióxi̱na xíʼinra ña̱ ka̱ʼa̱nra xíʼinna), 2 ta̱ Azarías se̱ʼe ta̱ Hosaya, ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah xíʼin ndiʼika na̱ ta̱a na̱ ni̱nuní xi̱kuni ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Jeremías: “Ña̱ vatáva* kúú ña̱ káʼún. Jehová Ndióxi̱yó kǒo níka̱ʼa̱nra xíʼún ña̱ ka̱ʼún, ‘Va̱ása ku̱ʼu̱nndó kundoondó chí Egipto’. 3 Saáchi ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías kúú ta̱ kúni̱ ña̱ ná ndakiʼin na̱ caldeo ndi̱ʼi̱ ta kaʼnína ndi̱ʼi̱ á ndakiʼinna ndi̱ʼi̱ ku̱ʼu̱n xíʼinna chí ñuu Babilonia”.
4 Ña̱kán ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah, ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta saátu ndiʼi na̱ yiví kǒo níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ta va̱ása níkindo̱ona kundoona chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Judá. 5 Nu̱úka ña̱yóʼo, ta̱ Johanán se̱ʼe ta̱ Caréah xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado nda̱kiʼinna ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱kindo̱o chí ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, na̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱ndoo inkaka ñuu ta ndi̱kóna nda̱kundoona chí Judá. 6 Nda̱kiʼinna na̱ ta̱a, ná ñaʼá, na̱ va̱lí, ná se̱ʼe-síʼi ta̱ rey xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ sa̱ndákoo ta̱ Nebuzaradán ndaʼa̱ ta̱ Guedalías se̱ʼe ta̱ Ahicam, se̱ʼe ta̱ Safán, ña̱ kiʼinra kuenta xíʼinna, ta saátu nda̱kiʼinna ta̱ profeta Jeremías xíʼin ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 7 Ni̱ki̱ʼvina chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto saáchi kǒo níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ta ni̱xa̱a̱na nda̱a̱ chí Tahpanhés.
8 Tá xa̱a̱ ni̱xa̱a̱na chí Tahpanhés, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 9 “Kiʼin sava yu̱u̱ ña̱ náʼnu ta ndakasiún sa̱táña xíʼin ña̱ʼa ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo cemento chí nu̱ú ñuʼú nu̱ú chi̱ndoona ndo̱ʼo yéʼé ta̱ faraón chí Tahpanhés, ta ná kuni ndiʼi na̱ ta̱a ñuu Judá keʼún ña̱yóʼo. 10 Tándi̱ʼi ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: “Kanai̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia, ta̱ káchíñu nu̱úi̱, ta sa̱tá yu̱u̱ yóʼo kanindichii̱ tronora ta ta̱kán kanindichira veʼe loʼora sa̱tá yu̱u̱ yóʼo. 11 Ta̱kán kixira ta kanitáʼanra xíʼin na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto. Savana kuvina xíʼin kue̱ʼe̱ ña̱ ndeéní. Savana ndakiʼinnana ku̱ʼu̱n xíʼinna inka ñuu. Ta savana kuvina xíʼin espada. 12 Ta yi̱ʼi̱ kaʼmii̱ templo ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto; ta̱kán kaʼmirana ta ndakiʼinrana ku̱ʼu̱n xíʼinra. Nda̱a̱ táki̱ʼva ndákasi iin ta̱ pastor miíra xíʼin iin ti̱ko̱to̱ saá ndakasira miíra xíʼin ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto, ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ kundoʼora tá ná ku̱ʼu̱nra. 13 Ta sakúachi válíra nama̱* ña̱ íyo chí Bet-Semes* ña̱ kíndo̱o chí nu̱ú ñuʼú ña̱ ñuu Egipto ta kaʼmira templo ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto”’”.
44 Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ judío na̱ xi̱ndoo chí Egipto, na̱ xi̱ndoo chí Migdol, chí Tahpanhés, chí Nof ta saátu chí nu̱ú ñuʼú ña̱ Patrós: 2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Ndóʼó xi̱nindó ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ chi̱ndaʼíi̱ nu̱ú ñuu Jerusalén ta saátu nu̱ú ndiʼi ñuu ña̱ íyo chí Judá, ta vitin ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña ta kǒoka na̱ ndóo nu̱úña. 3 Ña̱yóʼo ku̱uña xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndó chi sa̱sáa̱ndó yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱so̱kóndó ña̱ʼa nu̱ú* inkaka ndióxi̱, ta xi̱ndasakáʼnundó inkaka ndióxi̱ ña̱ kǒo níxi̱xini̱ndó ni na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 4 Yi̱ʼi̱ tuku ta tuku xi̱chindaʼíi̱ ndiʼi na̱ profeta na̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nna ka̱ʼa̱nna xíʼinndó: “Ixandó ña̱ ma̱ní, kǒo keʼéndó ña̱ʼa ña̱ kininí ña̱ sáa̱-inii̱ xínii̱”. 5 Soo ndóʼó va̱ása níxiniso̱ʼondó, kǒo níkandíxandó ta ni kǒo nísandákoondó ña̱ keʼéndó ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa; saáchi nda̱kundeévandó ni̱so̱kóndó ña̱ʼa nu̱ú inkaka ndióxi̱. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱sa̱a̱níi̱ xíʼinndó ta ta̱xii̱ castigo ndaʼa̱ ñuu ña̱ íyo chí Judá ta saátu chí Jerusalén, ña̱kán ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña ta ki̱ndoo miíña nda̱a̱ táki̱ʼva íyoña vitin’.
7 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘¿Nda̱chun ndúkú miíndó iin tu̱ndóʼo ña̱ kundoʼondó tasaá kuvi ndiʼi na̱ ta̱a, ná ñaʼá, na̱ va̱lí ta saátu na̱ lée válí na̱ ñuu Judá ta nda̱a̱ ni iinkandó va̱ása kindo̱o? 8 ¿Nda̱chun sása̱a̱ndó yi̱ʼi̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼandó xíʼin ndaʼa̱ndó ta sóko̱ndó ña̱ʼa nu̱ú inkaka ndióxi̱ chí Egipto, nu̱ú ni̱xa̱a̱ndó ndóondó? Ndóʼó kuvivandó ta ndiʼi na̱ ñuu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo na̱ ná kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo sakúisochiʼñana* ndóʼó ta kusi̱kindaana ndóʼó. 9 ¿Á xa̱a̱ na̱ndósova-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé na̱ rey ñuu Judá, ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé ná síʼina, ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé miíndó xíʼin ná síʼindó, ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Judá ta saátu chí calle ñuu Jerusalén? 10 Ta nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin, ta̱ʼán na̱ʼa̱ndó ña̱ vitá íyo inindó, ni ta̱ʼán na̱ʼa̱ndó ña̱ yíʼvindó xínindó yi̱ʼi̱,* ta ni va̱ása ndíku̱nndó ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó, ni chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úndó xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá’.
11 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Xa̱a̱ chi̱kaa̱-inii̱ ña̱ chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úndó ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ iníí ñuu Judá. 12 Ta ndiʼika na̱ yiví na̱ ñuu Judá na̱ chi̱kaa̱-ini ña̱ ku̱ʼu̱nna kundoona ñuu Egipto, tii̱nna ta kuvina nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto. Kaʼnínana xíʼin espada ta kuvina xíʼin so̱ko, nda̱a̱ na̱ va̱lí iinsaá nda̱a̱ na̱ chée, kuvina xíʼin espada ta saátu xíʼin so̱ko. Ta sakúisochiʼñanana, kundasína kuninana, kusi̱kindaanana ta ku̱a̱kundaanana. 13 Taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ku̱a̱ʼa̱n kundoo ñuu Egipto nda̱a̱ táki̱ʼva ta̱xii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ xi̱ndoo ñuu Jerusalén, na̱yóʼo ni̱xi̱ʼi̱na xíʼin espada, xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱. 14 Ta ndiʼika na̱ yiví na̱ ñuu Judá na̱ nda̱kiʼin ku̱a̱ʼa̱n kundoo chí ñuu Egipto va̱ása ka̱kuna ta ni va̱ása kivi ndikóna ñuu Judá. Kuni̱vana ndikóna kundoona kán, soo va̱ása ndikóna, ndáa loʼo kuití kúú na̱ ka̱ku’”.
15 Ku̱a̱ʼání xi̱kuu na̱ ta̱a na̱ xi̱ndita kán na̱ xi̱kunda̱a̱-ini ña̱ xi̱sokó ná síʼina ña̱ʼa nu̱ú inka ndióxi̱ ta kán xi̱nditatu ná síʼina, ta saátu ndiʼi na̱ yiví na̱ xi̱ndoo chí Patrós ña̱ xi̱kindo̱o chí Egipto, ta ndiʼina ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Jeremías: 16 “Va̱ása kandíxavíndi̱ tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼún xíʼinndi̱ xíʼin ki̱vi̱ Jehová. 17 Nu̱úka ña̱yóʼo, saxínundi̱ ña̱ ki̱ndoondi̱: ña̱ so̱kóndi̱ ña̱ʼa nu̱ú ñá kúú Reina chí ndiví* ta saátu so̱kóndi̱ vino nu̱úñá, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé miíndi̱, saátu na̱ táʼanndi̱ na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, na̱ xi̱kuu rey nu̱úndi̱ xíʼin na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úndi̱ chí ñuu ña̱ íyo chí Judá ta saátu chí calle ñuu Jerusalén, tá ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ xi̱xixindi̱* ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níxi̱kuma̱ní nu̱úndi̱, ta kǒo nda̱a̱ ni iin tu̱ndóʼo níxi̱kuumiíndi̱. 18 Ta nani tá sa̱ndákoondi̱ ña̱ so̱kóndi̱ ña̱ʼa nu̱ú ñá kúú Reina chí ndiví ta saátu ña̱ so̱kóndi̱ vino nu̱úñá, ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kúma̱ní nu̱úndi̱ ta ndiʼi na̱ táʼanndi̱ ni̱xi̱ʼi̱na xíʼin espada ta saátu xíʼin so̱ko”.
19 Ta ná ñaʼá ni̱ka̱ʼa̱nkaná: “Tá xi̱sokóndi̱ ña̱ʼa nu̱ú ñá kúú Reina chí ndiví ta saátu tá xi̱sokóndi̱ vino nu̱úñá, tá xi̱keʼéndi̱ si̱ta̱váʼa ta xi̱sokóndi̱ña nu̱úñá, ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ miíñá ta xi̱sokótundi̱ vino nu̱úñá, ni̱ka̱ʼa̱nvandi̱ xíʼin na̱ yii̱ndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.
20 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ yiví kán, xíʼin na̱ ta̱a ta saátu xíʼin ná síʼina ta saátu xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ xi̱kaʼa̱n xíʼinra: 21 “Ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ni̱so̱kó miíndó, na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, na̱ xi̱kuu rey nu̱úndó, na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úndó xíʼin ña̱ ni̱so̱kó ndiʼika na̱ yiví chí ñuu ña̱ ni̱xi̱yo chí Judá ta saátu chí calle ñuu Jerusalén, Jehová va̱ása nínandóso-inira xa̱ʼa̱ña ta ndákaʼánvara xa̱ʼa̱ña. 22 Tándi̱ʼi, Jehová va̱ása níkundeéka-inira xíʼin ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼéndó ni xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱keʼéndó, ta ñuʼú nu̱ú xi̱ndoondó ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña vitin, ndiʼi na̱ xíniña yíʼvinína, sákuisochiʼñanaña ta kǒoka na̱ yiví ndóo nu̱úña, nda̱a̱ táki̱ʼva xíto miíndó vitin. 23 Ndóʼó ni̱so̱kóndó ña̱ʼa kán ta ni̱ki̱ʼvindó ku̱a̱chi nu̱ú Jehová, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níkandíxandó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinndó ta kǒo níxindiku̱nndó ley ña̱ ta̱xira ndaʼa̱ndó ni chiñu ña̱ xa̱ʼndara nu̱úndó, xa̱ʼa̱ ña̱kán ki̱xi tu̱ndóʼo yóʼo nu̱úndó, nda̱a̱ táki̱ʼva xítondó ku̱u vitin”.
24 Ta̱ Jeremías nda̱kundeéra ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ ñuu ta saátu xíʼin ná ñaʼá: “Ndiʼi ndóʼó na̱ yiví na̱ ñuu Judá na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová. 25 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱ʼa ña̱ ki̱ndoo miíndó keʼéndó ta saátu ná síʼindó sa̱xínuvandóña, saáchi ka̱chindó: “Saxínuvandi̱ ña̱ ki̱ndoondi̱ keʼéndi̱, ña̱ so̱kóndi̱ ña̱ʼa nu̱ú ñá kúú Reina chí ndiví ta saátu ña̱ so̱kóndi̱ vino nu̱úñá”. Ndóʼó ná ñaʼá, saxínuvandó ña̱ ki̱ndoondó keʼéndó ta saátu ña̱ chi̱naʼándó* xa̱ʼa̱’.
26 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndiʼi ndóʼó na̱ yiví na̱ ñuu Judá na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová: ‘“Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ ndáyáʼviní, káchi Jehová, ña̱ nda̱a̱ ni iinka na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto va̱ása kuniñúʼukana ki̱víi̱ ña̱ chinaʼána xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa ta kachina ‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ táta káʼnu Jehová, Ndióxi̱ ta̱ táku’. 27 Xa̱a̱ íyo tu̱ʼvai̱ ña̱ chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo nu̱úna, ta su̱ví ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa chindaʼíi̱ nu̱úna; ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Judá na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto kuvina xíʼin espada ta saátu xíʼin so̱ko, nda̱a̱ ná kǒoka nda̱a̱ ni iinna kindo̱o. 28 Loʼo kuití kúú na̱ va̱ása kuvi xíʼin espada chí Egipto ta ndikó tukuna nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Judá. Ta ndiʼika na̱ ñuu Judá na̱ ná kindo̱o, na̱ ki̱xaa̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto, kunda̱a̱-inina ndáa tu̱ʼun kúú ña̱ ni̱xi̱nu: tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n yi̱ʼi̱, á tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n miína”’”.
29 “‘Ta ña̱yóʼo kúú señal nu̱ú ndóʼó, káchi Jehová, ña̱ taxivai̱ castigo ndaʼa̱ndó ñuu yóʼo, ña̱ va̱ʼa ná kunda̱a̱-inindó ña̱ ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n chindaʼíi̱ nu̱úndó xi̱nuvaña. 30 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Ndataxii̱ ta̱ faraón Hofrá, ta̱ kúú rey ñuu Egipto ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ta saátu ndaʼa̱ na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá, nda̱a̱ táki̱ʼva nda̱taxii̱ ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia, ta̱ xi̱saa̱-ini xi̱xiniñaʼá ta xi̱kuni̱ra kaʼnírara”’”.
45 Tá xa̱a̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ xi̱kuu rey ñuu Judá, tá káʼyi ta̱ Baruc se̱ʼe ta̱ Nerías ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ profeta Jeremías xíʼinra nu̱ú iin libro, ta̱ Jeremías ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinra:
2 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel xa̱ʼa̱ yóʼó ta̱ Baruc: 3 ‘Yóʼó ni̱ka̱ʼún: “Ndáʼviníi̱ saáchi xóʼvi̱níi̱* ta sákusuchíníka Jehová inii̱. Xa̱a̱ ku̱nai̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xákuníi̱ ta va̱ása kívi ndi̱ko-inii̱”’.
4 ”Ña̱yóʼo xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Koto, sandúvai̱ ña̱ xa̱a̱ i̱xava̱ʼi̱ ta tuʼi̱n ña̱ xa̱a̱ chi̱ʼii̱, ña̱yóʼo kúú ña̱ keʼíi̱ iníísaá ñuu yóʼo. 5 Soo yóʼó ndákundeún nándukún ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní xa̱ʼa̱ miíún. Va̱ása nandukúkaún ña̱ʼa yóʼo”’.
”‘Saáchi chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱ú ndiʼi na̱ yiví yóʼo, káchi Jehová, soo taxii̱ ña̱ ná kutakún nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ná ku̱ʼún’”.
46 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ profeta Jeremías xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo na̱ ñuu. 2 Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun ña̱ ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú na̱ ñuu Egipto, xa̱ʼa̱ na̱ soldado ta̱ faraón Nekó ta̱ rey ñuu Egipto, ta̱ ni̱xi̱yo yatin yuʼú yu̱ta Éufrates, ta̱ ku̱chiñu ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ka̱nitáʼanra xíʼin chí Carquemis tá xa̱a̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Jehoiaquim se̱ʼe ta̱ Josías, ta̱ rey ñuu Judá:
3 “Ixatu̱ʼvandó escudondó ña̱ náʼnu xíʼin ña̱ válí,*
ta kúáʼanndó kanitáʼanndó.
4 Ndóʼó na̱ yósó* kuáyi̱, ixatu̱ʼvandórí ta kosondórí.*
Xa̱a̱ koo tu̱ʼvandó ta chinúundó casco xi̱níndó.
Ndasaxi̱ínndó* nu̱ú lanzandó ta ndakundixindó ka̱a ña̱ ndási kándíkandó.
5 ‘¿Nda̱chun xítoi̱ ña̱ yíʼviní na̱kán?
Nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna, na̱ kánitáʼan xa̱ʼa̱na va̱ása níkuchiñuna.
Yíʼvikavína xínuna ku̱a̱ʼa̱nna, na̱ kánitáʼan xa̱ʼa̱na ni va̱ása ndándikóna xítona ndáaña kúu chí sa̱tána.
Ndiʼina yíʼvinína’, káchi Jehová.
6 ‘Va̱ása kívi kunu na̱ kamaní xínu ta ni na̱ kánitáʼan va̱ása kívi kununa.
Ka̱chiʼina* ta nda̱kavana chí norte,
chí yuʼú yu̱ta Éufrates’.
7 ¿Ndáana kúú na̱ ku̱a̱ndaa nda̱a̱ táki̱ʼva ndáa yu̱ta Nilo,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱ta tá ndeéní kánda̱ nu̱ú?
8 Na̱ ñuu Egipto ndáana nda̱a̱ táki̱ʼva ndáa yu̱ta Nilo,
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱ta tá ndeéní kánda̱ nu̱ú,
ta káchina: ‘Ndaandi̱ ta ndakutúndi̱ iníísaá nu̱ú ñuʼú.
Sandíʼi-xa̱ʼa̱ndi̱ ndiʼi ñuu xíʼin na̱ ndóo nu̱úña’.
9 Ndóʼó na̱ yósó kuáyi̱, kúáʼanndó nu̱ú ku̱a̱chi.
Ndóʼó na̱ káva carreta, kavandó nda̱a̱ táki̱ʼva káva na̱ sána.
Ná ku̱ʼu̱n na̱ xíni̱ní kanitáʼan,
na̱ ta̱a na̱ ñuu Cus xíʼin na̱ ta̱a na̱ ñuu Put na̱ xíni̱ kuniñúʼu escudo,
ta saátu na̱ ludim na̱ xíni̱ kuniñúʼu kuxu̱n* ta xíni̱na ixatu̱ʼvananú.
10 ”Ki̱vi̱ yóʼo kúú ki̱vi̱ táta káʼnu Jehová, ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá. Espada kúú ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ na̱yóʼo, xa̱a̱-iniña* xíʼinna ta saátu xa̱a̱-iniña xíʼin ni̱i̱na, saáchi táta káʼnu Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, xa̱a̱ i̱xatu̱ʼvara nu̱ú kaʼnírana chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí norte, yatin yuʼú yu̱ta Éufrates.
11 Kúáʼan chí Galaad ta ndukún bálsamo,*
yóʼó ñá loʼo kúa̱an se̱ʼe ñuu Egipto.
Ni ndúkún ku̱a̱ʼání ña̱ kivi sandáʼa yóʼó,
soo kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ kivi ndaʼún xíʼin.
12 Na̱ ñuu xi̱niso̱ʼona xa̱ʼa̱ ña̱ kaʼanní nu̱ú ndo̱ʼún,
ta iníísaá nu̱ú ñuʼú xíniso̱ʼona ña̱ ndáʼyi̱ kóʼún.*
Saáchi iin ta̱ xíni̱ní kanitáʼan káchiʼira xíʼin inkara,
ta inkáchi kóyo u̱vi̱ saára”.
13 Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ profeta Jeremías xa̱ʼa̱ ña̱ kixi ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ña̱ kanitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Egipto:
14 “Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chí Egipto ta ka̱ʼa̱nndóña chí Migdol.
Ka̱ʼa̱nndóña chí Nof ta saátu chí Tahpanhés.
Kachindó: ‘Xa̱a̱ koo tu̱ʼvandó kanitáʼanndó
saáchi iin espada sandíʼi-xa̱ʼa̱ña yatin nu̱ú ndóondó.
15 ¿Nda̱chun ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ ndakúní na̱ xáʼa̱n kánitáʼan xa̱ʼa̱ndó?
Va̱ása níkundeéna,
saáchi sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ Jehová na̱yóʼo.
16 Ku̱a̱ʼání kúú na̱ káchiʼi ta kóyona.
Káʼa̱nna xíʼin táʼanna:
“Ná ndikóyó ñuuyó ta saátu nu̱ú ñuʼúyó,
ná kunuyó nu̱ú na̱ kúni̱ kaʼní miíyó xíʼin espada”’.
17 Ta kán ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo:
‘Ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto, káʼa̱nnívara soo kǒo mií ña̱ kéʼévíra.
Ta̱xira ña̱ ni̱ya̱ʼa tiempo ta kǒo ni iin ña̱ níkeʼéra’.
18 ‘Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi ta̱ Rey, ta̱ naní Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel,
ta̱yóʼo* kixira ta koora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Tabor ma̱ʼñú yuku̱
ta koora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yuku̱ Carmelo yatin yuʼú tá Mar.
19 Ixatu̱ʼvandó ña̱ʼa ña̱ ku̱ʼu̱n xíʼinndó chi ndakiʼinna ndóʼó ku̱ʼu̱nndó inka ñuu,
ndóʼó na̱ ñuu Egipto.
Saáchi kaʼmina* ñuu Nof ta kǒoka na̱ yiví kundoo nu̱úña,
ta na̱ ná kuniña yi̱ʼvínína.
20 Saáchi na̱ ñuu Egipto íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱* tí liviní.
Soo nda̱a̱ chí norte kée ndikama tí xáxiñaʼá.
21 Nda̱a̱ na̱ soldado na̱ cha̱ʼvina ña̱ kanitáʼanna xa̱ʼa̱na íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí nduʼú,
soo saátu na̱yóʼo xi̱nuna ku̱a̱ʼa̱nna.
Va̱ása níkundeéna,
saáchi ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱na,
tiempo ña̱ ndatiinna ku̱a̱chi xíʼinna’.
22 ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa ku̱a̱ʼa̱n ko̱o̱ tí ñúu* mií saá káʼa ku̱a̱ʼa̱n na̱yóʼo,
saáchi na̱kán ndeéní kundiku̱nna ku̱ʼu̱nna sa̱tána xíʼin yácha,
nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ta̱a na̱ xáʼnda yitu̱n.*
23 Kaʼndana ndiʼi yitu̱n tú íyo yuku̱ kán, káchi Jehová, ni xi̱naʼa̱ ña̱ va̱ása kivi ki̱ʼvina nu̱úña.
Saáchi na̱kán ku̱a̱ʼání kúúna, ku̱a̱ʼáníka kúúna nu̱ú ti̱ka náʼnu.
24 Sakúkaʼanna nu̱ú na̱ ñuu Egipto.
Ndataxinana ndaʼa̱ na̱ ñuu na̱ íyo chí norte’.
25 ”Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, káchira: ‘Vitin taxii̱ castigo ndaʼa̱ ñuu Amón ña̱ ndíkaa̱ chí No,* ndaʼa̱ ta̱ faraón, ndaʼa̱ na̱ ñuu Egipto, ndaʼa̱ ndióxi̱na ta saátu ndaʼa̱ na̱ xáʼndachíñu nu̱úna; ndaʼa̱ ta̱ faraón ta saátu ndaʼa̱ ndiʼi na̱ ndáa-ini xíniñaʼá’.
26 ”‘Ndataxii̱na ndaʼa̱ ta̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá, ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ na̱ káchíñu nu̱úra. Soo tándi̱ʼi, ndakundoo tukuvana nu̱úña nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱ndoona xi̱naʼá’, káchi Jehová.
27 ‘Soo yóʼó ta̱ Jacob ta̱ káchíñu nu̱úi̱, va̱ása yi̱ʼvíún,
va̱ása yi̱ʼvíníún Israel.
Saáchi ni xíkání íyoún sakǎkuvai̱ yóʼó,
ta saátu ndiʼi na̱ se̱ʼún na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu.
Ta̱ Jacob ndikóvara ta va̱ása kundi̱ʼi-inira,
va̱ʼaní koora ta kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ sayíʼvi-ñaʼá.
28 Ña̱kán yóʼó ta̱ Jacob ta̱ káchíñu nu̱úi̱, va̱ása yi̱ʼvíún, káchi Jehová, saáchi yi̱ʼi̱ íyovai̱ xíʼún.
Sandíʼi-xa̱ʼa̱vai̱ ndiʼi ñuu nu̱ú chi̱ndaʼíi̱ yóʼó ku̱a̱ʼún,
soo va̱ása sandíʼi-xa̱ʼa̱víi̱ yóʼó.
Ndakiʼinvaún consejo* ña̱ xíniñúʼu ndakiʼún,
ta ña̱ taxii̱ kúúva castigo ndaʼún’”.
47 Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ profeta Jeremías xa̱ʼa̱ na̱ filisteo, tá kúma̱níka ku̱ʼu̱n ta̱ faraón kanitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Gaza. 2 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Koto, chí norte ke̱e ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í va̱xirá.
Kuaʼnunírá ta nda̱a̱ keerá yu̱ta.
Iníí país yóʼo xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña sa̱ʼviña ti̱xinrá,
ta saátu iníí ñuu yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo nu̱úña.
Na̱ ta̱a nda̱ʼyi̱ kóʼóna,*
ta ndiʼi na̱ ndóo ñuu yóʼo kuakunína.
3 Tá ná kuniso̱ʼona ña̱ ndeéní káni chíi̱n tí kuáyi̱ nu̱ú ñuʼú,
ña̱ ndeéní níʼi va̱xi carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi
ta saátu ña̱ ndeéní níʼi llanta xa̱ʼa̱nú,
na̱ íyo se̱ʼe kununa ku̱ʼu̱nna
ta ni va̱ása kuumiíkana ndee̱ ña̱ sakǎkuna se̱ʼena;
4 saáchi xa̱a̱ ku̱yatin kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ filisteo,
ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Tiro xíʼin na̱ ñuu Sidón na̱ kítáʼan xíʼinna.
Saáchi Jehová sandíʼi-xa̱ʼa̱ra na̱ filisteo na̱ kíndo̱o,
na̱ kúú táʼan na̱ yiví na̱ ke̱e chí isla ña̱ Caftor.*
5 Kuchálá ndiʼi xi̱ní na̱ ndóo chí Gaza.*
Ku̱táxi̱n chí Asquelón.
Ndiʼi ndóʼó na̱ ndóo chí yoso̱,
¿nda̱a̱ ama sandákoondó ña̱ kaʼndandó ku̱ñundó?
6 Espada Jehová,
¿nda̱a̱ ama koo táxi̱ún?
Ndikó nu̱ú xi̱ndikaa̱va̱ʼún.
Ndakindee̱ ta táxi̱n koún.
7 Va̱ása kindo̱o táxi̱nvíña, saáchi mií Jehová kúú ta̱ xa̱ʼnda chiñu nu̱úña.
Chi̱ndaʼáraña ña̱ ku̱ʼu̱nña kanitáʼanña xíʼin na̱ ndóo chí Asquelón
ta saátu xíʼin na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí yuʼú mar”.
48 Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, káʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Moab:
“Ndáʼviní ñuu Nebo, saáchi ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña.
Sa̱kúkaʼanna nu̱ú ñuu Quiryataim ta ku̱chiñuna nda̱kiʼinnaña.
Sa̱kúkaʼanna nu̱ú veʼe ña̱ súkunní ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱naña.
2 Kǒo nda̱a̱ ni iinka na̱ káʼa̱n va̱ʼa xa̱ʼa̱ ñuu Moab.
Chí Hesbón nda̱kutáʼanna ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱naña, ka̱china:
‘Naʼandó, ná sandíʼi-xa̱ʼa̱yó ñuu yóʼo tasaá va̱ása kookaña’.
Saátu yóʼó Madmén, táxi̱n koún,
saáchi ndíku̱ntu espada sa̱tá yóʼóva.
3 Nda̱a̱ chí Horonaim táku̱ ña̱ ndáʼyi̱ kóʼóna* xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ ki̱xi nu̱ú ñuu kán, xa̱ʼa̱ ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña.
4 Ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Moab.
Ndeéní xáku na̱ va̱lí ñuu kán.
5 Ndeéní xáku na̱ yiví nani xíkana ku̱a̱ʼa̱nna chí Luhit.
Chí yichi̱ chí nu̱ú núu na̱ yiví chí Horonaim, táku̱ ña̱ ndáʼyi̱ kóʼóna xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱na* xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ ku̱u.
6 Kunundó ña̱ va̱ʼa ka̱kundó.
Xíniñúʼu xa̱a̱ndó koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo tú enebro tú íyo nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
7 Saátu ndakiʼinna yóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ ndáa-iniún ña̱ʼa ña̱ ke̱ʼún
xíʼin ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiíún.
Ta ndióxi̱ Kemós ndakiʼinnaña ku̱ʼu̱nña inka ñuu,
ta saátu na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱úña.
8 Ta̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱, ki̱ʼvira ndiʼi ñuu
ta va̱ása ka̱ku nda̱a̱ ni iin ña̱yóʼo.
Yoso̱ nda̱a̱ táki̱ʼva koo ña̱ kuvi saá kooña
ta ñuʼú ña̱ nda̱a̱ nu̱ú ndiʼi-xa̱ʼa̱vaña, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Jehová.
9 Chikaa̱ndó iin señal ñuu Moab,
saáchi tá ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ña kunuvaña,
ta ndiʼina yi̱ʼvínína tá ná kunina ñuu ña̱ xi̱kuumiíña,
ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña.
10 Na̱ va̱ása kéʼé chiñu* ña̱ xa̱ʼnda Jehová xíʼin ndinuʼu-inina ná ndakiʼinna chiʼña.
Na̱ va̱ása xíín kuniñúʼu espadana ña̱ kaʼnína ná ndakiʼinna chiʼña.
11 Nda̱a̱ tá válíví na̱ moabita va̱ʼaní ndóona,
íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo vino tá nda̱kuʼun nda̱a̱ kaʼa̱ ki̱si.
Íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo vino tá ta̱ʼán nasa̱ma ini inka ki̱si,
ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán ku̱ʼu̱nna kundoona inka ñuu.
Íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo vino tá ta̱ʼán nasa̱ma xiko̱
ta ni va̱ása va̱ʼa xíʼirá.*
12 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová, ña̱ chindaʼíi̱ na̱ ta̱a na̱ sandúva ndóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva sánduvana ki̱si nu̱ú ñúʼu vino ta katana ña̱ʼa ña̱ ñúʼu ini ki̱sindó ta sakúachi válína ndiʼi ki̱si náʼnu ña̱ kúúmiíndó. 13 Ta na̱ moabita kukaʼan nu̱úna xíʼin ndióxi̱na Kemós, nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱kaʼan nu̱ú na̱ ñuu Israel xíʼin Betel, ña̱ xi̱ndaaní-inina.
14 ¿Nda̱chun káʼa̱nndó “Ndi̱ʼi̱ xíni̱níndi̱ kanitáʼanndi̱, ta xa̱a̱ íyo tu̱ʼvandi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ nu̱ú ku̱a̱chi”?’.
15 ‘Ñuu Moab ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱vaña,
ni̱ki̱ʼvina ndiʼi ñuu ña̱ xi̱kuumiíña,
ta xa̱ʼnína ndiʼi na̱ ta̱a na̱ válí na̱ ndakúní’,
káchi ta̱ Rey, ta̱ naní Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
16 Xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ na̱ moabita,
si̱lóʼoní kúma̱ní ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱na.
17 Ndiʼi na̱ ndóo yatin xíʼinna kundáʼvi-inina kuninana,
ndiʼi na̱ xíni̱ ki̱vi̱na.
Ka̱ʼa̱nndó xíʼinna: ‘Kotondó ndáa ki̱ʼva ni̱ta̱ʼnu̱ yitu̱n tú ndakúní, karroti* tú liviní’.
18 Kúánuundó nu̱ú va̱ʼaní ndóondó
ta kuyichi̱ndó* kundoondó,* ndóʼó na̱ ndóo chí Dibón,
saáchi ta̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Moab va̱xira kanitáʼanra xíʼinndó
ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ndiʼi veʼe ña̱ kútu̱ní ku̱vaʼa ña̱ kúúmiíndó.
19 Ndóʼó na̱ ndóo chí Aroer, ndakunditandó chí yuʼú yichi̱ ta kotondó.
Nda̱ka̱tu̱ʼunndó ta̱a ta̱ xínu ta saátu ñaʼá ñá xínu: ‘¿Ndáaña ku̱u?’.
20 Sa̱kúkaʼanna nu̱ú ñuu Moab ta yíʼviníña.
Kuakundó ta nda̱ʼyi̱ kóʼóndó.
Ka̱ʼa̱nndó chí Arnón ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na ñuu Moab.
21 ”Ndatiinna ku̱a̱chi xíʼin ñuʼú ña̱ íyo chí yoso̱, xíʼin Holón, Jáhaz ta saátu xíʼin Mefaat; 22 xíʼin Dibón, Nebo ta saátu xíʼin Bet-Diblataim; 23 xíʼin Quiryataim, Bet-Gamul ta saátu xíʼin Bet-Meón; 24 xíʼin Queriyot, Bozrá ta saátu xíʼin ndiʼika ñuu ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Moab, ña̱ íyo yatin xíʼin ña̱ íyo xíká.
25 ‘Sa̱ndíʼina ndee̱ ña̱ kúúmií ñuu Moab;
ni̱xa̱ʼnu̱na ndaʼa̱ña’, káchi Jehová.
26 ‘Saxíniindó ñuu Moab, saáchi ni̱nuní kúniña nu̱ú Jehová.
Tíviníʼniña* nu̱ú ndu̱xanña
ta kúsi̱kindaanaña.
27 ¿Á su̱ví ñuu Israel kúú ña̱ ku̱sikindaaníún?
¿Á nda̱ni̱ʼínana ña̱ xíkana íxakuíʼnána ña̱kán káʼa̱nníún xa̱ʼa̱na
ta sákuikóún* xi̱níún?
28 Ndóʼó na̱ ñuu Moab, keendó ñuundó ta kúáʼanndó kundoondó chí nu̱ú íyo kavá,
koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo paloma tí íxava̱ʼa chi̱ʼyo̱ sa̱tá taʼvi̱’”.
29 “Xi̱niso̱ʼondi̱ ña̱ ni̱nuní kúni ñuu Moab, kúta̱aní-iniña
ta ndákanixi̱níña ña̱ ndáyáʼviníkaña”.
30 “‘Kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ sáa̱nína, káchi Jehová,
soo tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna va̱ása ndáyáʼvivíña.
Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa keʼéna.
31 Xa̱ʼa̱ ña̱kán kuakui̱ xa̱ʼa̱ Moab,
nda̱ʼyi̱ kóʼi̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Moab
ta tanai̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Quir-Heres.
32 Kuakuníkai̱ xa̱ʼa̱ yóʼó, yitu̱n tú uva tú íyo chí Sibmá
nu̱úka ña̱ xa̱kui̱ xa̱ʼa̱ Jazer.
Ndaʼún ña̱ liviní ni̱xa̱a̱ña nda̱a̱ nu̱ú íyo mar.
Ni̱xa̱a̱ña nda̱a̱ nu̱ú íyo mar, nda̱a̱ chí Jazer.
Ta̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ki̱xaa̱ra sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ku̱i̱ʼún tí kána tiempo yi̱chí
ta saátu uva tí kúúmiíún.
33 Kǒoka na̱ kúsi̱í-ini chí nu̱ú chíʼina
ni iníí nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Moab.
Va̱ása nítaxikai̱ ña̱ kee vino chí nu̱ú xáñi̱na* tí uva.
Nda̱a̱ ni iinna va̱ása nda̱ʼyi̱ kóʼókana xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina xáñi̱na tí uva.
Xa̱ʼa̱ inka ña̱ʼava kúú ña̱ nda̱ʼyi̱ kóʼóna’”.
34 “‘Táku̱ ña̱ ndáʼyi̱ kóʼó iinna nda̱a̱ chí Hesbón iinsaá nda̱a̱ Elealé.
Ndeéníka ndáʼyi̱na chí Jáhaz,
chí Zóar iinsaá nda̱a̱ Horonaim ta saátu nda̱a̱ Eglat-Selisiyá.
Nda̱a̱ ti̱kui̱í tá ñúʼu chí Nimrim yi̱chi̱ ndiʼirá.
35 Ndiʼi na̱ sóko̱* ña̱ʼa chí nu̱ú lugar ña̱ súkun*
ta saátu na̱ sóko̱ ña̱ʼa nu̱ú ndióxi̱na,
va̱ása taxikai̱ ña̱ koona chí Moab, káchi Jehová.
36 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, níma̱i̱ kuakuña xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Moab nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin flauta,*
níma̱i̱ kuakuña xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a na̱ Quir-Heres nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin flauta.*
Saáchi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiína ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱vaña.
37 Ni̱xa̱tá ndiʼina xi̱nína
ta xa̱ʼnda ndiʼina ixí* yuʼúna.
Náʼa̱ ña̱ xa̱ʼndana ndiʼi ndaʼa̱na
ta núʼni ti̱ko̱to̱ ndayí* tokóna’”.
38 “‘Ndiʼi xi̱ní veʼe na̱ ñuu Moab
ta saátu chí calle
nina na̱ xáku kúúna.
Saáchi sa̱kúachi válíi̱ ñuu Moab
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ki̱si ña̱ sa̱kánana’, káchi Jehová.
39 ‘Yíʼviníña. Kuakundó.
Ku̱kaʼanní nu̱ú ñuu Moab nda̱kiʼinña ku̱a̱ʼa̱nña.
Ndiʼina kúsi̱kindaa ñuu Moab,
ta ndiʼi na̱ ndóo yatin xíʼinña yíʼvinína tá xíninaña’”.
40 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
‘Koto, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱sú* tá ku̱a̱ʼa̱nrí tiinrí iin kití, saá keʼé ta̱ sáa̱-ini xíniñaʼá
ta sakáa̱ra ndi̱xi̱nra sa̱tá ñuu Moab.
41 Kuchiñuna ndakiʼinna ñuu ña̱ íyo kán
ta saátu veʼe ña̱ súkunní.
Saáchi ki̱vi̱ kán, na̱ ta̱a na̱ ndakúní na̱ ñuu Moab yi̱ʼvínína nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe’”.
42 “‘Ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Moab ta va̱ása kookaña iin ñuu,
saáchi nu̱ú Jehová kúú ña̱ ni̱nuní ku̱niña.
43 Ndóʼó na̱ ndóo ñuu Moab
yi̱ʼvíníndó, ko̱yondó ini ya̱vi̱ ta tiinna ndóʼó’, káchi Jehová.
44 ‘Na̱ ná kunu xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina ko̱yona ini ya̱vi̱, ta na̱ ná kee ini ya̱vi̱ tiinnana’.
‘Saáchi kixaa̱ ku̱i̱ya̱ ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ ñuu Moab’, káchi Jehová.
45 ‘Ndiʼi na̱ xínu ku̱a̱ʼa̱n chí Hesbón ña̱ va̱ʼa ka̱kuna, kǒoví na̱ chindeétáʼan xíʼinna.
Saáchi chí Hesbón kana ñuʼu̱,
chí ma̱ʼñú Sehón kana iin ñuʼu̱
ta kaʼmiña ta̱ʼya̱* na̱ ñuu Moab
ta saátu xi̱ní se̱ʼe ndiʼi na̱ kútóoní kanitáʼan’.
46 ‘Ndáʼviníún ñuu Moab.
Ña̱ ndióxi̱ Kemós ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱vaña.
Saáchi na̱ se̱ʼeta̱ún nda̱kiʼinnana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna
ta ná se̱ʼe-síʼún nda̱kiʼinnaná ku̱a̱ʼa̱nná kundooná inka ñuu.
47 Soo ki̱vi̱ nu̱ú ndíʼi, sandákutáʼi̱n ndiʼi na̱ ñuu Moab na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu’, káchi Jehová.
‘Yóʼo ndi̱ʼi ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ castigo ña̱ ndakiʼin na̱ ñuu Moab’”.
49 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼin na̱ ammonita:
“¿Á kǒova na̱ se̱ʼe ta̱ Israel?
¿Á kǒova na̱ ndakiʼin herenciara?
¿Nda̱chun nda̱kiʼin ña̱ ndióxi̱ Malcam* ñuʼú ña̱ kúú kuenta ta̱ Gad?
¿Nda̱chun ndóo na̱ yiví na̱ ndásakáʼnu ña̱yóʼo ñuu ña̱ kúú kuenta na̱ ñuu Israel?”.
2 “‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová,
ña̱ taxii̱ ña̱ kuniso̱ʼona ña̱ xa̱a̱ ki̱xáʼa ku̱a̱chi* xíʼin na̱ ndóo chí ñuu Rabá, ña̱ kúú kuenta na̱ ammonita.
Ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼaña, ta ñuu ña̱ íyo yatin kán, kaʼminaña xíʼin ñuʼu̱’.
‘Na̱ ñuu Israel ndakiʼinna ña̱ʼa na̱ nda̱kiʼin ña̱ʼana’, káchi Jehová.
3 ‘Kuaku ndóʼó na̱ ndóo chí Hesbón, saáchi xa̱a̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱va ñuu Hai.
Nda̱ʼyi̱ kóʼó* ndóʼó na̱ ndóo ñuu válí ña̱ íyo yatin chí Rabá.
Ndakundixindó ti̱ko̱to̱ ndayí.*
Kuakundó ta kakandó kunundó ini corra ña̱ yu̱u̱,*
saáchi ndakiʼinna ña̱ ndióxi̱ Malcam ku̱ʼu̱nña inka ñuu
xíʼin na̱ su̱tu̱ ta saátu na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi na̱ káchíñu nu̱úña.
4 ¿Nda̱chun ni̱nuní kúniún xa̱ʼa̱ yoso̱ ña̱ kúúmiíún,
yoso̱ ña̱ va̱ʼaní ni̱ko̱so̱na, yóʼó ñá loʼo ñá va̱ása nda̱kú-ini?
Ndáaní-iniún ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiíún
ta káchiún: “¿Ndáana kixi kanitáʼan xíʼi̱n?”’”.
5 “‘Chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo káʼnuní nu̱ún, káchi táta káʼnu Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel;
ta na̱ ndóo yatin xíʼún kúú na̱ keʼé ña̱yóʼo xíʼún.
Ndóʼó xa̱a̱ síín síín chí nu̱ú kunundó ku̱ʼu̱nndó,
ta kǒo na̱ sandákutáʼan ndiʼi na̱ xi̱nu ku̱a̱ʼa̱n’”.
6 “‘Soo tá ná ndiʼi, yi̱ʼi̱ sandákutáʼi̱n na̱ ammonita na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu’, káchi Jehová”.
7 Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel káʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Edom:
“¿Á kǒokava na̱ ndíchi íyo chí ñuu Temán?
¿Á kǒokava na̱ táxi consejo ña̱ va̱ʼaní?
¿Á ni̱ta̱ʼyi̱va ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiína?
8 Ndikóko̱ondó ta kunundó.
Ndóʼó na̱ íyo chí Dedán, kúáʼanndó ta kundoondó chí nu̱ú íyo kavá ña̱ kúnúní.
Saáchi chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱ú ta̱ Esaú
tá ná kixaa̱ tiempo ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ra.
9 Tá ná kixi na̱ ndákaya uva chí nu̱ú ñuʼún,
¿á su̱ví sandákoovana savarí ña̱ va̱ʼa ndakaya inkanarí?
Tá ná kixi na̱ kui̱ʼná tá ñuú,
nda̱saa ña̱ kúni̱ miívana sandíʼi-xa̱ʼa̱na.
10 Soo yi̱ʼi̱ sandákoo chálái̱ ta̱ Esaú.
Taxii̱ ña̱ ná kunina nu̱ú íyo se̱ʼéra*
ña̱ va̱ʼa kǒo kivi koose̱ʼékara.
Na̱ se̱ʼera, na̱ ñanira ta saátu ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo yatin xíʼinra ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼina,
ta kǒokara koo.
11 Sandákoo na̱ va̱lí na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá,
ta yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná kutakuna,
ta ná ñaʼá ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱ kundaa-inina yi̱ʼi̱”.
12 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Koto, tá nda̱a̱ na̱ va̱ása níndakiʼin castigo ña̱ koʼona copa xíniñúʼu koʼonaña, ¿á ka̱kuva ndóʼó nu̱úña túvindó? Ndakiʼinvandó castigo, saáchi xíniñúʼu koʼovandó copa”.
13 “Saáchi xa̱a̱ chi̱naʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi Jehová, ña̱ ndiʼi na̱ ná kuni ñuu Bozrá yi̱ʼvínína, kusi̱kindaanaña, sakúisochiʼñanaña* ta ndiʼi-xa̱ʼa̱ña; ta ndiʼi ñuu ña̱ kúúmiíña ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼaña”.
14 Saáchi xa̱a̱ xi̱niso̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ iin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová,
ta xa̱a̱ chi̱ndaʼára iin ta̱ ku̱a̱ʼa̱n ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu:
“Ndakutáʼanndó ta kúáʼanndó;
xa̱a̱ koo tu̱ʼvandó ña̱ ku̱ʼu̱nndó nu̱ú ku̱a̱chi”.
15 “Saáchi nda̱sai̱ yóʼó iin ñuu ña̱ ni loʼo kǒo ndáyáʼvi nu̱ú inkaka ñuu,
ta na̱ yiví* kúndasína xínina yóʼó.
16 Sa̱ndáʼviún miíún xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvi inkana xínina yóʼó
ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nuní kúniún,
yóʼó ñuu ña̱ íyo chí nu̱ú íyo kavá, chí xi̱kí ña̱ súkunní.
Ni súkunní ná keʼún chi̱ʼyo̱ún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé tí ta̱sú,*
sanúuvai̱ yóʼó”, káchi Jehová.
17 “Ndiʼi na̱ ná kuni ñuu Edom kundasína kuninaña. Ta ndiʼi na̱ ná ya̱ʼa kán yi̱ʼvínína tá ná kuninaña ta kusi̱kindaanaña xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼoña. 18 Ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Edom nda̱a̱ táki̱ʼva ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Sodoma xíʼin Gomorra ta saátu ndiʼi ñuu ña̱ ni̱xi̱yo yatin kán, káchi Jehová, kǒoka na̱ kundoo nu̱úña, nda̱a̱ ni iinka yichi̱ va̱ása ndikóka na̱ yiví kundoona nu̱úña.
19 ”Kotondó, iinna ku̱ʼu̱nna sandíʼi-xa̱ʼa̱na yita* nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kivi kundoʼo ndikachi* chí Edom, keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin tí ndikaʼa* tá kítarí chí nu̱ú íyo ku̱ʼu̱ ña̱ íyo chí yuʼú yu̱ta Jordán, soo yi̱ʼi̱ ndi̱ku̱n taxíi̱nna. Ta yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná kaʼndachíñu ta̱ nda̱kaxii̱n nu̱úña. Saáchi, ¿ndáana íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱ ta ndáana kúú na̱ kivi koo contra xíʼi̱n? ¿Ndáana pastor kúú na̱ kivi kanitáʼan xíʼi̱n? 20 Ña̱kán, kuniso̱ʼondó ña̱ nda̱kaxin Jehová keʼéra xíʼin na̱ ñuu Edom ta saátu ña̱ nda̱kanixi̱níra keʼéra xíʼin na̱ ndóo chí Temán:
Se̱ʼe kití sa̱na̱na kañuunarí* ku̱ʼu̱n xíʼinna.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna, taxira ña̱ ná kindo̱o vichí* ñuu nu̱ú xi̱ndoona.
21 Ndeéní ni̱ni̱ʼi tá nda̱kavaña, nda̱a̱ ñuʼú ni̱ka̱nda̱.
Ndeéní táku̱ ña̱ ndáʼyi̱ kóʼóna.
Nda̱a̱ nu̱ú ndíkaa̱ mar Rojo táku̱ ña̱ ndáʼyi̱na.
22 Kotondó, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱sú tá ku̱a̱ʼa̱nrí tiinrí iin kití, saá keʼé ta̱ sáa̱-ini xíniñaʼá
ta sakáa̱ra ndi̱xi̱nra sa̱tá ñuu Bozrá.
Ki̱vi̱ kán, na̱ ta̱a na̱ ñuu Edom na̱ ndakúní
yi̱ʼvínína nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo iin ñá ñaʼá ñá káku se̱ʼe”.
23 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Damasco:
“Na̱ ñuu Hamat xíʼin na̱ ñuu Arpad ku̱kaʼanní nu̱úna
chi su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ xi̱niso̱ʼona.
Yíʼvinína.
Tá mar ndeéní kánda̱rá ta kǒo kívi ya̱a̱rá.
24 Na̱ ñuu Damasco va̱ása ndakúka-inina.
Xa̱a̱ ndi̱kóko̱ona ña̱ kununa ku̱ʼu̱nna, soo yíʼvinína.
Ndíʼi̱ní-inina ta xóʼvi̱nína* nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼó iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe.
25 ¿Nda̱chun ta̱ʼán sandákoondaʼa̱na ñuu ña̱ xi̱kaʼa̱n va̱ʼanína xa̱ʼa̱,
ñuu nu̱ú si̱íní ni̱xi̱yona?
26 Saáchi kuvi na̱ va̱lí kúa̱an kundoona chí nu̱ú ndákutáʼan ku̱a̱ʼá na̱ yiví,
ta ki̱vi̱ kán kuvi ndiʼi na̱ soldado”, káchi Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
27 “Kaʼmii̱ nama̱ ña̱ íyo ñuu Damasco,
ta ñuʼu̱ yóʼo kaʼmiña veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási ña̱ kúú kuenta ta̱ Ben-Hadad”.
28 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová xíʼin na̱ ñuu Quedar ta saátu xíʼin na̱ ndóo chí Hazor, na̱ ku̱chiñu ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia nda̱kiʼinra:
“Kúáʼanndó chí Quedar
ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ndó ndiʼi na̱ ndóo chí nu̱ú kána ñu̱ʼu.*
29 Ndakiʼinndó veʼe válína xíʼin kití sa̱na̱na,
saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa veʼe válína xíʼin ndiʼi ña̱ʼa va̱ʼa ña̱ kúúmiína.
Ndakiʼinndó camello sa̱na̱na ta ndeéní ka̱ʼa̱nndó xíʼinna: ‘Iníí kúu ña̱ va̱ása va̱ʼa’”.
30 “Kunundó, ta xíkáva̱ʼa ku̱ʼu̱nndó.
Ndóʼó na̱ ndóo chí Hazor kúáʼanndó ta kundoondó ini kavá ña̱ kúnúva̱ʼa”, káchi Jehová.
“Saáchi ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia xa̱a̱ nda̱kanixi̱níra ndáa ki̱ʼva kanitáʼanra xíʼinndó,
ta saátu xa̱a̱ nda̱kanixi̱níra ndáa ki̱ʼva tiinra ndóʼó”.
31 “Kúáʼanndó ta kanitáʼanndó xíʼin na̱ ñuu na̱ kǒo ku̱a̱chi nu̱ú,
na̱ va̱ʼaní ndóo”, káchi Jehová.
“Kǒo tú yéʼéna, ni kǒo ña̱ʼa* ña̱ ndási yéʼéna; kǒo na̱ ndóo yatin xíʼinna.
32 Ndakiʼinndó camello sa̱na̱na,
ta saátu ku̱a̱ʼání kití sa̱na̱na.
Ndiʼi na̱ xáʼnda ixí* xa̱ʼa̱-sóʼo
xa̱a̱ síín síín nu̱ú chindaʼíi̱na ku̱ʼu̱nna,
ta xa̱a̱ síín síín táʼví kixi tu̱ndóʼo nu̱úna”, káchi Jehová.
Kǒoka na̱ kundoo nu̱úña,
nda̱a̱ ni iinka yichi̱ va̱ása ndikóka na̱ yiví kundoona nu̱úña”.
34 Tá ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin ta̱ profeta Jeremías ña̱ ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ñuu Elam: 35 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel: ‘Ka̱ʼnu̱i̱ kuxu̱n* na̱ ñuu Elam, saáchi túyóʼo kúú tú táxi ndee̱ ndaʼa̱na. 36 Ta chindaʼíi̱ ku̱mí ta̱chí nu̱ú na̱ ñuu Elam, ña̱ íyo ku̱mí saá ti̱tu̱n ndiví, ta taxii̱ ña̱ ná ta̱ni̱* ndiʼina ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n ta̱chí yóʼo. Na̱ ñuu Elam ndiʼi ñuu ta̱ni̱na ku̱ʼu̱nna’”.
37 “Sakúachi válíi̱ na̱ elamita nu̱ú na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá ta saátu nu̱ú na̱ kúni̱ kaʼní-ñaʼá; xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo nu̱úna, káchi Jehová. Ta chindaʼíi̱ espada ña̱ ná ku̱ʼu̱nña sa̱tána nda̱a̱ ná kaʼníña ndiʼina”.
38 “Kanindichii̱ tronoi̱ chí ñuu Elam ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ta̱ kúú rey nu̱úna xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna”, káchi Jehová.
39 “Soo ki̱vi̱ nu̱ú ndíʼi, sandákutáʼi̱n ndiʼi na̱ ñuu Elam na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n inka ñuu”, káchi Jehová.
50 Tu̱ʼun yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Jeremías xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo ñuu Babilonia, ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ caldeo:
2 “Ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin ndiʼi na̱ ñuu.
Ndaniʼindó iin señal ta ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ña.
Kǒo chise̱ʼé yuʼúndó xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa.
Ka̱ʼa̱nndó: ‘Xa̱a̱ ku̱chiñuna nda̱kiʼinna ñuu Babilonia.
Sa̱kúkaʼanna nu̱ú ndióxi̱ ña̱ naní Bel.
Ni̱yi̱ʼvíní ndióxi̱ ña̱ naní Merodac.
Ku̱kaʼanní nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna.
Ndióxi̱ ña̱ kini* ña̱ ndásakáʼnuna ni̱yi̱ʼvíníña’.
3 Iin ñuu ña̱ ke̱e chí norte ki̱xi ka̱nitáʼan xíʼinña.
Kininí ke̱ʼéna xíʼin ñuʼúña ta ndiʼi na̱ xíniña yíʼvinína;
kǒoka nda̱a̱ ni iinna ndóo nu̱úña.
Na̱ ta̱a xi̱nuna ku̱a̱ʼa̱nna ta saátu kití xi̱nurí ku̱a̱ʼa̱nrí”.
4 “Ki̱vi̱ kán ta saátu tiempo kán, káchi Jehová, na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá inkáchi kixina. Kuakuna kakana ta inkáchi nandukúna Jehová Ndióxi̱na. 5 Nda̱ka̱tu̱ʼunna ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Sion ta kotona chí yichi̱ kán, ta kachina: ‘Naʼandó ná ndikó tukuyó kooyó na̱ ñuu Jehová ta saxínuyó trato ña̱ ke̱ʼéra xíʼinyó, ña̱ koo ndiʼi tiempo ta kǒo na̱ nandóso-ini xa̱ʼa̱ña’. 6 Na̱ ñui̱ ni̱xa̱a̱na ndu̱una nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin tiʼvi ndikachi* tí nda̱ñúʼu. Mií na̱ pastor na̱ xi̱ndaarí kúú na̱ sa̱ndáñúʼurí. Ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼinrí chí yuku̱ ta saátu chí xi̱kí ta ta̱xina ña̱ ni̱xi̱ka miírí kán. Tasaá na̱ndóso-inirí xa̱ʼa̱ ñuʼú nu̱ú xi̱ndakindee̱rí. 7 Nda̱a̱ ndáaka na̱ xi̱ndani̱ʼírí xi̱xixinarí, ta na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá xi̱kachina: ‘Kǒo ku̱a̱chi kúúmiíndi̱, saáchi miína ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi nu̱ú Jehová, ta̱ kéʼé ña̱ nda̱kú ndiʼi tiempo, Jehová ta̱ xi̱ndaa-ini na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá’”.
8 “Keendó ñuu Babilonia,
kunundó ta va̱ása kundookandó nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo,
koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo kití tí siʼna kánuu ku̱a̱ʼa̱n chí nu̱ú ndiʼikarí.
9 Saáchi xa̱a̱ kánai̱ ku̱a̱ʼání ñuu ña̱ náʼnuní ña̱ kee chí norte
ña̱ chindaʼíi̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼin ñuu Babilonia.
Na̱yóʼo xa̱a̱ íyo tu̱ʼvana ña̱ kanitáʼanna ta kuchiñuna ndakiʼinnaña.
Flechana íyonú nda̱a̱ táki̱ʼva íyo flecha iin ta̱a ta̱ xíni̱ní kanitáʼan,
kǒo kúndáʼvi-inina xínina se̱ʼe inkana ta xáʼnína ndiʼina;
mií nu̱ú xíniñúʼu kanina flecha káninanú.
10 Nda̱kiʼinna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí Caldea.
Ndiʼi na̱ ná ndakiʼin ña̱yóʼo va̱ʼaní kunina”, káchi Jehová.
11 “Saáchi ndóʼó xi̱kusi̱íní-inindó ta nda̱a̱ xi̱keʼéndó vikó
tá xi̱ndakiʼinndó ña̱ʼa ña̱ xi̱kuu herenciai̱.
Nda̱a̱ xi̱xata xa̱ʼa̱ndó nu̱ú ku̱ʼu̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin si̱ndi̱ki̱ loʼo
ta xi̱ndaʼyi̱ndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin kuáyi̱ che̱e.
12 Sa̱kúkaʼannína nu̱ú siʼíndó.
Ñá sa̱káku ndóʼó nda̱kavaní-iniñá.
Kotondó, ñákán kúú ñá loʼoníka ndáyáʼvi nu̱ú ndiʼika na̱ ñuu,
íyoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼú yi̱chí nu̱ú kǒo ti̱kui̱í, nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa.
13 Xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱ní Jehová, kǒoka na̱ kundoo nu̱úña;
kindo̱o miívaña.
Ndiʼi na̱ ná ya̱ʼa chí ñuu Babilonia yi̱ʼvínína tá ná kuninaña
ta kusi̱kindaanaña tá ná kunina ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ndo̱ʼoña.
14 Ndiʼi táʼví xa̱a̱ kundita tu̱ʼvandó ña̱ kanitáʼanndó xíʼin ñuu Babilonia,
ndiʼi ndóʼó na̱ xíni̱ kuniñúʼu kuxu̱n.*
Kanindóña ta kǒo ndataánva̱ʼandó* nda̱a̱ ni iin flecha,
saáchi nu̱ú Jehová kúú ña̱ ni̱ki̱ʼviña ku̱a̱chi.
15 Ndiʼi táʼví ndeéní nda̱ʼyi̱ kóʼóndó* ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ndó ña̱ xa̱a̱ ki̱xáʼandó kánitáʼanndó xíʼinña.
Ñuu yóʼo xa̱a̱ nda̱taxiña miíña.
Nama̱ña* xa̱a̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼiña ta ni̱ko̱yo ndiʼiña,
saáchi mií Jehová kúú ta̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼinña xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña.
Ná chaʼviña xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña.
Keʼéndó xíʼinña nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé miíña.
16 Kǒo taxikandó koo na̱ chíʼi chí ñuu Babilonia ta saátu na̱ sákee.*
Xa̱ʼa̱ ña̱ kuni̱na kaʼnínana xíʼin espada, iin tá iinna ndikóna ku̱ʼu̱nna chí ñuuna,
iin tá iinna kununa ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ñuʼúna.
17 ”Na̱ ñuu Israel íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi tí ni̱ta̱ni̱.* Ni̱ta̱ni̱na ku̱a̱ʼa̱nna i̱xaa ndikaʼa.* Siʼna ta̱ rey ñuu Asiria kúú ta̱ xa̱xírí ta tándi̱ʼi ta̱ rey Nabucodonosor* ta ñuu Babilonia kúú ta̱ chi̱chi lekerí. 18 Ña̱kán ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel: ‘Taxii̱ castigo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ ñuʼú nu̱ú xáʼndachíñura, nda̱a̱ táki̱ʼva ta̱xii̱ castigo ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Asiria. 19 Taxii̱ ña̱ ná ndikó tuku na̱ ñuu Israel chí nu̱ú ni̱xi̱yo yita* ña̱ xi̱xaxína, ta kaxína yita ña̱ íyo chí Carmelo ta saátu chí Basán. Nda̱a̱ xa̱a̱-inina* kaxína yita ña̱ íyo chí yuku̱ ña̱ kúú kuenta na̱ tribu ta̱ Efraín ta saátu chí Galaad’”.
20 “Ki̱vi̱ kán ta saátu tiempo kán, káchi Jehová,
nandukúna ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Israel,
soo kǒoña ndani̱ʼína,
nandukúna ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Judá soo kǒoña ndani̱ʼína
saáchi yi̱ʼi̱ koo káʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ná taxii̱ kutaku”.
21 “Kúáʼan kanitáʼún xíʼin na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú ña̱ íyo chí Merataim ta saátu xíʼin na̱ ndóo chí Pecod.
Kaʼní ndiʼina ta ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼana”, káchi Jehová.
“Keʼé ndiʼi ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱ún.
22 Táku̱ ña̱ íyoní ku̱a̱chi chí país,
ña̱ kúu iin tu̱ndóʼo káʼnu.
23 Martillo ña̱ káni ñuu ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo cha̱chi válíña ta ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ña.
Ndiʼi na̱ ñuu na̱ xíto ña̱ ndo̱ʼo ñuu Babilonia yíʼvinína.
24 Chi̱ndúʼi̱ iin trampa ta yóʼó ñuu Babilonia va̱ása níkiʼún kuenta
ta nda̱kavaún.
Nda̱ni̱ʼína yóʼó ta nda̱kiʼinna yóʼó ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna,
saáchi xíʼin Jehová kúú ña̱ xi̱kuumiíún ku̱a̱chi.
25 Jehová xu̱nára nu̱ú táanva̱ʼara ña̱ʼa
ta ta̱vára ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼura ña̱ kanitáʼanra xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níra.
Saáchi táta káʼnu Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel íyo iin chiñu ña̱ keʼéra
chí nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo.
26 Nda̱a̱ xíkáva̱ʼa kixindó kanitáʼanndó xíʼinña.
Kunándó ndiʼi nu̱ú ndátaánva̱ʼana ña̱ʼa ña̱ chi̱ʼina.
Chindoo koʼndondó ña̱ʼa ña̱ ndakiʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva chíndoo koʼndona trigo.
Sandíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼandóña.
Ná kǒo kindo̱o nda̱a̱ ni iin na̱ yiví kán.
27 Kaʼníndó ndiʼi si̱ndi̱ki̱ yu̱ta* sa̱na̱na.
Ná ku̱ʼu̱nrí chí nu̱ú kaʼnínarí.
Ndáʼvinína, saáchi xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna,
tiempo ña̱ ndakiʼinna castigo.
28 Táku̱ ña̱ xínuna,
na̱ ke̱e chí Babilonia kúúna
ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna chí Sion ña̱ xa̱a̱ ndátiin Jehová Ndióxi̱yó ku̱a̱chi,
ndátiinra ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ templora.
29 Kanandó na̱ ndíso kuxu̱n ná ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼin Babilonia,
kanandó ndiʼi na̱ xíni̱ kuniñúʼu kuxu̱n.
Kundoondó sa̱táña ta kǒo taxindó kunu nda̱a̱ ni iinna.
Ná chaʼviña xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña.
Keʼéndó xíʼinña nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé miíña.
Saáchi ni̱nuní ku̱niña nu̱ú Jehová Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
30 Xa̱ʼa̱ ña̱kán kuvi na̱ va̱lí kúa̱an kundoona chí nu̱ú ndákutáʼan ku̱a̱ʼá na̱ yiví,
ta ki̱vi̱ kán kuvi ndiʼi na̱ soldado”, káchi Jehová.
31 “Yi̱ʼi̱ íyoi̱ contra xíʼin yóʼó ñuu Babilonia ña̱ so̱ʼoní,* káchi táta káʼnu Jehová, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel,
saáchi kixaa̱va ki̱vi̱ ña̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún, tiempo ña̱ taxii̱ castigo ndaʼún.
32 Yóʼó ñuu ña̱ so̱ʼoní, kachiʼún* ta ndakavaún,
ta kǒo na̱ ndaniʼi yóʼó.
Chikai̱ ñuʼu̱ ndiʼi ñuu ña̱ kúúmiíún
ta kaʼmiña ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo yatin xíʼún”.
33 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá xóʼvi̱nína,*
na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼin-ñaʼá sásina nu̱úna.
Kǒo xíínna taxina ña̱ ndikóna.
34 Ta̱ nda̱satáñaʼá ndakúnívara;
Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel kúú ki̱vi̱ra.
Ta̱kán kúú ta̱ viíní ndatiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuura,
taxira ña̱ viíní kundoona
ta taxira ña̱ ná kixi tu̱ndóʼo nu̱ú na̱ ñuu Babilonia”.
35 “Iin espada sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ caldeo, káchi Jehová,
ndiʼi-xa̱ʼa̱ na̱ ndóo chí ñuu Babilonia, na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna ta saátu na̱ ndíchi.
36 Kixi iin espada ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ profeta vatá* ta keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ kíʼví.
Kixi iin espada ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ ta̱a na̱ xíni̱ní kanitáʼan ta yi̱ʼvínína.
37 Kixi iin espada ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ña kuáyi̱ sa̱na̱na ta saátu carreta tú xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi,
saátu sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ke̱e na̱ ndóo kán,
ta xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ná ñaʼá.
Kixi iin espada ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ña ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiína ta ndakiʼinnaña ku̱ʼu̱n xíʼinna.
38 Ndáʼviní ti̱kui̱í tá íyo ñuuna saáchi yi̱chi̱ ndiʼirá.
Saáchi iin ñuu nu̱ú ndásakáʼnuna ku̱a̱ʼání ndióxi̱ kúúña,
ta xa̱ʼa̱ ña̱ kininí íyo visión ña̱ xítona, kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ sána.
39 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kán kundoo kití tí íyo chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí xíʼin kití tí xáku,
ta kántu kundoo tí avestruz.
Nda̱a̱ ni iin ki̱vi̱ va̱ása ndikó na̱ yiví kundoona ñuu yóʼo,
nda̱a̱ ni iinna va̱ása kundoo nu̱úña”.
40 “Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuu Babilonia nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuu Sodoma xíʼin Gomorra ta saátu ndiʼi ñuu ña̱ ni̱xi̱yo yatin kán, káchi Jehová, ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña, nda̱a̱ ni iinka yichi̱ va̱ása ndikóka na̱ yiví kundoona nu̱úña.
41 Kotondó, chí norte kixi iin ñuu;
chí táʼví ña̱ xíkání kíndo̱o nu̱ú ñuʼú yóʼo kee iin ñuu ña̱ káʼnuní kixiña
ta saátu na̱ rey na̱ ndáyáʼviní.
42 Na̱yóʼo níʼina kuxu̱n xíʼin jabalina.*
Ndi̱va̱ʼaní-inina ta ni loʼo va̱ása na̱ʼa̱na ña̱ kúndáʼvi-inina xínina inkana.
Nda̱a̱ táki̱ʼva níʼi nu̱ú mar saá níʼi tá yósóna* kuáyi̱ va̱xina.
Nda̱a̱ táki̱ʼva ndákundichi tu̱ʼva iin ta̱a saá ndákundita tu̱ʼvana ña̱ kanitáʼanna xíʼin ndóʼó na̱ ñuu Babilonia.
43 Ta̱ rey ñuu Babilonia xa̱a̱ ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ na̱yóʼo
ta kǒoka na̱ chindeétáʼan xíʼinra.*
Ndíʼi̱ní-inira ta xóʼvi̱ra
nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe.
44 ”Kotondó, iinna ku̱ʼu̱nna sandíʼi-xa̱ʼa̱na yita nu̱ú kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kivi kundoʼo ndikachi chí nu̱ú ñuʼú kán,* keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin tí ndikaʼa tá kítarí chí nu̱ú íyo ku̱ʼu̱ ña̱ íyo chí yuʼú yu̱ta Jordán, soo yi̱ʼi̱ ndi̱ku̱n taxíi̱nna nu̱ú ñuʼú kán. Ta yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ ná kaʼndachíñu ta̱ nda̱kaxii̱n nu̱úña. Saáchi, ¿ndáana íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱ ta ndáana kúú na̱ kivi koo contra xíʼi̱n? ¿Ndáana pastor kúú na̱ kivi kanitáʼan xíʼi̱n? 45 Ña̱kán, kuniso̱ʼondó ña̱ nda̱kaxin Jehová keʼéra xíʼin na̱ ñuu Babilonia ta saátu ña̱ nda̱kanixi̱níra keʼéra xíʼin na̱ ndóo chí nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo:
Se̱ʼe kití sa̱na̱na kañuunarí* ku̱ʼu̱n xíʼinna.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna, taxira ña̱ ná kindo̱o vichí* ñuu nu̱ú xi̱ndoona.
46 Ndeéní ni̱ʼi tá ná kuchiñuna ndakiʼinna ñuu Babilonia, nda̱a̱ ñuʼú kanda̱ña,
ta ndeéní kutaku̱ ña̱ nda̱ʼyi̱ ndiʼi na̱ ñuu”.
51 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Chindaʼíi̱ iin ta̱chí ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱
ñuu Babilonia ta saátu na̱ ndóo chí Leb-Camái.*
2 Chindaʼíi̱ na̱ ndativi ñuu Babilonia nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱chí tá ndániʼiña xe̱ʼe̱* trigo
ta kǒoka na̱ kindo̱o nu̱úña;
ndiʼi táʼví keena kixina kanitáʼanna xíʼinña
ki̱vi̱ tá ná kixaa̱ tu̱ndóʼo nu̱úña.
3 Na̱ ñuu Babilonia na̱ xíni̱ kuniñúʼu kuxu̱n* ná kǒo sandéena kuxu̱nna.
Nda̱a̱ ni iinna ná va̱ása ndakundichina xíʼin ka̱a ña̱ ndási kándíkana.
Kǒo kundáʼvi-iniún kuniún na̱ ta̱a na̱ válí na̱ íyo ñuu kán.
Kaʼní ndiʼi na̱ soldado na̱ íyo kán.
4 Ndeéní tukue̱ʼe̱ na̱ soldado kundoona chí calle ñuu Babilonia, kuvina chí nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo.
5 Na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá va̱ása íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ná ñaʼá ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱, saáchi Jehová Ndióxi̱ ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel íyokavara xíʼinna.
Soo ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvi ñuʼú na̱kán* nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
6 Keendó ñuu Babilonia ta kunundó,
kunundó ña̱ va̱ʼa ka̱kundó.
Va̱ása kuvindó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviña.
Saáchi xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndatiin Jehová ku̱a̱chi xíʼinña.
Ta̱kán taxira castigo ndaʼa̱ña xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña.
7 Ñuu Babilonia ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin copa ña̱ oro ña̱ xi̱ndikaa̱ ndaʼa̱ Jehová;
sa̱xíniiña iníísaá ñuʼú.
Ndiʼi na̱ ñuu xi̱ʼina vino tá xi̱ñuʼu iniña,
ta xa̱ʼa̱ ña̱kán sa̱nana.
8 Iin kama nda̱kava ñuu Babilonia ta cha̱chi ndiʼiña.
Kuakundó xa̱ʼa̱ña.
Ndukúndó bálsamo* ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvirá nu̱ú kúʼvi̱ña; sana ndaʼavaña”.
9 “Xi̱kuni̱yó sandáʼayó ñuu Babilonia, soo va̱ása níkivi ndaʼaña.
Sandákoondóña ta ná ku̱ʼu̱nyó, iin tá iinyó ná ndikóyó nu̱ú ñuʼúyó.
Ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviña ni̱xa̱a̱ña nda̱a̱ ndiví,
nda̱a̱ táki̱ʼva súkunní íyo vi̱kó.
10 Va̱ʼaní íyo ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱yó.
Naʼandó ta chí Sion ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé Jehová Ndióxi̱yó”.
11 “Ndasaxi̱ínndó* nu̱ú flecha; ndakiʼinndó escudo ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱.*
Jehová chi̱kaa̱ra-ini na̱ kúú rey nu̱ú na̱ medo ña̱ keʼéna iin ña̱ʼa,
saáchi ña̱ kúni̱ra kúú ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ñuu Babilonia.
Jehová kúú ta̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼinna, ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna xa̱ʼa̱ templora.
12 Kanindichindó iin poste tú na̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱ʼu̱nndó kanitáʼanndó xíʼin ñuu Babilonia.
Ndasaku̱a̱ʼákandó na̱ soldado, katandó na̱ kundaa nu̱ú xíniñúʼu kunditana.
Ixatu̱ʼvandó na̱ kundoose̱ʼé* ña̱ kanitáʼanna xíʼinna.
Saáchi Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ndáa ki̱ʼva koo ña̱ kanitáʼanna,
ta saxínura ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra xíʼin na̱ ndóo ñuu Babilonia”.
13 “Yóʼó ñaʼá ñá íyo nu̱ú ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í
ta kúúmiíún ku̱a̱ʼání ña̱ ku̱i̱ká,
xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼún ta kǒoka ña̱ ku̱i̱ká ndakiʼún.
14 Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel xa̱a̱ chi̱naʼára* ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ miíra:
‘Nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú ti̱ka náʼnu, saá ku̱a̱ʼání koo na̱ ta̱a ndakutú ñuu yóʼo
ta na̱yóʼo ndeéní nda̱ʼyi̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱chiñuna ka̱nitáʼanna xíʼún’.
15 Ndióxi̱ kúú ta̱ ke̱ʼé ñuʼú yóʼo, ke̱ʼéraña xíʼin ndee̱ ña̱ kúúmiíra,
xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchiníra i̱xava̱ʼara ñuʼú nu̱ú kána ña̱ʼa
ta xa̱ʼa̱ ña̱ xíni̱níra i̱xava̱ʼara ndiví.
16 Tá káʼa̱nra,
ti̱kui̱í tá íyo chí ndiví kánda̱rá,
ta sándaara vi̱kó* nda̱a̱ chí táʼví ña̱ xíkáva̱ʼa kíndo̱o nu̱ú ñuʼú yóʼo.
Íxava̱ʼara taxa ña̱ va̱ʼa kuun sa̱vi̱,
íyo nu̱ú ndátaánva̱ʼara* ta̱chí ta kán táváraña.
17 Nda̱a̱ ni iin na̱ ta̱a va̱ása vií ndákanixi̱nína ta kǒo kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa.
Ndiʼi na̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa xíʼin ka̱a kukaʼan nu̱úna xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼana ña̱ ndasakáʼnuna,
saáchi ña̱ʼa ña̱ ka̱a ña̱ íxava̱ʼana ña̱ vatáva* kúúña,
ta ni kǒo kívi ndakiʼinña ta̱chíña.
18 Ña̱ vatáva kúúña ta kúsi̱kindaanaña.
Tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndatiin Ndióxi̱ ku̱a̱chi, ndiʼi-xa̱ʼa̱vaña.
19 Soo Ndióxi̱ ta̱ Jacob su̱ví saáví íyora,
saáchi ta̱kán kúú ta̱ ke̱ʼé ndiʼi ña̱ʼa,
ta miítura kúú karroti* herenciara.
Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel kúú ki̱vi̱ra”.
20 “Yóʼó kúún yitu̱n tú kuniñúʼi̱ nu̱ú ku̱a̱chi, kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ kanitáʼi̱n,
saáchi kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ku̱a̱ʼá ñuu náʼnu.
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ ñuu.
21 Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ kuáyi̱ xíʼin na̱ yósórí.*
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ carreta tú xíka nu̱ú ku̱a̱chi ta saátu na̱ kávanú.
22 Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ ta̱a xíʼin ná ñaʼá.
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ xi̱kuaʼa̱ xíʼin na̱ válí.
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ta̱ válí xíʼin ná válí.
23 Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ pastor ta saátu kití.
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ chíʼi ta saátu kití tí táʼví.
Kuniñúʼi̱ yóʼó ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ chíñu ta saátu na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi.
24 Taxii̱ castigo ndaʼa̱ ñuu Babilonia ta saátu ndaʼa̱ ndiʼi na̱ ndóo chí Caldea,
xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna nu̱úndó chí Sion”, káchi Jehová.
25 “Yi̱ʼi̱ íyoi̱ contra xíʼin yóʼó yuku̱ ña̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ iníí ñuʼú, káchi Jehová.
Sakái̱ ndaʼíi̱ ta taxii̱ castigo ndaʼún ta nda̱a̱ chí xi̱ní kavá keún tiviníʼniún* ku̱ʼún,
ta ndasai̱ yóʼó iin yuku̱ ña̱ ni̱xi̱xi̱”.
26 “Na̱ yiví va̱ása kuniñúʼukana yóʼó ña̱ tavána yu̱u̱ ña̱ ndáyáʼvi va̱ʼaka ni yu̱u̱ ña̱ xíniñúʼuna xa̱ʼa̱ veʼe,
saáchi ndiʼi tiempo kindo̱o miíún”, káchi Jehová.
27 “Kanindichindó iin poste tú koo señal chí ñuu.
Tivindó ndiki̱ ndiʼi ñuu.
Ndaka̱xinndó ñuu ña̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼinña.
Kanandó na̱ ñuu Ararat, Miní xíʼin Askenaz ña̱ ná ku̱ʼu̱nna kanitáʼanna xíʼinña.
Ndaka̱xinndó iin ta̱ chiñu ta̱ ndakaya na̱ soldado na̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼinña.
Nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú ti̱ka náʼnu tí yúta̱ka* saá ku̱a̱ʼání ná koo kuáyi̱ tí ku̱ʼu̱n xíʼinndó.
28 Ndaka̱xinndó na̱ ku̱ʼu̱n kanitáʼan xíʼinña:
Na̱ rey na̱ ñuu Media, na̱ chíñu, na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi
xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú xáʼndachíñuna.
29 Ñuʼú kanda̱ña ta yi̱ʼvíníña,
saáchi ña̱ ndákanixi̱ní Jehová keʼéra xíʼin ñuu Babilonia xi̱nuvaña
ña̱ va̱ʼa ndiʼi na̱ ná kuni ñuu Babilonia yi̱ʼvínína ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña.
30 Na̱ ta̱a na̱ ñuu Babilonia na̱ xíni̱ní kanitáʼan sa̱ndákoovana ña̱ kanitáʼanna.
Nda̱kundoona veʼe ña̱ kútu̱ní ku̱vaʼa ña̱ kúúmiína.
Ndi̱ʼiva ndee̱na.
Ni̱xa̱a̱na ndu̱una nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñaʼá.
Ni̱xi̱xi̱ veʼe ña̱ íyo kán.
Sa̱kúachina ña̱ʼa* ña̱ ndási yéʼéña.
31 Iin na̱ xínu ku̱a̱ʼa̱n natúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u ndákutáʼanna xíʼin inka na̱ ku̱a̱ʼa̱n natúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u,
tuku ta tukuna ndákutáʼan
saáchi ku̱a̱ʼa̱nna natúʼunna xíʼin ta̱ rey ñuu Babilonia ña̱ ndiʼi táʼví ni̱ki̱ʼvina nda̱kiʼinna ñuura,
32 nda̱kiʼinna chí nu̱ú yáʼa na̱ yiví yu̱ta,
xa̱ʼmina barco tú ku̱vaʼa xíʼin papiro
ta ndiʼi na̱ soldado yíʼvinína”.
33 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel:
“Ñuu Babilonia íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼú nu̱ú ndátivina trigo.
Xa̱a̱ ki̱xaa̱ tiempo ña̱ ku̱a̱ñi̱naña* nda̱a̱ ná kindo̱o téʼéña.*
Si̱lóʼoní kúma̱ní ña̱ kixaa̱ tiempo ña̱ sakéena* ñuu Babilonia”.
34 “Ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra yi̱ʼi̱;
sa̱yíʼvíníra yi̱ʼi̱ ta ni va̱ása xíni̱kai̱ ndáaña keʼíi̱.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra ki̱ndoi̱ ndáa táki̱ʼva íyo iin ki̱si ña̱ vichí.*
Ko̱kóra yi̱ʼi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ko̱o̱ tí káʼnuní;
sa̱kútúra ti̱xinra xíʼin ña̱ʼa mií ña̱ va̱ʼaka ña̱ xi̱kuumiíi̱.
Ta̱vára yi̱ʼi̱ xíʼin ti̱kui̱í.
35 Na̱ ndóo chí Sion káchina ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva i̱xandi̱va̱ʼana xíʼi̱n saá ná kundoʼo ñuu Babilonia’.
Na̱ ndóo chí Jerusalén káchina ‘Na̱ yiví na̱ ndóo chí Caldea ná kuumiína ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ni̱íi̱’”.
36 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
“Yi̱ʼi̱ viíní ndatii̱n ku̱a̱chi xa̱ʼún ta taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ i̱xandi̱va̱ʼa xíʼún.
Sayíchi̱i̱ mar ta saátu pozo ña̱ íyo kán.
37 Iin koʼndo yu̱u̱ xa̱a̱ ñuu Babilonia nduuña,
iin ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu ti̱na* yukú,*
ndiʼi na̱ ná kuniña kundasína kuninaña ta kusi̱kindaanaña;
kǒoka na̱ kundoo nu̱úña.
38 Ndiʼina inkáchi kutáʼanna nda̱ʼyi̱na nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ndikaʼa* yúta̱.
Nda̱ʼyi̱na nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ndikaʼa válí”.
39 “Tá xa̱a̱ ná kuni̱nína keʼéna iin vikó, keʼíi̱ iin vikó ña̱ va̱ʼa kuxuna ta saxínii̱na,
ña̱ va̱ʼa ná kusi̱í-inina;
tasaá naʼání ku̱su̱nna ta va̱ása ndako̱okana”, káchi Jehová.
40 “Nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin ndikachi* válí, ndikachi che̱e xíʼin ti̱xúʼú* tá ku̱a̱ʼa̱nna kaʼnínarí, saá keʼíi̱ xíʼinna”.
41 “Koto ndáa ki̱ʼva nda̱kiʼinna ñuu Sesac.*
Ndáa ki̱ʼva nda̱kiʼinna ñuu ña̱ va̱ʼaní xi̱kaʼa̱nna xa̱ʼa̱ iníísaá nu̱ú ñuʼú.
Vitin ndiʼi na̱ ñuu yíʼvinína tá xítona ña̱ ndo̱ʼo ñuu Babilonia.
42 Ti̱kui̱í nda̱kutúrá ñuu Babilonia.
Ni̱sa̱ʼvi ndiʼiña xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní kánda̱ nu̱úrá.
43 Yíʼvinína tá xítona ndiʼi ñuu ña̱ kúúmiíña, kǒoka ti̱kui̱í kúúmiíña, ndu̱uña iin ñuʼú yi̱chí;
ndu̱uña iin ñuʼú nu̱ú kǒoka na̱ kundoo ta ni kǒoka nda̱a̱ ni iin na̱ yiví ya̱ʼa.
44 Taxii̱ castigo ndaʼa̱ ndióxi̱ ña̱ naní Bel xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña chí Babilonia
ta ndatavái̱ ndiʼi ña̱ ko̱kóña.
Nda̱a̱ ni iinka ñuu va̱ása ku̱ʼu̱n nu̱úña,
ta nduvava nama̱ ñuu Babilonia.
45 Keendó ti̱xinña na̱ ñuu miíi̱.
Kunundó ña̱ va̱ʼa ka̱kundó, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová ndeéní sái̱.
46 Ndakú koo inindó ta va̱ása yi̱ʼvíndó xa̱ʼa̱ ña̱ kuniso̱ʼondó chí ñuu.
Ti̱xin ña̱ iin ku̱i̱ya̱ kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa,
ta ti̱xin inka ku̱i̱ya̱ kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ inkaña,
kooní ku̱a̱chi ñuu yóʼo ta kanitáʼan iin na̱ chíñu xíʼin inka na̱ chíñu.
47 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱
ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna chí ñuu Babilonia.
Sakúkaʼi̱n nu̱ú ñuʼú ña̱ kúúmiína,
ta ndiʼi na̱ ná kuvi, kuvina ma̱ʼñú ñuu kán.
48 Ndiví xíʼin ñuʼú ta saátu ndiʼi ña̱ íyo nu̱úña
ndeéní kusi̱í-iniña nda̱ʼyi̱ña xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ñuu Babilonia,
saáchi nda̱a̱ chí norte kixi na̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ña”, káchi Jehová.
49 “Ñuu Babilonia va̱ása níxaʼní kuitíña na̱ ñuu Israel,
saáchi chí ñuu Babilonia ni̱xi̱ʼi̱tu ku̱a̱ʼání na̱ yiví na̱ íyo iníísaá nu̱ú ñuʼú.
50 Ndóʼó na̱ ka̱ku nu̱ú espada, ndakundeéndó ku̱ʼu̱nndó. Kǒo kundatundó.
Ni xíkání ku̱a̱ʼa̱nndó, ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ Jehová ta saátu xa̱ʼa̱ ñuu Jerusalén xíʼin ndiʼi níma̱ndó”.
51 “Ku̱kaʼanní nu̱úndi̱ saáchi xi̱niso̱ʼondi̱ ña̱ ku̱sikindaana ndi̱ʼi̱.
Ku̱kaʼanní nu̱úndi̱ saáchi na̱ ki̱xi inka ñuu sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na lugar ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo veʼe Jehová”.
52 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, káchi Jehová,
ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna kán,
iníí nu̱ú ñuʼú kán ndeéní tana na̱ tu̱kue̱ʼe̱”.
53 “Ni ná xa̱a̱ ñuu Babilonia nda̱a̱ ndiví,
ni kútu̱níka ná ndasana veʼe ña̱ kútu̱ní ku̱vaʼa ña̱ kúúmiíña,
xa̱a̱va na̱ chindaʼíi̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱naña”, káchi Jehová.
54 “Kuniso̱ʼondó, táku̱ ña̱ ndáʼyi̱ kóʼóna* chí ñuu Babilonia,
ndeéní níʼi xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u iin tu̱ndóʼo chí nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo,
55 saáchi Jehová kúú ta̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Babilonia;
ni ndeéní káʼa̱nña, sayáa̱vara yuʼúña.
Nda̱a̱ táki̱ʼva ndeéní níʼi ti̱kui̱í nu̱ú mar saá ndeéní ni̱ʼi kixi na̱ kanitáʼan xíʼinña,
ta ndeéní kutaku̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna.
56 Saáchi ta̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Babilonia kixivara sandíʼi-xa̱ʼa̱raña;
na̱ ta̱a na̱ ndakúní na̱ íyo ñuu kán tiinnana ku̱ʼu̱n xíʼinna,
sakúachi válína kuxu̱nna,
saáchi Jehová kúúra iin Ndióxi̱ ta̱ táxi castigo ndaʼa̱ na̱ xíniñúʼu ndakiʼinña.
Chaʼvivaña xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéña.
57 Saxínii̱ na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu kán ta saátu na̱ ndíchi na̱ íyo kán,
na̱ chíñu, na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ta saátu na̱ xíni̱ní kanitáʼan,
tasaá naʼání ku̱su̱nna ta va̱ása ndako̱okana”, káchi ta̱ Rey, ta̱ naní Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel.
58 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel:
“Ni ndíka̱ní nama̱ ñuu Babilonia, ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼivaña,
ni súkunní yéʼéña, kokovaña.*
Ku̱a̱ʼání na̱ ñuu ndeéní kachíñuna, soo kǒo ña̱ʼa ndakiʼinna;
ku̱a̱ʼání na̱ ñuu kunaanína kachíñuna, soo ña̱ kokova kúú ña̱ kachíñuna xa̱ʼa̱”.
59 Ña̱yóʼo kúú chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ profeta Jeremías nu̱ú ta̱ Seraya se̱ʼe ta̱ Nerías, se̱ʼe ta̱ Mahseya, tá ni̱xa̱ʼa̱nra chí ñuu Babilonia xíʼin ta̱ rey Sedequías ta̱ ñuu Judá, tá xa̱a̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñura; ta̱ Seraya kúú ta̱ xi̱kuumií iin chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey. 60 Nu̱ú iin libro ka̱ʼyi ta̱ Jeremías ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ kixi nu̱ú ñuu Babilonia, ndiʼi tu̱ʼun yóʼo ni̱ka̱ʼyi̱ña contra ñuu Babilonia. 61 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías xíʼin ta̱ Seraya: “Ndi̱ku̱n tá ná xa̱ún ñuu Babilonia ta kotoúnña, ndeéní kaʼviún tu̱ʼun yóʼo nu̱ú na̱ ndóo kán. 62 Tándi̱ʼi ka̱ʼún: ‘Jehová, yóʼó ni̱ka̱ʼún ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo ta kǒoka na̱ kundoo nu̱úña, ni na̱ yiví ni kití, ta ndiʼi tiempo kindo̱o miíña’. 63 Tá ná sandíʼún kaʼviún libro yóʼo, katuúnña xíʼin iin yu̱u̱ ta sakánaúnña ma̱ʼñú yu̱ta Éufrates. 64 Tasaá ka̱ʼún: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱sa̱ʼvi ña̱yóʼo, saá sa̱ʼvi ñuu Babilonia ta va̱ása ndikókaña kooña xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ chindaʼíi̱ nu̱úña; kǒoka ndee̱na koo’”.
Yóʼo ndi̱ʼi tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jeremías.
52 Ta̱ Sedequías xi̱kuumiíra 21 ku̱i̱ya̱ tá ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura rey ta 11 ku̱i̱ya̱ xa̱ʼndachíñura chí ñuu Jerusalén. Siʼíra xi̱naníñá Hamutal ta xi̱kuuñá se̱ʼe ta̱ Jeremías ta̱ ñuu Libná. 2 Ta̱ Sedequías xi̱keʼéra ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱ú Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jehoiaquim. 3 Ndiʼi ña̱ʼa yóʼo ku̱uña chí Jerusalén xíʼin Judá saáchi ni̱sa̱a̱ní Jehová xíʼinna ta chi̱ndaʼárana ku̱a̱ʼa̱n xíkána nu̱úra. Ta ta̱ Sedequías ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura contra xíʼin ta̱ rey ñuu Babilonia. 4 Tá xa̱a̱ 9 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Sedequías, ki̱vi̱ u̱xu̱ tí yo̱o̱ u̱xu̱, ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ kítáʼan xíʼinra ña̱ kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Jerusalén. Ta ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona iníí sa̱tá ñuu yóʼo ta i̱xava̱ʼatuna iin nama̱* ña̱ va̱ʼa nda̱kasina iníísaá sa̱táña. 5 Ta tá xa̱a̱ 11 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Sedequías, xi̱ndookavana sa̱tá ñuu yóʼo.
6 Tá ki̱vi̱ 9 tí yo̱o̱ ku̱mí, ndeéní xi̱ndikaa̱ so̱ko ñuu yóʼo ta kǒo ña̱ʼa níxi̱yo kuxu na̱ yiví. 7 Ta na̱ caldeo ka̱anna iin ya̱vi̱ kándíka nama̱ ñuu Jerusalén ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvina, xa̱ʼa̱ ña̱kán tá ñuú ndiʼi na̱ soldado ñuu kán ke̱ena chí yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo nu̱ú íyo u̱vi̱ nama̱ nu̱ú ni̱xi̱yo jardín ta̱ rey, ta na̱ caldeo xi̱ndoona iníí sa̱tá ñuu kán. Ta nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna chí yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí Arabá. 8 Soo na̱ soldado caldeo xi̱ndiku̱nna ni̱xa̱ʼa̱nna sa̱tá ta̱ rey Sedequías ta nda̱kutáʼanna xíʼinra chí yoso̱ yi̱chí ña̱ íyo chí Jericó. Ta ndiʼi na̱ soldado na̱ kítáʼan xíʼinra ni̱ta̱ni̱na* ku̱a̱ʼa̱nna. 9 Tasaá ti̱inna ta̱ rey ta nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Riblá, ña̱ xi̱kindo̱o chí Hamat, ta ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼinra nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia ta ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra ndáaña keʼéna xíʼinra. 10 Ta nu̱ú saá ta̱ rey Sedequías xa̱ʼní ta̱ rey ñuu Babilonia na̱ se̱ʼera ta saátu xa̱ʼníra ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Judá chí Riblá. 11 Tándi̱ʼi, ta̱ rey ñuu Babilonia sa̱kúára nu̱ú ta̱ Sedequías ta ta̱ánra ka̱a ña̱ cobre ndaʼa̱ra ta nda̱kiʼinrara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí ñuu Babilonia, ta kán xi̱ndikaa̱ra veʼeka̱a nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ra.
12 Tá xa̱a̱ 19 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ rey Nabucodonosor* chí Babilonia, ki̱vi̱ u̱xu̱ tí yo̱o̱ u̱ʼu̱n ni̱xa̱a̱ ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey ñuu Babilonia chí ñuu Jerusalén, ta̱yóʼo xi̱chindeétáʼanra xíʼin ta̱ rey ñuu Babilonia. 13 Ta̱yóʼo xa̱ʼmira veʼe Jehová, veʼe* ta̱ rey, ndiʼika veʼe ña̱ ni̱xi̱yo ñuu Jerusalén ta saátu ndiʼi veʼe ña̱ náʼnu. 14 Ndiʼi na̱ soldado caldeo na̱ xi̱kitáʼan xíʼin ta̱ Nebuzaradán, sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na nama̱ ña̱ ni̱xi̱yo sa̱tá ñuu Jerusalén.
15 Ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey Nabucodonosor, nda̱kiʼinra iin tiʼvi na̱ yiví na̱ ndáʼvi ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra ta saátu ndiʼika na̱ yiví na̱ xi̱kindo̱o ñuu kán. Ta nda̱kiʼintura ndiʼi na̱ nda̱kutáʼan xíʼin ta̱ rey ñuu Babilonia, xíʼin ndiʼika na̱ xi̱kindo̱o ñuu kán na̱ xi̱xini̱ keʼé ku̱a̱ʼání ña̱ʼa. 16 Soo ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey nda̱koora sava na̱ yiví na̱ ndáʼvi ñuu kán, ña̱ kundaana tú uva ta i̱xandúxara xíʼinna ña̱ kachíñundáʼvina nu̱ú ta̱ rey.
17 Ta na̱ caldeo sa̱kúachi válína nama̱* ña̱ cobre ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová saátu carro válí xíʼin Mar ña̱ cobre ña̱ ni̱xi̱yo veʼe Jehová, ta nda̱kiʼinna ndiʼi cobre yóʼo ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Babilonia. 18 Ta saátu nda̱kiʼinna cubeta, pala, ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna ña̱ ndaʼvana ñuʼu̱, ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini, copa xíʼin ndiʼika ña̱ʼa ña̱ cobre ña̱ xi̱xiniñúʼuna ini templo. 19 Ta ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, nda̱kiʼintura ndiʼi ndaʼáchíñu, ña̱ʼa nu̱ú xi̱ñuʼu ñuʼu̱, ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini, cubeta, candelabro, copa xíʼin ko̱ʼo̱ ña̱ kúnú ini ña̱ ku̱vaʼa xíʼin nina oro ta saátu xíʼin plata. 20 Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání cobre xi̱niñúʼu ta̱ rey Salomón ña̱ i̱xava̱ʼara u̱vi̱ saá nama̱, Mar ña̱ cobre, 12 saá si̱ndi̱ki̱ tí cobre tí xi̱ndiso Mar ña̱ cobre ta saátu carro válí tú xi̱xiniñúʼuna veʼe Jehová, va̱ása níkivi katanaña ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inina nda̱saa ve̱eña.
21 Ta iin tá iin nama̱ yóʼo u̱na̱ metro* súkun ni̱xi̱yoña ta xi̱xiniñúʼuna iin yoʼo̱ ña̱ távána ki̱ʼva ña̱ u̱ʼu̱n metro* ña̱ va̱ʼa ka̱va̱nduuña sa̱tá iin tá iin nama̱ yóʼo; ki̱ʼva u̱xa̱ centímetro* kúkun* ni̱xi̱yoña, ta ni̱xi̱yo ya̱vi̱ ti̱xinña. 22 Ta capitel ña̱ xi̱ndóso nu̱úña ña̱ cobre xi̱kuuña ta u̱vi̱ metro sava* súkun ni̱xi̱yoña. Ta ti̱ndísi̱* xíʼin ñunú* ña̱ cadena válí ña̱ xi̱nundaa sa̱tá capitel yóʼo ña̱ cobre xi̱kuuña. Ta ki̱ʼva saátu ni̱xi̱yo nama̱ ña̱ u̱vi̱ xíʼin ti̱ndísi̱ tí xi̱kuumiíña. 23 Ni̱xi̱yo 96 ti̱ndísi̱ iin tá iin táʼví, ta ndiʼi ti̱ndísi̱ tí ni̱xi̱yo sa̱tá ñunú xi̱kuurí 100.
24 Ta ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, nda̱kiʼinra ta̱ su̱tu̱ Seraya ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, saátu ta̱ Sofonías (inka ta̱ xi̱kuu su̱tu̱) xíʼin u̱ni̱ na̱ ndáa yéʼé. 25 Ta nda̱kiʼinra iin ta̱ chíñu ta̱ kúú comandante nu̱ú na̱ soldado ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, nda̱kiʼintura u̱xa̱ na̱ xi̱taxi consejo ndaʼa̱ ta̱ rey na̱ xi̱ndoo ñuu kán, saátu ta̱ secretario ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado (ta̱yóʼo kúú ta̱ xi̱ndaka̱xin na̱ ku̱ʼu̱n nu̱ú ku̱a̱chi) ta nda̱kiʼintura 60 na̱ ta̱a na̱ xi̱kindo̱oka ñuu kán. 26 Ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, nda̱kiʼinrana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia chí Riblá. 27 Ta̱ rey ñuu Babilonia xa̱ʼnírana chí Riblá ña̱ kíndo̱o chí Hamat. Saá kúú ña̱ ta̱vána na̱ ñuu Judá nu̱ú ñuʼú nu̱ú xi̱ndoona ta nda̱kiʼinnana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu.
28 Siaʼa kúú na̱ yiví na̱ nda̱kiʼin ta̱ Nabucodonosor* ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra: tá xa̱a̱ u̱xa̱ ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñura saá kúú ña̱ nda̱kiʼinra 3,023 na̱ judío ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra.
29 Tá xa̱a̱ 18 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Nabucodonosor,* nda̱kiʼinna 832 na̱ yiví chí ñuu Jerusalén ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna.
30 Tá xa̱a̱ 23 ku̱i̱ya̱ xáʼndachíñu ta̱ Nabucodonosor,* ta̱ Nebuzaradán ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ soldado ta̱ rey, nda̱kiʼinra 745 na̱ judío ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra.
Ndiʼi na̱ yiví na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna xi̱kuuna 4,600.
31 Tasaá, tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa 37 ku̱i̱ya̱ ña̱ nda̱kiʼinna ta̱ Joaquín ta̱ rey ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, ki̱vi̱ 25 tí yo̱o̱ 12 ni̱xa̱a̱ ta̱ Evil-Merodac ndu̱ura rey chí Babilonia, ta ku̱i̱ya̱ saá ta̱vára ta̱ rey Joaquín veʼeka̱a. 32 Va̱ʼaní ni̱xi̱yo inira xíʼin ta̱ rey Joaquín ta ta̱xira ña̱ ná kundayáʼvika ta̱yóʼo nu̱ú ndiʼi na̱ rey na̱ ni̱xi̱yo xíʼinra chí Babilonia. 33 Ta̱ Joaquín va̱ása níxi̱ndixikara ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxi na̱ ñúʼu veʼeka̱a, ta ndiʼi tiempo ña̱ xi̱takura xi̱xira nu̱ú mesa ta̱ rey ñuu Babilonia. 34 Ki̱vi̱ tá ki̱vi̱ xi̱xixira táʼan ña̱ xi̱xixi ta̱ rey ñuu Babilonia, iinsaá nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ra.
Ña̱yóʼo sana kúni̱ kachiña ‘Jehová táxira ña̱ ná kundayáʼvina’.
Á “xa̱a̱ nda̱kaxinvai̱ yóʼó”.
Á “iin ki̱si ña̱ ndíka̱ yuʼú”.
Inka variante “táxina”.
Koto glosario, columna.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Inka variante “levo”.
Á “chí nu̱ú íyo isla”.
Inka variante “Iin ná ku̱ʼu̱n-ini”, “Ná ndakaʼnda-ini”.
Sana sa̱tá yu̱u̱ ke̱ʼéna ña̱yóʼo.
Á “león”.
Á “Menfis”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, chí nu̱ú kána ndaʼa̱ yu̱ta Nilo.
Inka variante “ndoʼo-iniún”.
Koto glosario, ña̱ yi̱ʼvíyó kuniyó Ndióxi̱.
Inka variante “íku”, “yúkú”.
Inka variante “kási̱kíún”, “xa̱síkiún”.
Tu̱ʼun hebreo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa ña̱ naní álcali, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱xiniñúʼuna ña̱ ndakatana ta saátu ña̱ ndaya̱kúnna.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “yo̱o̱”.
Á “kúni̱níi̱ xínii̱ ndióxi̱ na̱ inka ñuu”.
Á “si̱yoún”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ árabe”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ñá Israel”.
Á “ndióxi̱ na̱ inka ñuu”.
Á sana “yi̱ʼi̱ kúú yii̱ndó”.
Inka variante “tuunníka”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ Baal.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ndakundoondi̱”, “ndakundúʼu síi̱nndi̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “Ndasayi̱i̱ndó”, “Ndasayaandó”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Kaʼndandó nu̱ú yi̱i̱ndó”.
Á “león”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Á “kanindó kándíkandó”.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoondó”.
Inka variante “ndóʼo-inindó”.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼndaní-inina”.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Inka variante “kotose̱ʼé”, “kotoniʼnivíxí”.
Inka variante “Xuxa kóchon”.
Á sana “xa̱a̱ ndeéní ndáʼyi̱na ña̱ kixáʼana kanitáʼanna”.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱”.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “chi̱se̱ʼéna”.
Á “sombra ña̱ ndáá”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Inka variante “Tuunní”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Téʼéní nu̱úna nu̱úka iin yu̱u̱”.
Inka variante “íku”, “yúkú”.
Inka variante “kási̱kína”, “xa̱síkina”.
Á “león”.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Á sana “Kǒovíra íyo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ ñuu kíʼví, na̱ kǒo níma̱”.
Inka variante “táʼyáníña”.
Koto glosario, ña̱ yi̱ʼvíyó kuniyó Ndióxi̱.
Inka variante “sikéeyó”.
Inka variante “xítose̱ʼéna”, “xítoniʼnivíxína”.
Koto glosario, apostasía.
Inka variante “chise̱ʼéndó”.
Inka variante “ñúú káʼñu”.
Inka variante “chindaandóró”.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Á “ña̱ sa̱náʼi̱na”.
Á “Seba”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “kuyósóna”, “kondósona ya̱ta̱”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Inka variante “xikótuvíún”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Jeremías.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Na̱yóʼo kúúna”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ndiʼi veʼe ña̱ ni̱xi̱yo nu̱ú ñuʼú nu̱ú xi̱ndichi templo.
Inka variante “sándoʼo-inindó”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “taxindó ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Saá xi̱kaʼa̱nna xíʼin ñá ndióxi̱ ñá xi̱ndasakáʼnu na̱ israelita na̱ ku̱xíká nu̱ú Ndióxi̱; ña̱yóʼo sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ñá ndióxi̱ ñá xi̱taxi ña̱ koo ku̱a̱ʼá se̱ʼe ná ñaʼá.
Á “ta̱ sása̱a̱ndó”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “tuunnína”.
Inka variante “yisi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Koto glosario, Gehena.
Koto glosario, Gehena.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á sana “tí grulla”.
Á “escriba”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Inka variante “tiinvarí”.
Inka variante “si̱kéena”.
Koto glosario, bálsamo.
Inka variante “ndiví ñuú”.
Inka variante “láa̱na”.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ xi̱xiniñúʼuna ñuʼu̱ ña̱ sandútana ka̱a ña̱ va̱ʼa tavána mi̱ʼí xíʼinña. Inka variante “Ndasayi̱íi̱”, “Ndasayai̱”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “ñina”.
Á “chacal”.
Á “ña̱ sa̱náʼi̱na”.
Inka variante “tuunní”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Koto glosario, ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Á “kǒo ndáyáʼviña”.
Á “ni loʼoví va̱ása ndáyáʼviña”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Tá xa̱ʼa̱, ña̱ versículo 11 ni̱ka̱ʼyi̱ña tu̱ʼun arameo.
Á “yo̱ko̱”.
Inka variante “ndáchiva̱ʼara”.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Inka variante “ni̱xi̱ta̱niʼnurí”.
Inka variante “ñina”.
Á “chacal”.
Inka variante “ndee̱”.
Inka variante “yuchína”.
Sana nu̱ú ta̱ Jeremías kúú ña̱ xa̱ʼndara chiñu yóʼo.
Á “xi̱tu̱n”.
Á “ndióxi̱ ña̱ xáʼmina kití nu̱ú, ña̱ va̱ʼa kana yi̱ʼma̱rí”.
Inka variante “taxindó ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Jeremías.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ʼa ña̱ sóko̱na ini templo.
Inka variante “levo”.
Á “nda̱a̱ ña̱ ñúʼu-se̱ʼé va̱ʼa”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nduchu̱ inina”.
Inka variante “yoʼo̱na”.
Á “ña̱ ndákanixi̱nína ña̱ ñúʼu-se̱ʼé va̱ʼa”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nduchu̱ inina”.
Inka variante “levo”.
Á “león”.
Inka variante “pelo”, “ti̱ko̱mbóxi̱”.
Inka variante “yéʼe̱ní”.
Inka variante “kuxundó”.
Inka variante “xi̱niʼnina”, “ni̱xa̱ʼnina”.
Á sana “Ña̱ kúsuchí-iniva kúúña”.
Á “yichi̱ válí nu̱ú ku̱a̱ʼánína xíka”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “kueún”.
Inka variante “tuunnína”.
Inka variante “kaki̱ʼi”.
Inka variante “kati̱”, “ndatí”, “ku̱nda̱ʼvi̱”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ndoʼo-iniún”.
Á “etíope”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Á “ña̱ kaʼanní nu̱ú xi̱keʼún”.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Á “na̱ va̱lí”.
Á “nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í”.
Inka variante “Yuchí”.
Inka variante “láa̱rí”.
Inka variante “ñina”.
Á “chacal”.
Á sana va̱ása níxi̱xixina ku̱a̱ʼá ki̱vi̱.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “táxinarí ndaʼíi̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “ndiví ñuú”.
Á sana “Ku̱mí nu̱ú kúú ki̱ʼva ña̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó”.
Inka variante “kañuʼu”.
Inka variante “ñina”.
Á sana “ndíkóko̱ún chí sa̱tá”.
Koto glosario, ndátivina.
Inka variante “ñúú káʼñu”.
Inka variante “xíʼi̱-yi̱ʼíñá”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “Kǒo nísatátui̱”.
Á “Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása kama sáún”.
Inka variante “ndóʼo-inii̱”.
Á “xa̱ún koún ta̱ ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱i̱”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Ña̱yóʼo kúú costumbre ña̱ xi̱kuumií na̱ inka ñuu tá xi̱kusuchí-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼena, ta sana ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱keʼé na̱ ñuu Israel na̱ ku̱xíká nu̱ú Ndióxi̱.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “tuunníndó”.
Inka variante “ndiví ñuú”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “to̱ʼón”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “cincel”.
Koto glosario, yitu̱n tú ndásakáʼnuna.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun ña̱ kúúmiíún”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Inka variante “ka̱yu̱ña”.
Inka variante “yoʼo̱”.
Á “máñaníña”.
Á “nda̱a̱ ña̱ ñúʼu-se̱ʼé va̱ʼa”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nduchu̱ inina”.
Á “iin perdiz”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nu̱úi̱”. Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Jehová.
Inka variante “ya̱a̱”.
Á “u̱vi̱ yichi̱ sandíʼi-xa̱ʼúnna”.
Inka variante “tuunní”.
Inka variante “kuyósóna”, “kondósona ya̱ta̱”.
Á “chí sur”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “taxinarí”.
Á “ndikó-inii̱”.
Inka variante “táxina kití ndaʼa̱”.
Inka variante “sávikóna”.
Á “nu̱ú kíta ñu̱ʼu”.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “kueún”.
Koto glosario, anciano.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun nu̱ú”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Inka variante “taxindóna ndaʼa̱”.
Koto glosario, ña̱ yaku̱a̱.
Inka variante “tuunní”.
Á “Magormisabib”. Tu̱ʼun hebreo kúúña Ma·ghóhr mis·sa·vív.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Inka variante “Ná ka̱ʼa̱nválíyó”, “Ná ka̱ʼa̱n-yuʼu̱yó”.
Á “nda̱a̱ ña̱ ñúʼu-se̱ʼé va̱ʼa”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nduchu̱ inina”.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “ñúú káʼñu”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-iniyó”, “ndakaʼndaní-iniyó”.
Á sana “Ta sandákutáʼi̱n ndiʼina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ka̱yu̱”.
Á “palacio”.
Inka variante “sandóʼondó-ini”.
Inka variante “kuyósóna”, “kondósona ya̱ta̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Nanítura Jehoacaz.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “kañuʼunara”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Nanítura Joaquín ta saátu Jeconías.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Ñuʼú, ñuʼú, ñuʼú kuniso̱ʼo”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ni̱xi̱ta̱niʼnu”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Á “kúúna apóstata”.
Inka variante “kaníní”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Koto glosario, apostasía.
Inka variante “tuunní”.
Inka variante “chise̱ʼé”.
Inka variante “mi̱ʼí”.
Inka variante “láa̱na”.
Tu̱ʼun hebreo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ u̱vi̱ ña̱ʼa: ‘iin ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱’ ta saátu ‘iin ña̱ʼa ña̱ ve̱ení’.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Nanítura Joaquín ta saátu Conías.
Inka variante “chikaa̱na chiʼñana”, “satávi̱chiʼñanana”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoo”.
Koto glosario, yu̱u̱ molino.
Inka variante “chikaa̱na chiʼñana”, “satávi̱chiʼñanana”.
Inka variante “yisi̱”.
Sana saá xi̱kaʼa̱ntuna xíʼin ñuu Babel (Babilonia).
Inka variante “xíniʼni”, “xáʼni”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ku̱i̱ta̱niʼnundó”.
Inka variante “Ndáʼyi̱ ñoo”.
Inka variante “itana”, “itiana”, “yi̱ku̱na”.
Á “león”.
Inka variante “ítíá”.
Á “ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱”.
Á “ña̱ kuxítína nu̱úra”.
Á “palacio”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “íku”, “yúkú”.
Inka variante “kási̱kíún”, “xa̱síkiún”.
Inka variante “na̱ nándukú”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Inka variante “ku̱i̱ta̱niʼnundó”.
Á “palacio”.
Koto glosario, columna.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, Mar ña̱ cobre ña̱ ni̱xi̱yo chí templo.
Inka variante “íku”, “yúkú”.
Inka variante “kási̱kí”, “xa̱síki”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “na̱ nándukú”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Á sana “tí ka̱ʼndi”.
Inka variante “chikaa̱na chiʼñana”, “satávi̱chiʼñanana”.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼnda-inina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “ndoʼo-ini”.
Inka variante “íkún”, “yúkún”.
Inka variante “kási̱kíún”, “xa̱síkiún”.
Á “kachíñundáʼvikana”.
Koto glosario, disciplina.
Inka variante “káʼa̱nválíún”, “káʼa̱n-yuʼu̱n”.
Á sana “ña̱ ná ixato̱ʼónínana”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Á “ta kitaún tixáʼún xíʼin na̱ xáku̱”.
Inka variante “kóʼo no̱o̱”.
Inka variante “levo”.
Á “xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xi Jehová ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱na”.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Inka variante “ndo̱toi̱”.
Inka variante “sandéi̱na”.
Á sana “yi̱ʼi̱ kúú yii̱na”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “ndiví”.
Inka variante “kataniʼnunaña”.
Á “ya̱a̱ ña̱ xa̱ʼan”, ña̱yóʼo kúú ya̱a̱ ña̱ xi̱ñuʼu xíʼin xa̱ʼan kití tí xi̱sokóna nu̱ú Ndióxi̱.
Á “nu̱ú kíta ñu̱ʼu”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “palacio”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñani yivára.
Inka variante “Kueen”.
Koto glosario, na̱ ndasatá.
Inka variante “xe̱envai̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱xa̱ siclo”. Koto apéndice B14.
Inka variante “xuxa kóchon”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ta̱xina ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Koto glosario, disciplina.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun nu̱ú”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Koto glosario, Gehena.
Koto glosario, ña̱ yi̱ʼvíyó kuniyó Ndióxi̱.
Koto glosario, alma.
Inka variante “ndasayi̱íi̱na”, “ndasayai̱na”.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Koto glosario, ña̱ ndixaní kúʼvi̱-ini.
Inka variante “taxinaña ndaʼíi̱”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “levo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ndiví”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “xe̱enndó”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jonadab”. Ki̱vi̱ yóʼo ka̱naña ti̱xin ki̱vi̱ Jehonadab.
Inka variante “tóo”, “tínaʼa”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jonadab”. Ki̱vi̱ yóʼo ka̱naña ti̱xin ki̱vi̱ Jehonadab.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jonadab”. Ki̱vi̱ yóʼo ka̱naña ti̱xin ki̱vi̱ Jehonadab.
Á sana va̱ása níxi̱xixina ku̱a̱ʼá ki̱vi̱.
Á “libro”.
Á sana va̱ása níxi̱xixina ku̱a̱ʼá ki̱vi̱.
Á “libro”.
Á “chí nu̱ú xi̱xixi”.
Á “ta̱ xi̱kuu escriba”.
Á “libro”.
Á “palacio”.
Á “libro”.
Á “libro”.
Inka variante “chise̱ʼéndó”.
Inka variante “Nda̱chiva̱ʼana”.
Yo̱o̱ yóʼo xi̱kixáʼaña ma̱ʼñú yo̱o̱ noviembre iinsaá nda̱a̱ ma̱ʼñú yo̱o̱ diciembre. Koto apéndice B15.
Inka variante “ndiví”.
Á “libro”.
Nanítura Joaquín ta saátu Jeconías.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “palaciora”.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “xi̱sikó”.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ta̱ xi̱kuu eunuco”. Koto glosario, eunuco.
Á “palacio”.
Inka variante “ndáchiva̱ʼana”.
Koto glosario, chinaʼá.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Sana iin título kúú ña̱yóʼo, soo va̱ása kúnda̱a̱-iniyó ndáaña kúni̱ kachiña.
Á “ta̱ kúúmií iin chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey”.
Á inka ki̱ʼva ña̱ ndátaʼvína tu̱ʼun yóʼo nu̱ú texto hebreo kúúña “Nergal-Sarézer, Samgar-Nebo, Sarsekim, Rabsarís”.
Á “ta̱ xíni̱ní keʼé magia”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “palacio”.
Á sana “ta i̱xandúxara xíʼinna ña̱ kachíñundáʼvina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “ta̱ kúúmií iin chiñu ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú ta̱ rey”.
Á “ta̱ xíni̱ní keʼé magia”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ndachiva̱ʼandó”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Á “Tá ki̱vi̱ u̱vi̱”.
Inka variante “yisi̱”.
Á sana “nu̱ú íyo tanque ña̱ káʼnu”.
Á “ku̱a̱ʼa̱nndó kundoondó kán loʼo tiempo”.
Inka variante “chikaa̱na chiʼña”, “satávi̱chiʼñana”.
Inka variante “Ña̱ to̱ʼónva”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Koto glosario, columna.
Á “Veʼe ñu̱ʼu (Templo ñu̱ʼu)”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, Heliópolis.
Inka variante “ta̱xindó ña̱ʼa ndaʼa̱”.
Inka variante “chikaa̱na chiʼña”, “satávi̱chiʼñana”.
Koto glosario, ña̱ yi̱ʼvíyó kuniyó Ndióxi̱.
Saá xi̱kaʼa̱nna xíʼin ñá ndióxi̱ ñá xi̱ndasakáʼnu na̱ israelita na̱ ku̱xíká nu̱ú Ndióxi̱; ña̱yóʼo sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ñá ndióxi̱ ñá xi̱taxi ña̱ koo ku̱a̱ʼá se̱ʼe ná ñaʼá.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “si̱ta̱váʼa”.
Koto glosario, chinaʼá.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ndóʼo-inii̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “broquel”. Ña̱yóʼo kúú escudo válí ña̱ xi̱xiniñúʼu na̱ xi̱niʼi kuxu̱n.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱”.
Inka variante “kuyósóndórí”, “kondósondó ya̱ta̱rí”.
Inka variante “Ndasasi̱i̱nndó”, “Ndasasee̱nndó”.
Inka variante “Ka̱kiʼi xa̱ʼa̱na”.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “kutú ti̱xinña”, “ndaʼa-iniña”.
Koto glosario, bálsamo.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoún”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ kuchiñu ndakiʼin ñuu Egipto.
Á sana “kindo̱o vichí”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “káñuʼu”.
Á “na̱ ndákaya titu̱n”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Tebas.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Koto glosario, disciplina.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoona”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, Creta.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ kaʼnda chálá na̱ yiví ixí xi̱nína ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱na ña̱ kúsuchí-inina ta kúkaʼan nu̱úna.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Á “Na̱ va̱ása kéʼé vií chiñu”.
Inka variante “va̱ása ya̱si̱nrá”.
Á “bastón”.
Inka variante “yi̱chi̱-inindó”.
Á sana “kundoondó nu̱ú ñuʼú yi̱chí”.
Inka variante “Xíkotuvíña”.
Inka variante “sávikóún”.
Inka variante “xíniʼnina”, “xáʼnina”.
Inka variante “na̱ táxi”.
Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, flauta tú tívina xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-inina ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ yiví.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, flauta tú tívina xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-inina ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ yiví.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Inka variante “tie̱ʼé”, “taan”.
Koto glosario, Malcam.
Á sana “xa̱a̱ ndeéní ndáʼyi̱na ña̱ kixáʼana kanitáʼanna”.
Inka variante “Nda̱ʼyi̱ ñoo”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Á “corra ña̱ yu̱u̱ nu̱ú ñúʼu ndikachi”.
Inka variante “chíse̱ʼéra”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “chikaa̱na chiʼñaña”, “satávi̱chiʼñanaña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼy̱i̱ña káchiña “na̱ ta̱a”.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “levo”.
Á “león”.
Inka variante “kañuʼunarí”.
Inka variante “yuchí”.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Ña̱yóʼo xi̱kuuña iin yitu̱n káni̱ á iin ka̱a ña̱ káni̱ ña̱ xi̱chikaa̱na sa̱tá yéʼé ñuuna tasaá va̱ása ku̱náña.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ñina”.
Á “chacal”.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “ku̱i̱ta̱niʼnu”.
Tu̱ʼun hebreo ña̱ xi̱niñúʼuna yóʼo kivi kitáʼanña xíʼin tu̱ʼun ña̱ xíniñúʼuna tá káʼa̱nna xa̱ʼa̱ si̱ʼví. Káʼa̱nna tu̱ʼun yóʼo tá kúndasína xínina iin ña̱ʼa.
Inka variante “levo”.
Inka variante “koxi̱”.
Inka varinte “ndachiva̱ʼandó”.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoondó”.
Koto glosario, columna.
Inka variante “síkee”.
Inka variante “ni̱xi̱ta̱niʼnu”.
Á “león”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Inka variante “chitú ti̱xinna”, “ndaʼa-inina”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “tuunní”.
Inka variante “kaki̱ʼi xa̱ʼún”.
Inka variante “ndóʼo-inina”.
Inka variante “to̱ʼón”.
Ña̱yóʼo xi̱kuuña iin lanza loʼo.
Inka variante “tá nándosona ya̱ta̱”, “tá kúnuuna sa̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “sa̱núura ndaʼa̱ra chi ndi̱ʼi ndee̱ra”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Babilonia.
Inka variante “kañuʼunarí”.
Inka variante “yuchí”.
Sana saá xi̱kaʼa̱ntuna xíʼin ñuu Caldea.
Inka variante “mi̱ʼí”.
Inka variante “koxi̱”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ caldeo.
Koto glosario, bálsamo.
Inka variante “Ndasasi̱i̱nndó”, “Ndasasee̱nndó”.
Á sana “sakútúndó nu̱ú ñúʼu flecha”. Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “chise̱ʼé”.
Koto glosario, chinaʼá.
Á “yo̱ko̱”.
Inka variante “ndáchiva̱ʼara”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼónva”.
Á “bastón”.
Inka variante “na̱ nándoso ya̱ta̱rí”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱rí”.
Inka variante “xikótuvíún”.
Inka variante “ítíáka”.
Ña̱yóʼo xi̱kuuña iin yitu̱n káni̱ á iin ka̱a ña̱ káni̱ ña̱ xi̱chikaa̱na sa̱tá yéʼé ñuuna tasaá va̱ása ku̱náña.
Inka variante “ku̱niʼninaña”, “ku̱aʼninaña”.
Inka variante “táʼyáña”.
Inka variante “sikéena”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Inka variante “yuchí”.
Inka variante “ñina”.
Á “chacal”.
Á “león”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Sana saá xi̱kaʼa̱ntuna xíʼin ñuu Babel (Babilonia).
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “ka̱yu̱vaña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Xi̱ ixava̱ʼana nama̱ yóʼo ña̱ va̱ʼa kǒo ña̱ kundoʼo na̱ soldado nani kánitáʼanna xíʼin iin ñuu.
Inka variante “ni̱xi̱ta̱niʼnuna”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Á “palacio”.
Koto glosario, columna.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “18 codo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “12 codo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱mí nu̱ú ndaʼa̱”. Koto apéndice B14.
Inka variante “ndeé”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “u̱ʼu̱n codo”. Koto apéndice B14.
Á “granada”.
Á “malla”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyina ki̱vi̱ra.