EZEQUIEL
1 Tá ku̱i̱ya̱ 30, ña̱ ki̱vi̱ u̱ʼu̱n ña̱ yo̱o̱ ku̱mí, tá ndíka̱i̱ xíʼin na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí yuʼú yu̱ta Kebar, nda̱kuná chí ndiví ta ki̱xáʼíi̱ xítoi̱ visión ña̱ ta̱xi Ndióxi̱. 2 Tá ki̱vi̱ u̱ʼu̱n tí yo̱o̱ yóʼo, tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n u̱ʼu̱n ku̱i̱ya̱ ña̱ nda̱kiʼinna ta̱ rey Joaquín ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, 3 ta̱ Ezequiel* se̱ʼe ta̱ su̱tu̱ Buzí, nda̱kiʼinra tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra yatin yuʼú yu̱ta Kebar, nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo. Kán nda̱kiʼinra espíritu santo Jehová.
4 Tá xítokai̱, xi̱nii̱ iin ta̱chí ña̱ ndeéní káni ña̱ va̱xi chí norte, xi̱nii̱ iin vi̱kó ña̱ káʼnuní ta saátu taxa ta ndeéní ndáye̱ʼe̱ ñuʼu̱ sa̱táña. Ta ma̱ʼñú taxa yóʼo ni̱xi̱yo iin ña̱ náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ ka̱a ña̱ ndeéní táxa.* 5 Ta ini ña̱yóʼo ni̱xi̱yo ku̱mí na̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ na̱ ángel, ta ndiʼi na̱yóʼo náʼa̱na nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ na̱ yiví. 6 Iin tá iinna ni̱xi̱yo ku̱mí nu̱úna ta saátu ni̱xi̱yo ku̱mí ndi̱xi̱nna. 7 Iin nda̱kú ni̱xi̱yo xa̱ʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ xa̱ʼa̱ si̱ndi̱ki̱ loʼo saá xi̱naʼa̱ xa̱ʼa̱na. Ta ña̱yóʼo xi̱ndaye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ cobre. 8 Iin tá iin táʼvína, ni̱xi̱yo ndaʼa̱na ti̱xin ndi̱xi̱nna, ta ña̱yóʼo xi̱naʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ndaʼa̱ na̱ yiví, ta ku̱mí saá táʼvína ni̱xi̱yo nu̱úna ta saátu ndi̱xi̱nna. 9 Xi̱kanindaa nu̱ú ndi̱xi̱nna xíʼin inkaka ndi̱xi̱nna, tá xi̱kanda̱na ku̱a̱ʼa̱nna va̱ása níxi̱kava̱na; iin tá iinna xi̱xaʼa̱nna chí nu̱ú.
10 Siaʼa xi̱naʼa̱ nu̱úna: iin tá iinna xi̱kuumiína nu̱ú iin na̱ yiví ta chí ndaʼa̱ kúaʼa xi̱kuumiína nu̱ú iin tí ndikaʼa*, ta chí ndaʼa̱ yitin xi̱kuumiína nu̱ú iin tí si̱ndi̱ki̱. Ta iin tá iinna xi̱kuumiína nu̱ú tí ta̱sú.* 11 Saá xi̱naʼa̱ nu̱úna. Ndi̱xi̱nna xi̱ndandika̱ña chí ni̱nu. Iin tá iinna xi̱kuumiína u̱vi̱ ndi̱xi̱nna ña̱ xi̱kanindaa xíʼin inkaña ta xi̱kuumiína u̱vi̱ ndi̱xi̱n ña̱ xi̱ndakasi ku̱ñuna.
12 Iin tá iinna xi̱xaʼa̱nna nu̱ú xi̱chindaʼá espíritu santo miína. Ta va̱ása níxi̱kava̱na tá xi̱xaʼa̱nna. 13 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ti̱ka̱yi̱ ña̱ xíxi̱ saá ni̱xi̱yo na̱yóʼo, ta ni̱xi̱yo iin ñuʼu̱ ña̱ yéʼe̱ní ma̱ʼñú na̱yóʼo ta xi̱kanda̱ña chí nu̱úna ta saátu chí sa̱tána, ta ti̱xin ñuʼu̱ yóʼo xi̱kee taxa. 14 Tá xi̱xaʼa̱n na̱yóʼo ta tá xi̱ndikóna, xi̱kanda̱na nda̱a̱ táki̱ʼva kánda̱ taxa.
15 Tá xítokai̱ na̱ ángel yóʼo, na̱ kúúmií ku̱mí nu̱ú, xi̱nii̱ iin llanta ña̱ ka̱a síi̱n iin tá iinna, ta ndítaña nu̱ú ñuʼú. 16 Llanta ña̱ ka̱a yóʼo ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱ ña̱ crisólito, xi̱ndaye̱ʼe̱ña ta inkáchi xi̱naʼa̱ ku̱mí saáña. Iin llanta ña̱ ka̱a xi̱ndikaa̱ña ini inka llanta ña̱ ka̱a, chi saá kúú ki̱ʼva ña̱ ku̱vaʼaña. 17 Tá xi̱kanda̱ña, va̱ʼa xi̱xaʼa̱nña nda̱a̱ ndáaka táʼví ta va̱ása níxi̱kava̱ña. 18 Súkunní ni̱xi̱yo llanta ña̱ ka̱a yóʼo ta xi̱ndakanda̱ní-inii̱* xíʼinña, ta iníísaá llanta ña̱ ka̱a yóʼo ni̱xi̱yo nduchúnu̱ú sa̱táña. 19 Tá xi̱kanda̱ na̱yóʼo, xi̱kanda̱tu llanta ña̱ ka̱a xíʼinna; tá xi̱ndako̱o* na̱yóʼo nu̱ú ñuʼú, saátu xi̱ndako̱o llanta ña̱ ka̱a yóʼo. 20 Na̱yóʼo xi̱xaʼa̱nna nu̱ú xi̱chindaʼá espíritu santo miína, nda̱a̱ ndáaka nu̱ú xi̱xaʼa̱n espíritu santo, kán xi̱xaʼa̱ntu miína. Inkáchi xi̱ndako̱o llanta ña̱ ka̱a yóʼo xíʼinna, saáchi espíritu santo ña̱ xi̱kuumií na̱yóʼo xi̱kuumiítu llanta ña̱ ka̱a espíritu santo. 21 Tá xi̱kanda̱ na̱yóʼo xi̱kanda̱tu llanta ña̱ ka̱a xíʼinna; tá va̱ása níxi̱kanda̱na, va̱ása níxi̱kanda̱ña, ta tá xi̱ndako̱ona, xi̱ndako̱oña xíʼinna, saáchi táki̱ʼva ni̱xi̱yo espíritu santo yóʼo xíʼin na̱ ángel, saátu ni̱xi̱yoña xíʼin llanta yóʼo.
22 Chí xi̱ní na̱yóʼo ni̱xi̱yo iin ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin piso ña̱ vidrio ta xi̱ndaye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ hielo ta xi̱ndakanda̱ní-inii̱ xíʼinña. Chí xi̱nína xi̱núu ña̱yóʼo. 23 Chí ti̱xin piso yóʼo xi̱ndako̱o nda̱kú ndi̱xi̱nna, ta xi̱xito nu̱ú táʼanña. Iin tá iinna xi̱kuumiína u̱vi̱ ndi̱xi̱n ña̱ xi̱ndakasi iin táʼví ku̱ñuna, ta inka u̱vi̱ña xi̱ndakasi inka táʼví ku̱ñuna. 24 Tá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ káʼa ndi̱xi̱nna, xi̱kaʼaña nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa ti̱kui̱í tá ndeéní ku̱a̱ʼa̱n, nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa tá káʼa̱n Ndióxi̱ ta̱ íyoní ndee̱. Ndeéní xi̱niʼi tá xi̱kanda̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva níʼi tá ku̱a̱ʼa̱n na̱ soldado. Tá va̱ása níxi̱kanda̱na, xi̱sanúuna ndi̱xi̱nna.
25 Chí si̱kí piso ña̱ vidrio ña̱ xi̱núu xi̱nína, xi̱niso̱ʼi̱ tu̱ʼun Ndióxi̱. (Tá va̱ása níxi̱kanda̱na, xi̱sanúuna ndi̱xi̱nna). 26 Chí si̱kí piso ña̱ vidrio ña̱ xi̱núu xi̱nína, ni̱xi̱yo iin ña̱ xi̱naʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin yu̱u̱ ña̱ zafiro, ta ña̱yóʼo xi̱naʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin tayi̱ nu̱ú xáʼndachíñuna, tú kánuu nu̱ú súkun, ta nu̱ú tayi̱ yóʼo ni̱xi̱yo iin na̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin na̱ yiví. 27 Xi̱nii̱ ña̱ ndeéní táxana táki̱ʼva táxa iin ka̱a, ta xi̱kana ñuʼu̱ nu̱ú náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ tokóna ta xi̱ndaa ñuʼu̱ yóʼo; ta chí tokóna chí ni̱nu̱, xi̱nii̱ ña̱ náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ ñuʼu̱. Ta iníí sa̱tána ni̱xi̱yo ña̱ táxa, 28 táki̱ʼva táxa arcoíris tí kána nu̱ú vi̱kó tá kúun sa̱vi̱. Saá ni̱xi̱yo ñuʼu̱ yéʼe̱ ña̱ ni̱xi̱yo sa̱tána. Xi̱naʼa̱ña táki̱ʼva náʼa̱ ndee̱ Jehová, tá xi̱nii̱ ña̱yóʼo nda̱kuxítíi̱ nu̱ú ñuʼú ta ki̱xáʼíi̱ xíniso̱ʼi̱ tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n iinna.
2 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ndakundichi ña̱ va̱ʼa ka̱ʼi̱n xíʼún”. 2 Tá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n, saá nda̱kiʼii̱n espíritu santo ta nda̱kanindichiña yi̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼa kuniso̱ʼi̱ ta̱ káʼa̱n xíʼi̱n.
3 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, chíndaʼíi̱ yóʼó nu̱ú na̱ ñuu Israel, nu̱ú na̱ ñuu na̱ so̱ʼoní, na̱ i̱xaso̱ʼo nu̱úi̱. Miína xíʼin na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ni̱ya̱ʼandosóna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na ta ña̱yóʼo kúú ña̱ kéʼéna nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin.* 4 Chíndaʼíi̱ yóʼó nu̱ú na̱ ñuu na̱ so̱ʼoní na̱ ndeéní níma̱. Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová’. 5 Ni ná kuniso̱ʼona á va̱ása kuniso̱ʼona, saáchi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna, kunda̱a̱va-inina ña̱ ni̱xi̱yo iin ta̱ profeta xíʼinna.
6 ”Soo yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, va̱ása yi̱ʼvíún kuniúnna ta ni va̱ása taxiún sayíʼvina yóʼó xíʼin ña̱ káʼa̱nna, ni ná kundika̱ún tañu iñú ta ni ná koún nu̱ú íyo ti̱siʼma̱.* Va̱ása taxiún sayíʼvina yóʼó xíʼin ña̱ káʼa̱nna ta ni va̱ása yi̱ʼvíún kuniúnna, saáchi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna. 7 Natúʼun xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ káʼi̱n xíʼún ni ná kuniso̱ʼona á va̱ása kuniso̱ʼona, saáchi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna.
8 ”Soo yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kuniso̱ʼo ña̱ káʼi̱n xíʼún. Va̱ása ixaso̱ʼún nda̱a̱ táki̱ʼva íxaso̱ʼo na̱ ñuu yóʼo. Ndakuná yuʼún ta kuxu ña̱ táxii̱ ndaʼún”.
9 Tá nda̱kotoi̱, xi̱nii̱ ña̱ tánii iin ndaʼa̱na nu̱úi̱ ta níʼina iin tutu ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú. 10 Ta̱yóʼo sa̱ndákaa̱raña nu̱úi̱, ta ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tutu yóʼo saátu chí sa̱táña. Nu̱ú ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼyi̱ yaa ña̱ suchí-ini ta saátu ni̱ka̱ʼyi̱ tu̱ʼun ña̱ xi̱xoʼvi̱na xíʼin.
3 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kaxí ña̱ íyo yatin nu̱ún. Kaxí rollo yóʼo ta tándi̱ʼi, saá ku̱ʼún ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu Israel”.
2 Tasaá nda̱kunái̱ yuʼíi̱ ta xa̱xíi̱ rollo kán i̱xaara. 3 Ta ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kaxí rollo ña̱ táxii̱ ndaʼún ta ná xa̱a̱-iniún* xíʼinña”. Tasaá ki̱xáʼíi̱ xáxii̱ña ta vi̱si̱kavíña nda̱a̱ táki̱ʼva vi̱si̱ ñu̱ñú.
4 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kúáʼan nu̱ú ndóo na̱ ñuu Israel ta ka̱ʼa̱n xíʼinna ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún. 5 Saáchi va̱ása chíndaʼíi̱ yóʼó ku̱ʼún nu̱ú iin ñuu na̱ káʼa̱n tu̱ʼun ña̱ kǒo kúnda̱a̱-iniún xíʼin á tu̱ʼun ña̱ va̱ása xíni̱ún, chi nu̱ú na̱ ñuu Israel kúú ña̱ chíndaʼíi̱ yóʼó. 6 Va̱ása chíndaʼíi̱ yóʼó nu̱ú ku̱a̱ʼání na̱ ñuu na̱ káʼa̱n iin tu̱ʼun ña̱ kǒo kúnda̱a̱-iniún xíʼin á ña̱ va̱ása xíni̱ún. Saáchi tá ná chindaʼíi̱ yóʼó ku̱ʼún nu̱ú na̱yóʼo, kuniso̱ʼovana yóʼó. 7 Soo na̱ ñuu Israel va̱ása kuniso̱ʼona yóʼó, saáchi kǒo kúni̱na kuniso̱ʼona yi̱ʼi̱. Ndiʼi na̱ ñuu Israel so̱ʼonína ta ndeéní níma̱na.* 8 Nda̱a̱ táki̱ʼva téʼé* nu̱ú na̱kán saá nda̱satéʼi̱ nu̱ún, ta nda̱satéʼi̱ ta̱ʼya̱ún* nda̱a̱ táki̱ʼva téʼé ta̱ʼya̱ na̱kán. 9 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin diamante saá nda̱sai̱ ta̱ʼya̱ún, téʼéka koo ña̱yóʼo nu̱ú iin yu̱u̱. Va̱ása yi̱ʼvíún kuniúnna, ta tá ná kotoún nu̱úna va̱ása yi̱ʼvíúnna saáchi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna”.
10 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kuniso̱ʼo ndiʼi tu̱ʼun ña̱ káʼi̱n xíʼún ta ndakaʼán xa̱ʼa̱ña. 11 Kúáʼan nu̱ú na̱ ñuún na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu ta ka̱ʼa̱n xíʼinna. Ni ná kandíxana á va̱ása kandíxana kuniso̱ʼona, ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová’”.
12 Tasaá, iin ndee̱ ña̱ yi̱i̱* ni̱xa̱ʼa̱nña xíʼi̱n ta chí sa̱tái̱ xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna: “Ná ndukáʼnu ndee̱ Jehová nda̱a̱ nu̱ú íyora”. 13 Xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ káʼa tá ndákutáʼan ndi̱xi̱n na̱ ángel kán, saátu xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ káʼa llanta ña̱ xi̱ndita síi̱nna ta ndeéní níʼi. 14 Ta ndee̱ ña̱ yi̱i̱ nda̱niʼiña yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinña. Ni va̱ása va̱ʼa kúnii̱ ni̱xa̱ʼi̱n ta sáa̱níi̱, nda̱kiʼii̱n ndee̱ Jehová ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úi̱, ta ndakúkaví ni̱xi̱yo ña̱yóʼo. 15 Tasaá ni̱xa̱ʼi̱n nu̱ú na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, na̱ xi̱ndoo chí Tel-Abib, na̱ xi̱ndoo chí yuʼú yu̱ta Kebar, ta kán ki̱ndoi̱ xíʼinna ta u̱xa̱ ki̱vi̱ ni̱xa̱ʼa̱n-inii̱.
16 Tá ni̱ya̱ʼa u̱xa̱ ki̱vi̱ yóʼo, ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼi̱n:
17 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ta̱xii̱ chiñu ndaʼún ña̱ kundaún na̱ ñuu Israel; ta tá ná kuniso̱ʼún tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún, ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona. 18 Tá káʼi̱n xíʼin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ‘Kuvivaún’ soo yóʼó va̱ása káʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona ta va̱ása káʼún xíʼinna ña̱ sandákoona ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna tasaá kivi kutakuna, na̱yóʼo kuvina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china chi na̱ ndi̱va̱ʼa-ini kúúna, soo yóʼó kúú ta̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin xa̱ʼa̱ ni̱i̱na. 19 Tá káʼún xíʼin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona ta va̱ása sándakoona ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna ni yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nna, kuvina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china soo ka̱kuva miíún. 20 Tá iin na̱ yiví sándakoona kéʼéna ña̱ nda̱kú ta kíxáʼana kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa, taxii̱ ña̱ ná ndakavana ta kuvina. Tá va̱ása níka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona, kuvina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ta kǒo na̱ ndakaʼán xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna, soo yóʼó kúú ta̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin xa̱ʼa̱ ni̱i̱na. 21 Soo tá ni̱ka̱ʼún xíʼin na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú ña̱ va̱ása ki̱ʼvina ku̱a̱chi ta va̱ása kíʼvina ku̱a̱chi, kutakuvana chi ni̱ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona, ta ka̱kuva miíún”.
22 Ta tá íyokai̱ kán nda̱kiʼii̱n ndee̱ Jehová ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ndakundichi ta kúáʼan chí yoso̱ ta kán ka̱ʼi̱n xíʼún”. 23 Ña̱kán nda̱kundichii̱ ta ni̱xa̱ʼi̱n chí yoso̱ ta kán xi̱nii̱ ndee̱ Jehová; ta táki̱ʼva íyo ndee̱ ña̱ xi̱nii̱ yatin yuʼú yu̱ta Kebar saá ni̱xi̱yoña. Tasaá xi̱kuxítíi̱ ta nda̱kundei̱* nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú. 24 Tasaá nda̱kiʼii̱n espíritu santo ta nda̱kundichii̱ i̱xaaña, ta ni̱ka̱ʼa̱nra* xíʼi̱n:
“Kúáʼan ta ndakasiún miíún ini veʼún. 25 Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, katúnna yóʼó xíʼin yoʼo̱ ta va̱ása kivi kitaún ta koún xíʼinna. 26 Taxii̱ ná nduve̱e nu̱ú yáa̱ún,* ta va̱ása kivi kana tu̱ʼún tasaá va̱ása kivi ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna, chi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna. 27 Soo tá ná ka̱ʼi̱n xíʼún, kivi ka̱ʼa̱n tukún, ta ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová’. Na̱ kúni̱ kuniso̱ʼo ná kuniso̱ʼona, na̱ va̱ása kúni̱ kuniso̱ʼo ná kǒo kuniso̱ʼona, saáchi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúndó.
4 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kiʼin iin ndo̱ʼo ta chindúʼúnña yatin nu̱ún ta sanána ñuu Jerusalén sa̱táña. 2 Ndakasiña, keʼé iin nama̱ ña̱ va̱ʼa ndakasiún iníí sa̱táña, chindoo iin koʼndo ñuʼú xíʼin yu̱u̱ sa̱táña nu̱ú ki̱ʼvi na̱ kanitáʼan xíʼinña, keʼé ku̱a̱ʼá veʼe válí nu̱ú kundoo na̱ kanitáʼan xíʼinña, iníí sa̱táña kataún yitu̱n tú ve̱ení tú sandíʼi-xa̱ʼa̱ nama̱ña. 3 Kiʼin iin ka̱a yásín* ta kanindichiúnña ma̱ʼñú, iin táʼví kandúʼún* ta inka táʼví ná kandúʼú ñuu yóʼo. Tasaá koto va̱ʼún nu̱ú kánduʼúña ta xíniñúʼu ndasi sa̱táña; miíún kúú ta̱ ndakasi sa̱táña. Ta ña̱yóʼo kooña iin señal nu̱ú na̱ ñuu Israel.
4 ”Ndakandúʼú síi̱ún chí ndaʼa̱ yitiún ta ndakundiso ku̱a̱chi na̱ ñuu Israel. Ndiʼi ki̱vi̱ ña̱ ná kandúʼú síi̱ún chí ndaʼa̱ yitiún kundisoún ku̱a̱chi na̱yóʼo. 5 Xíniñúʼu keʼún ña̱yóʼo 390 ki̱vi̱, chi saá kúú ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi nu̱úi̱, ta yóʼó kúú ta̱ kundiso ku̱a̱chi na̱ ñuu Israel. 6 Xíniñúʼu saxínún ki̱vi̱ yóʼo.
”Tándi̱ʼi, tuku ndakandúʼú síi̱ún soo chí ndaʼa̱ kúaʼún keʼúnña vitin, ta ndakuisoún ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Judá nu̱úi̱, ta 40 ki̱vi̱ keʼún ña̱yóʼo. Iin ki̱vi̱ xa̱ʼa̱ iin ku̱i̱ya̱, iin ki̱vi̱ xa̱ʼa̱ iin ku̱i̱ya̱; ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼún. 7 Ta koto ña̱ nda̱kasi sa̱tá ñuu Jerusalén, ndatuvíún ndaʼa̱ ti̱ko̱to̱ún ta ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña.
8 ”Koto, katúi̱n yóʼó xíʼin yoʼo̱ tasaá va̱ása ndikóko̱ún ta ndakandúʼún inka táʼví, ta keʼún ña̱yóʼo nda̱a̱ ná saxínún ki̱vi̱ ña̱ ndakasiún sa̱táña.
9 ”Xíniñúʼu kiʼún trigo, cebada, haba, lenteja, mijo xíʼin espelta; ta taúnña ini iin xikóʼó* ta xíʼin ña̱yóʼo keʼún si̱ta̱váʼa kuxún. Ta 390 ki̱vi̱ kuxún ña̱yóʼo tá ná kandúʼú síi̱ún. 10 Kataúnña ta kuxún ki̱ʼva 230 gramo* ña̱yóʼo ki̱vi̱ tá ki̱vi̱. Ta xa̱a̱ koo hora ña̱ kuxún ña̱yóʼo.
11 ”Loʼova koo ti̱kui̱í tá koʼún, u̱vi̱ vaso* kuitírá koʼún. Ta xa̱a̱ koo hora ña̱ koʼún táyóʼo.
12 ”Kuxún si̱ta̱váʼa nda̱a̱ táki̱ʼva xíxiún si̱ta̱váʼa ti̱ku̱i̱ta̱* ña̱ ku̱vaʼa xíʼin cebada; si̱ʼví na̱ yiví ña̱ yi̱chí kuniñúʼún ña̱ taviúnña, ta ná kunina ña̱ keʼún ña̱yóʼo”. 13 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱yóʼo: “Tá ná kundoo na̱ israelita ma̱ʼñú na̱ ñuu nu̱ú ku̱ʼu̱nna kundoona, saá yaku̱a̱ koo si̱ta̱váʼa ña̱ kuxuna”.
14 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n: “Va̱ása ka̱ʼún xíʼi̱n keʼíi̱ ña̱yóʼo táta káʼnu Jehová. Nda̱a̱ tá loʼi̱ ta nda̱a̱ vitin ta̱ʼán kuyaku̱a̱i̱ ña̱ kuxui̱ ku̱ñu kití tí ni̱xi̱ʼi̱ tí nda̱ni̱ʼína á tí xa̱ʼní iin kití yukú, ni ta̱ʼán kuxui̱ ku̱ñu yaku̱a̱”.
15 Tasaá nda̱kuiinra: “Taxivai̱ ña̱ ná kuniñúʼún si̱ʼví si̱ndi̱ki̱ ña̱ taviún si̱ta̱váʼa ña̱ kuxún nu̱úka ña̱ kuniñúʼún si̱ʼví na̱ yiví ña̱ taviúnña”. 16 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Káʼi̱n xíʼin yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a ña̱ va̱ása taxikai̱ ña̱ kuxuna ti̱xin ñuu Jerusalén, ta na̱ ñuu ndi̱ʼiní-inina kuxuna loʼo si̱ta̱váʼa ña̱ kúúmiína ta yi̱ʼvínína tá ná koʼona loʼo kuití ti̱kui̱í tá kúúmiína. 17 Ña̱yóʼo kuuña tasaá tá ná kuma̱ní ña̱ kuxuna xíʼin ti̱kui̱í koʼona, iin ku̱ʼu̱n-inina ndakotona nu̱ú táʼanna ta xo̱ʼvi̱na* xa̱ʼa̱ ku̱a̱china.
5 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kiʼin iin espada ña̱ xi̱ín* yuʼú ta nda̱a̱ táki̱ʼva xíniñúʼu ta̱ xáʼnda ixí* yuʼúna xíʼin navaja saá kuniñúʼúnña. Xa̱tá ixí xi̱níún xíʼin ixí yuʼún. Tándi̱ʼi, kataúnña nu̱ú ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna kátana ña̱ʼa ta ndataʼvíúnña. 2 Tá ná xi̱nu ki̱vi̱ ña̱ ndakasiún sa̱tá ñuu yóʼo, saá kaʼmiún iin táʼví ixí xi̱níún ini ñuu yóʼo. Tándi̱ʼi, kiʼún inka táʼvíña ta kaʼndaúnña xíʼin espada iníí sa̱tá ñuu yóʼo. Táʼví ña̱ ná kindo̱o, katayáváúnña ta ná ku̱ʼu̱nña xíʼin ta̱chí, ta yi̱ʼi̱ tavái̱ iin espada ta kundiku̱i̱n ku̱ʼi̱n sa̱tána.
3 ”Ta saátu kiʼún loʼo ixí ta ndativíúnña* xíʼin yuʼú ti̱ko̱to̱ún. 4 Kiʼún loʼokaña ta taúnña nu̱ú xíxi̱ ñuʼu̱ ña̱ va̱ʼa ná kokoña.* Ta ñuʼu̱ yóʼo ka̱a̱ña ku̱ʼu̱nña iníí ñuu Israel.
5 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ña̱yóʼo kúú ñuu Jerusalén. Ma̱ʼñú ku̱a̱ʼání ñuu chi̱ndúʼi̱ña. 6 Soo i̱xaso̱ʼona ta va̱ása níxi̱ndiku̱nna ley ña̱ ta̱xii̱ ni chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱, kininíka íyo ña̱ ke̱ʼé na̱yóʼo nu̱úka ña̱ ke̱ʼé na̱ inka ñuu, ta saátu ña̱ ke̱ʼé inkaka ñuu ña̱ íyo yatin xíʼinna. Saáchi va̱ása níxi̱ndiku̱nna ley ña̱ ta̱xii̱ ta va̱ása níkeʼéna chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna’.
7 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼáníka ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvindó nu̱ú inkaka na̱ ñuu na̱ íyo yatin xíʼinndó ta va̱ása níkeʼéndó chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úndó ta ni va̱ása nísaxínundó ley ña̱ ta̱xii̱, ta saátu xi̱ndiku̱nndó ley na̱ ñuu na̱ íyo yatin xíʼinndó, 8 ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼó ñuu Jerusalén, yóʼo va̱xii̱ kanitáʼi̱n xíʼún ta miíi̱ kúú ta̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼún ta koto na̱ ñuu ña̱yóʼo. 9 Xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼún, keʼíi̱ xíʼún ña̱ ta̱ʼán keʼíi̱ nda̱a̱ ni iin yichi̱, ta va̱ása ndikói̱ keʼíi̱ ña̱yóʼo nda̱a̱ ni iin ki̱vi̱.
10 ”’”Ña̱kán, na̱ íyo se̱ʼe na̱ ndóo xíʼinndó, kaxína se̱ʼena ta na̱ íyo yivásiʼí, kaxína yivásiʼína; ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó ta na̱ ná kindo̱o, xa̱a̱ síín síín taxíi̱nna ku̱ʼu̱nna kundoona”’.
11 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, i̱xayaku̱a̱ndó temploi̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó ta saátu i̱xayaku̱a̱ndóña xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼéndó, xa̱ʼa̱ ña̱kán kundasíi̱ kunii̱ ndóʼó; va̱ása kundáʼvi-inii̱ kunii̱ ndóʼó ta ni va̱ása kundi̱ʼi-inii̱ xa̱ʼa̱ndó. 12 Iin tiʼvindó kuvi xíʼin kue̱ʼe̱ á kuvindó xíʼin so̱ko. Ta inka tiʼvindó kaʼnína xíʼin espada iníí sa̱tá ñuundó. Ta na̱ ná kindo̱o, xa̱a̱ síín síín taxii̱ ku̱ʼu̱nna kundoona ta tavái̱ iin espada ta kundiku̱i̱n ku̱ʼi̱n sa̱tána. 13 Tasaá va̱ása sa̱a̱kai̱ xíʼinna, ta xa̱a̱-inii̱ xíʼin ña̱ keʼíi̱. Ta tá ná sandíʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱na, saá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n, saáchi kúnii̱ ná ndakaʼánna ña̱ iinlá yi̱ʼi̱ xíniñúʼu ndasakáʼnuna.
14 ”’Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó, ta na̱ ñuu na̱ íyo yatin kusi̱kindaana yóʼó ta saátu keʼé na̱ ná kuni yóʼó tá ná ya̱ʼana nu̱ú íyoún. 15 Tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ ta saátu tá ná taxii̱ castigo ña̱ ndeéní ndaʼún, kusi̱kindaana yóʼó ta kundasína kunina yóʼó, ta xíʼin ña̱ ke̱ʼún kunda̱a̱-ini na̱ ñuu ña̱ va̱ása xíniñúʼu keʼéna táʼan ña̱ ke̱ʼún ta yi̱ʼvínína xíʼin ña̱ ndo̱ʼún. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña.
16 ”’Chindaʼíi̱ so̱ko nu̱úndó ta táki̱ʼva koo flecha ña̱ kaʼní ndóʼó saá kooña. Taxii̱ ná ndiʼi ña̱ kuxundó tasaá ndeéka kundikaa̱ so̱ko nu̱úndó. 17 Chindaʼíi̱ so̱ko nu̱úndó ta saátu chindaʼíi̱ kití yukú ña̱ kaxírí se̱ʼendó. Kuvindó xíʼin kue̱ʼe̱ ta saátu xíʼin espada. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña’”.
6 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* koto yuku̱ ña̱ íyo chí Israel ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña. 3 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinña: ‘Yuku̱ ña̱ íyo ñuu Israel kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin yuku̱, xíʼin xi̱kí, xíʼin ti̱kui̱í ta saátu xíʼin yoso̱: “Chindaʼíi̱ na̱ kanitáʼan xíʼinndó xíʼin espada ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ nu̱ú ndásakáʼnundó ndióxi̱ndó.* 4 Sakúachii̱ altar ña̱ kúúmiíndó, sandíʼi-xa̱ʼíi̱ altar nu̱ú chíʼmándó, ta saátu katai̱ na̱ ni̱xi̱ʼi̱ nu̱ú ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó. 5 Katai̱ na̱ israelita na̱ ni̱xi̱ʼi̱ nu̱ú ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó, ta katai̱ lekena iníí sa̱tá altar ña̱ kúúmiíndó. 6 Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi ñuu nu̱ú ndóondó, sandíʼi-xa̱ʼíi̱ nu̱ú ndásakáʼnundó ndióxi̱ndó ta kuachi ndiʼiña. Kuachi válí altar ña̱ kúúmiíndó, ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó saátu altar nu̱ú chíʼmándó, ta ndiʼi-xa̱ʼa̱tu ña̱ ke̱ʼéndó. 7 Kaʼnína ku̱a̱ʼáníndó ta kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová.
8 ”’”Soo taxii̱ ná kindo̱o loʼondó, saáchi ka̱ku savandó ta va̱ása kuvindó xíʼin espada tá ná ku̱ʼu̱nndó kundoondó inka ñuu, nu̱ú xa̱a̱ síín síín kundoondó. 9 Ta na̱ ná ka̱ku ndakaʼánna xa̱ʼíi̱ tá ná ndakiʼinnana ku̱ʼu̱n xíʼinna inka ñuu. Kiʼinna kuenta ña̱ ni̱xo̱ʼvi̱ní-inii̱ saáchi va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina xíʼi̱n ta xi̱kuni̱nína ndasakáʼnuna ndióxi̱na ña̱ kini. Kukaʼan nu̱úna ta kundasína ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna. 10 Na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová, ta tá ni̱ka̱ʼi̱n ña̱ chindaʼíi̱ iin tu̱ndóʼo su̱ví ña̱ vatá* níxikuuña”’.
11 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Kanindaʼún ta kani xa̱ʼún nu̱ú ñuʼú, ta kuaku xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ta saátu ña̱ kini ña̱ kéʼé na̱ ñuu Israel saáchi kaʼnínana xíʼin espada, kuvina xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱. 12 Na̱ ndóo xíká kuvina xíʼin kue̱ʼe̱, na̱ ndóo yatin kaʼnínana xíʼin espada ta na̱ ná ka̱ku nu̱ú ña̱yóʼo kuvina xíʼin so̱ko. Tasaá ya̱ʼa ña̱ sái̱ xíʼinna. 13 Ta kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná kotondó ña̱ ndóo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ma̱ʼñú ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó, iníí sa̱tá altar ña̱ kúúmiíndó, iníí xi̱kí ña̱ súkun, xi̱ní ndiʼi yuku̱, ti̱xin ndiʼi yitu̱n tú kóʼo̱ ndaʼa̱, ti̱xin ndaʼa̱ yitu̱n náʼnu nu̱ú sóko̱ndó ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi tasaá va̱ʼa kuni ndióxi̱ ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó. 14 Ta sakáai̱ ndaʼíi̱ ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱na ta va̱ása sandákoi̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱ú ñuʼú yóʼo, ta kuvichíka* ña̱yóʼo nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ íyo yatin chí Diblá. Ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
7 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin ñuʼú na̱ ñuu Israel: ‘Xa̱a̱ ndiʼi-xa̱ʼún. Xa̱a̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ku̱mí saá ti̱tu̱n ñuʼú yóʼo. 3 Vitin kúú ña̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼún, na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼún, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼún saá ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún ta ndukúi̱ kuenta nu̱ún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼún. 4 Va̱ása kundáʼvi-inii̱ kunii̱ yóʼó ta ni va̱ása ndi̱ʼi-inii̱ xa̱ʼún, saáchi táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼún saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼún, xo̱ʼvi̱ún* xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ña̱ kini. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
5 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Koto, va̱xi iin tu̱ndóʼo, va̱xi iin tu̱ndóʼo ña̱ ta̱ʼán kunindó. 6 Xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼún. Iin kama kixaa̱ ki̱vi̱ yóʼo sa̱táún. Koto xa̱a̱ va̱xiña. 7 Ndóʼó na̱ ndóo ñuu yóʼo, ndóʼó kúú na̱ kixaa̱ña sa̱tá vitin. Xa̱a̱ ku̱nu̱mí kixaa̱ña, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱ kixaa̱ña. Chí yuku̱ ndáʼyi̱ kóʼóna* xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina nu̱úka ña̱ nda̱ʼyi̱ kóʼóna xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱í-inina.
8 ”’Si̱lóʼo kúma̱ní ta na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼún, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼún saá ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún, ta ndukúi̱ kuenta nu̱ún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼún. 9 Va̱ása kundáʼvi-inii̱ kunii̱ yóʼó ta ni va̱ása ndi̱ʼi-inii̱ xa̱ʼún. Saáchi táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼún saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼún, xo̱ʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ña̱ kini. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ táxi castigo ndaʼa̱ndó.
10 ”’Kotondó, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱. Kotondó, xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱. Sa̱tá ndóʼó ki̱xaa̱ña vitin; xa̱a̱ íyo tu̱ʼva yitu̱n tú kuniñúʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ndó ta ni̱nuní kúni na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó. 11 Xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ kéʼéndó, ndeéní kani yitu̱n ndóʼó. Va̱ása ka̱ku miíndó, ni ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiíndó, ni na̱ ñuundó ta va̱ása ka̱ʼa̱n va̱ʼakana xa̱ʼa̱ndó. 12 Kixaa̱va ki̱vi̱ yóʼo ta ña̱ kuu kúúvaña. Ná va̱ása kusi̱í-ini na̱ sátá* ta ná va̱ása kusuchí-ini na̱ íxi̱íko,* saáchi sáa̱níi̱ xíʼin ndiʼi na̱yóʼo.* 13 Saáchi na̱ ni̱xi̱íko ñuʼú, va̱ása ndikóna nu̱úña ni ná ka̱kuna, saáchi ndiʼi na̱ ñuu yóʼo kúú na̱ kundoʼo ña̱ xi̱niún nu̱ú visión. Va̱ása ndikó nda̱a̱ ni iinna. Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna, va̱ása kutakuna.
14 ”’Ti̱vina trompeta ta xa̱a̱ íyo tu̱ʼva ndiʼina, soo va̱ása ku̱a̱ʼa̱n nda̱a̱ ni iinna ña̱ kanitáʼanna, saáchi sáa̱níi̱ xíʼin ndiʼi na̱yóʼo. 15 Na̱ íyo chí sa̱tá ñuu kuvina xíʼin espada; ta na̱ ndóo chí iniña kuvina xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱. Ndiʼi na̱ íyo chí yuku̱ kaʼnínana xíʼin espada, ta ndiʼi na̱ ndóo chí ñuu kuvina xíʼin so̱ko ta saátu xíʼin kue̱ʼe̱. 16 Na̱ ná ka̱ku, kununa ku̱ʼu̱nna chí yuku̱; nda̱a̱ táki̱ʼva xáku paloma chí yoso̱ saá kuakuna xa̱ʼa̱ ku̱a̱china. 17 Kuvitá ndaʼa̱na ta to̱o ti̱kui̱í koʼndona.* 18 Ndakundixina ti̱ko̱to̱ ndayí* ta kisina.* Ndiʼina kukaʼan nu̱úna ta kuchálá xi̱nína.*
19 ”’Chí calle katana plata ña̱ kúúmiína, kukini-inina kunina oro ña̱ kúúmiína. Ni plata ni oro ña̱ kúúmiína, va̱ása kivi sakǎkuñana ki̱vi̱ ña̱ ná na̱ʼa̱ Jehová ña̱ sáa̱níra xíʼinna. Va̱ása xa̱a̱-inina ta ni va̱ása kutú ti̱xinna, saáchi plata xíʼin oro ña̱ kúúmiína kúú ña̱ sa̱si nu̱úna ta ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi. 20 Ni̱nukaví xi̱kunina xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ livi ña̱ xi̱kuumiína, xíʼin ña̱yóʼo i̱xava̱ʼana ña̱ʼa ña̱ ndasakáʼnuna ndióxi̱na ña̱ kini. Ña̱kán taxii̱ ña̱ kukini-inina xíʼin plata ta saátu xíʼin oro ña̱ kúúmiína. 21 Taxii̱ ña̱ ná ndakiʼin na̱ inka ñuu ña̱yóʼo, taxii̱ ña̱ ná ndakiʼin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ña̱yóʼo ta ixayaku̱a̱naña.
22 ”’Kuxíkái̱ nu̱úna ta va̱ása ixato̱ʼóna lugar ña̱ yi̱i̱* ña̱ kúúmiíi̱; ki̱ʼvi na̱ kui̱ʼná iniña ta ixayaku̱a̱naña.
23 ”’Ixatu̱ʼva cadena,* saáchi iníísaá nu̱ú ñuʼú xíʼi̱ na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níndatiinna ku̱a̱chi xíʼinna ta ndi̱va̱ʼaní-ini na̱ íyo ñuu yóʼo. 24 Kuniʼii̱ na̱ inka ñuu na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini kixi xíʼi̱n ta na̱yóʼo kindo̱o xíʼin veʼendó. Va̱ása taxikai̱ ña̱ ni̱nuní kuni na̱ ndakúní, ixayaku̱a̱i̱ lugar ña̱ yi̱i̱ nu̱ú ndásakáʼnundó. 25 Tá ná kundi̱ʼiní-inindó, kuni̱ndó viíní kundoondó, soo va̱ása kivi keʼéndó ña̱yóʼo. 26 Tuku ta tuku tu̱ndóʼo kixi nu̱úndó ta tuku ta tuku tu̱ʼun kixi nu̱úndó. Na̱ yiví nda̱ka̱tu̱ʼunna iin ta̱ profeta á xi̱nira iin visión, soo va̱ása kooka na̱ su̱tu̱ na̱ sanáʼa̱ miína, ni va̱ása kooka na̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úna na̱ kivi taxi consejo ndaʼa̱na. 27 Kusuchí-ini ta̱ rey ta ndi̱ʼiní-ini ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú inkana, ta kisi ndaʼa̱ na̱ ndóo ñuu yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvinína. Táki̱ʼva kéʼéna saá keʼíi̱ xíʼinna ta nda̱a̱ táki̱ʼva ndátiinna ku̱a̱chi saá ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna. Tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
8 Ki̱vi̱ u̱ʼu̱n ña̱ yo̱o̱ i̱ñu̱ tá ku̱i̱ya̱ i̱ñu̱, tá íyoi̱ veʼi̱ ta ndóo na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Judá nu̱úi̱, saá nda̱kiʼii̱n ndee̱ táta káʼnu Jehová. 2 Xi̱nii̱ iin ta̱a ta táki̱ʼva káa ñuʼu̱ saá káara. Chí ti̱xin tokóra xi̱ndikaa̱ ñuʼu̱ ta tokóra iinsaá nda̱a̱ xi̱níra xi̱ndaye̱ʼe̱kavíña nda̱a̱ táki̱ʼva táxa* iin ka̱a. 3 Tasaá sa̱ndákaa̱ra ña̱ náʼa̱ nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ndaʼa̱ra ta ti̱inra ixí* xi̱níi̱, ta ti̱xin visión ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ki̱ta iin ndee̱ ña̱ yi̱i̱ ta ni̱xa̱ʼa̱nña xíʼi̱n ma̱ʼñú ñuʼú xíʼin ndiví, níʼiña yi̱ʼi̱ ni̱xa̱ʼi̱n ñuu Jerusalén chí yéʼé tú íyo chí ini, chí táʼví norte, chí nu̱ú íyo ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna ña̱ sásáa̱ Ndióxi̱. 4 Ta kán xi̱nii̱ ndee̱ Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel; táki̱ʼva káa visión ña̱ xi̱nii̱ chí yoso̱ saá káaña.
5 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ixaún ña̱ ma̱ní koto chí norte”. Tasaá xi̱toi̱ chí norte ta chí yéʼé ña̱ xáa̱ chí nu̱ú níndichi altar xi̱nii̱ ña̱ níndichi iin ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna, ña̱ sásáa̱ní Ndióxi̱. 6 Ta ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á xítoún ña̱ʼa ña̱ kininí ña̱ kéʼé na̱ ñuu Israel yóʼo ña̱ sákuxíká yi̱ʼi̱ nu̱ú temploi̱? Soo kininíka koo ña̱ʼa ña̱ kuniún”.
7 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé patio ta tá nda̱kotoi̱ xi̱nii̱ iin ya̱vi̱ kándíka nama̱. 8 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kaan nama̱ yóʼo”. Tasaá ka̱i̱nña ta xi̱nii̱ nu̱ú kivi ki̱ʼvina. 9 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ki̱ʼvi ta kotoún ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼéna yóʼo”. 10 Tasaá ni̱ki̱ʼvii̱ ta xi̱nii̱ ña̱ iníí kándíka nama̱ kán na̱na kití tí ñúu* mií xíʼin kití tí yaku̱a̱, ta saátu na̱na ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnu na̱ ñuu Israel. 11 Ta nu̱ú na̱yóʼo ndíta 70 na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel, ta xíʼin na̱kán níndichi ta̱ Jaazanías se̱ʼe ta̱ Safán. Ta iin tá iinna xi̱niʼina ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna tá chíʼmána, ta xi̱ndaa yi̱ʼma̱ ña̱ xáʼa̱n támi nu̱ú ña̱yóʼo. 12 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á xítoún ña̱ kéʼé na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel nu̱ú naa, ña̱ kéʼé iin tá iinna ini cuarto ña̱ íyo chí ma̱á nu̱ú ndíta ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna? Saáchi káchina ‘Va̱ása xíto Jehová ña̱ kéʼéyó. Sa̱ndákoondaʼa̱ Jehová ñuu yóʼo’”.
13 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Kuniún ña̱ kéʼéna ña̱ʼa ña̱ kininíka nu̱ú ña̱yóʼo”. 14 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé veʼe Jehová ña̱ íyo chí táʼví norte, ta kán xi̱nii̱ ña̱ ndóo ná ñaʼá xákuná xa̱ʼa̱ ndióxi̱ Tamuz.
15 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nkara xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á xítoún ña̱yóʼo? Kuniún ña̱ʼa ña̱ kininíka nu̱ú ña̱yóʼo”. 16 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí patio ña̱ íyo chí ini veʼe Jehová. Ta chí nu̱ú kíʼvina ini templo Jehová, ma̱ʼñú chí nu̱ú kíʼvina xíʼin nu̱ú níndichi altar, xi̱nii̱ ña̱ ndíta 25 na̱ ta̱a, ndíta símana* nu̱ú templo Jehová ta xítona chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu;* ta xíkuxítína nu̱ú ñu̱ʼu chí nu̱ú kítaña.
17 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á xítoún ña̱yóʼo? ¿Á kǒo xáa̱-ini na̱ ñuu Judá xíʼin ña̱ kini ña̱ kéʼéna, ña̱ ndi̱va̱ʼaní-inina ta sásáa̱kana yi̱ʼi̱? Yatin si̱tíi̱n sáya̱ʼana ndaʼa̱ yitu̱n.* 18 Ña̱kán na̱ʼi̱ ña̱ sáa̱níi̱. Va̱ása kundáʼvi-inii̱ kunii̱na ta va̱ása ndi̱ʼi-inii̱ xa̱ʼa̱na. Ni yatin xa̱ʼa̱ so̱ʼi̱ ná nda̱ʼyi̱ kóʼóna,* va̱ása kuniso̱ʼi̱na”.
9 Tasaá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna: “Ndakaya na̱ taxi castigo ndaʼa̱ ñuu yóʼo, ta ná kuniʼina ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼuna ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱naña”.
2 Xi̱nii̱ ña̱ va̱xi i̱ñu̱ na̱ ta̱a chí yéʼé ña̱ súkunka chí táʼví norte, ta iin tá iinna níʼina ña̱ʼa ña̱ kaʼnína na̱ yiví. Ta xíʼin na̱yóʼo va̱xi iin ta̱a ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino ta tokóra ndíkaa̱ iin ña̱ʼa nu̱ú ñúʼu ña̱ xíniñúʼu na̱ káʼyi. Na̱yóʼo ni̱ki̱ʼvina ta xi̱kunditana chí nu̱ú íyo altar ña̱ cobre.
3 Tasaá ndee̱ ña̱ kúúmií Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ña̱ ni̱xi̱yo sa̱tá na̱ querubín, ni̱xa̱ʼa̱nña chí yéʼé templo. Ta ki̱xáʼara kánara* ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino, ta̱ ndíkaa̱ iin ña̱ʼa tokó nu̱ú ñúʼu ña̱ xíniñúʼu na̱ káʼyi. 4 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼinra: “Kúáʼan iníí ñuu Jerusalén, ta kaʼyíún ta̱ʼya̱* na̱ xóʼvi̱* ta ndíʼi-inina xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼéna ñuu yóʼo”.
5 Ta nu̱úi̱ saá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ inka: “Kundiku̱nndó ku̱ʼu̱nndó sa̱tára ña̱ kaʼníndó na̱ yiví. Va̱ása kundáʼvi-inindó kunindóna ta va̱ása kusuchí-inindó xa̱ʼa̱na. 6 Sandíʼi-xa̱ʼa̱ndó ndiʼina, ni kúúna na̱ xa̱a̱ chée, na̱ kúa̱an, ná ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a, na̱ va̱lí xíʼin ná ñaʼá. Soo va̱ása kuyatinndó nu̱ú na̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ ta̱ʼya̱. Kixáʼandó chí nu̱ú níndichi templo”. Tasaá ki̱xáʼana xíʼin na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu,* na̱ xi̱ndita chí nu̱ú templo. 7 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ixayaku̱a̱ndó templo ta sakútúndó na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yéʼéña. Kúáʼanndó”. Tasaá ke̱ena ku̱a̱ʼa̱nna ta xa̱ʼnína na̱ yiví na̱ íyo ñuu kán.
8 Ta tá xáʼnína na̱ yiví ku̱a̱ʼa̱nna, iinlá miíi̱ ki̱ndoo tasaá xi̱kuxítíi̱ nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú ta ndeékaví ni̱ka̱ʼi̱n: “Táta káʼnu Jehová. ¿Á sandíʼi-xa̱ʼún ndiʼi na̱ israelita na̱ kíndo̱o xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níún xíʼin ñuu Jerusalén?”.
9 Tasaá nda̱kuiinra yuʼíi̱: “Ndeéní ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu Israel xíʼin na̱ ñuu Judá. Íyoní na̱ xáʼní ñuu yóʼo, ni kǒo ña̱ nda̱kú kéʼéna ñuu yóʼo. Saáchi káchina ‘Sa̱ndákoondaʼa̱ Jehová ñuu yóʼo, va̱ása xíto Jehová ña̱ kéʼéyó’. 10 Saátu keʼé yi̱ʼi̱va: va̱ása kundáʼvi-inii̱ kunii̱na ta va̱ása kundi̱ʼi-inii̱ xa̱ʼa̱na. Táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱na”.
11 Tasaá xi̱nii̱ ña̱ ndi̱kó ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino, ta̱ ndíkaa̱ iin ña̱ʼa tokó nu̱ú ñúʼu ña̱ xíniñúʼu na̱ káʼyi, ta na̱túʼunra xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra. Ka̱chira: “Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼún xíʼi̱n saá ke̱ʼíi̱”.
10 Tá xítokai̱ xi̱nii̱ iin ña̱ náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ yu̱u̱ ña̱ zafiro ta kánuuña chí si̱kí piso ña̱ kánuu xi̱ní na̱ querubín, táki̱ʼva káa tayi̱ na̱ xáʼndachíñu saá káaña. 2 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra* xíʼin ta̱ ta̱a ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino: “Ki̱ʼvi ma̱ʼñú llanta yóʼo chí ti̱xin na̱ querubín, ta xíʼin ndaʼún kiʼún ti̱ka̱yi̱ ña̱ xíxi̱ ña̱ íyo ma̱ʼñú na̱ querubín ta sakánaúnña sa̱tá na̱ ñuu yóʼo”. Ta tá xítokai̱ xi̱nii̱ ni̱ki̱ʼvira.
3 Na̱ querubín ndítana chí ndaʼa̱ kúaʼa ña̱ templo tá ni̱ki̱ʼvi ta̱ ta̱a yóʼo, ta nda̱kutú vi̱kó chí patio ña̱ ndíkaa̱ ini. 4 Ta ndee̱ Jehová ña̱ ni̱xi̱yo chí nu̱ú ndíta na̱ querubín, nda̱kooña ta ni̱xa̱a̱ña chí yéʼé templo, ta iin nda̱kutú ini templo xíʼin vi̱kó, ta iin nda̱ye̱ʼe̱ patio xíʼin ndee̱ Jehová. 5 Ta nda̱a̱ chí patio ña̱ íyo chí sa̱tá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní káʼa ndi̱xi̱n na̱ querubín, nda̱a̱ táki̱ʼva ndeéní táku̱ tá káʼa̱n Ndióxi̱ ta̱ íyoní ndee̱ saá xi̱taku̱ ña̱yóʼo.
6 Tasaá xa̱ʼndara* chiñu yóʼo nu̱ú ta̱ ta̱a ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino: “Kiʼin iin ñuʼu̱ ña̱ íyo ma̱ʼñú llanta yóʼo ña̱ íyo ma̱ʼñú na̱ querubín”. Tasaá ni̱ki̱ʼvi ta̱yóʼo ta xi̱kundichira síi̱n* iin llanta yóʼo. 7 Tasaá, iin ta̱ querubín sa̱káa̱ra ndaʼa̱ra ta ki̱ʼinra ñuʼu̱ ña̱ íyo ma̱ʼñú na̱ querubín, ki̱ʼinra loʼoña ta chi̱ndósoraña ndaʼa̱ ta̱ ndíxi ti̱ko̱to̱ ña̱ lino. Ta̱yóʼo ki̱ʼinraña ta ki̱tara ku̱a̱ʼa̱nra. 8 Ti̱xin ndi̱xi̱n na̱ querubín yóʼo ni̱xi̱yo ndaʼa̱na, ta táki̱ʼva náʼa̱ ndaʼa̱ na̱ yiví saá xi̱naʼa̱ña.
9 Ta tá xítokai̱ xi̱nii̱ ku̱mí llanta ña̱ ndíta síi̱n na̱ querubín, iin llanta xi̱ndichiña síi̱n iin tá iin na̱ querubín, ta ndeékaví xi̱ndaye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva yéʼe̱ yu̱u̱ ña̱ crisólito. 10 Ta inkáchi xi̱naʼa̱ ku̱mí saáña, iin tá iin llanta yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ña̱ xi̱ndikaa̱ inka llanta ini saá xi̱naʼa̱ña. 11 Tá xi̱kanda̱ña, va̱ʼa xi̱xaʼa̱nña nda̱a̱ ndáaka táʼví ta va̱ása níxi̱kava̱ña saáchi xi̱xaʼa̱nña chí nu̱ú xi̱kanda̱ xi̱ní na̱ querubín, ta va̱ása níxi̱kava̱ña. 12 Iníísaá ñii̱ na̱ querubín, sa̱tána, ndaʼa̱na xíʼin ndi̱xi̱nna, ni̱xi̱yo nduchúnu̱úna, ta saátu ku̱mí saá llanta ña̱ xi̱ndita síi̱nna, iníísaáña xi̱kuumiíña nduchúnu̱úña. 13 Tasaá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin llanta: “Ka̱va̱ndó”.
14 Iin tá iinna* ni̱xi̱yo ku̱mí nu̱úna. Iinña xi̱kuu nu̱ú na̱ querubín, iinña xi̱kuu nu̱ú iin ta̱a, inkaña xi̱kuu nu̱ú ndikaʼa* ta ña̱ so̱ndíʼi xi̱kuu nu̱ú ta̱sú.*
15 Na̱ querubín xi̱ndako̱ona,* ta suvi na̱ ángel na̱ xi̱nii̱ yatin yuʼú yu̱ta Kebar kúúna; 16 tá xi̱kanda̱ na̱ querubín yóʼo, saátu xi̱kanda̱ llanta ña̱ xi̱ndita síi̱nna; tá xi̱ndaniʼi na̱ querubín yóʼo ndi̱xi̱nna ña̱ va̱ʼa súkunní ndachína, llanta yóʼo va̱ása níxi̱kava̱ña ta va̱ása níxi̱kutaʼaña síi̱nna. 17 Tá va̱ása níxi̱kanda̱na, va̱ása níxi̱kanda̱ña, ta tá xi̱ndako̱ona, xi̱ndako̱oña xíʼinna, saáchi espíritu santo ña̱ xi̱kuumií na̱ ángel yóʼo, saátu xi̱kuumií llanta ña̱ ka̱a ña̱yóʼo.
18 Tasaá ndee̱ Jehová ña̱ ni̱xi̱yo chí templo, nda̱kooña ta ni̱xa̱a̱ña chí sa̱tá na̱ querubín. 19 Na̱ querubín nda̱niʼina ndi̱xi̱nna ta xi̱nii̱ ña̱ nda̱koona nu̱ú ñuʼú. Ta saátu llanta ña̱ xi̱ndita síi̱nna nda̱kooña xíʼinna ta ku̱a̱ʼa̱nña. Tasaá ni̱xa̱a̱na chí yéʼé templo Jehová ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ta chí xi̱nína ni̱xi̱yo ndee̱ ña̱ kúúmií Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel.
20 Na̱yóʼo kúú na̱ ángel na̱ xi̱nii̱ ti̱xin tayi̱ nu̱ú íyo Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel yatin yuʼú yu̱ta Kebar; tasaá ku̱ndaa̱-inii̱ ña̱ kúúna na̱ querubín. 21 Ku̱mí saána ni̱xi̱yo ku̱mí nu̱úna xíʼin ku̱mí ndi̱xi̱nna, ta saátu ti̱xin ndi̱xi̱nna ni̱xi̱yo ndaʼa̱na ña̱ íyo táki̱ʼva íyo ndaʼa̱ na̱ yiví. 22 Táki̱ʼva íyo nu̱ú na̱ xi̱nii̱ yatin yu̱ta Kebar saá ni̱xi̱yo nu̱úna. Iin tá iinna xi̱xaʼa̱nna chí nu̱ú.
11 Iin ndee̱ ña̱ yi̱i̱* nda̱kiʼinña yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱ʼa̱nña xíʼi̱n chí yéʼé veʼe Jehová, ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu.* Ta chí yéʼé kán xi̱nii̱ 25 na̱ ta̱a, ta xíʼin na̱yóʼo ndíkaa̱ ta̱ Jaazanías se̱ʼe ta̱ Azur ta saátu ta̱ Pelatías se̱ʼe ta̱ Benaya, na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ti̱xin ñuu. 2 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra* xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* na̱yóʼo kúú na̱ ta̱a na̱ káʼa̱n-táʼan ña̱ keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta su̱ví consejo va̱ʼa táxina ndaʼa̱ na̱ ñuu. 3 Ta káʼa̱nna ña̱yóʼo: ‘¿Á su̱ví tiempo ña̱ keʼéyó veʼe kúúña vitin? Táki̱ʼva íyo ki̱si saá íyo ñuu* yóʼo, ta táki̱ʼva íyo ku̱ñu saá íyo miíyó’.
4 ”Ña̱kán, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona. Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona, yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a”.
5 Tasaá nda̱kiʼii̱n espíritu santo Jehová ta ni̱ka̱ʼa̱nra* xíʼi̱n: “Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Ña̱ nda̱a̱va kúú ña̱ káʼa̱n ndóʼó na̱ ñuu Israel ta xíni̱vai̱ ndáaña ndákanixi̱níndó. 6 Xa̱ʼníndó ku̱a̱ʼánína ti̱xin ñuu yóʼo, ta sa̱kútúndó calle xíʼin na̱ ni̱xi̱ʼi̱”’”. 7 “Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Na̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ xa̱tandó iníí ñuu yóʼo, íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñu, ta ñuu yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ki̱si. Soo keevandó iniña’”.
8 “‘Ndóʼó yíʼvindó kuvindó xíʼin espada, ta espada kúú ña̱ chindaʼíi̱ xa̱a̱ nu̱úndó, káchi táta káʼnu Jehová. 9 Tavái̱ ndóʼó iniña ta ndataxii̱ ndóʼó ndaʼa̱ na̱ inka ñuu, tasaá taxii̱ castigo ndaʼa̱ndó. 10 Kaʼnína ndóʼó xíʼin espada. Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó chí nu̱ú ndíʼi nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel, tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 11 Su̱ví táki̱ʼva koo iin ki̱si ña̱ sakǎku ndóʼó saá koo ñuu yóʼo nu̱úndó ta va̱ása ndakanixi̱níndó ña̱ íyondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñu ña̱ ñúʼu iniña. Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinndó chí nu̱ú ndíʼi nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel. 12 Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. Saáchi va̱ása níkeʼéndó chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úndó ta ni va̱ása nísaxínundó ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ndó, chi xi̱ndiku̱nndó ley ña̱ kúúmií na̱ inka ñuu na̱ ndóo yatin xíʼinndó’”.
13 Tá sa̱ndíʼi̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna, ndi̱ku̱n ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Pelatías se̱ʼe ta̱ Benaya, tasaá xi̱kuxítíi̱ ta ndeékaví ni̱ka̱ʼi̱n: “Táta káʼnu Jehová. ¿Á kaʼníún ndiʼi na̱ kíndo̱o ti̱xin ñuu Israel?”.
14 Tasaá tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 15 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, na̱ ndóo ñuu Jerusalén ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ táʼún, na̱ kivi ndasatá* ñuʼú, ta saátu xíʼin ndiʼika na̱ ñuu Israel: ‘Kuxíkándó nu̱ú Jehová. Kuenta ndi̱ʼi̱va kúú ñuʼú yóʼo, ndi̱ʼi̱va nda̱taxinaña ndaʼa̱’. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ni xíkání ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinna ma̱ʼñú inka na̱ ñuu, ta ni xa̱a̱ síín síín ta̱xii̱ xi̱kundoona xíʼin na̱ inka ñuu, táki̱ʼva koo iin templo saá koi̱ nu̱ú na̱yóʼo ti̱xin ñuu nu̱ú kundoona, soo loʼova tiempo keʼíi̱ ña̱yóʼo”’.
17 ”Ña̱kán ka̱ʼún ña̱yóʼo: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndatavái̱ ndóʼó ti̱xin ndiʼi ñuu válí ta saátu ti̱xin ndiʼi ñuu náʼnu nu̱ú ndóondó ta sandátakai̱ ndóʼó ta taxii̱ ñuʼú na̱ ñuu Israel ndaʼa̱ndó. 18 Tasaá ndandikóna ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ íyo kán ta saátu ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼéna kán. 19 Iin kuití ndasai̱ níma̱na ta ndeíi̱ kúú ña̱ koo xíʼinna; tavái̱ níma̱na ña̱ téʼéní* táki̱ʼva téʼé yu̱u̱, ta taxii̱ iin níma̱ vitá ndaʼa̱na ña̱ vitá nda̱a̱ táki̱ʼva vitá ku̱ñu 20 ña̱ va̱ʼa ná kundiku̱nna ley ña̱ táxii̱ ndaʼa̱na ta saxínuna ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úna ta kandíxanaña. Tasaá koona na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱na”’.
21 ”‘“Soo na̱ chíkaa̱-ini ña̱ kundiku̱nkana ña̱’a ña̱ kini á ña̱ keʼékana ña̱yóʼo..., táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱na”, káchi táta káʼnu Jehová’”.
22 Tasaá nda̱niʼi na̱ querubín ndi̱xi̱nna; ta síi̱nna* xi̱ndita llanta ta chí xi̱nína ni̱xi̱yo ndee̱ ña̱ kúúmií Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel. 23 Tasaá nda̱koo ndee̱ Jehová sa̱tá ñuu yóʼo ta ni̱xa̱a̱ña xi̱kunúuña si̱kí iin yuku̱ ña̱ níndichi chí táʼví chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu ñuu yóʼo. 24 Ta ti̱xin visión ña̱ xi̱nii̱ i̱xaa espíritu santo Ndióxi̱, iin ndee̱ ña̱ yi̱i̱ nda̱niʼiña yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱a̱ña xíʼi̱n chí nu̱ú ndóo na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Caldea. Tasaá va̱ása níxinikai̱ visión yóʼo. 25 Tándi̱ʼi, na̱túʼi̱n xíʼin na̱ ñuu na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ni̱na̱ʼa̱ Jehová nu̱úi̱.
12 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* íyoún ti̱xin iin ñuu na̱ so̱ʼoní. Íyo nduchúnu̱úna ña̱ kotona soo va̱ása xítona; íyo so̱ʼona ña̱ kuniso̱ʼona soo va̱ása xíniso̱ʼona, chi iin ñuu na̱ so̱ʼoní kúúna. 3 Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ixatu̱ʼva ña̱ʼún ña̱ va̱ʼa ku̱ʼún koún inka ñuu. Ta tá káʼñu* saá kitaún ku̱ʼún, ta ná kunina ña̱ kitaún ku̱ʼún. Kita ti̱xin veʼún ta ku̱ʼún koún inka ñuu, ta ná kunina ña̱ kitaún ku̱ʼún. Chi sana kuniso̱ʼovana ni kúúna iin ñuu na̱ so̱ʼoní. 4 Tá kúúña káʼñu tavá ña̱ʼún ña̱ ku̱ʼu̱n xíʼún, ta ná kunina ña̱ keʼún ña̱yóʼo. Ta tá ñuú xíniñúʼu kitaún ku̱ʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kée na̱ ndákiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu, ta ná kunina ña̱ keʼún ña̱yóʼo.
5 ”Kaan ya̱vi̱ kándíka nama̱ ta chí kán taváún ña̱ʼún, ta ná kunina keʼún ña̱yóʼo. 6 Ndakuiso ña̱ʼún ta taváúnña chí nu̱ú naa, ta ná kunina keʼún ña̱yóʼo. Ndakasi nu̱ún xíʼin iin ti̱ko̱to̱ ña̱ va̱ása kotoún nu̱ú ñuʼú, saáchi ndásai̱ yóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin señal nu̱ú na̱ ñuu Israel”.
7 Ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n saá ke̱ʼíi̱. Tá káʼñu ta̱vái̱ ña̱ʼi̱, táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ níʼi na̱ ndákiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna saá ni̱xi̱yoña. Ta tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúáa, ka̱i̱n kándíka nama̱ xíʼin ndaʼíi̱. Ta tá xa̱a̱ ku̱ñuú nda̱kuisoi̱ ña̱ʼi̱ ta ta̱vái̱ña; ta xi̱nina tá ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo.
8 Tá xi̱ta̱a̱n* ni̱ka̱ʼa̱n tuku Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 9 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á xa̱a̱ ni̱nda̱ka̱tu̱ʼun na̱ ñuu Israel na̱ so̱ʼoní, ‘¿Ndáaña kéʼún?’? 10 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Káʼi̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Jerusalén, ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Israel na̱ ndóo ñuu yóʼo”’.
11 ”Kachiún: ‘Táki̱ʼva íyo iin señal saá íyoi̱ nu̱úndó. Táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ saá keʼéna xíʼinna. Tiinnana ta ndakiʼinnana ku̱ʼu̱n xíʼinna. 12 Ta̱ níʼi yichi̱ nu̱úna ndakuisora ña̱ʼara ta kitara chí nu̱ú naa. Kaanra nama̱ ña̱ íyo sa̱tá ñuu ta kán tavára ña̱ʼara. Ndakasira iin ti̱ko̱to̱ nu̱úra ña̱ va̱ása kotora nu̱ú ñuʼú’. 13 Sakánai̱ ñunú* sa̱tára ta ti̱inra ini ñunú yóʼo. Tasaá kuniʼii̱ra ku̱ʼi̱n chí Babilonia chí nu̱ú ndóo na̱ caldeo, soo va̱ása kunira ñuu yóʼo ta kán kuvira. 14 Ta ndiʼi na̱ íyo xíʼinra, na̱ chíndeétáʼan xíʼinra ta saátu na̱ soldadora, taxíi̱nna ta xa̱a̱ síín síín nu̱ú ku̱ʼu̱nna; tavái̱ espadai̱ ta ku̱ʼi̱n sa̱tána. 15 Ta na̱kán kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná taxíi̱nna ku̱ʼu̱nna kundoona inka ñuu ta xa̱a̱ síín síín ñuu kundoona. 16 Soo sakǎkui̱ savana ta va̱ása kuvina xíʼin espada, ta saátu va̱ása kuvina xíʼin so̱ko ni xíʼin kue̱ʼe̱, tasaá ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ kéʼéna xíʼin na̱ ñuu nu̱ú ku̱ʼu̱nna kundoona; tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”.
17 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 18 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kuxu si̱ta̱váʼún ta kisiún xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼviún, koʼo ti̱kui̱í ta yi̱ʼvíníún ta ndi̱ʼiní-iniún tá ná koʼúnrá. 19 Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ yiví na̱ ndóo ñuu yóʼo: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin na̱ yiví na̱ ndóo ñuu Jerusalén, na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel: “Ndi̱ʼiní-inindó kuxundó si̱ta̱váʼa, ta yi̱ʼvíníndó koʼondó ti̱kui̱í, saáchi kǒoka ña̱ʼa koo nu̱ú ñuʼúndó xa̱ʼa̱ ña̱ ndi̱va̱ʼaní-ini na̱ ndóo nu̱úña. 20 Ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu nu̱ú ndóo na̱ yiví ta kǒoka na̱ kundoo nu̱ú ñuʼú yóʼo; tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’”.
21 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 22 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿nda̱chun kúú ña̱ káʼa̱nna tu̱ʼun yóʼo chí ñuu Israel: ‘Yáʼa ki̱vi̱ ta ni va̱ása xínuví visión’? 23 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ tu̱ʼun yóʼo ta va̱ása ka̱ʼa̱nkanaña ti̱xin ñuu Israel tá kúsi̱kindaana”’. Soo ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Xa̱a̱ va̱xi kúyatin ki̱vi̱, ta xi̱nu ndiʼi visión’. 24 Saáchi ni va̱ása kooka nda̱a̱ ni iin visión ña̱ vatá,* ta ni va̱ása kooka na̱ ndáku* na̱ sándaʼvi ti̱xin ñuu Israel. 25 ‘“Saáchi yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ka̱ʼa̱nña. Nda̱a̱ ndáaka ña̱ ná ka̱ʼi̱n xi̱nuvaña ta va̱ása kukuachi̱ña. Tá tákuka ndóʼó na̱ ñuu na̱ so̱ʼoní, ka̱ʼi̱n tu̱ʼun yóʼo ta saxínuvai̱ña”, káchi táta káʼnu Jehová’”.
26 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, ta ka̱chira: 27 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n na̱ ñuu Israel: ‘Kúma̱ní ku̱a̱ʼáva tiempo xi̱nu visión ña̱ káʼa̱nra, ta xa̱ʼa̱ profecía ña̱ kuu chí nu̱únínuví káʼa̱nra’. 28 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “‘Nda̱a̱ ni iin tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼi̱n va̱ása kukuachi̱ña; nda̱a̱ ndáaka ña̱ ná ka̱ʼi̱n xi̱nuvaña’, káchi táta káʼnu Jehová”’”.
13 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta̱ ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo na̱ profeta na̱ ndóo ti̱xin ñuu Israel ta saátu ka̱ʼún xíʼin na̱ káʼa̱n profecía ña̱ vatá:* ‘Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndáʼviní na̱ profeta na̱ va̱ása ndákani vií xi̱ní, na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱ní miína ta ni kǒo visión níxinina. 4 Na̱ profeta na̱ kúúmií ndóʼó na̱ ñuu Israel, íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱kuii* tí ñúʼu nu̱ú ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu. 5 Ndóʼó va̱ása ku̱ʼu̱nndó nu̱ú ni̱nda̱ta̱ nama̱ ña̱ yu̱u̱ ña̱ va̱ʼa sandáʼandóña xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel, tasaá va̱ása kundeéna kanitáʼanna ki̱vi̱ káʼnu Jehová”. 6 “Su̱ví ña̱ nda̱a̱ví kúú visión ña̱ xítona ta nina profecía ña̱ vatá káʼa̱nna; káchina ‘Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun Jehová’. Ni su̱ví Jehová kúú ta̱ chi̱ndaʼá-ñaʼá ta kúni̱na ná xi̱nu ña̱ káʼa̱nna. 7 Ña̱ vatá kúú visión ña̱ xi̱nindó ta ña̱ vatá kúútu ña̱ káʼa̱nndó tá káchindó ‘Ña̱yóʼo kúú tu̱ʼun Jehová’, chi kǒoví ña̱ níka̱ʼi̱n xíʼinndó”’.
8 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “‘Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndó ña̱ vatá ta saátu su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúú visión ña̱ xi̱nindó, íyoi̱ contra xíʼinndó’, káchi táta káʼnu Jehová”. 9 Kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ profeta na̱ xíni visión ña̱ vatá ta káʼa̱nna ña̱ vatá. Va̱ása kundoona xíʼin na̱ ñui̱ tá ná ndatakana ña̱ ndaka̱xinna ña̱ keʼéna, ni va̱ása ndakaʼyi̱ ki̱vi̱na xíʼin na̱ ñuu Israel ta ni va̱ása ndikóna nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel; tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú táta káʼnu Jehová. 10 Ndiʼi ña̱yóʼo kuuña chi sa̱ndáʼvina na̱ ñui̱ ta káchina “Kǒoví ku̱a̱chi íyo”, soo ni va̱ása va̱ʼaví ndóona. Tá va̱ása kútu̱ íxava̱ʼana nama̱, na̱yóʼo chíkaa̱na kaka sa̱táña’.*
11 ”Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ndákasi sa̱tá nama̱ yóʼo xíʼin kaka, ña̱ nduvavaña. Ndeéní kuun sa̱vi̱, ko̱yo ñíí* ta ndeéní kani ta̱chí ta nduvavaña. 12 Tá ná nduva nama̱ yóʼo, nda̱ka̱tu̱ʼunnana: ‘¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n kaka ña̱ chi̱kaa̱ndó sa̱táña?’.
13 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ ndeéní sakánii̱ ta̱chí; xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ ndeéní sakúi̱n sa̱vi̱, xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ ndeéní sakóyoi̱ ñíí ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ nama̱ yóʼo. 14 Sakúachii̱ nama̱ ña̱ chi̱kaa̱ndó kaka sa̱tá ta sandúvai̱ña nu̱ú ñuʼú ta ndatu̱vi xa̱ʼa̱ña. Tá ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo, kuvindó iniña; tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
15 ”‘Tá ná sa̱a̱níi̱ xíʼin nama̱ yóʼo ta saátu xíʼin na̱ chi̱kaa̱ kaka sa̱táña, kachii̱: “Kǒoka ña̱yóʼo íyo ni na̱ chi̱kaa̱ kaka sa̱táña. 16 Na̱ profeta na̱ ñuu Israel kǒokana íyo, na̱yóʼo kúú na̱ xi̱kaʼa̱n xa̱ʼa̱ profecía ñuu Jerusalén, na̱ xi̱xito visión ta xi̱kaʼa̱nna ña̱ kǒo ku̱a̱chi koo, soo ni̱xi̱yova ku̱a̱chi”’, káchi táta káʼnu Jehová.
17 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kúáʼan nu̱ú ná ñaʼá ná íyo ñuu yóʼo, ná sándaku xi̱ní profecía, ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoná. 18 Ta ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinná: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndáʼviní ná ñaʼá ná kúni̱ ná keʼé inkana táʼan ña̱ kéʼéná, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúkuná* ti̱ko̱to̱ válí ña̱ kuñuʼu ndaʼa̱na ta saátu íxava̱ʼaná ndiʼi ki̱ʼva ti̱ko̱to̱ ña̱ kundasi xi̱nína. ¿Á kúni̱ndó ná kuvi na̱ ñui̱ ta sakǎkundó miíndó? 19 ¿Á xa̱ʼa̱ loʼo cebada xíʼin iin táʼví loʼo si̱ta̱váʼa kúni̱ndó ixayaku̱a̱ndó ki̱víi̱ ti̱xin ñui̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xáʼníndó na̱ va̱ása xíniñúʼu kuvi ta va̱ása xáʼníndó na̱ xíniñúʼu kuvi? Kéʼéndó ña̱yóʼo tá sándaʼvindó na̱ ñui̱, ta xíniso̱ʼona ndóʼó tá káʼa̱nndó ña̱yóʼo”’.
20 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ndóʼó ná ñaʼá, íyoi̱ contra xíʼin ti̱ko̱to̱ válí ña̱ kúkundó ña̱ va̱ʼa tiinndó na̱ yiví nda̱a̱ táki̱ʼva tíinndó saa; tavái̱ ti̱ko̱to̱ yóʼo ndaʼa̱na ta ndatavái̱na ndaʼa̱ndó, chi tíinndóna nda̱a̱ táki̱ʼva tíinndó saa. 21 Tavái̱ ti̱ko̱to̱ ña̱ ndási nu̱ú na̱ ñui̱ ta ndatavái̱na ndaʼa̱ndó, va̱ása kivika tiinndó na̱yóʼo; tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 22 Saáchi xíʼin ña̱ káʼa̱nndó sa̱ndákavandó-ini na̱ nda̱kú-ini, na̱ va̱ása nísandíʼii̱-ini,* ta nda̱sandakúndó-ini na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ña̱ va̱ása sandákoona keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta kutakuna. 23 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndóʼó ná ñaʼá va̱ása kunikandó visión ña̱ vatá ta ni va̱ása ka̱ʼa̱nkandó xa̱ʼa̱ ña̱ kuu chí nu̱únínu; ndatavái̱ na̱ ñui̱ ndaʼa̱ndó, tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
14 Sava na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel ki̱xina ta xi̱kundoona nu̱úi̱. 2 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 3 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* na̱ ta̱a yóʼo chi̱kaa̱-inina ña̱ kundiku̱nna ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna, ta sándakavana na̱ yiví ña̱ ki̱ʼvina ku̱a̱chi. ¿Nda̱chunví taxii̱ ña̱ nda̱ka̱tu̱ʼunna yi̱ʼi̱? 4 Ña̱kán, ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Tá iin na̱ israelita ndíku̱nkana ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna, ta sándakavana na̱ yiví ña̱ ki̱ʼvina ku̱a̱chi, ta tándi̱ʼi ku̱a̱ʼa̱nna ndáka̱tu̱ʼunna iin na̱ profeta, ta yi̱ʼi̱ Jehová ndakuii̱n yuʼúna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna, saáchi ku̱a̱ʼání kúú ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna. 5 Ndeéní sayíʼvii̱ na̱ ñuu Israel chi ndiʼina ku̱xíkána nu̱úi̱ ta ndíku̱nna ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna”’.
6 ”Ña̱kán, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndikóndó nu̱úi̱, kuxíkándó nu̱ú ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó ta kundasíndó kunindó ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼéndó. 7 Saáchi tá ná kuxíká iin na̱ israelita nu̱úi̱ á na̱ inka ñuu na̱ ndóo ñuu Israel, ta ndíku̱nkana ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna ta sándakavana na̱ yiví ña̱ ki̱ʼvina ku̱a̱chi, ta tándi̱ʼi ku̱a̱ʼa̱nna ndáka̱tu̱ʼunna iin na̱ profeta, yi̱ʼi̱ Jehová ndakuii̱n yuʼúna. 8 Tiintáʼi̱n xíʼin na̱yóʼo, ta ña̱ keʼíi̱ xíʼinna kooña iin señal nu̱ú inkana, taxii̱ ña̱ ná kusi̱kindaanana ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱na ti̱xin ñui̱. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’.
9 ”‘Soo tá ná sandáʼvina na̱ profeta yóʼo ta ná ka̱ʼa̱nna iin ña̱ʼa, yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ sandáʼvi na̱ profeta yóʼo. Tasaá sakáai̱ ndaʼíi̱ ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱na ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱na ti̱xin ñuu Israel. 10 Kuisona ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna; ta táki̱ʼva koo ku̱a̱chi na̱ ndáka̱tu̱ʼun na̱ profeta saá kootu ku̱a̱chi mií na̱ profeta yóʼo, 11 ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-ini na̱ ñuu Israel ndáa yichi̱ ku̱ʼu̱nna ta va̱ása kuxíkákana nu̱úi̱, ta va̱ása ixayaku̱a̱kana miína xíʼin ña̱ kéʼéna. Xa̱a̱na koona na̱ ñui̱, ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱na’, káchi táta káʼnu Jehová”.
12 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 13 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, tá ná ki̱ʼvi iin ñuu ku̱a̱chi nu̱úi̱ ta ná va̱ása nda̱kú koo inina xíʼi̱n, sandákai̱ ndaʼíi̱ ta taxii̱ castigo ndaʼa̱na, va̱ása taxikai̱ ña̱ kuxuna; taxii̱ ná koo so̱ko ñuuna, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ yiví ta saátu kití. 14 ‘Ni ná koo ta̱ Noé, ta̱ Daniel xíʼin ta̱ Job ñuu kán, xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú-inina kivi sakǎkuna mií kuitína’, káchi táta káʼnu Jehová”.
15 “‘Á tá ná taíi̱n kití yukú ñuuna ta ná kaxírí na̱ yiví, ta ná nduuña ñuʼú yi̱chí nu̱ú va̱ása kandíxa na̱ yiví ya̱ʼana xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina kití yukú. 16 Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ni ná koo u̱ni̱ saá na̱ ta̱a yóʼo ñuu kán va̱ása sakǎkuna se̱ʼeta̱ana ni se̱ʼe-síʼina chi iinlá mií kuitívana sakǎkuna, ta kindo̱o mií ñuu kán’”.
17 “‘Á tá ná chindaʼíi̱ na̱ kanitáʼan xíʼin ñuu kán ta kachii̱ “Ná ki̱ʼvina kanitáʼanna xíʼin ñuu yóʼo”, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ yiví xíʼin ndiʼi kití. 18 Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ni ná koo u̱ni̱ saá na̱ ta̱a yóʼo ñuu kán, va̱ása sakǎkuna se̱ʼeta̱ana ni se̱ʼe-síʼina chi iinlá mií kuitívana sakǎkuna’”.
19 “‘Á tá ná chindaʼíi̱ iin kue̱ʼe̱ sa̱tá ñuu yóʼo ta ná na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼinna ta ná kaʼníi̱ ku̱a̱ʼánína ta ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ yiví xíʼin kití. 20 Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ni ná koo ta̱ Noé, ta̱ Daniel xíʼin ta̱ Job ñuu kán, va̱ása sakǎkuna se̱ʼeta̱ana ni se̱ʼe-síʼina, xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú-inina sakǎkuna mií kuitína’”.
21 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Saá kuu tá ná chindaʼíi̱ ku̱mí castigo sa̱tá na̱ ñuu Jerusalén, chindaʼíi̱ na̱ kanitáʼan xíʼinna, chindaʼíi̱ so̱ko nu̱úna, chindaʼíi̱ kití yukú nu̱úna ta saátu kue̱ʼe̱, ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ yiví ta saátu kití. 22 Soo sava se̱ʼeta̱ana á se̱ʼe-síʼina na̱ ná ka̱ku ndakiʼinnana ku̱ʼu̱n xíʼinna. Kixina nu̱úndó ta tá ná kunindó ki̱ʼva ña̱ íyona ta saátu ña̱ kéʼéna, saá kunda̱a̱-inindó nda̱chun kúú ña̱ ta̱xii̱ ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ndaʼa̱ na̱ ñuu Jerusalén’”.
23 “‘Ta tá ná kunindó ki̱ʼva ña̱ íyona ta saátu ña̱ kéʼéna, saá ndi̱ko-inindó. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ íyova iin xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ke̱ʼíi̱ saá xíʼinña’, káchi táta káʼnu Jehová”.
15 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ¿á kítáʼan ndaʼa̱ tú uva xíʼin ndaʼa̱ inkaka yitu̱n á xíʼin ndaʼa̱ yitu̱n tú íyo chí yuku̱? 3 ¿Á kivi kuniñúʼuna ndaʼa̱ tú uva ña̱ keʼéna iin chiñu? ¿Á kivi kuniñúʼuna ndaʼa̱ túyóʼo ña̱ ixava̱ʼana nu̱ú kutikaa ña̱ʼana? 4 Táki̱ʼva kéʼéna xíʼin titu̱n saá kéʼéna xíʼin túyóʼo, xíxi̱ iníísaánú ta ndúunú ti̱ka̱yi̱. ¿Á íyo inka chiñu ña̱ kivi keʼéna xíʼin túyóʼo tá xa̱a̱ ni̱xi̱xi̱nú? 5 Tá kǒo chiñu kivi keʼéna xíʼinnú tá ta̱ʼán kokonú,* kachikaví tá xa̱a̱ ni̱xi̱xi̱nú”.
6 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼíi̱ xíʼin ndaʼa̱ tú uva nu̱ú inkaka yitu̱n tú íyo chí yuku̱, tú ta̱xii̱ ña̱ koonú titu̱n ta kokonú, saá keʼíi̱ xíʼin na̱ ndóo ñuu Jerusalén. 7 Ti̱intáʼi̱n xíʼinna. Xi̱nuna nu̱ú ñuʼu̱, soo kokovana xíʼinña. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná tiintáʼi̱n xíʼinna’”.
8 “‘Ta va̱ása sandákoi̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱ú ñuʼú yóʼo, saáchi va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina xíʼi̱n’, káchi táta káʼnu Jehová”.
16 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Jerusalén xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ kéʼéna. 3 Kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin na̱ ñuu Jerusalén: “Chí nu̱ú ñuʼú na̱ cananeo ke̱ún, saáchi kán ka̱kún. Ta̱ amorreo xi̱kuu yiváún ta ñá hitita xi̱kuu siʼún. 4 Ki̱vi̱ tá ka̱kún va̱ása níxaʼndana xiti xandún,* va̱ása níxiniñúʼuna ti̱kui̱í ña̱ ndaya̱kúnna yóʼó, va̱ása níndaya̱kúnna yóʼó xíʼin ñi̱i̱ ta ni va̱ása níndasukúndaana* ti̱ko̱to̱ yóʼó. 5 Kǒo na̱ níkundáʼvi-ini kuni yóʼó ña̱ va̱ʼa keʼéna ña̱yóʼo xíʼún. Nda̱a̱ ni iinna va̱ása níkundáʼvi-inina kunina yóʼó. Chi chí yuku̱va sa̱kánana yóʼó, saáchi ni̱sa̱a̱-inina xi̱nina yóʼó ki̱vi̱ tá ka̱kún.
6 ”’”Tá ni̱ya̱ʼi̱ kán, xi̱nii̱ ña̱ kée xa̱ʼún kánduʼún* nu̱ú ni̱ún. Ta tá kánduʼún nu̱ú ni̱i̱ kán, ka̱chii̱ xíʼún: ‘Va̱ása kuviún’. Ndixa kúúvaña, tá kánduʼún nu̱ú ni̱i̱ kán ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún: ‘Va̱ása kuviún’. 7 Ta̱xii̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ná koo na̱ se̱ʼún, nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú planta tú xáʼnu yuku̱, xa̱ʼnún ta ni̱xi̱nún, ta nina ña̱ʼa ña̱ livi ña̱ va̱ʼa xi̱xiniñúʼún. Xa̱ʼnu ndosóún ta xa̱ʼnu ixí* xi̱níún; soo ni̱xi̱ka cháláún ta kǒo ti̱ko̱to̱ níxi̱ndixiún”’.
8 ”‘Tá ni̱ya̱ʼi̱ kán, xi̱nii̱ yóʼó ña̱ xa̱a̱ kúúmiíún ku̱i̱ya̱ ña̱ tindaʼún. Ña̱kán chi̱núi̱ ti̱ko̱to̱i̱ sa̱táún, nda̱kasii̱ nu̱ú cháláún, ki̱ndoi̱ iin trato xíʼún ta nda̱kutáʼi̱n xíʼún, ta ni̱xa̱ún ku̱ún kuenta miíi̱, káchi táta káʼnu Jehová. 9 Ta saátu nda̱katai̱ yóʼó xíʼin ti̱kui̱í ta nda̱katai̱ ni̱i̱ ña̱ chi̱chi ñii̱ún ta saátu chi̱kai̱ aceite yóʼó. 10 Tasaá sa̱ndákundixii̱ yóʼó iin si̱yo níí* ña̱ ni̱ku̱kuna* nu̱ú, ta̱xii̱ ndu̱xa̱ún ña̱ ku̱vaʼa xíʼin ñii̱ ña̱ va̱ʼa,* nda̱chisúkúi̱ yóʼó xíʼin iin ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin lino ña̱ va̱ʼa ta nina ti̱ko̱to̱ yaʼvi sa̱ndákundixii̱ yóʼó. 11 Ta̱xii̱ ña̱ʼa ña̱ livi ña̱ kuniñúʼún: ña̱ʼa ña̱ kuñuʼu su̱kún ndaʼún; siki̱ tí kundikaa̱ su̱kún. 12 Saátu ta̱xii̱ siki̱ tí kundikaa̱ si̱ti̱ún; siki̱ tí kuñuʼu so̱ʼún ta saátu ta̱xii̱ iin corona ña̱ liviní ña̱ kunúu xi̱níún. 13 Tá xi̱ndasaviún miíún, xi̱xiniñúʼún oro xíʼin plata, ta xi̱ndixiún ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin lino ña̱ va̱ʼa, ta saátu ña̱ ni̱ku̱kuna xíʼin ña̱ʼa ña̱ yaʼvi, ta xi̱ndixiún iin si̱yo níí ña̱ ni̱ku̱kuna nu̱ú. Ña̱ xi̱xixiún kúú harina ña̱ va̱ʼaní ta saátu ñu̱ñú xíʼin aceite ta ni̱xa̱ún ndu̱liviníún; xa̱a̱ ni̱xi̱yo tu̱ʼvaún ña̱ koún reina’”.
14 “‘Ndiʼi ñuu ki̱xáʼana káʼa̱nna xa̱ʼún ña̱ liviníún ta va̱ʼaní xi̱naʼún saáchi miíi̱ kúú ta̱ nda̱salivi yóʼó’, káchi táta káʼnu Jehová”.
15 “‘Soo ki̱xáʼún ni̱nuní kúniún xa̱ʼa̱ ña̱ liviníún, ta xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kaʼa̱nnína xa̱ʼún ki̱xáʼún kísi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. Xi̱kisi̱ún xíʼin nda̱a̱ ndáaka na̱ xi̱yaʼa nu̱ún, ta nda̱taxiún miíún ndaʼa̱ ndiʼi na̱ xi̱kuni̱ yóʼó. 16 Ki̱ʼún ti̱ko̱to̱ún ña̱ kúúmií ku̱a̱ʼání color ta xíʼin ña̱yóʼo i̱xava̱ʼún veʼe loʼo nu̱ú ndásakáʼnún ndióxi̱ vatá* ta kán xi̱kisi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. Va̱ása xíniñúʼu kuu ña̱yóʼo, va̱ása xíniñúʼu ndikó ña̱yóʼo kuuña. 17 Ta saátu ki̱ʼún ña̱ʼa ña̱ livi ña̱ kúúmiíún, ña̱ ku̱vaʼa xíʼin oro ta saátu xíʼin plata ña̱ ta̱xii̱ ndaʼún, ta xíʼin ña̱yóʼo i̱xava̱ʼún ña̱ náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ ta̱a* ta xi̱kisi̱ún xíʼinña. 18 Sa̱tá ña̱yóʼo chi̱nuún si̱yo níí ña̱ ni̱ku̱kuna nu̱ú; ni̱so̱kóún aceitei̱ nu̱úña* ta saátu ni̱so̱kóún ña̱ʼa ña̱ chíʼmáún nu̱úi̱ nu̱ú ña̱yóʼo. 19 Ta si̱ta̱váʼa ña̱ ta̱xii̱ ndaʼún, ña̱ ta̱xii̱ ndaʼún kuxún, ña̱ ku̱vaʼa xíʼin harina ña̱ va̱ʼaní ta nda̱saka̱ña xíʼin aceite ta saátu xíʼin ñu̱ñú, ni̱so̱kóúnña nu̱úña nda̱a̱ táki̱ʼva sóko̱ún ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi. Saá kúú ña̱ ke̱ʼún’, káchi táta káʼnu Jehová”.
20 “‘Se̱ʼeta̱ún xíʼin se̱ʼe-síʼún na̱ sa̱kákún ña̱ taxiúnna ndaʼíi̱, ki̱ʼúnna ta ni̱so̱kóúnna nu̱ú ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnún... ¿Á va̱ása níxa̱a̱va-iniún xíʼin ña̱ kini ña̱ kéʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kísi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a? 21 Xa̱ʼníún na̱ se̱ʼi̱ ta ni̱so̱kóúnna, saáchi xa̱ʼmiúnna nu̱ú ñuʼu̱. 22 Nani tá xi̱keʼún ndiʼi ña̱ kininí yóʼo ta xi̱kisi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, va̱ása níndakaʼún xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tá ni̱xi̱yo loʼún, tá ni̱xi̱yo cháláún ta kǒo ti̱ko̱to̱ún níxi̱yo ta xi̱kee xa̱ʼún xi̱kandúʼún nu̱ú ni̱ún. 23 Ndáʼviníún saáchi ke̱ʼún ndiʼi ña̱ kini yóʼo, káchi táta káʼnu Jehová. 24 I̱xava̱ʼún iin altar nu̱ú ndasakáʼnún ndióxi̱ vatá* ta ndiʼi nu̱ú ndátaka na̱ yiví i̱xava̱ʼún veʼe nu̱ú ndásakáʼnún ndióxi̱ vatá. 25 Ta chí calle nu̱ú túviníka, i̱xava̱ʼún veʼe válí nu̱ú ndasakáʼnún ndióxi̱ún, nda̱sakiniún miíún xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndataxiún miíún ndaʼa̱ nda̱a̱ ndáaka na̱ xi̱yaʼa kán, ta tuku ta tuku na̱ ta̱a ni̱ki̱si̱ún xíʼin. 26 Xi̱kisi̱ún xíʼin se̱ʼe na̱ ñuu Egipto, na̱ ni̱xi̱yo yatin xíʼún, na̱ xi̱kutóoní ku̱su̱n xíʼin inkana, ta ku̱a̱ʼání yichi̱ xi̱sasáún yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kisi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼánína. 27 Ta vitin taxii̱ castigo ndaʼún, si̱lóʼo ña̱ʼa taxii̱ kuxún, ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ ná ñaʼá ná sáa̱-ini xíni yóʼó, ná se̱ʼe na̱ filisteo, ná xi̱kundasí ña̱ kini ña̱ xi̱keʼún.
28 ”’Ta saátu, xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása xáa̱-iniún, ni̱ki̱si̱ún xíʼin na̱ se̱ʼe na̱ ñuu Asiria. Soo tá sa̱ndíʼún ni̱ki̱si̱ún xíʼin ndiʼi na̱yóʼo, xi̱kuni̱kavaún ku̱sún xíʼin inkana. 29 Tasaá ki̱xáʼún kísi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼáníkana nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Canaán ta saátu xíʼin na̱ caldeo. Soo ni saá xi̱kuni̱kavaún ku̱sún xíʼin inkana. 30 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása ndakú íyo níma̱ún, ke̱ʼún ndiʼi ña̱yóʼo, káchi táta káʼnu Jehová, ke̱ʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ñaʼá ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, ñá va̱ása kúkaʼan nu̱ú. 31 Soo tá xi̱ ixava̱ʼún altar nu̱ú ndasakáʼnún ndióxi̱ vatá, nu̱ú túviníka yuʼú calle ta saátu ndiʼi nu̱ú ndátaka na̱ yiví, xi̱ ixava̱ʼún veʼe válí nu̱ú ndasakáʼnún ndióxi̱ vatá, va̱ása níxi̱keʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé inkaka ná kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a, saáchi va̱ása níxikuni̱ún ña̱ chaʼvina yóʼó. 32 Iin ñaʼá ñá kíʼvi ku̱a̱chi kúún, saáchi kísi̱ún xíʼin inkaka ta̱a nu̱ú ña̱ ku̱sún xíʼin yii̱ún. 33 Ndiʼika ná kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá na̱ ta̱a, na̱ ta̱a kúú na̱ sáni̱ʼí ña̱ʼa náyóʼo; soo síínva kéʼé yóʼó, chi miívaún kúú ñá sáni̱ʼí ña̱ʼa na̱ kúni̱ní xíni yóʼó ta cháʼviún na̱ ndóo nda̱a̱ ndáaka ñuu ña̱ kixina ku̱su̱nna xíʼún. 34 Síínva kéʼún nu̱ú inkaka ná ñaʼá ná kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a. Yóʼó kúú ñá kininíka kéʼé nu̱ú inkaka ná kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a, chi nu̱úka ña̱ chaʼvina yóʼó, miívaún cháʼvina. Su̱ví saáví xíniñúʼu keʼún’.
35 ”Ña̱kán, yóʼó ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a, kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n Jehová. 36 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ni̱na̱ʼún ña̱ kútóoníún ku̱sún xíʼin inkana ta tá xi̱kisi̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání na̱ ta̱ni̱ún, xi̱xitona nu̱ú cháláún, ta saátu tá xi̱kisi̱ún xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnún ña̱ ni̱so̱kóún ni̱i̱ se̱ʼún nu̱ú. 37 Ña̱kán sandátakai̱ ndiʼi na̱ ta̱ni̱ún na̱ xi̱kisi̱ún xíʼin, ndiʼi na̱ ni̱kuʼvi̱-iniún xi̱niún ta saátu ndiʼi na̱ ni̱sa̱a̱-iniún xi̱niún. Nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ndóona, sandátakai̱na ta xa̱a̱na koona contra xíʼún, taxii̱ ná kunina ña̱ íyo cháláún ta kotona ña̱ íyo chálá iníísaá ku̱ñún.
38 ”’Ta taxii̱ castigo ndaʼún, táʼan ña̱ xíniñúʼu ndakiʼin ná ñaʼá ná kíʼvi ku̱a̱chi kini ta saátu ná xáʼní; taxii̱ ná kaʼnína yóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱. 39 Ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ ta̱ni̱ún. Na̱yóʼo sandíʼi-xa̱ʼa̱na altar nu̱ú ndásakáʼnún ndióxi̱ vatá ta saátu veʼe nu̱ú ndásakáʼnúnña; tavána ti̱ko̱to̱ún ta ndakiʼinna ña̱ʼún ña̱ livi ku̱ʼu̱n xíʼinna ta sandákoo chálána yóʼó ta nda̱a̱ ni loʼoka ti̱ko̱to̱ va̱ása kundixiún. 40 Kixina xíʼin ku̱a̱ʼání na̱ yiví ña̱ koona contra xíʼún, kuunna yu̱u̱ yóʼó ta kaʼnína yóʼó xíʼin espada. 41 Kaʼmina veʼún ta yi̱ʼi̱ kaʼndai̱ chiñu ña̱ ná ndatiinna ku̱a̱chi xíʼún ta ku̱a̱ʼání ná ñaʼá kuniná ña̱yóʼo; tasaá kúú ña̱ va̱ása ku̱su̱nkaún xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a ta va̱ása chaʼvikaúnna. 42 Va̱ása sa̱a̱kai̱ xíʼún ta va̱ʼava kunii̱ xíʼin ña̱ kéʼún; ndi̱ko-inii̱ ta va̱ása taxikai̱ ña̱ sasáa̱kaún yi̱ʼi̱’.
43 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níndakaʼánkaún xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tá ni̱xi̱yo loʼún ta sa̱sáún yi̱ʼi̱ tá ke̱ʼún ndiʼi ña̱yóʼo, táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼún saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼún, káchi táta káʼnu Jehová, ta va̱ása keʼékaún ña̱ kininí ña̱ xi̱keʼún tá ya̱chi̱.
44 ”’Ta tu̱ʼun yóʼo ka̱ʼa̱nna tá ná ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xa̱ʼún: “Táki̱ʼva kéʼé siʼíñá saá kéʼéñá”. 45 Siʼún xi̱kundasíñá xi̱xiniñá yii̱ñá ta saátu se̱ʼeñá. Ta ná ku̱ʼvi̱ún xi̱kundasíná xi̱xininá yii̱ná ta saátu se̱ʼená. Ñá hitita xi̱kuu siʼíndó ta ta̱ amorreo xi̱kuu yivándó’”.
46 “‘Ku̱ʼvi̱ún ñá káʼnu kúú ñuu Samaria ta ñáyóʼo íyoñá xíʼin se̱ʼe-síʼiñá* chí ndaʼa̱ yitin, ta ku̱ʼvi̱ún ñá loʼo kúú ñuu Sodoma ta íyoñá xíʼin se̱ʼe-síʼiñá chí ndaʼa̱ kúaʼa. 47 Xi̱ndiku̱ún yichi̱ná ta ki̱xáʼún kéʼún táʼan ña̱ kini ña̱ xi̱keʼéná, soo tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ndeéníka kini ki̱xáʼún kéʼún nu̱ú nákán. 48 Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Sodoma xíʼin ná se̱ʼe-síʼiñá, ta̱ʼán keʼéná táʼan ña̱ kéʼé yóʼó xíʼin ná se̱ʼe-síʼún. 49 Ña̱yóʼo kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Sodoma: ñáyóʼo xíʼin ná se̱ʼe-síʼiñá, ni̱nuní xi̱kuniná; ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ña̱ xi̱xixiná ta va̱ása níxi̱ndiʼi-ininá, soo ni saá va̱ása níchindeétáʼanná xíʼin na̱ xóʼvi̱* ni xíʼin na̱ nda̱ʼví. 50 Va̱ása nísandákooná ña̱ ni̱nuní kuniná ta ke̱ʼékaná ña̱ kini nu̱úi̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaka sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱ná.
51 ”’Ta saátu ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Samaria, va̱ása níki̱ʼviñá ku̱a̱chi táʼan ña̱ ni̱ki̱ʼvi yóʼó. Ku̱a̱ʼáníka ña̱ kini ke̱ʼé yóʼó nu̱ú nákán; xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání kúú ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviún nda̱a̱ ná ku̱ʼvi̱ún xi̱naʼa̱ ña̱ loʼova ku̱a̱chi xi̱kiʼviná. 52 Ña̱kán, vitin xíniñúʼu kundeé-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ kukaʼan nu̱ún, saáchi káʼún ña̱ va̱ʼava íyo ña̱ ke̱ʼé ná ku̱ʼvi̱ún. Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱ʼviún ku̱a̱chi ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kininíka íyo ña̱ ke̱ʼún nu̱ú nákán, nda̱a̱ loʼokava ku̱a̱chi kúúmií nákán nu̱ún. Ta vitin kukaʼan nu̱ún ta kundeé-iniún xíʼinña, saáchi xíʼin ña̱ ke̱ʼún ni̱na̱ʼún ña̱ nda̱a̱ loʼokava ku̱a̱chi kúúmií ná ku̱ʼvi̱ún’.
53 ”‘Ta sandátakai̱ na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna: na̱ ñuu Sodoma na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta saátu ná se̱ʼe-síʼina xíʼin na̱ ñuu Samaria na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta saátu ná se̱ʼe-síʼina; ta xíʼin na̱yóʼo, sandátakatui̱ na̱ ñuún na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna 54 ña̱ va̱ʼa kukaʼan nu̱ún; ta kundeé-iniún saáchi kukaʼan nu̱ún xíʼin ña̱ ke̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndíkoún-ini ná ku̱ʼvi̱ún. 55 Ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Sodoma ta saátu ná se̱ʼe-síʼiñá, ndikóná kooná táki̱ʼva ni̱xi̱yoná tá ya̱chi̱; ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Samaria ta saátu ná se̱ʼe-síʼiñá, ndikóná kooná táki̱ʼva ni̱xi̱yoná tá ya̱chi̱, ta saátu miíún xíʼin ná se̱ʼe-síʼún ndikóndó koondó táki̱ʼva ni̱xi̱yondó tá ya̱chi̱. 56 Va̱ása níxiniñúʼu ka̱ʼa̱nvíún xa̱ʼa̱ ku̱ʼvi̱ún ñá kúú ñuu Sodoma, tá ni̱nuní xi̱kuniún, 57 tá kúma̱níka ndatu̱vi ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼún. Ta vitin, ná se̱ʼe-síʼi na̱ ñuu Siria ta saátu ná ndóo yatin xíʼinna káʼa̱n-ndi̱va̱ʼaná xíʼún ta ná se̱ʼe na̱ filisteo ná ndoo yatin xíʼún, kúndasíná xíniná yóʼó. 58 Ta vitin, xo̱ʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ña̱ kini’, káchi Jehová”.
59 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼún saá keʼíi̱ xíʼún, saáchi sa̱ndíʼi-xa̱ʼún trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼún ta ku̱ndasíún xi̱niúnña. 60 Soo yi̱ʼi̱, ndakaʼíi̱n xa̱ʼa̱ trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼún tá ni̱xi̱yo loʼún, ta keʼíi̱ inka trato xíʼún ña̱ koo ndiʼi tiempo. 61 Ndakaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ta kukaʼan nu̱ún tá ná ndakiʼún ná ku̱ʼvi̱ún, ná náʼnu xíʼin ná válí; taxii̱ná ndaʼún ña̱ kooná se̱ʼún soo su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼíi̱ iin trato xíʼún kúú ña̱ keʼíi̱ ña̱yóʼo’.
62 ”‘Miíi̱ kúú ta̱ keʼé iin trato xíʼún, ta kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 63 Tá ná ixakáʼnu-inii̱ xa̱ʼún ni ku̱a̱ʼání ña̱ ke̱ʼún, ndakaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ta kukaʼanní nu̱ún ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kukaʼanní nu̱ún’, káchi táta káʼnu Jehová”.
17 Tasaá, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* natúʼun xa̱ʼa̱ iin ña̱ yo̱ʼvi̱ní* kunda̱a̱-inina xíʼin ta ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel. 3 Kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ta̱sú* tí náʼnuní ndi̱xi̱n tí náni̱ní tu̱mi, tí kóʼo̱ní tu̱mi, tí sáka̱ color, ki̱xirí chí Líbano ta tu̱ʼunrí nu̱ú tú cedro. 4 Tu̱ʼunrí ndaʼa̱nú ña̱ sa̱kán va̱xi nána ña̱ kánuu nda̱a̱ nu̱ú súkunka ta níʼiríña ni̱xa̱ʼa̱nrí nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ Canaán,* ta chi̱ʼiríña iin ñuu nu̱ú íyo na̱ íxi̱íko.* 5 Tándi̱ʼi, ki̱ʼinrí iin si̱ʼva̱ nu̱ú ñuʼú kán ta chi̱ʼiríña nu̱ú ñuʼú nu̱ú va̱ʼaní kána ña̱ʼa. Ta chi̱ʼiríña nda̱a̱ táki̱ʼva chíʼina yitu̱n tú sauce yuʼú ti̱kui̱í tá ndeéní ku̱a̱ʼa̱n. 6 Tasaá ni̱ndu̱ta̱ña ta ka̱na iin tú uva tú kúití tú kóʼo̱ ndaʼa̱, va̱ása níxi̱ndakaa̱ ndaʼa̱nú ku̱ʼu̱nña ta va̱ása níxi̱ndakaa̱ ti̱oʼonú* ku̱ʼu̱nña. Ni̱xi̱nunú ta xa̱ʼnu ndaʼa̱nú.
7 ”’”Tasaá ki̱xi iin ta̱sú tí káʼnuní, tí náʼnuní ndi̱xi̱n, tí náni̱ní tu̱mi. Tasaá sa̱káa̱ tú uva ti̱oʼonú nu̱ú tíyóʼo ta xíkání ni̱ka̱a̱ña ku̱a̱ʼa̱nña nu̱ú ni̱ndu̱ta̱nú, ta sa̱káa̱nú ndaʼa̱nú nu̱ú tí ta̱sú yóʼo ña̱ va̱ʼa ko̱so̱ríña. 8 Xa̱a̱ ni̱ndu̱tavanú nu̱ú iin ñuʼú ña̱ va̱ʼaní, yatin yuʼú ti̱kui̱í tá ndeéní ku̱a̱ʼa̱n, ña̱ va̱ʼa kuaʼnu ndaʼa̱nú ta kana ku̱i̱ʼi ta xa̱a̱nú nduunú iin tú uva tú káʼnuní”’.
9 ”Kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “¿Á va̱ása yi̱chi̱nú? ¿Á va̱ása tuʼunna nda̱a̱ ti̱oʼonú tasaá ta̱ʼyi̱ ku̱i̱ʼinú ta yi̱chi̱ ndaʼa̱nú? Yi̱chi̱nú ta su̱ví na̱ ndakúníví tuʼunnú, ta ni va̱ása ku̱a̱ʼáníví na̱ yiví kuniñúʼuna ña̱ tuʼunnanú xíʼin ti̱oʼonú. 10 Ni ná ndachiʼinanú, ¿á va̱ása yi̱chi̱nú? ¿Á va̱ása yi̱chi̱nú tá ná kani ta̱chí ña̱ va̱xi chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu* ndaʼa̱nú? Yi̱chi̱nú nu̱ú ñuʼú nu̱ú xa̱ʼnunú”’”.
11 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 12 “Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu na̱ so̱ʼoní: ‘¿Á va̱ása kúnda̱a̱-inindó ndáaña kúni̱ kachi ña̱yóʼo?’. Kachiún: ‘Kotondó, ta̱ rey ñuu Babilonia ki̱xira ñuu Jerusalén, ti̱inra ta̱ rey xíʼin na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi ta nda̱kiʼinrana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra chí Babilonia. 13 Saátu ki̱ʼinra iin ta̱ ke̱e ti̱xin veʼe ta̱ rey, ke̱ʼéra iin trato xíʼinra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná chinaʼára.* Nda̱kiʼinra na̱ ta̱a na̱ ndáyáʼvi ñuu kán ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, 14 tasaá va̱ása kundayáʼvika ña̱ kaʼndachíñu ta̱yóʼo ta va̱ása ndakúka kooña, ta tá ná saxínu kuitíra trato ña̱ ki̱ndoora saá kúú ña̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ kaʼndachíñura. 15 Soo i̱xaso̱ʼova ta̱ rey* nu̱ú ta̱yóʼo* tá chi̱ndaʼára tu̱ʼun ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú na̱ ñuu Egipto ña̱ va̱ʼa taxina kuáyi̱ ndaʼa̱ra ta saátu ku̱a̱ʼání na̱ soldado. ¿Á va̱ʼa kana ña̱ keʼéra? ¿Á ka̱kura nu̱ú castigo ña̱ ndákiʼin na̱ kéʼé táʼan ña̱yóʼo? ¿Á kivi sandíʼi-xa̱ʼa̱ra trato ña̱ ki̱ndoora ta ka̱kura?’.
16 ”‘“Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi táta káʼnu Jehová, ta̱yóʼo* kuvira chí Babilonia, nu̱ú íyo ta̱ rey* ta̱ ta̱xi chiñu ndaʼa̱ra ña̱ kaʼndachíñura, chi va̱ása ní ixato̱ʼóra ña̱ ki̱ndoora xíʼinra, ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra trato ña̱ ki̱ndoora xíʼinra. 17 Ni ku̱a̱ʼání kúú na̱ soldado na̱ ta̱xi ta̱ faraón ndaʼa̱ra, va̱ása kuchiñuví na̱yóʼo chindeétáʼanna xíʼinra nu̱ú ku̱a̱chi tá ná katara yitu̱n sa̱tá ñuu ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvira kanitáʼanra xíʼinña, ta saátu tá ná ixava̱ʼara nama̱ sa̱táña ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvira kaʼníra ku̱a̱ʼání na̱ yiví. 18 Kǒo nísaxínura ña̱ ki̱ndoora keʼéra ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra trato ña̱ ki̱ndoora. Ni ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ saxínuraña soo ke̱ʼéra ndiʼi ña̱yóʼo. Va̱ása ka̱kura”’.
19 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱, táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼéra saa koo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níkeʼéra ña̱ ki̱ndoora ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼinra. 20 Sakánai̱ ñunúi̱ sa̱tára ta ti̱inra ini ñunú yóʼo. Ndakiʼii̱nra ku̱ʼu̱n xíʼi̱n chí Babilonia ta kán ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inira xíʼi̱n. 21 Ndiʼi na̱ soldadora na̱ ná kunu ku̱ʼu̱n, kuvina xíʼin espada ta na̱ ná kindo̱o, xa̱a̱ síín síín kununa ku̱ʼu̱nna, tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo”’.
22 ”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Kiʼii̱n iin ndaʼa̱ tú cedro ña̱ sa̱kán ka̱na ta ndachiʼi̱ña; ta nu̱ú ña̱yóʼo kiʼii̱n ña̱ yúta̱ka* ta miíi̱ ndachiʼi ña̱yóʼo nu̱ú iin yuku̱ ña̱ súkunní. 23 Ndachiʼi̱ña chí yuku̱ ña̱ súkunní ña̱ íyo chí Israel, kuaʼnuña ta taxiña ku̱i̱ʼi ta xa̱a̱ña nduuña iin yitu̱n tú cedro tú káʼnuní. Ta ku̱a̱ʼání nu̱ú saa kundoorí ti̱xinnú, kundósorí ndaʼa̱nú nu̱ú íyo ku̱nda̱ti̱.* 24 Ta ndiʼi yitu̱n tú íyo chí yuku̱ kunda̱a̱-ininú ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová, sa̱kúkaʼi̱n nu̱ú yitu̱n tú súkun ta káʼnuní nda̱sai̱ yitu̱n tú kúití; sa̱yíchii̱ yitu̱n kúii̱ ta ta̱xii̱ ná kana tuku yita ndaʼa̱ yitu̱n yi̱chí. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ke̱ʼéña”’”.
18 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ káʼa̱nna ña̱yóʼo nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel: ‘Na̱ yivána kúú na̱ xa̱xí uva tí iyá soo se̱ʼevana kúú na̱ ni̱xi̱yá nu̱ʼu’?
3 ”‘Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ña̱ va̱ása ka̱ʼa̱nkana tu̱ʼun yóʼo ti̱xin ñuu Israel. 4 Kotondó, kuenta yi̱ʼi̱ kúú ndiʼi ña̱ táku.* Ña̱ táku iin ta̱a ta saátu ña̱ táku se̱ʼera, kuenta yi̱ʼi̱ kúúña. Na̱ yiví* na̱ ná ki̱ʼvi ku̱a̱chi, kuvina.
5 ”’Ná kachiyó ña̱ iin ta̱a kéʼéra ña̱ nda̱kú ta saátu ña̱ va̱ʼa. 6 Va̱ása xíxira ña̱ sóko̱na nu̱ú* ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna chí yuku̱, va̱ása káʼa̱nra xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnu na̱ ñuu Israel; va̱ása kísi̱ra xíʼin ñá síʼi ñanitáʼanra ni va̱ása kísi̱ra xíʼin ñaʼá ñá núu ni̱i̱; 7 va̱ása íxandi̱va̱ʼara xíʼin nda̱a̱ ni iinna saáchi sándandikóra ña̱ sa̱ndákoo naʼana* ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ níkána* nu̱úra; va̱ása íxakuíʼnára ña̱ʼa ndaʼa̱ inkana, chi táxira ña̱ xíxira ndaʼa̱ na̱ xíʼi̱ so̱ko ta táxira ti̱ko̱to̱ ndaʼa̱ na̱ kǒo ti̱ko̱to̱; 8 tá táxitóora* iin ña̱ʼa, va̱ása kíʼinra si̱kíña saáchi nda̱kúní íyo ña̱ kéʼéra; tá káku iin ku̱a̱chi xíʼin u̱vi̱ na̱ ta̱a, nda̱kúní ndátiinra ku̱a̱chi xíʼinna; 9 kéʼéra ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ ta ndíku̱nra ndiʼi ley ña̱ táxii̱ ña̱ va̱ʼa keʼéra ña̱ nda̱kú. Ta̱ kéʼé ña̱yóʼo, ta̱ nda̱kú-ini kúúra ta va̱ása kuvira’, káchi táta káʼnu Jehová.
10 ”‘Soo ná kachiyó ña̱ íyo iin se̱ʼera ta̱ íxakuíʼná á ta̱ xa̱ʼní, á kéʼéra inkaka ña̱yóʼo, 11 (soo va̱ása níkeʼéví yivára nda̱a̱ ni iin ña̱yóʼo). Xíxira ña̱ʼa ña̱ sóko̱na nu̱ú ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna chí yuku̱, kísi̱ra xíʼin ñá síʼi ñanitáʼanra, 12 íxandi̱va̱ʼara xíʼin na̱ kúma̱ní ña̱ʼa nu̱ú ta saátu na̱ nda̱ʼví, íxakuíʼnára, va̱ása sándandikóra ña̱ sa̱ndákoo naʼana ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ níkána nu̱úra, káʼa̱nra xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna, kéʼéra ña̱ʼa ña̱ kini, 13 kíʼinra si̱kí ña̱ táxitóora. Ta̱yóʼo, va̱ása kutakura. Xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéra, xíniñúʼu kuvira. Ku̱a̱chi miíra kúú ña̱ kuvira.
14 ”’Ná kachiyó ña̱ íyo iin ta̱a ta̱ xíto ndiʼi ku̱a̱chi ña̱ kíʼvi yivára ta ni xítora ña̱yóʼo, va̱ása kéʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé yivára. 15 Va̱ása xíxira ña̱ sóko̱na nu̱ú ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna chí yuku̱, va̱ása káʼa̱nra xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnu na̱ ñuu Israel, va̱ása kísi̱ra xíʼin ñá síʼi ñanitáʼanra, 16 va̱ása íxandi̱va̱ʼara xíʼin nda̱a̱ ni iinna, sándandikóra ña̱ sa̱ndákoo naʼana ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ níkána nu̱úra; va̱ása íxakuíʼnára ña̱ʼa, táxira ña̱ xíxira ndaʼa̱ na̱ xíʼi̱ so̱ko ta táxira ti̱ko̱to̱ ndaʼa̱ na̱ kǒo ti̱ko̱to̱, 17 va̱ása íxandi̱va̱ʼara xíʼin na̱ nda̱ʼví, tá táxitóora ña̱ʼa va̱ása kíʼinra si̱kíña, kéʼéra ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ ta ndíku̱nra ndiʼi ley ña̱ táxii̱. Ta̱ kéʼé ña̱yóʼo, va̱ása kuvira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi yivára. Ta kutakuvara. 18 Soo kuviva yivára xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvira, saáchi sa̱ndáʼvira inkana, i̱xakuíʼnára ña̱ʼa ndaʼa̱ na̱ ñanitáʼanra ta xi̱keʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa ti̱xin ñuura.
19 ”’Soo ndóʼó kachindó: “¿Nda̱chun va̱ása ndíso ta̱yóʼo ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi yivára? Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú ta sa̱xínura ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱, kutakuvara. 20 Na̱ ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi kúú na̱ kuvi. Iin ta̱a, va̱ása kuisora ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi yivára, ta iin ta̱ íyo se̱ʼe va̱ása kuisora ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi se̱ʼera. Na̱ nda̱kú-ini, ndakiʼinna ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱ nda̱kú, ta na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ndakiʼinna castigo xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa.
21 ”’Soo tá va̱ása kíʼvika iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ku̱a̱chi ta kándíxana ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úna, kéʼéna ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú, kutakukavana ta va̱ása kuvina. 22 Va̱ása taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna. Kutakukavana xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱ nda̱kú’.
23 ”‘Va̱ása kúsi̱íví-inii̱ tá xíʼi̱ iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini, káchi táta káʼnu Jehová, chi ña̱ kúni̱i̱ kúú ña̱ ná sandákoona keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta ná kutakuna’.
24 ”‘Soo tá iin na̱ yiví sándakoona kéʼéna ña̱ nda̱kú ta kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa, tá ná keʼéna ndiʼi ña̱ kini táʼan ña̱ kéʼé na̱ ndi̱va̱ʼa-ini, ¿á kutakukana? Va̱ása ndakaʼíi̱n xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna. Kuvina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina.
25 ”’Soo ndóʼó kachindó: “Va̱ása nda̱kú íyo ña̱ kéʼé Jehová”. Ndóʼó na̱ ñuu Israel, ixandó ña̱ ma̱ní, kuniso̱ʼondó. ¿Á yi̱ʼi̱va kúú ta̱ kéʼé ña̱ va̱ása nda̱kú? Ndóʼóva kúú na̱ kéʼé ña̱ va̱ása nda̱kú.
26 ”’Tá iin na̱ yiví sándakoona kéʼéna ña̱ nda̱kú ta kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xíʼi̱na xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ku̱a̱chi miívana kooña, saáchi kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa.
27 ”’Ta, tá iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini kǒo kéʼékana ña̱ va̱ása va̱ʼa ta kíxáʼana kéʼéna ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú, kutakuvana. 28 Tá ki̱ʼinna kuenta ña̱ kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta kǒo kéʼékanaña, kutakuvana ta va̱ása kuvina.
29 ”’Soo na̱ ñuu Israel kachina: “Va̱ása nda̱kú íyo ña̱ kéʼé Jehová”. Ndóʼó na̱ ñuu Israel, ¿á yi̱ʼi̱va kúú ta̱ kéʼé ña̱ va̱ása nda̱kú? Ndóʼóva kúú na̱ kéʼé ña̱ va̱ása nda̱kú’.
30 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin iin tá iin ndóʼó na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéndó, káchi táta káʼnu Jehová. Ndandikó-inindó, ndandikó-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó ña̱ va̱ʼa ná va̱ása kasi ña̱yóʼo nu̱úndó ta ki̱ʼvindó ku̱a̱chi. 31 Sandákoondó keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa, tavándó ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ndíkaa̱ níma̱ndó ta saátu nasamandó ña̱ ndákanixi̱níndó. Saáchi, ¿nda̱chunví xíniñúʼu kuvi ndóʼó na̱ ñuu Israel?’.
32 ”‘Va̱ása kúsi̱í-inii̱ tá xíʼi̱ iin na̱ yiví, káchi táta káʼnu Jehová. Ña̱kán, ndikóndó nu̱úi̱ ta kutakundó’”.
19 “Kata iin yaa ña̱ suchí-ini xa̱ʼa̱ na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel. 2 Kachiún:
‘Siʼún ni̱xi̱yoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ndikaʼa* síʼi tí xi̱kitáʼan xíʼin inka ndikaʼa che̱e.
Nda̱kandúʼúrí* ma̱ʼñú ndikaʼa yúta̱* tí ndakú ta sa̱kúaʼnurí se̱ʼerí.
3 Sa̱kúaʼnurí iin se̱ʼe loʼorí
tí ndu̱u iin ndikaʼa yúta̱ tí ndakú.
Tíyóʼo sa̱kúaʼarí tiinrí kití,
ta nda̱a̱ ni̱xa̱a̱rí xa̱xírí na̱ yiví.
4 Na̱ inka ñuu xi̱niso̱ʼona xa̱ʼa̱rí, ti̱innarí ta chi̱kaa̱narí ini ya̱vi̱ ña̱ ka̱anna,
ta̱ánna ka̱a* si̱ti̱nrí ta nda̱kiʼinnarí ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Egipto.
5 Tíyóʼo xi̱ndaturí, soo ki̱ʼinrí kuenta ña̱ va̱ása ndikó se̱ʼerí.
Ña̱kán ki̱ʼinrí inka se̱ʼe loʼorí, sa̱kúaʼnurí tíyóʼo ta ni̱xa̱a̱rí ndu̱urí iin ndikaʼa tí ndakú.
6 Saátu tíyóʼo xi̱kitáʼanrí xíʼin inkaka ndikaʼa, ta ni̱xa̱a̱rí ndu̱urí iin ndikaʼa tí ndakú.
Tíyóʼo sa̱kúaʼarí tiinrí kití ta nda̱a̱ ni̱xa̱a̱rí xa̱xírí na̱ yiví.
7 Xi̱xikarí sa̱tá veʼe súkun ña̱ kútu̱ní ndási ta xi̱sandíʼi-xa̱ʼa̱rí ñuu,
ta iníí ñuu kán xi̱taku̱ tá xi̱ndaʼyi̱rí saáchi kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níxi̱yo nu̱úña.
8 Na̱ ñuu na̱ xi̱ndoo yatin kán ki̱xina ta sa̱kánana ñunú* sa̱tárí,
ti̱innarí ta chi̱kaa̱narí ini iin ya̱vi̱ ña̱ ka̱anna.
9 Ta̱ánna ka̱a si̱ti̱nrí ta chi̱kaa̱narí ini iin jaula, ta ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼinrí nu̱ú ta̱ rey ñuu Babilonia.
Kán nda̱kasinarí tasaá va̱ása kutaku̱ka nda̱ʼyi̱rí chí yuku̱ ña̱ ñuu Israel.
10 Siʼún ni̱xi̱yoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin tú uva* tú chi̱ʼina yuʼú ti̱kui̱í.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í xi̱taxinú ku̱i̱ʼi, ta kóʼo̱ní ni̱xi̱yo ndaʼa̱nú.
11 Ka̱na ndaʼa̱nú tú ndakúní, tú kivi nduu yitu̱n tú xíniñúʼu na̱ xáʼndachíñu.
Xa̱ʼnunú ta súkunníka ni̱xi̱yonú nu̱ú inkaka yitu̱n.
Súkunníka ni̱xi̱yonú ta kóʼo̱níka ni̱xi̱yo ndaʼa̱nú nu̱ú inkaka yitu̱n.
12 Soo xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱sa̱a̱nína, tu̱ʼunnanú ta sa̱kánananú nu̱ú ñuʼú,
ta iin ta̱chí ña̱ ke̱e chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu* sa̱yíchi̱ña ku̱i̱ʼinú.
Tu̱ʼunna ndaʼa̱nú ña̱ ndakúní ta ni̱yi̱chi̱ña,
ta ni̱xi̱xi̱ña xíʼin ñuʼu̱.
13 Ta vitin nda̱chiʼinanú nu̱ú ñuʼú yi̱chí,
nu̱ú iin ñuʼú ña̱ yi̱chíní ña̱ kúni̱ní ti̱kui̱í.
14 Ni̱ka̱a̱ ñuʼu̱ ndaʼa̱nú ta xa̱ʼmiña ndaʼa̱nú ña̱ sa̱kán va̱xi nána xíʼin ku̱i̱ʼinú.
Va̱ása níkindo̱o nda̱a̱ ni iin ndaʼa̱nú ña̱ ndakú, ni nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú kivi koo yitu̱n tú xíniñúʼu na̱ xáʼndachíñu.
”’Ña̱yóʼo kúú iin yaa ña̱ suchí-ini ta katanaña tá kúsuchí-inina’”.
20 Ki̱vi̱ 10 ña̱ yo̱o̱ u̱ʼu̱n, ña̱ ku̱i̱ya̱ u̱xa̱, sava na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu* Israel ki̱xina nu̱úi̱ ta xi̱kundoona ña̱ va̱ʼa nda̱ka̱tu̱ʼunna Jehová. 2 Tasaá tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 3 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “¿Á va̱xindó nda̱ka̱tu̱ʼunndó yi̱ʼi̱? ‘Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ ña̱ va̱ása ndakuii̱n yuʼúndó’, káchi táta káʼnu Jehová”’.
4 ”¿Á íyo tu̱ʼvaún ña̱ ndatiún ku̱a̱chi xíʼinna? Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á íyo tu̱ʼvaún ña̱ ndatiún ku̱a̱chi xíʼinna? Ka̱ʼa̱n xíʼinna ndáaña kúú ña̱ kininí ke̱ʼé na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 5 Kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Tá nda̱kaxii̱n na̱ ñuu Israel, ke̱ʼétui̱ iin trato xíʼin na̱ se̱ʼe ta̱ Jacob ta ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼíi̱ chí ñuu Egipto. Chi̱naʼíi̱ ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: ‘Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó’. 6 Ki̱vi̱ kán chi̱naʼíi̱ nu̱úna ña̱ ndatavái̱na ti̱xin ñuu Egipto ta ku̱ʼi̱n xíʼinna nu̱ú iin ñuʼú ña̱ ndu̱kúi̱ xa̱ʼa̱na, iin ñuʼú nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú. Ña̱ liviní nu̱ú ndiʼika ñuʼú. 7 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: ‘Iin tá iinndó, katandó ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xítondó; va̱ása kuyaku̱a̱ndó xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnu na̱ ñuu Egipto. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó’.
8 ”’”Soo na̱yóʼo i̱xaso̱ʼona nu̱úi̱ ta va̱ása níxiinna kuniso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n. Va̱ása níxatana ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱xitona ta ni va̱ása nísandákoona ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnu na̱ ñuu Egipto. Ta chi̱naʼíi̱ ña̱ na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sa̱íi̱ xíʼinna chí ñuu Egipto. 9 Soo ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ tasaá va̱ása kuyaku̱a̱ña nu̱ú na̱ ñuu na̱ xi̱ndoona xíʼin, saáchi ku̱ndaa̱-inina* xa̱ʼíi̱ tá nda̱tavái̱na ti̱xin ñuu Egipto nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu. 10 Nda̱tavái̱na ti̱xin ñuu Egipto ta ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinna chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
11 ”’”Tándi̱ʼi, xa̱ʼndai̱ chiñu nu̱úna ta ta̱xii̱ ley ndaʼa̱na, tasaá kivi kutaku na̱ ná saxínu ña̱yóʼo. 12 Saátu ta̱xii̱ ley ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado chi ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱na̱ʼa̱ ña̱ chi̱kai̱ iin trato xíʼinna, tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ndásayi̱i̱ miína.
13 ”’”Soo na̱ ñuu Israel i̱xaso̱ʼona nu̱úi̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí. Va̱ása níkeʼéna chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna ta ku̱ndasína xi̱nina ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na, ley ña̱ taxi ña̱ kutakuna tá ná saxínunaña. Na̱yóʼo va̱ása ní ixato̱ʼóna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado. Ña̱kán chi̱naʼíi̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱sa̱íi̱ xíʼinna. 14 Ke̱ʼíi̱ ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ tasaá va̱ása kuyaku̱a̱ña nu̱ú na̱ ñuu na̱ xi̱ndoona xíʼin; na̱ xi̱ni tá ta̱vái̱na. 15 Ta saátu chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí chi̱naʼíi̱ ña̱ va̱ása sakíʼvii̱na nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na, iin ñuʼú nu̱ú íyoní leche xíʼin ñu̱ñú, ña̱ liviní nu̱ú ndiʼika ñuʼú. 16 Saáchi ku̱ndasína xi̱nina ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na, va̱ása níkeʼéna chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna ta va̱ása ní ixato̱ʼóna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado, saáchi xíʼin ndiʼi níma̱na xi̱ndiku̱nna ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnuna.
17 ”’”Soo, ku̱ndáʼvi-inii̱ xi̱nii̱na, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása nísandíʼi-xa̱ʼíi̱na; va̱ása nísandíʼi-xa̱ʼíi̱na nu̱ú ñuʼú yi̱chí. 18 Ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ se̱ʼena chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí: ‘Va̱ása kundiku̱nndó ley ña̱ ta̱xi na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ni va̱ása keʼéndó chiñu ña̱ xa̱ʼndana, ni va̱ása kuyaku̱a̱ndó xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnuna. 19 Yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó. Keʼéndó chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úndó, kundiku̱nndó ley ña̱ táxii̱ ndaʼa̱ndó ta saxínundóña. 20 Yi̱i̱ ná koo ki̱vi̱ sábado nu̱úndó ta ña̱yóʼo kúú ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ chi̱kai̱ iin trato xíʼinndó, ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó’.
21 ”’”Soo, i̱xaso̱ʼo na̱ se̱ʼena nu̱úi̱. Va̱ása níkeʼéna chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna ta va̱ása níxi̱ndiku̱nna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na ta ni va̱ása nísaxínunaña, ña̱yóʼo kúú ley ña̱ taxi kutaku iin na̱ yiví tá ná saxínunaña. Va̱ása ní ixato̱ʼóna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado. Ña̱kán chi̱naʼíi̱ ña̱ na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼinna nu̱ú ñuʼú yi̱chí. 22 Soo va̱ása níkeʼíi̱ ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ tasaá va̱ása kuyaku̱a̱ña nu̱ú na̱ ñuu na̱ xi̱ni tá ta̱vái̱na.* 23 Ta saátu chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí chi̱naʼíi̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ku̱ʼu̱nna kundoona xíʼin na̱ inka ñuu, ta saátu xa̱a̱ síín síín ñuu náʼnu kundoona. 24 Saáchi va̱ása nísaxínuna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱na ta ku̱ndasína xi̱nina chiñu ña̱ xa̱ʼndai̱ nu̱úna, va̱ása ní ixato̱ʼóna ley ña̱ ta̱xii̱ ndaʼana xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado ta xi̱ndiku̱nna ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnu na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 25 Ta saátu ta̱xii̱ ña̱ ná kundiku̱nna ley ña̱ va̱ása va̱ʼa, ley ña̱ va̱ása taxi ña̱ kutakuna. 26 Ta̱xii̱ ña̱ ná kuyaku̱a̱na xíʼin ña̱ʼa ña̱ xi̱sokóna,* tá xi̱xaʼmina se̱ʼena na̱ nu̱ú, tasaá ndiʼi-xa̱ʼa̱na ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’.
27 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel ta kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Saátu ke̱ʼé na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chi ni̱ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xa̱ʼíi̱ ta va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina xíʼi̱n. 28 Miíi̱ kúú ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n xíʼinna nu̱ú ñuʼú ña̱ ki̱ndoi̱ taxii̱ ndaʼa̱na ta tá xi̱nina ndiʼi xi̱kí ña̱ súkun xíʼin yitu̱n tú kóʼo̱ ndaʼa̱, yóʼo ki̱xáʼana sóko̱na ña̱ʼa ña̱ kǒo kútói̱. Ni̱so̱kóna ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ta saátu ni̱so̱kóna nduta̱. 29 Tasaá ni̱nda̱ka̱tu̱ʼíi̱nna: ‘¿Nda̱chun xáʼa̱nndó lugar ña̱ súkun?’.* (Lugar ña̱ súkun káʼa̱nna xíʼinña nda̱a̱ ki̱vi̱ vitin)”’.*
30 ”Vitin ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “¿Á íxayaku̱a̱ndó miíndó nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱yaku̱a̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá tá xi̱ndasakáʼnuna ña̱ʼa ña̱ kini?* 31 Íxayaku̱a̱ndó miíndó nda̱a̱ vitin chi xáʼmindó se̱ʼendó ta sóko̱ndóna nu̱ú ña̱ʼa ña̱ kininí ña̱ ndásakáʼnundó. Ña̱kán, ¿á xíniñúʼu ndakuii̱n tá ndáka̱tu̱ʼunndó yi̱ʼi̱, ndóʼó na̱ ñuu Israel?”’.
”‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ña̱ va̱ása ndakuii̱n ña̱ ndáka̱tu̱ʼunndó yi̱ʼi̱. 32 Va̱ása kuuví ña̱ ndákanixi̱níndó tá káchindó “Ná ndasakáʼnuyó yitu̱n xíʼin yu̱u̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ inka ñuu”’”.
33 “‘Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ña̱ kaʼndachíñui̱ nu̱úndó ta na̱ʼi̱ ña̱ sái̱ xíʼinndó. 34 Na̱ʼi̱ ña̱ sái̱ xíʼinndó, kuniñúʼi̱ ndeíi̱ ta tavái̱ ndóʼó ti̱xin ndiʼi ñuu nu̱ú xa̱a̱ síín síín ku̱ʼu̱nndó kundoondó ta sandátaka tukui̱ ndóʼó. 35 Ku̱ʼi̱n xíʼinndó chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ kúúmií ñuu válí, ta kán ndatiin miíi̱ ku̱a̱chi xíʼinndó.
36 ”’Nda̱a̱ táki̱ʼva nda̱tii̱n ku̱a̱chi xíʼin na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ ñuu Egipto, saá ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ndóʼó, káchi táta káʼnu Jehová. 37 Taxii̱ ná ya̱ʼandó ti̱xin yitu̱n tú níʼi ta̱ ndáa ndikachi* nda̱a̱ táki̱ʼva yáʼa ndikachi ti̱xin túyóʼo, ta ixandúxai̱ xíʼinndó ña̱ saxínundó trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼinndó. 38 Soo, ndatavái̱ na̱ so̱ʼoní na̱ íyo xíʼinndó ta saátu na̱ kíʼvi ku̱a̱chi nu̱úi̱. Saáchi tavái̱na nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo naʼana* soo va̱ása ki̱ʼvina nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel. Ta kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
39 ”Soo ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin ndóʼó na̱ ñuu Israel: ‘Iin tá iinndó, kúáʼanndó ta ndasakáʼnundó ña̱ʼa ña̱ kini. Soo tá ná va̱ása kuniso̱ʼondó yi̱ʼi̱, va̱ása kivi ixayaku̱a̱kandó ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ sóko̱ndó ni xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó’.
40 ”‘Saáchi nu̱ú yuku̱i̱ ña̱ yi̱i̱, yuku̱i̱ ña súkun ña̱ íyo ñuu Israel, káchi táta káʼnu Jehová, kán kúú nu̱ú ndasakáʼnu ndiʼi na̱ ñuu Israel yi̱ʼi̱. Kán kúú nu̱ú kusi̱í-inii̱ xíʼinna ta ka̱ʼi̱n xíʼinna ná taxina ña̱ʼa ña̱ kúúmiína ndaʼíi̱, ña̱ʼa ña̱ nu̱ú va̱ʼa kána xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱. 41 Kusi̱í-inii̱ xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ so̱kóndó ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi nu̱úi̱, tá ná ndatavái̱ ndóʼó ti̱xin ñuu válí, nu̱ú ñuʼú nu̱ú xa̱a̱ síín síín ndóondó ta sandátakai̱ ndóʼó, tasaá nduyi̱íi̱ ma̱ʼñúndó ta kuni ndiʼi na̱ ñuu ña̱yóʼo’.
42 ”‘Ndóʼó kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ku̱ʼi̱n xíʼinndó nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel, ñuʼú ña̱ ki̱ndoi̱ taxii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. 43 Kán ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ ni̱xi̱yondó ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéndó, ña̱ sa̱kúyaku̱a̱ ndóʼó ta kukini-inindó kunindó miíndó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéndó. 44 Ta ndóʼó na̱ ñuu Israel kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová, tá ná keʼíi̱ ña̱yóʼo xíʼinndó xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ta va̱ása keʼíi̱ xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéndó á ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó’, káchi táta káʼnu Jehová”.
45 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 46 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ndakoto chí sur ta ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña, ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kundoʼo yuku̱ ña̱ íyo chí sur. 47 Ka̱ʼa̱n xíʼin yuku̱ ña̱ íyo chí sur: ‘Kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱n Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Koto, ndakaʼmii̱ iin ñuʼu̱ ña̱ kaʼmi yóʼó, kaʼmiña ndiʼi yitu̱n tú íyo nu̱ún, tú kúii̱ xíʼin tú yi̱chí. Va̱ása nda̱ʼva̱ ñuʼu̱ yóʼo; kaʼmiña ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo chí sur iinsaá nda̱a̱ norte. 48 Ta ndiʼi na̱ yiví kunina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ nda̱kaʼmi ñuʼu̱ yóʼo ña̱ va̱ʼa kǒo nda̱ʼva̱ña”’”.
49 Ta yi̱ʼi̱ ka̱chii̱: “Táta káʼnu Jehová. Káʼa̱nna xa̱ʼíi̱ ña̱ nina ña̱ʼa ña̱ kǒo kúnda̱a̱-inina xíʼin káʼi̱n”.
21 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* koto chí Jerusalén, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼo lugar ña̱ yi̱i̱, ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼo na̱ ñuu Israel chí nu̱únínu. 3 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Yóʼo va̱xii̱ kanitáʼi̱n xíʼinndó; tavái̱ espadai̱ ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa ta saátu na̱ ndi̱va̱ʼa-ini. 4 Xa̱ʼa̱ ña̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa ta saátu na̱ ndi̱va̱ʼa-ini, tavái̱ espadai̱ ta kanitáʼi̱n xíʼin ndiʼina, na̱ ndóo chí sur iinsaá nda̱a̱ norte. 5 Ndiʼi na̱ yiví kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová tavái̱ espadai̱ ta va̱ása chikaa̱va̱ʼa* tukui̱ña”’.
6 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kisiún xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼviún ta ndakiʼin ni̱nún ta̱chíún. Ná kunina ña̱ ndakiʼin ni̱nún ta̱chíún xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-iniún. 7 Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼunna yóʼó ‘¿Nda̱chun ndákiʼin ni̱nún ta̱chíún?’, ndakuiún ‘Saáchi ku̱ndaa̱-inii̱ xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa’. Saáchi xi̱nuva ña̱yóʼo ta kanditani̱nu níma̱na xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱ʼvínína, kuvitá ndaʼa̱ ndiʼina, ndakava-inina, ta to̱o ti̱kui̱í koʼndona.* ‘Koto, xi̱nuva ña̱yóʼo’, káchi táta káʼnu Jehová”.
8 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 9 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kuu chí nu̱únínu: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Kachiún: ‘Iin espada, iin espada ña̱ xi̱ín* yuʼú ña̱ ndáye̱ʼe̱ yuʼú. 10 Ndu̱xiín yuʼúña ña̱ kaʼníña ku̱a̱ʼánína; ndáye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ taxa’”’”.
Na̱ ñuu ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna: “¿Á va̱ása xíniñúʼu kusi̱í-iniyó?”.
Soo Ndióxi̱ ka̱chira: “‘Espada yóʼo,* xa̱ʼndaña inka yitu̱n ña̱kán kaʼndavaña yitu̱n tú xíniñúʼu se̱ʼi̱ tá xáʼndachíñura.
11 ”’Nda̱taxinaña ña̱ va̱ʼa ndasayéʼe̱naña tasaá kuniñúʼunaña. Nda̱saxi̱ínnaña ta ndáye̱ʼe̱ yuʼúña ña̱ va̱ʼa taxinaña ndaʼa̱ iin ta̱ xáʼní.
12 ”’Nda̱ʼyi̱ kóʼó* ta kuakún, yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, saáchi ña̱yóʼo va̱xiña ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ ñui̱; íyoña contra xíʼin ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel. Na̱yóʼo xíʼin na̱ ñui̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱na xíʼin espada. Na̱ʼa̱ ña̱ kúsuchíní-iniún. 13 Saáchi xa̱a̱ xi̱to va̱ʼi̱ ndáaña kéʼé na̱ ñui̱, ¿ta ndáaña kuu tá ná kaʼnda espada yóʼo yitu̱n tú xíniñúʼu na̱ xáʼndachíñu? Ndiʼi-xa̱ʼa̱ túyóʼo’, káchi táta káʼnu Jehová.
14 ”Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kuu chí nu̱únínu, kanindaʼún, ta u̱ni̱ yichi̱ ka̱ʼún ña̱yóʼo ‘Iin espada’. Espada ña̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ kúúña, espada ña̱ xáʼní na̱ yiví, espada ña̱ káva̱nduu sa̱tána. 15 Kanditani̱nu níma̱na xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina ta kaʼnína ku̱a̱ʼánína chí yéʼé ñuu; taxii̱ ná kaʼnína ku̱a̱ʼánína xíʼin espada. Ndáye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ taxa ta nda̱saxi̱ínna yuʼúña ña̱ va̱ʼa kuniñúʼunaña ña̱ kaʼnína. 16 Espada ña̱ xi̱ín yuʼú, kaʼnda chí ndaʼa̱ kúaʼa, kani chí ndaʼa̱ yitin, kúáʼan chí nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n yuʼún. 17 Saátu yi̱ʼi̱ kanindaʼíi̱ ta va̱ása sa̱a̱kai̱. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo”.
18 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 19 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, sanána iin yichi̱ ña̱ kana iin ñuu, tá ná xa̱a̱ña iin táʼví, kán ndataʼvíúnña ta u̱vi̱ xa̱a̱ña nduuña. Ta̱ rey ñuu Babilonia ta̱ va̱xi xíʼin iin espada xíniñúʼu ndaka̱xinra ndáa yichi̱ ku̱ʼu̱nra. Nu̱ú ndáta̱ʼví yichi̱ yóʼo, sanána iin ña̱ na̱ʼa̱ ndáa yichi̱ kúú ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí ñuu. 20 Sanána iin yichi̱ nu̱ú ku̱ʼu̱n ta̱ rey xíʼin espada ña̱ kanitáʼanra xíʼin ñuu Rabá ña̱ kúú kuenta na̱ ammonita, ta sanána inka yichi̱ nu̱ú ku̱ʼu̱nra kanitáʼanra xíʼin ñuu Jerusalén ña̱ kútu̱ní ndási, ña̱ ndíkaa̱ chí Judá. 21 Saáchi ta̱ rey ñuu Babilonia xi̱kundichira chí nu̱ú ndáta̱ʼví yichi̱ ña̱ nda̱ka̱tu̱ʼunra na̱ ndáku.* Ta̱yóʼo kísira flecha, ndáka̱tu̱ʼunra ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnura,* xíniñúʼura sa̱ta̱xáʼa kití ña̱ kotora ndáaña kuu chí nu̱únínu. 22 Ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼu na̱ ndáku ña̱ xi̱ndikaa̱ ini ndaʼa̱ kúaʼara xi̱naʼa̱ña chí Jerusalén, kán katara yitu̱n tú ve̱ení tú sandíʼi-xa̱ʼa̱ nama̱, kán kaʼndara chiñu ña̱ kaʼnína ku̱a̱ʼánína, kán nda̱ʼyi̱ kóʼó na̱ kánitáʼan, kán katara yitu̱n tú ve̱ení tú sandíʼi-xa̱ʼa̱ yéʼé, sa̱tá ña̱kán katara yitu̱n tú kuniñúʼuna ña̱ ki̱ʼvina kanitáʼanna xíʼinña ta ndakasira sa̱táña xíʼin nama̱. 23 Soo na̱ chi̱naʼá* nu̱ú na̱yóʼo* ndakanixi̱nína ña̱ vatá* kúú ña̱ xi̱ni ta̱yóʼo, soo ndákaʼánva ta̱yóʼo xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina ta tiinvarana.
24 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Saáchi miíndó kúú na̱ sa̱ndákaʼánna xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó, chi xi̱nina ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼéndó. Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kaʼánna xa̱ʼa̱ndó, tiinna ndóʼó xíʼin ña̱ nduxa̱ ta ku̱ʼu̱nndó xíʼinna’.
25 ”Yóʼó ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel, vitin íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin na̱ yiví na̱ xa̱a̱ ku̱nu̱mí kuvi. Vitin kúú ña̱ ndakiʼún castigo. 26 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Tavá ti̱ko̱to̱ ña̱ kánuu xi̱níún xíʼin corona ña̱ kánuu xi̱níún. Va̱ása kookaña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yoña tá ya̱chi̱. Na̱ ndáyáʼvi va̱ása kundayáʼvikana, ta na̱ va̱ása níxi̱ndayáʼvi, kundayáʼvina. 27 Ndiʼi-xa̱ʼa̱ña, ndiʼi-xa̱ʼa̱ña, sandíʼi-xa̱ʼíi̱ña. Va̱ása ndakiʼin nda̱a̱ ni iinnaña nda̱a̱ ná kixi ta̱ kúúmií nda̱yí* ña̱ ndakiʼinraña ta taxii̱ña ndaʼa̱ra’.
28 ”Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ammonita ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ káʼa̱nna’. Kachiún: ‘Iin espada, ta̱vána iin espada ña̱ kaʼnína; nda̱sayéʼe̱na yuʼúña ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱ña ta ndáye̱ʼe̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ taxa. 29 Ni xi̱niún visión ña̱ vatá ta saátu ni káʼa̱n na̱ ndáku ña̱ vatá xa̱ʼún,* chinúuna yóʼó sa̱tá na̱ xa̱ʼnína, sa̱tá na̱ ta̱a na̱ ndi̱va̱ʼa-ini, vitin kúú tiempo ña̱ ndakiʼin na̱yóʼo castigo. 30 Chikaa̱va̱ʼa tuku espadaún, ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún nu̱ú ku̱vaʼún, ñuu nu̱ú ke̱ún. 31 Taxii̱ castigo ndaʼún saáchi sáa̱níi̱. Ña̱ sái̱ kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱ ña̱ kaʼmi yóʼó, ta ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini, na̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ yóʼó. 32 Xa̱ún koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ʼu̱ ña̱ ndákaʼmi ñuʼu̱; kuviún nu̱ú ñuʼú ta va̱ása ndakaʼánna xa̱ʼún, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña’”.
22 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ¿á xa̱a̱ íyo tu̱ʼvaún ña̱ ndatiún ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu na̱ xáʼní, ta ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ kéʼéna? 3 Xíniñúʼu ka̱ʼún ña̱yóʼo: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼó kúú iin ñuu ña̱ xáʼní, na̱ ndóo iniún na̱ xa̱a̱ ku̱nu̱mí ndiʼi-xa̱ʼa̱ kúúna, kúún iin ñuu ña̱ íxava̱ʼa ña̱ʼa ña̱ kininí ta ndásakáʼnúnña tasaá kúyaku̱a̱ún, 4 kúúmiíún ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱ʼníún, ta ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnún, i̱xayaku̱a̱ña yóʼó. Ta vitin yi̱ʼi̱ taxii̱ castigo ndaʼún; ta xa̱a̱ ku̱nu̱mí keʼíi̱ ña̱yóʼo. Ña̱kán taxii̱ ná ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼa na̱ inka ñuu xíʼún, ta ndiʼi ñuu náʼnu kusi̱kindaana yóʼó. 5 Na̱ ndóo yatin xíʼin na̱ ndóo xíká kusi̱kindaana yóʼó, saáchi kúún iin ñuu ña̱ va̱ása káʼa̱nna ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱, kúún iin ñuu nu̱ú íyoní tu̱ndóʼo. 6 Ndiʼi na̱ ndóo iniún na̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ñuu Israel, xíniñúʼuna nda̱yí* ña̱ kúúmiína ña̱ va̱ʼa kaʼnína. 7 Na̱ ndóo iniún, kǒo íxato̱ʼóna yivána ni siʼína. Sándaʼvina na̱ ke̱e inka ñuu ta íxandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ ni̱xi̱ʼi̱ yivá ta saátu íxandi̱va̱ʼana xíʼin ná ni̱xi̱ʼi̱ yii̱”’”.
8 “‘Yóʼó kúndasíún xíniún lugar ña̱ yi̱i̱ ña̱ kúúmiíi̱, ta kǒo íxato̱ʼún ley ña̱ ta̱xii̱ xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado. 9 Na̱ ndóo iniún káʼa̱nna tu̱ʼun síkí ta chíkaa̱-inina ña̱ kaʼnína. Xíxina ña̱ʼa ña̱ sóko̱na* chí yuku̱, ta saátu kininí kéʼéna. 10 Kísi̱na xíʼin ñá síʼi yivána, tíin tuúnna* ñaʼá ñá núu ni̱i̱ ta kísi̱na xíʼinñá. 11 Na̱ ndóo iniún, kísi̱na xíʼin ñá síʼi ñanitáʼanna, ña̱ kininí kúú ña̱ kéʼéna. Inkana kísi̱na xíʼin xa̱nuna ta ni kǒo kúkaʼan nu̱úna xíʼin ña̱ kini ña̱ kéʼéna. Inkana tíin tuúnna ku̱ʼva miína se̱ʼe yivána ta kísi̱na xíʼinñá. 12 Na̱ ndóo iniún kíʼinna xu̱ʼún ña̱ va̱ʼa kaʼnína. Táxitóún* xu̱ʼún ña̱ va̱ʼa kiʼún si̱kíña á ña̱ va̱ʼa taváún ku̱a̱ʼáka xu̱ʼún xíʼinña. Xíʼin ña̱ ndúxa̱ kíndaún xu̱ʼún ndaʼa̱ na̱ ñanitáʼún. Na̱ndóso-iniún xa̱ʼíi̱’, káchi táta káʼnu Jehová.
13 ”‘Kánindaʼíi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúndasíi̱ xínii̱ xu̱ʼún ña̱ kíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sándaʼviún ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ndóo na̱ xáʼní nu̱ún. 14 ¿Á kundeé-iniún ta á ndakúka koún ki̱vi̱ ña̱ ná taxii̱ castigo ndaʼún? Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña ta keʼévai̱ña. 15 Taxii̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ku̱ʼún koún, xa̱a̱ síín síín ñuu náʼnu ku̱ʼún koún; sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ yaku̱a̱ ña̱ kéʼún. 16 Nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu sakúkaʼi̱n nu̱ún tasaá kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
17 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 18 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kǒo chiñuka na̱ ñuu Israel nu̱úi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ kée sa̱tá plata, saá íyona. Ndiʼi na̱yóʼo, íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo cobre, estaño, hierro xíʼin plomo ña̱ ñúʼu ini iin horno.* Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ kée sa̱tá plata saá íyona.
19 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúu ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo chiñukandó nu̱úi̱, táki̱ʼva kǒo chiñu ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ kée sa̱tá plata, ndakayai̱ ndiʼindó ti̱xin ñuu Jerusalén. 20 Táki̱ʼva chítáʼanna plata, cobre, hierro, plomo xíʼin estaño ta táannaña ini iin horno ña̱ va̱ʼa sandútanaña, ta tívina nu̱ú ñuʼu̱ tasaá kǒo nda̱ʼva̱ña, saá chitáʼi̱n ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱, tivii̱ sa̱tándó ta nda̱a̱ táki̱ʼva koo na̱ sandútai̱, saá koondó. 21 Sandátakai̱ ndóʼó ta nda̱a̱ táki̱ʼva koo ta̱ tivi ñuʼu̱ sa̱tándó saá koi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱, ta ndutandó iniña. 22 Nda̱a̱ táki̱ʼva sándutana plata ini iin horno, saá ndutandó iniña ta kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ náʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ xíʼinndó’”.
23 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 24 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼinña: ‘Yóʼó kúún iin ñuu ña̱ va̱ása ndundii,* va̱ása kuun sa̱vi̱ nu̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱ xíʼún. 25 Na̱ profeta na̱ ndóo iniña, ndu̱una contra xíʼinña; nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ndikaʼa* tá xáxirí kití tí ti̱inrí, saá kéʼéna xíʼin na̱ yiví. Ndákiʼinna ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ta saátu ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi. Xa̱ʼnína ku̱a̱ʼání yii̱ ná ñaʼá ná ndoo iniña. 26 Na̱ su̱tu̱ na̱ ndóo iniña ni̱ya̱ʼandosóna ley ña̱ ta̱xii̱ ta íxayaku̱a̱kana lugar ña̱ yi̱i̱ ña̱ kúúmiíi̱. Va̱ása ndákunina ndáaña kúú lugar ña̱ yi̱i̱ ta ndáaña kúú ña̱ va̱ása yi̱i̱, ni va̱ása sánáʼa̱na inkana ndáaña kúú ña̱ yaku̱a̱ ta ndáaña kúú ña̱ va̱ása yaku̱a̱; kǒo íxato̱ʼóna ley ña̱ ta̱xii̱ xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado ta kǒo íxato̱ʼóna yi̱ʼi̱. 27 Na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi na̱ ndóo iniña, táki̱ʼva kéʼé lobo tí sákuachi kití tí tíinrí saá kéʼéna; kánina na̱ yiví ta xáʼnínana ña̱ va̱ʼa kiʼinna xu̱ʼún. 28 Táki̱ʼva kéʼé na̱ ndákasi sa̱tá ña̱ʼa xíʼin kaka saá ke̱ʼé na̱ profeta xíʼin ña̱yóʼo. Xítona visión ña̱ vatá* ta sándaʼvina chi káchina “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová”, soo kǒoví ña̱ níka̱ʼa̱n yi̱ʼi̱ Jehová. 29 Na̱ yiví na̱ ndóo ñuu yóʼo, sándaʼvina ta íxakuíʼnána; íxandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ xóʼvi̱* ta saátu na̱ nda̱ʼví; sándaʼvina na̱ ke̱e inka ñuu na̱ ndóo xíʼinna ta va̱ása nda̱kú ndátiinna ku̱a̱chi xíʼinna’.
30 ”‘Na̱ndukúi̱ iin ta̱a ta̱ sandáʼa nama̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱ á iin ta̱ kundichi nu̱ú ni̱nda̱ta̱ nama̱ ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo tasaá va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱na. Soo kǒo nda̱a̱ ni iinna níndani̱ʼíi̱. 31 Ña̱kán na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼinna ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱na saáchi sáa̱níi̱ xíʼinna, ta ña̱yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱. Táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼéna saá koo ña̱ taxii̱ ndaʼa̱na’, káchi táta káʼnu Jehová”.
23 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ni̱xi̱yo u̱vi̱ ná ñaʼá ta iin xi̱kuu siʼíná. 3 Ki̱xáʼaná kísi̱ná xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a chí Egipto; nda̱a̱ tá válíná ki̱xáʼaná kísi̱ná xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. Kán ku̱ʼnína ndosóná, ti̱inna ndosóná tá ta̱ʼán ku̱su̱nná xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a. 4 Ñá chée xi̱naníñá Oholá* ta ku̱ʼvi̱ñá xi̱naníñá Oholibá.* Náyóʼo ni̱xa̱a̱ná ndu̱uná kuentai̱ ta ka̱ku se̱ʼeta̱aná xíʼin se̱ʼe-síʼiná. Ki̱vi̱ ñá Oholá ndána̱ʼa̱ña ñuu Samaria, ta ki̱vi̱ ñá Oholibá ndána̱ʼa̱ña ñuu Jerusalén.
5 ”Ñá Oholá ki̱xáʼañá kísi̱ñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a nani xi̱kuukañá kuentai̱. Xi̱kuni̱kavíñá ku̱su̱nñá xíʼin ta̱ni̱ñá na̱ asirio na̱ xi̱kuni̱ní ku̱su̱n xíʼinñá, na̱ ni̱xi̱yo yatin xíʼinñá. 6 Na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱xaʼndachíñu, na̱ xi̱ndixi ti̱ko̱to̱ azul, ta saátu xi̱niʼina yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, na̱ ta̱a na̱ válí xi̱kuuna ta va̱ʼakaví xi̱naʼa̱na ta xi̱yosóna* kuáyi̱. 7 Ni̱ki̱si̱kañá xíʼin na̱ ta̱a na̱ ndáyáʼviní na̱ ni̱xi̱yo ñuu Asiria, ni̱ki̱si̱ñá xíʼin ndiʼina, ta i̱xayaku̱a̱ñá miíñá xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnu na̱ ta̱a na̱ xi̱kuni̱níñá ku̱su̱nñá xíʼin. 8 Va̱ása nísandákooñá ña̱ ku̱su̱nñá xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a, nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéñá chí ñuu Egipto. Chi tá ni̱xi̱yo loʼoñá, na̱ ñuu kán xi̱kisi̱na xíʼinñá. Ti̱inna ndosóñá tá ta̱ʼán ku̱su̱nñá xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a, ta xi̱kuni̱nína ku̱su̱nna xíʼinñá. 9 Ña̱kán nda̱taxii̱ñá ndaʼa̱ na̱ ta̱ni̱ñá na̱ xi̱kuni̱ní ku̱su̱n xíʼinñá, nda̱taxii̱ñá ndaʼa̱ na̱ ta̱a ñuu Asiria na̱ xi̱kuni̱níñá ku̱su̱nñá xíʼin. 10 Na̱yóʼo xi̱nina ña̱ íyo cháláñá, ta ti̱inna se̱ʼeta̱añá xíʼin se̱ʼe-síʼiñá; ta xa̱ʼnínañá xíʼin espada. Ná ñaʼá ki̱xáʼaná káʼa̱nná ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ñá, ta nda̱kiʼinñá castigo.
11 ”Tá xi̱ni ku̱ʼvi̱ñá ñá Oholibá ña̱yóʼo, kininíka ki̱xáʼa kéʼéñá, ta ni̱na̱ʼa̱ñá ña̱ kútóoníñá ku̱su̱nñá xíʼin inkana, ku̱a̱ʼáníkana ni̱ki̱si̱ ñáyóʼo xíʼin nu̱úka ku̱ʼvi̱ñá. 12 Xi̱kuni̱kavíñá ku̱su̱nñá xíʼin na̱ ta̱a ñuu Asiria na̱ ni̱xi̱yo yatin xíʼinñá, na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱xaʼndachíñu ta saátu xi̱niʼina yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, na̱ va̱ʼaní xi̱ndixi ta xi̱yosóna kuáyi̱; na̱ ta̱a na̱ válí xi̱kuuna ta va̱ʼakaví xi̱naʼa̱na. 13 Tá ku̱yaku̱a̱ñá, xi̱nii̱ ña̱ inkáchi ki̱xáʼa kéʼé u̱vi̱ saáná. 14 Soo su̱ví ña̱yóʼo kuití níxi̱keʼéñá chi kininíka ki̱xáʼañá kéʼéñá. Xi̱niñá ña̱ sa̱nánana na̱ ta̱a kándíka veʼe, xi̱niñá ña̱ sa̱nánana na̱ caldeo na̱ nda̱kaʼyina xíʼin color kúáʼa, 15 xi̱nuʼni cinturón tokóna ta xi̱ndóso ti̱ko̱to̱ náni̱ xi̱nína, táki̱ʼva náʼa̱ na̱ xíka nu̱ú ku̱a̱chi saá xi̱naʼa̱na, ta xi̱ndanaʼa̱na na̱ Babilonia na̱ ka̱ku chí nu̱ú ñuʼú na̱ caldeo. 16 Tá xi̱niñána ki̱xáʼañá kúni̱níñá ku̱su̱nñá xíʼinna, ta chi̱ndaʼáñá tu̱ʼun ku̱a̱ʼa̱n nu̱úna chí Caldea. 17 Ta na̱ ñuu Babilonia xi̱kixina xi̱kisi̱na xíʼinñá nu̱ú xi̱toñá, ta i̱xayaku̱a̱nañá xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna xíʼinñá chi ni̱ki̱si̱na xíʼinñá. Tá xa̱a̱ ku̱yaku̱a̱ñá xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna xíʼinñá, ku̱xíkáñá nu̱úna chi ku̱kini-iniñá xi̱niñána.
18 ”Ta xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kisi̱kañá xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a, ta kǒo níkukaʼan nu̱úña, ku̱xíkái̱ nu̱úñá xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱kini-inii̱ xi̱nii̱ñá, nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱xíkái̱ nu̱ú ku̱ʼvi̱ñá chi ku̱kini-inii̱ xi̱nii̱ñá. 19 Ñáyóʼo nda̱kaʼánñá tá ni̱xi̱yo loʼoñá, tá xi̱kisi̱ñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a chí nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Egipto, kǒo nísandákooñá ña̱ ku̱su̱nñá xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. 20 Ta xi̱kuni̱níñá ku̱su̱nñá xíʼin na̱ ta̱ni̱ñá, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ná ñaʼá ná íyo xíʼin ta̱a ta̱ íyo ku̱a̱ʼání ná síʼi,* ta kaʼa̱ ta̱yóʼo nu̱ú tátálásara,* íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo kaʼa̱ tí burro ta saátu tí kuáyi̱. 21 Nda̱kaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ ke̱ʼún tá ni̱xi̱yo loʼún tá ni̱xi̱yoún chí Egipto, tá ti̱inna ndosóún.
22 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin yóʼó Oholibá: ‘Koto, sasái̱ na̱ ta̱ni̱ún na̱ ku̱xíkáún nu̱ú xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱kini-iniún xi̱niúnna, nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ndóona sandátakai̱na ta xa̱a̱na koona contra xíʼún: 23 na̱ ñuu Babilonia, ndiʼi na̱ caldeo, na̱ ta̱a na̱ ñuu Pecod, na̱ ndóo chí Soa, ta saátu na̱ ndóo chí Coa,* xíʼin ndiʼika na̱ ñuu Asiria. Na̱ ta̱a na̱ válí koo ndiʼi na̱yóʼo ta va̱ʼakaví kunaʼa̱na, koona na̱ xáʼndachíñu ta saátu kuniʼina yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, na̱ xíka nu̱ú ku̱a̱chi, na̱ ndáyáʼviní ta yósóna kuáyi̱. 24 Ndeéní ni̱ʼi tá ná kixina kanitáʼanna xíʼún xíʼin carreta tú xíka nu̱ú ku̱a̱chi, tú ñúʼu llanta xa̱ʼa̱, ta kixi ku̱a̱ʼání na̱ soldado, kuniʼina escudo náʼnu xíʼin escudo válí,* ta kundóso casco xi̱nína kixina. Iníí sa̱táún ndakasina; taxii̱ nda̱yí* ña̱ ná ndatiinna ku̱a̱chi xíʼún, ta nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miína saá ndatiinna ku̱a̱chi xíʼún. 25 Na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sái̱ xíʼún, ta ixandi̱va̱ʼanína xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱nína. Kaʼndana si̱ti̱ún ta saátu so̱ʼún, ta na̱ ná kindo̱o, kaʼnínana xíʼin espada. Ndakiʼinna se̱ʼeta̱ún xíʼin se̱ʼe-síʼún ku̱ʼu̱n xíʼinna, ta na̱ ná ki̱ndoo kokona.* 26 Tavána ti̱ko̱to̱ún ta ndakiʼinna ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ liviní kúúmiíún. 27 Va̱ása taxikai̱ keʼún ña̱ ki̱xáʼún kéʼún chí ñuu Egipto, va̱ása taxikai̱ keʼún ña̱ kini, ta ni va̱ása taxikai̱ ku̱su̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. Va̱ása kunikaúnna ta va̱ása ndakaʼánkaún xa̱ʼa̱ ñuu Egipto’.
28 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ sáa̱-iniún xíniún, na̱ ku̱xíkáún nu̱ú xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱kini-iniún xi̱niúnna. 29 Ixandi̱va̱ʼana xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱-inina xínina yóʼó, ndakiʼin ndiʼina ña̱ʼa ña̱ ndeéní ka̱chíñún xa̱ʼa̱ ku̱ʼu̱n xíʼinna; ndakoo chálána yóʼó ta kǒoka ti̱ko̱to̱ kundixiún. Kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ kaʼan nu̱ú ña̱ ke̱ʼún, ña̱ kini ña̱ ke̱ʼún, ta saátu kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱si̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. 30 Kundoʼún ndiʼi ña̱yóʼo saáchi ni̱xi̱kaún sa̱tá na̱ ñuu, ta ke̱ʼún nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé iin ñaʼá ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a, i̱xayaku̱a̱ún miíún xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna. 31 Kéʼún táki̱ʼva kéʼé ku̱ʼvi̱ún, ta nda̱a̱ táki̱ʼva nda̱tii̱n ku̱a̱chi xíʼin ñákán saá ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún, ta ña̱yóʼo kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo copa tá vino tá ta̱xii̱ ndaʼa̱ ku̱ʼvi̱ún’.
32 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
‘Koʼún vino tá ñúʼu ini copa ku̱ʼvi̱ún, ña̱ kúnúní ini, ña̱ ndíka̱ní,
ku̱a̱ku̱ndaana yóʼó ta kusi̱kindaana yóʼó; chútú copa xíʼin ña̱yóʼo.
33 Koʼún ndiʼi vino tá ñúʼu ini copa ku̱ʼvi̱ún ñá Samaria ta xi̱niún,
xo̱ʼvi̱níún,* ta yi̱ʼvínína xíʼin ña̱ kundoʼún, ta ndiʼi-xa̱ʼún.
34 Koʼo ndiʼún vino tá ñúʼu ini copa ña̱ ku̱vaʼa xíʼin nda̱ʼyi̱ nda̱a̱ ná kuvichíña,*
ta̱ʼví copa yóʼo ta kaxíndaún ña̱ ni̱ta̱ʼví yóʼo,
ta tándi̱ʼi tuʼún ndosóún.
“Saáchi yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo”, káchi táta káʼnu Jehová’.
35 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ na̱ndóso-iniún xa̱ʼíi̱ ta va̱ása níxiinkaún kuniún yi̱ʼi̱, xo̱ʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼún ña̱ kini ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱si̱ún xíʼin ku̱a̱ʼání na̱ ta̱a’”.
36 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová ña̱yóʼo xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ¿á ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kundoʼo ñá Oholá xíʼin ñá Oholibá, ta káxiní na̱ʼún nu̱úná ndáaña kúú ña̱ kini ña̱ kéʼéná? 37 Ni̱ki̱ʼviná ku̱a̱chi ña̱ kini ta xa̱ʼníná. Va̱ása níndasakáʼnu kuitíná ña̱ʼa ña̱ kininí, chi saátu xa̱ʼminá se̱ʼi̱ na̱ sa̱kákuná ta ni̱so̱kóná na̱yóʼo nu̱ú ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuná. 38 Ta saátu i̱xayaku̱a̱ná veʼi̱ ki̱vi̱ saá, ta va̱ása ní ixato̱ʼóná ley ña̱ ta̱xii̱ xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ sábado. 39 Ki̱vi̱ saá, tá xa̱ʼníná se̱ʼená ta ni̱so̱kóná na̱yóʼo nu̱ú ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuná, ki̱xiná veʼi̱ ta kǒo ní ixato̱ʼónáña. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼéná ini veʼi̱. 40 Ta chi̱ndaʼána tu̱ʼun nu̱ú na̱ ta̱a na̱ ndóo xíká ña̱ va̱ʼa kixina. Ta tá va̱xikana chí yichi̱, chi̱chiún ta nda̱kaʼyiún nduchúnu̱ún, ta nda̱saliviún miíún xíʼin ña̱ʼa ña̱ livi. 41 Ta xi̱koún* nu̱ú iin tayi̱ tú va̱ʼa, ta ni̱xi̱yo tu̱ʼva iin mesa nu̱ún, ta nu̱ú túyóʼo chi̱ndósoún ña̱ʼa ña̱ chíʼmáún nu̱úi̱, ta saátu aceitei̱. 42 Ta xi̱taku̱ ña̱ xi̱ñuʼu ku̱a̱ʼání na̱ ta̱a na̱ va̱ása ndíʼi̱-ini, ta xíʼin na̱kán ñúʼu na̱ ta̱a na̱ xíʼiní na̱ ke̱e chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí. Ta na̱yóʼo ta̱ánna ña̱ʼa ña̱ livi su̱kún ndaʼa̱ ná ñaʼá ta chi̱ndósona corona ña̱ liviní xi̱nína.
43 ”Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ñá ku̱naaní xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéñá ña̱ kini: ‘Ku̱su̱nkavañá xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a’. 44 Ña̱kán ni̱xa̱ʼa̱nkavana nu̱úñá nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼa̱nna nu̱ú ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼání ta̱a. Tasaá ke̱ʼéna tá ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ñá Oholá xíʼin ñá Oholibá, ná ñaʼá ná xi̱keʼé ña̱ kini. 45 Soo na̱ ta̱a na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú ndatiinna ku̱a̱chi xíʼinñá xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéñá ña̱ kini, ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱ʼníñá; saáchi náyóʼo ná kíʼvi ku̱a̱chi kini kúúná, ná xáʼní kúúná.
46 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ku̱a̱ʼání na̱ soldado kixina contraná, ta yi̱ʼvínína tá ná kunina ña̱ kundoʼoná ta saátu ndakiʼinna ña̱ʼaná ku̱ʼu̱n xíʼinna. 47 Na̱ soldado kuunna yu̱u̱ná ta kaʼnínaná xíʼin espada. Kaʼnína se̱ʼeta̱aná xíʼin se̱ʼe-síʼiná, ta kaʼmina veʼená. 48 Va̱ása taxikai̱ keʼéna ña̱ kini ñuu yóʼo, ta xíʼin ña̱yóʼo sakúaʼa ná ñaʼá ta va̱ása keʼéná táʼan ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéndó. 49 Na̱yóʼo taxina castigo ndaʼa̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ kéʼéndó ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ kini ña̱ ni̱ki̱ʼvindó tá nda̱sakáʼnundó ña̱ʼa ña̱ kini. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú táta káʼnu Jehová’”.
24 Tá ki̱vi̱ u̱xu̱, ña̱ yo̱o̱ u̱xu̱, ña̱ ku̱i̱ya̱ i̱i̱n, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kaʼyi ki̱vi̱ yóʼo, saáchi ki̱vi̱ yóʼo kúú ña̱ ki̱xáʼa ta̱ rey ñuu Babilonia kánitáʼanra xíʼin ñuu Jerusalén. 3 Ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ na̱ ñuu na̱ so̱ʼoní:
”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Chinúu ki̱si,* chinúuña nu̱ú ñuʼu̱ ta taán ti̱kui̱í iniña.
4 Taán ku̱ñu iniña, ndiʼi ku̱ñu ña̱ va̱ʼa,
taán xa̱ʼa̱-si̱ʼinrí xíʼin so̱ko̱rí; sakútúña xíʼin leke mií ña̱ va̱ʼaka.
5 Ndaka̱xin tí ndikachi* tí va̱ʼaka; tándi̱ʼi, taán titu̱n kaʼa̱ ki̱si.
Sachíʼyo̱* ku̱ñu xíʼin leke ini ña̱yóʼo”’.
6 ”Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
‘Ndáʼviní ñuu ña̱ xáʼní, ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ki̱si ña̱ ni̱ku̱su,* ña̱ ta̱ʼán tavána kusu ini.
Tavá iin tá iin ku̱ñu ña̱ ñúʼu iniña nda̱a̱ ná kuvichíña* ta va̱ása ndaka̱xiún ndáaña taváún.
7 Saáchi ku̱a̱ʼání kúú na̱ yiví na̱ xa̱ʼnína ñuu yóʼo; ta ni̱i̱ na̱yóʼo ni̱xi̱ta̱ña sa̱tá yu̱u̱ káʼnu ña̱ kǒo ña̱ʼa sa̱tá.
Va̱ása níxi̱ta̱ña nu̱ú ñuʼú ña̱ va̱ʼa ndakasina sa̱táña.
8 Tasaá sa̱íi̱ ta taxii̱ castigo ndaʼa̱na,
ña̱kán xa̱tai̱ ni̱i̱ na̱yóʼo sa̱tá yu̱u̱ ña̱ yéʼe̱
tasaá va̱ása kivi ndakasina sa̱tá ña̱yóʼo’.
9 ”Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
‘Ndáʼviní ñuu ña̱ xáʼní.
Chindoi̱ ku̱a̱ʼání titu̱n.
10 Chindoo ku̱a̱ʼání titu̱n ta ndakaʼmiún ñuʼu̱ xíʼinnú.
Ná chi̱ʼyo̱ va̱ʼa ku̱ñu, tavá nduta̱ña tá ná koko* leke iniña.
11 Chinúu ki̱si ña̱ va̱ása ñúʼu ña̱ʼa ini nu̱ú ñuʼu̱ ña̱ va̱ʼa ná ndasaa̱ña,
nda̱a̱ ná ndukúáʼa ki̱si ña̱ ku̱vaʼa xíʼin cobre.
Tasaá nduta ndiʼi yaku̱a̱ ña̱ íyo iniña ta koko kusu ña̱ íyo iniña.
12 Xuxanva kooña ta kunaavaún, chi ku̱a̱ʼání kusu íyo iniña ta va̱ása xíínña keeña.
Saá ná koo kusu iniña ta chika̱únña nu̱ú ñuʼu̱’.
13 ”‘Ku̱yaku̱a̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ ke̱ʼún. Nda̱sandii̱* yóʼó soo va̱ása níndundiún. Ta nda̱a̱ ná ya̱ʼa ña̱ sái̱ xíʼún saá ndundiún. 14 Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña ta xi̱nuvaña. Ña̱ keʼíi̱ kúúvaña. Ta va̱ása ndandikó-inii̱ ta ni va̱ása kusuchí-inii̱ tá ná keʼíi̱ña. Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼún saá ndatiinna ku̱a̱chi xíʼún’, káchi táta káʼnu Jehová”.
15 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 16 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, iin kama kuití sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñá síʼún ñá kúʼvi̱ní-iniún xíniún. Va̱ása kusuchí-iniún* ta ni va̱ása kuakún xa̱ʼa̱ñá. 17 Ya̱a̱ ya̱a̱ kuakún, ni va̱ása kundiku̱ún costumbre ña̱ kéʼéna tá xíʼi̱ iin na̱ yiví. Chinúu ti̱ko̱to̱ xi̱níún ta chikaa̱ ndu̱xa̱n xa̱ʼún. Va̱ása ndakasiún yuʼún ta va̱ása kuxún si̱ta̱váʼa ña̱ ná taxi inkana ndaʼún”.
18 Tá xi̱ta̱a̱n* ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ ñuu, ta xi̱kuaá ni̱xi̱ʼi̱ ñá síʼi̱. Ta tá xi̱ta̱a̱n ña̱ inka ki̱vi̱, ke̱ʼíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼi̱n. 19 Ta na̱ ñuu xi̱kaʼa̱nna xíʼi̱n: “¿Á va̱ása natúʼún xíʼinndi̱ ndáaña kúni̱ kachi ndiʼi ña̱ kéʼún yóʼo?”. 20 Ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: 21 ‘Ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Va̱ása ixato̱ʼíi̱ temploi̱ ña̱ ni̱nuní kúnindó xíʼin, ña̱ kúʼvi̱-inindó xínindó, ña̱ kúni̱níndó xínindó. Se̱ʼe-síʼindó xíʼin se̱ʼeta̱andó na̱ sa̱ndákoondó ñuu Jerusalén, kuvina xíʼin espada. 22 Tasaá keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé yi̱ʼi̱. Va̱ása ndakasindó yuʼúndó ta ni va̱ása kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ ná taxi inkana ndaʼa̱ndó. 23 Kunúuka ti̱ko̱to̱ xi̱níndó ta kuñuʼu ndu̱xa̱n xa̱ʼa̱ndó. Va̱ása kusuchí-inindó ta ni va̱ása kuakundó. Nu̱úka ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo, xo̱ʼvi̱ndó* xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó, ta ya̱a̱ ya̱a̱ kuakundó. 24 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin señal saá koo ta̱ Ezequiel nu̱úndó. Táki̱ʼva ke̱ʼéra saá keʼéndó. Tá ná kuu ndiʼi ña̱yóʼo, kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú táta káʼnu Jehová’”’”.
25 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ki̱vi̱ ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ templo ña̱ ndáaní-inina, ña̱ kúsi̱íní-inina xíʼin, ña̱ kúni̱nína xínina, ta saátu tá ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ se̱ʼeta̱ana xíʼin se̱ʼe-síʼina, 26 iin na̱ ná ka̱ku kúú na̱ natúʼun xa̱ʼa̱ña xíʼún. 27 Ki̱vi̱ saá ka̱ʼún xíʼin na̱ ná ka̱ku, chi xa̱a̱ kiviva ka̱ʼún xíʼinna. Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin señal saá koún nu̱ú na̱yóʼo, ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”.
25 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* koto chí nu̱ú ndóo na̱ ammonita ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼona chí nu̱únínu. 3 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin na̱ ammonita: ‘Kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Tá ku̱yaku̱a̱ temploi̱, tá ki̱ndoo mií ñuʼú na̱ ñuu Israel ta saátu tá nda̱kiʼinna na̱ ñuu Judá ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, yóʼó* ku̱sikindaúnna ta ka̱chiún ‘Va̱ʼaní ku̱u’. 4 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ yiví na̱ ndóo chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu.* Xa̱a̱ tiʼvi ta tiʼvi kundoona xíʼún ta katana veʼe válína nu̱ú íyoún. Kaxína ku̱i̱ʼún ta koʼona leche tá kúú kuentaún. 5 Ndasai̱ ñuu Rabá iin yuku̱ nu̱ú kixáʼan* tí camello ta ndasai̱ ñuʼú na̱ ammonita iin yuku̱ nu̱ú ndakindee̱ ndikachi* tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’”.
6 “Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ka̱nindaʼún ta ka̱ni xa̱ʼún nu̱ú ñuʼú, xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ndasíún xi̱niúnna, ku̱si̱í-iniún tá ndo̱ʼo na̱ ñuu Israel tu̱ndóʼo. 7 Ña̱kán taxii̱ castigo ndaʼún ta ndataxii̱ yóʼó ndaʼa̱ na̱ inka ñuu. Va̱ása kookaún iin ñuu ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó. Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó tasaá kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
8 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Na̱ ñuu Moab xíʼin na̱ ñuu Seír ka̱china “Koto, na̱ ñuu Judá íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼika ñuu”, 9 taxii̱ ná kanitáʼanna xíʼin ñuu ña̱ íyo xáʼñu* ñuu Moab, mií ña̱ livika: Bet-Jesimot, Baal-Meón iinsaá nda̱a̱ Quiryataim. 10 Ndataxii̱ na̱ moabita xíʼin na̱ ammonita ndaʼa̱ na̱ yiví na̱ ndóo chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu, tasaá na̱ inka ñuu va̱ása ndakaʼánkana xa̱ʼa̱ na̱ ammonita. 11 Taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Moab; ta na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
12 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Na̱ ñuu Edom ta̱xina castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Judá ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱yóʼo, ni̱ki̱ʼvina iin ku̱a̱chi ndeéní. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Taxitui̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Edom; sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ yiví ta saátu kití sa̱na̱na ta va̱ása sandákoi̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ñuuna. Kixáʼana kaʼnínana xíʼin espada chí Temán iinsaá nda̱a̱ Dedán. 14 ‘Kuniñúʼi̱ na̱ ñui̱ na̱ ñuu Israel ña̱ va̱ʼa taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ ñuu Edom. Na̱yóʼo na̱ʼa̱na nu̱ú na̱ ñuu Edom ndáa ki̱ʼva íyo ña̱ sái̱ tasaá kunda̱a̱-inina ndáa ki̱ʼva ndátiin yi̱ʼi̱ ku̱a̱chi’, káchi táta káʼnu Jehová”’.
15 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱-ini na̱ filisteo xínina ndóʼó na̱ ñuu Israel, keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinndó ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndóʼó chi su̱ví ña̱ va̱ʼa ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ndó. 16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Taxii̱ castigo ndaʼa̱ na̱ filisteo. Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ keretita ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ ná kindo̱o na̱ ndóo chí yuʼú mar. 17 Keʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ káʼnuní tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna ta taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ sáa̱níi̱; ta tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna, kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’”.
26 Tá ki̱xáʼa yo̱o̱ ña̱ ku̱i̱ya̱ 11 ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n, ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* na̱ ñuu Tiro ni̱xa̱ku̱ndaana na̱ ñuu Jerusalén chi ka̱china: ‘Va̱ʼaní ku̱u, ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ yéʼé ña̱ kíʼvi ndiʼi na̱ ñuu. Va̱ʼaní kei̱ ta ndukúikái̱ saáchi ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Jerusalén’. 3 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Yóʼo va̱xii̱ kanitáʼi̱n xíʼin yóʼó ñuu Tiro, ta taxii̱ ná ndaku̱i̱ta ku̱a̱ʼání ñuu ña̱ kanitáʼanna xíʼún nda̱a̱ táki̱ʼva ndáku̱i̱ta ti̱kui̱í nu̱ú mar. 4 Na̱ ñuu yóʼo sandíʼi-xa̱ʼa̱na nama̱ ña̱ ndákasi ñuu Tiro ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na veʼe súkun ña̱ kúúmiíña; nda̱a̱ yáká* ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo tavái̱ ta sandákoi̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yu̱u̱ ña̱ yéʼe̱ ña̱ kǒo ña̱ʼa sa̱tá. 5 Nduuña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nu̱ú sáyi̱chi̱na ñunú* ma̱ʼñú tá mar’.
”‘Saáchi yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña, káchi táta káʼnu Jehová, ta ña̱yóʼo nduuña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ ndákiʼin na̱ inka ñuu ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna. 6 Ta na̱ ndóo chí yuku̱ kaʼnínana xíʼin espada, tasaá kunda̱a̱-ini na̱ yiví ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
7 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Nda̱a̱ chí norte kuniʼii̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ña̱ kanitáʼanra xíʼin ñuu Tiro; ta̱yóʼo kúúra rey nu̱ú ndiʼika na̱ rey, kúúmiíra kuáyi̱, carreta tú xíka nu̱ú ku̱a̱chi, kúúmiíra na̱ yósó* kuáyi̱ ta saátu ku̱a̱ʼání na̱ soldado. 8 Xíʼin espada kaʼníra ndiʼi na̱ ndóo chí yuku̱; keʼéra iin nama̱ ña̱ va̱ʼa ndakasira sa̱tá ñuún, katara yitu̱n tú kuniñúʼura ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvira kanitáʼanra xíʼún ta kuniñúʼura escudo tá ná kanitáʼanra xíʼún. 9 Kuniñúʼura ña̱ xíniñúʼuna tá sándiʼi-xa̱ʼa̱na nama̱ ta sandíʼi-xa̱ʼa̱ra nama̱, ta kuniñúʼura yácha* ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ra veʼe súkun. 10 Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání kúú kuáyi̱ sa̱na̱ra, nda̱a̱ sakáarí yáká yóʼó. Xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní kaʼa tá ná kixi na̱ soldado, na̱ yósó kuáyi̱ ta saátu llanta tú carretana, nda̱a̱ kisi nama̱ún tá ná ya̱ʼana yéʼé ñuún ta keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ kíʼvi iin ñuu tá xa̱a̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ nama̱ña. 11 Kuáyi̱ sa̱na̱ra ku̱a̱ñi̱ndosórí* calle ñuún; kaʼníra na̱ ñuún xíʼin espada ta nduva nama̱ ña̱ ndakúní ña̱ íyo ñuún. 12 Ndakiʼinna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún ku̱ʼu̱n xíʼinna, ndakiʼinna ña̱ʼa ña̱ íxi̱íkoún,* sandúvana nama̱ ñuún ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na veʼún ña̱ va̱ʼaní; ini mar taánna yu̱u̱, yitu̱n xíʼin ndiʼi ña̱ kuachi ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱na’.
13 ”‘Va̱ása kutaku̱ka katana yaún, ta va̱ása kaʼaka arpa. 14 Ndasai̱ yóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yu̱u̱ ña̱ yéʼe̱ ña̱ kǒo ña̱ʼa sa̱tá, ta nduún iin ña̱ʼa nu̱ú sáyi̱chi̱na ñunú. Va̱ása sandáʼakana yóʼó, saáchi yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña’, káchi táta káʼnu Jehová.
15 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin ñuu Tiro: ‘Tá ndeéní ná kutaku̱ tá ná ndiʼi-xa̱ʼún, tá ná kuaku na̱ xa̱a̱ ku̱nu̱mí kuvi, tá ná kaʼnína ku̱a̱ʼánína iniún, ¿á va̱ása kisi isla? 16 Ndiʼi na̱ kúúmií chiñu ña̱ ndáyáʼvi chí mar, nuuna nu̱ú tayi̱ nu̱ú xáʼndachíñuna, tavána ti̱ko̱to̱ náni̱ ña̱ ndíxina, tavána ti̱ko̱to̱na ña̱ ni̱ku̱kuna nu̱ú ta kisina xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina. Kundoona nu̱ú ñuʼú ta kisina ta iin ndakanda̱-inina* kotona nu̱ún. 17 Katana iin yaa ña̱ suchí-ini xa̱ʼún ta ka̱ʼa̱nna xíʼún:
“Kininí ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ yóʼó, nu̱ú xi̱ndoo na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú mar, ñuu ña̱ xi̱ndasakáʼnuna.
Yóʼó xíʼin na̱ xi̱ndoo iniún ndakúní ni̱xi̱yondó ini mar,
sa̱yíʼvíníndó ndiʼi na̱ xi̱ndoo nu̱ú ñuʼú.
18 Kisi isla tá ná ndiʼi-xa̱ʼún,
na̱ ndóo nu̱ú isla ndi̱ʼiní-inina tá ná ndiʼi-xa̱ʼún”’.
19 ”Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Tá ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó ta koún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuu ña̱ ki̱ndoo mií, tá ná kutú nu̱ú ñuʼún xíʼin ti̱kui̱í tá ndeéní kánda̱, tá ná sa̱ʼviún xíʼin ti̱kui̱í, 20 kuniʼii̱ yóʼó ku̱ʼu̱n nu̱ú xi̱ndoo na̱ yiví na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ku̱ʼún xíʼin na̱ ku̱ʼu̱n ya̱vi̱* xíʼún. Taxii̱ ná koún nu̱ú kúnúní, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yo xi̱naʼá, koún xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n ini ya̱vi̱, ta va̱ása kundookana nu̱ún. Tasaá ndasalivii̱ ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku.
21 ”’Taxii̱ ña̱ iin sana kixáʼa yi̱ʼvíún, ta ndiʼi-xa̱ʼún. Nandukúna yóʼó soo va̱ása ndani̱ʼína yóʼó’, káchi táta káʼnu Jehová”.
27 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kata iin yaa ña̱ suchí-ini xa̱ʼa̱ ñuu Tiro. 3 Ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin ñuu Tiro:
‘Yóʼó ñuu ña̱ íyo yuʼú mar,
ñuu ña̱ íxi̱íko* ña̱ʼa ta sátáña* ña̱ʼa nu̱ú ku̱a̱ʼání ñuu ña̱ íyo nu̱ú isla,
ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱n yóʼó ñuu Tiro: ‘Liviníva náʼi̱’.
4 Nda̱a̱ ma̱ʼñú mar xáa̱ ñuʼún
ta ndiʼi na̱ i̱xava̱ʼa yóʼó, nda̱salivikana yóʼó.
5 Nda̱a̱ táki̱ʼva íxava̱ʼana tú barco,
xíʼin yitu̱n tú enebro tú íyo chí Senir, saá i̱xava̱ʼana tabla tú kúúmiíún,
xíʼin yitu̱n tú cedro tú íyo chí Líbano i̱xava̱ʼana yitu̱n tú níndichi iniún.
6 Xíʼin yitu̱n tú roble tú íyo chí Basán i̱xava̱ʼana remo tú kúúmiíún,
ta xíʼin yitu̱n tú naní ciprés i̱xava̱ʼana nu̱ún ta chí isla ña̱ Kitim ke̱e marfil ña̱ chi̱núuna nu̱ún.
7 Ta lino ña̱ ke̱e chí Egipto ña̱ kúúmií ku̱a̱ʼání color xi̱niñúʼuna ña̱ ke̱ʼéna tela ña̱ chindeétáʼan xíʼún kanda̱ún,
ta tela ña̱ sáʼvi xi̱níún ku̱vaʼaña xíʼin yi̱ʼva̱ azul ta saátu ixí* ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí* ña̱ ke̱e chí nu̱ú isla ña̱ Elisá.
8 Na̱ ndóo chí Sidón xíʼin na̱ ndóo chí Arvad kúú na̱ xi̱sakánda̱ yóʼó xíʼin remo.
Ta yóʼó ñuu Tiro, na̱ ta̱a na̱ xíni̱va̱ʼa kúú na̱ xíka xíʼún nu̱ú ti̱kui̱í.
9 Na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ chée na̱ xíni̱ní, na̱ ke̱e chí Guebal xi̱kixina ña̱ va̱ʼa ndakasina nu̱ú xi̱ndakutáʼan yitu̱n tú xi̱kuumiíún.
Ndiʼi tú barco tú xi̱xika nu̱ú mar xíʼin na̱ xi̱kavanú, xi̱kixina nu̱ún ña̱ va̱ʼa xi̱íkona ña̱ʼa nu̱ún.
10 Na̱ ta̱a ñuu Persia na̱ xi̱kee ñuu Lud xíʼin Put xi̱kitáʼanna xíʼin na̱ soldado na̱ xi̱kuumiíún, ta na̱yóʼo kúú na̱ xi̱xaʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi.
Xi̱katikaana escudo xíʼin ka̱a ña̱ ndási xi̱nína kándíka nama̱ ña̱ xi̱kuumiíún tasaá liviní xi̱naʼún.
11 Na̱ ta̱a na̱ ñuu Arvad kúú na̱ xi̱kitáʼan xíʼin na̱ soldado na̱ xi̱kuumiíún
ta xi̱nditana iníí nu̱ú nama̱ ña̱ xi̱kuumiíún,
ta na̱ ta̱a na̱ ndakúní kúú na̱ xi̱ndita chí veʼe ña̱ súkunní ña̱ xi̱kuumiíún.
Xi̱katikaana escudo iníí sa̱tá nama̱ ña̱ xi̱kuumiíún tasaá liviníka xi̱naʼún.
12 ”’”Na̱ ñuu Tarsis xi̱taxina plata, hierro, estaño xíʼin plomo ndaʼún ña̱ va̱ʼa satána ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún. 13 Na̱ ñuu Javán, Tubal xíʼin Mesec xi̱taxina na̱ xi̱kachíñundáʼvi nu̱ún ta saátu ña̱ʼa ña̱ cobre ña̱ va̱ʼa satána ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún. 14 Na̱ se̱ʼe ta̱ Togarmá xi̱taxina kuáyi̱ xíʼin mula ndaʼún ña̱ va̱ʼa kiʼinna ña̱ʼa ña̱ kúúmiíún. 15 Ta xíʼin na̱ ñuu Dedán xi̱xi̱íkondó ña̱ʼa nu̱ú táʼanndó; ta ku̱a̱ʼání na̱ xi̱xi̱íko ña̱ʼa na̱ xi̱ndoo ku̱a̱ʼání isla xi̱kachíñuna nu̱ún; ta ña̱ va̱ʼa chaʼvina yóʼó, xi̱taxina marfil xíʼin yitu̱n tú ébano ndaʼún. 16 Ña̱ va̱ʼa kiʼin na̱ ñuu Edom ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún, xi̱taxina yu̱u̱ ña̱ turquesa ndaʼún, ixí ndikachi ña̱ color ndíʼí, ti̱ko̱to̱ ña̱ liviní ni̱ku̱kuna* nu̱ú, ti̱ko̱to̱ ña̱ va̱ʼaní, yu̱u̱ ña̱ livi ña̱ ñúʼu ini mar xíʼin yu̱u̱ ña̱ rubí ña̱ va̱ʼa kiʼinna ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún.
17 ”’”Na̱ ñuu Judá xíʼin na̱ xi̱ndoo chí ñuu Israel xi̱xi̱íkona ña̱ʼa nu̱ún ta xi̱taxina trigo ña̱ ke̱e chí Minit ndaʼún, ta mií ña̱ va̱ʼaka kúú ña̱ xi̱taxina xi̱xixiún, xi̱taxina ñu̱ñú, aceite xíʼin bálsamo* ndaʼún ña̱ va̱ʼa kiʼinna ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún.
18 ”’”Na̱ ñuu Damasco xi̱xi̱íkona ña̱ʼa nu̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ña̱ʼa xi̱kuumiíún ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ xi̱kuumiíún; xi̱taxina vino ndaʼún tá xi̱kee chí Helbón ta saátu ixí ndikachi ña̱ xi̱kee chí Sahar. 19 Na̱ ñuu Vedán, Javán xíʼin Uzal, xi̱taxina hierro ndaʼún, casia* ta saátu ndo̱o̱* xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún. 20 Na̱ ñuu Dedán xi̱xi̱íkona ti̱ko̱to̱ nu̱ún, ña̱ xíniñúʼuna xíʼin tayi̱ tú yósóna* kuáyi̱. 21 Na̱ árabe xíʼin na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ Quedar xi̱kachíñuna nu̱ún, na̱ xi̱xi̱íko ndikachi válí, ndikachi che̱e xíʼin ti̱xúʼú.* 22 Ta na̱ xi̱xi̱íko ña̱ʼa na̱ xi̱kee chí Saba* ta saátu chí Raamá, xi̱taxina ku̱a̱ʼá nu̱ú ña̱ʼa ndaʼún; tá kúú perfume tá yaʼvi, yu̱u̱ ña̱ liviní ta saátu oro xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún. 23 Na̱ ñuu Harán, Cané, Edén ta saátu na̱ íxi̱íko ña̱ʼa na̱ xi̱kee chí Saba,* Asur xíʼin Kilmad xi̱xi̱íkona ña̱ʼa nu̱ún. 24 Nu̱ú ya̱ʼvi ña̱ xi̱kuumiíún, xi̱xi̱íkona ti̱ko̱to̱ ña̱ liviní, ti̱ko̱to̱ ña̱ ni̱ku̱kuna nu̱ú xíʼin yi̱ʼva̱ azul ta saátu ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱a̱ʼání color kúúmií, ta ndiʼi ña̱yóʼo va̱ʼaní xi̱nuʼniña.
25 Ta iin yiku̱n xi̱kee barco tú xi̱kixi chí Tarsis, tú xi̱xi̱íko ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún;
ña̱kán chútúkaviún ni̱xa̱ʼún chí nu̱ú mar ta ku̱a̱ʼákaví ña̱ʼa xi̱ndisoún.
26 Ta na̱ sáka̱nda̱ remo ña̱ kúúmiíún ni̱xa̱ʼa̱nna xíʼún nu̱ú mar tá ndeéní kánda̱ nu̱ú;
ta ta̱chí ña̱ va̱xi chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu* sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ña yóʼó nu̱ú mar.
27 Ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ xi̱kuumiíún, ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún ta saátu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱xi̱íkoún, xíʼin ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xi̱xika xíʼún nu̱ú ti̱kui̱í,
na̱ xi̱ndakasi nu̱ú xi̱ndakutáʼan yitu̱n tú xi̱kuumiíún, na̱ xi̱xi̱íkoún ña̱ʼa nu̱ú ta saátu ndiʼi na̱ ta̱a na̱ xi̱xaʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi
(xíʼin ndiʼika na̱ xi̱ñuʼu iniún),
ndiʼi na̱yóʼo ko̱yona ini tá mar tá ná ndiʼi-xa̱ʼún.
28 Xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní nda̱ʼyi̱ na̱ ta̱a na̱ xíka xíʼún nu̱ú ti̱kui̱í, ndeéní kanda̱ ñuʼú ña̱ íyo yuʼú tá mar.
29 Ndiʼi na̱ sáka̱nda̱ remo tú kúúmiíún, na̱ káchíñu iniún ta saátu na̱ ta̱a na̱ xíni̱ kaka nu̱ú mar,
sandákoona barcona ta ku̱ʼu̱nna chí nu̱ú ñuʼú.
30 Tá sákaana ñuʼú xi̱nína ta tíviníʼnina* nu̱ú ya̱a̱,
ndeéní nda̱ʼyi̱ kóʼóna* ta ndeéní kuakuna xa̱ʼún.
31 Xa̱tá chálána ixí xi̱nína ta ndakundixina ti̱ko̱to̱ ndayí;*
kusuchíní-inina kuakuna xa̱ʼún ta ndeéní tanana.
32 Ta nani ndeéní xákuna xa̱ʼún, katana iin yaa ña̱ suchí-ini ta ku̱a̱ʼá yichi̱ kachina:
‘¿Ndáaña íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuu Tiro ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ chí nu̱ú mar?
33 Nda̱a̱ nu̱ú mar xi̱kee ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼún ta xi̱sakúsi̱íún-ini ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xíʼin ña̱yóʼo.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ña̱ ku̱i̱ká xi̱kuumiíún ta saátu ña̱ʼa ña̱ xi̱xi̱íkoún, nda̱sakúikáún na̱ rey na̱ íyo nu̱ú ñuʼú.
34 Vitin ndi̱ʼi-xa̱ʼún nu̱ú mar nu̱ú íyo ti̱kui̱í tá kúnúní;
ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumiíún ta saátu na̱ yiví na̱ xi̱kitáʼan xíʼún, ni̱sa̱ʼvina xíʼún.
35 Ndiʼi na̱ ndóo chí isla, iin ku̱ʼu̱n-inina tá ná kunina ña̱ ndo̱ʼún
ta na̱ kúú rey nu̱úna, ndeéní yi̱ʼvína ta kunaʼa̱ nu̱úna ña̱ ndeéní ndíʼi̱-inina.
36 Ta na̱ inka ñuu na̱ íxi̱íko ña̱ʼa ndakanda̱ní-inina* xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼún.
Iin kama kixaa̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼún ta i̱yoní kooña.
Ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼún’”’”.
28 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ña̱yóʼo ka̱ʼún xíʼin ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Tiro:
‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Ni̱nuní kúniún, ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo sándakoún ña̱ ka̱ʼún ‘Iin ndióxi̱ kúi̱.
Xíkundúʼi̱ nu̱ú trono iin ndióxi̱ chí ma̱ʼñú mar’.
Ni ndákanixi̱níún ña̱ kúún iin ndióxi̱ soo iin ta̱a kuitíva kúún.
3 Ndákanixi̱níún ña̱ ndíchikaún nu̱ú ta̱ Daniel.
Ta túviún ña̱ kǒo ni iin ña̱ʼa íyo se̱ʼé nu̱ún.
4 Ndu̱kúikáún xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchiún ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱-iniún xa̱ʼa̱ ku̱a̱ʼá ña̱ʼa,
ta ndákundeún ndátaánva̱ʼún* ku̱a̱ʼání oro xíʼin plata.
5 Xa̱ʼa̱ ña̱ xíni̱níún xi̱íkoún* ña̱ʼa, nda̱saku̱a̱ʼáníún ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiíún,
ta ki̱xáʼún ni̱nuní kúniún xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmiíún”’.
6 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱níún ña̱ kúún iin ndióxi̱,
7 chindaʼíi̱ na̱ kee inka ñuu nu̱ún, na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini nu̱ú inkaka na̱ ñuu;
na̱yóʼo tavána espadana ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi ña̱ livi ña̱ kúúmiíún xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchiún,
ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ña̱ livi ña̱ kúúmiíún.
8 Na̱kán, kaʼnína yóʼó.
ta saxóʼvi̱na* yóʼó ma̱ʼñú tá mar.
9 Soo ni saá, ¿á ka̱ʼún xíʼin na̱ ná kaʼní yóʼó: ‘Iin ndióxi̱ kúi̱’?
Nu̱ú na̱ ixandi̱va̱ʼa xíʼún, iin ta̱a kuitíva koún ta su̱ví iin ndióxi̱ koún”’.
10 ‘Ta na̱ inka ñuu kaʼnína yóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼnína na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,*
saáchi yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña’, káchi táta káʼnu Jehová”.
11 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 12 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kata iin yaa ña̱ suchí-ini xa̱ʼa̱ ta̱ rey ñuu Tiro. Ta kachiún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Yóʼó, ni loʼo ña̱ va̱ása va̱ʼa kǒo níxi̱kuumiíún,
ndíchiní ni̱xi̱yoún ta liviní xi̱naʼún.
13 Ni̱xi̱yoún chí Edén, ña̱ kúú jardín Ndióxi̱,
ta nu̱ú ti̱ko̱to̱ún xi̱tiin ndiʼi yu̱u̱ livi:
yu̱u̱ ña̱ naní rubí, topacio xíʼin jaspe; crisólito, ónice xíʼin jade; zafiro, turquesa xíʼin esmeralda;
ta ka̱a ña̱ xi̱tiin yu̱u̱ yóʼo, ña̱ oro xi̱kuuña.
Ndiʼi ña̱yóʼo ni̱xi̱yo tu̱ʼvaña ki̱vi̱ ña̱ ku̱vaʼún.
14 Ta̱xii̱ chiñu ndaʼún ña̱ kundaún nda̱a̱ táki̱ʼva ndáa iin ta̱ querubín ta̱ nda̱kaxii̱n.
Ni̱xi̱yoún nu̱ú yuku̱ yi̱i̱ Ndióxi̱, ni̱xi̱kaún ma̱ʼñú yu̱u̱ ña̱ xíxi̱.
15 Nani tá ku̱vaʼún kǒo ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa níkeʼún
soo ki̱xaa̱ tiempo ña̱ ki̱xáʼún kéʼún ña̱ va̱ása va̱ʼa.
16 Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ki̱xáʼún íxi̱íkoún,
ki̱xáʼa íyo ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa ñuún, tasaá ni̱ki̱ʼviún ku̱a̱chi.
Ña̱kán, tavái̱ yóʼó nu̱ú yuku̱ Ndióxi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin na̱ yaku̱a̱ ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ yóʼó,
kuxíkáún nu̱ú yu̱u̱ ña̱ xíxi̱, yóʼó querubín ta̱ ndáa.
17 Ki̱xáʼún ni̱nuní kúniún xa̱ʼa̱ ña̱ liviní náʼún.
Ta xa̱ʼa̱ ña̱ liviní náʼún, sa̱ndíʼi-xa̱ʼún ña̱ ndíchi ña̱ xi̱kuumiíún.
Sakánai̱ yóʼó nu̱ú na̱ rey.
Ña̱ va̱ʼa kunina ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo tu̱ndóʼo ña̱ ndóʼún.
18 Xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼviún ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ sándaʼviún tá íxi̱íkoún, íxayaku̱a̱ún lugar ña̱ yi̱i̱.
Ma̱ʼñún chikai̱ iin ñuʼu̱ ta ña̱yóʼo kaʼmi ndiʼiña yóʼó.
Ya̱a̱ kuitíva nduún nu̱ú ñuʼú, nu̱ú ndiʼi na̱ xíto ña̱ kéʼún.
19 Ndiʼi na̱ ñuu na̱ xi̱xini̱ yóʼó, ndakanda̱ní-inina* kotona yóʼó.
Iin kama kixaa̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼún ta i̱yoní kooña.
Ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼún”’”.
20 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 21 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, koto chí Sidón ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña. 22 Ña̱yóʼo kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Ndáʼviníún Sidón, yi̱ʼi̱ íyoi̱ contra xíʼún, ta xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼún, ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱.
Na̱ yiví kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún ta nduyi̱íi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼún.
23 Chindaʼíi̱ kue̱ʼe̱ nu̱úna ta na̱ yiví kuvina kundoona chí calle.
Ku̱a̱ʼánína kuvi ini ñuu tá ná kixina kanitáʼanna xíʼinna, ta xa̱a̱ síín síín nu̱ú kixina;
tasaá kunda̱a̱-ini na̱yóʼo ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová.
24 ”’”Tasaá, na̱ ñuu Israel, va̱ása yatinka kundoona xíʼin na̱ xi̱kundasí xi̱xiniñaʼá, na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iñú ña̱ xi̱sandóʼo-inina, ña̱ xi̱saxóʼvi̱ní miína; tasaá, na̱ yiví kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú táta káʼnu Jehová”’.
25 ”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Tá ná sandátaka tukui̱ na̱ ñuu Israel nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nna kundoona, saá nduyi̱íi̱ ma̱ʼñú na̱yóʼo, ta ndiʼi na̱ ñuu kuni ña̱yóʼo. Ta na̱yóʼo koona nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ ta̱ Jacob, ta̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱. 26 Tá ná kundoona kán kǒo ña̱ kundoʼona; ixava̱ʼana veʼe ta chiʼina tú uva; va̱ʼaní kundoona tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin na̱ kúndasí xíniñaʼá, na̱ ndóo yatin xíʼinna; tasaá kúú ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱na”’”.
29 Tá ki̱vi̱ 12, ña̱ yo̱o̱ 10 ña̱ ku̱i̱ya̱ 10, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* koto chí nu̱ú íyo ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto. Ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼora ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼo na̱ ñuu Egipto. 3 Tu̱ʼun yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Yóʼo íyoi̱ contra yóʼó ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto
ta̱ íyo táki̱ʼva íyo iin kití káʼnu tí ndíkaa̱ ti̱xin yu̱ta Nilo,*
ta̱ káʼa̱n ña̱yóʼo: ‘Kuenta yi̱ʼi̱ kúú yu̱ta Nilo.
Xa̱ʼa̱ miíi̱ ke̱ʼíi̱rá’.
4 Chikai̱ ka̱a* leke yuʼún ta ndiʼi ti̱a̱ká tí ñúʼu yu̱ta Nilo ti̱inndaarí nduchu* sa̱táún.
Ta tavái̱ yóʼó ini yu̱ta Nilo xíʼin ndiʼi ti̱a̱ká tí ñúʼu inirá, tí tíinndaa nduchu sa̱táún.
5 Sandákoi̱ miíún xíʼin ndiʼi ti̱a̱ká tí ñúʼu ini yu̱ta Nilo nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
Ndakavaún chí yuku̱ ta kǒo na̱ ndakiʼin yóʼó.
Taxii̱ yóʼó kaxí kití yukú tí íyo nu̱ú ñuʼú ta saátu tí ndáchí chí ndiví.
6 Tasaá, ndiʼi na̱ íyo ñuu Egipto kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová,
saáchi va̱ása níchindeétáʼanna xíʼin na̱ ñuu Israel, chi ni̱xi̱yona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin tu̱yo̱ó* tú yi̱chí.
7 Tá ti̱inna ndaʼún, ni̱ta̱ʼnu̱ún ta sa̱túkue̱ʼún so̱ko̱na.
Tá ka̱tavi̱na yóʼó, ni̱ta̱ʼnu̱ún,
ta sa̱kísiún xa̱ʼa̱na”.
8 ”’Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Chindaʼíi̱ na̱ ta̱a ña̱ xa̱a̱na kanitáʼanna xíʼún xíʼin espada, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ na̱ ta̱a xíʼin kití. 9 Kǒoka nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa koo chí Egipto ta ndiʼi-xa̱ʼa̱ña; tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. Saáchi yóʼó ka̱chiún: ‘Kuenta yi̱ʼi̱ kúú yu̱ta Nilo, yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ke̱ʼérá’. 10 Ña̱kán íyoi̱ contraún ta saátu contra yu̱taún tá Nilo, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto ta yi̱chi̱ña, kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo ña̱ʼa íyo nu̱ú, chí Migdol iinsaá nda̱a̱ Siene, nda̱a̱ nu̱ú ndíʼi ñuʼú ña̱ Etiopía. 11 Ni kití ta ni na̱ yiví va̱ása ya̱ʼana nu̱ú ña̱yóʼo, kǒo na̱ kundoo nu̱úña 40 ku̱i̱ya̱. 12 Sakúvichíi̱* ñuʼú ña̱ íyo chí Egipto nu̱ú inkaka ñuʼú, ta ñuu ña̱ íyo nu̱úña kuvichíníka ña̱yóʼo nu̱ú inkaka ñuu 40 ku̱i̱ya̱; taxii̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Egipto kundoona, ta xa̱a̱ síín síín ñuu náʼnu ku̱ʼu̱nna kundoona”.
13 ”’Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Tá ná ya̱ʼa 40 ku̱i̱ya̱, sandátaka tukui̱ na̱ egipcio na̱ ku̱a̱ʼa̱n kundoo xa̱a̱ síín síín ñuu; 14 ta taxi tukui̱ ná ndikó na̱ egipcio chí ñuʼú ña̱ Patrós ñuʼú nu̱ú ke̱ena, ta kán xa̱a̱na nduuna iin ñuu ña̱ va̱ása ndáyáʼvi. 15 Ña̱ xáʼndachíñu na̱ ñuu Egipto loʼoka kundayáʼviña nu̱ú ña̱ xáʼndachíñu inkaka na̱ ñuu, ta va̱ása kuchiñuña kaʼndaña chiñu nu̱ú inkaka na̱ ñuu. Loʼoní koona ta va̱ása kuchiñuna kaʼndachíñuna nu̱ú inkaka na̱ ñuu. 16 Na̱ ñuu Israel va̱ása kundaaka-inina na̱ ñuu Egipto, chi ndakaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna tá ndu̱kúna ña̱ chindeétáʼan na̱ ñuu Egipto xíʼinna. Ta na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú táta káʼnu Jehová”’”.
17 Tá ku̱i̱ya̱ 27 ña̱ yo̱o̱ nu̱ú ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú, ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 18 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia, chi̱ndaʼára na̱ soldadora ña̱ kanitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Tiro. Ku̱chálá ndiʼi xi̱nína ta ni̱ña̱ñi̱* so̱ko̱na. Soo ni miíra ni na̱ soldadora kǒo níndakiʼinna ya̱ʼvina xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱nitáʼanna xíʼin na̱ ñuu Tiro.
19 ”Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Koto, ndataxii̱ ñuʼú Egipto ndaʼa̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia. Ndakiʼinra ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmií ña̱yóʼo, ndakiʼinra ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiíña ta kindo̱ora xíʼin ña̱yóʼo. Ña̱yóʼo kúú ya̱ʼvi ña̱ ndakiʼin na̱ soldadora’.
20 ”‘Ndataxii̱ ñuu Egipto ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱nitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Tiro, xa̱ʼa̱ chiñu ña̱ ke̱ʼéna nu̱úi̱’, káchi táta káʼnu Jehová.
21 ”Ki̱vi̱ kán taxii̱ ndee̱ ndaʼa̱ na̱ ñuu Israel ta taxii̱ ña̱ ná ka̱ʼún xíʼinna, ta na̱kán kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”.
30 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona ta kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
“Ña̱yóʼo ka̱ʼa̱nndó tá xákundó: ‘Ndáʼviníyó saáchi xa̱a̱ va̱xi ki̱vi̱’.
3 Saáchi xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱, xa̱a̱ ku̱yatin ki̱vi̱ Jehová.
Ki̱vi̱ saá kooní vi̱kó ndáá, ta ña̱yóʼo kooña tiempo ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuu.
4 Xíʼin espada kaʼnína na̱ ñuu Egipto ta ndeéní yi̱ʼvína chí Etiopía tá ná kuvi na̱ ñuu Egipto,
tá ná ndakiʼinna ndiʼi ña̱ ku̱i̱ká ña̱ kúúmií na̱ ñuu yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼinna, ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo.
5 Ñuu Etiopía, Put, Lud xíʼin ndiʼika ñuu, ta saátu Cub xíʼin ndiʼika na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú na̱ ke̱ʼéna trato xíʼin,*
ndiʼi na̱yóʼo kuvina xíʼin espada”’.
6 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová:
‘Kuvi na̱ chíndeétáʼan xíʼin na̱ ñuu Egipto,
ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ xi̱kuumií na̱ ñuu Egipto ña̱ ni̱nuní xi̱kunina xíʼin’.
”‘Chí Migdol iinsaá nda̱a̱ chí Siene kuvina xíʼin espada, káchi táta káʼnu Jehová. 7 Kuvichí* ñuʼú yóʼo nu̱ú ndiʼika ñuʼú, ta ñuu ña̱ íyo nu̱úña kuvichíníka ña̱yóʼo nu̱ú inkaka ñuu. 8 Ta na̱yóʼo xa̱a̱na kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná chikai̱ ñuʼu̱ ñuu Egipto, ta saátu tá ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ chíndeétáʼan xíʼinña. 9 Ki̱vi̱ saá, xíʼin barco chindaʼíi̱ na̱ ku̱ʼu̱n xíʼin tu̱ʼun chí Etiopía, ta na̱ ñuu yóʼo ndeéní yi̱ʼvína chi na̱ ñuu yóʼo ndáaní-inina miína; ndeéní yi̱ʼví na̱ ñuu yóʼo tá ná ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Egipto, chi ña̱ kixaa̱ kúúva ki̱vi̱ yóʼo’.
10 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Kuniñúʼi̱ ta̱ rey Nabucodonosor* ta̱ ñuu Babilonia ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ku̱a̱ʼání na̱ ñuu Egipto. 11 Miíra xíʼin ndiʼika na̱ yiví na̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinra, na̱ ndi̱va̱ʼaní-ini nu̱ú inkaka na̱ ñuu, kixina ta sandíʼi-xa̱ʼa̱na ñuu yóʼo. Kuniñúʼuna espadana ña̱ kaʼnína na̱ ñuu Egipto, ta sakútúna nu̱ú ñuʼú xíʼin na̱ kaʼnína. 12 Sayíchi̱i̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n ti̱kui̱í tá yu̱ta Nilo ta sandákoi̱ ñuʼú yóʼo ndaʼa̱ na̱ ta̱a na̱ ndi̱va̱ʼa-ini. Kuniñúʼi̱ na̱ inka ñuu ña̱ ndasavichína ñuʼú yóʼo, ta kiʼinna ndiʼi ña̱ʼa ku̱ʼu̱n xíʼinna. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo’.
13 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ʼa ña̱ kininí ña̱ ndásakáʼnuna, saátu sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndióxi̱ ña̱ kǒo ndáyáʼvi ña̱ ndásakáʼnuna chí Nof.* Va̱ása kooka na̱ kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi chí ñuu Egipto, ta taxii̱ ña̱ ndeéní yi̱ʼvína chí ñuu Egipto. 14 Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ Patrós, chikai̱ ñuʼu̱ ñuu Zoan ta ndatii̱n ku̱a̱chi chí No.* 15 Na̱ʼi̱ ña̱ ndeéní sa̱íi̱ xíʼin ñuu Sin ñuu ña̱ kútu̱ní ndási nu̱ú ndóo na̱ chíndeétáʼan xíʼin ñuu Egipto, ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi na̱ ndóo chí No. 16 Chikai̱ ñuʼu̱ ñuu Egipto ta ndeéní yi̱ʼvína chí Sin. Tá kúúña káʼñu* ki̱ʼvina ñuu No ta kanitáʼanna xíʼin ñuu Nof. 17 Na̱ ta̱a na̱ válí na̱ ñuu On* xíʼin na̱ ñuu Pibéset kuvina xíʼin espada, ta tiinna na̱ ñuu yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼinna. 18 Kunaa chí Tehafnehés tá ná ka̱ʼnu̱i̱ yókó* tú ñuu Egipto. Ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ xi̱kuumiína, ndee̱ ña̱ ni̱nuní xi̱kunina xíʼin, kunaa ñuu yóʼo ta tiinna na̱ ñuu yóʼo ku̱ʼu̱n xíʼinna. 19 Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ñuu Egipto ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
20 Tá ki̱vi̱ u̱xa̱ ña̱ yo̱o̱ nu̱ú ña̱ ku̱i̱ya̱ 11, ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 21 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ni̱xa̱ʼnu̱i̱ ndaʼa̱ ta̱ faraón ta̱ kúú rey ña̱ ñuu Egipto; va̱ása ndachisúkuna* ti̱ko̱to̱ ndaʼa̱ra, ta ni va̱ása ndakatúnnaña ña̱ va̱ʼa koo ndee̱ña ña̱ tiinña iin espada”.
22 “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Yóʼo íyoi̱ contra ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto. Ka̱ʼnu̱i̱ ndaʼa̱ra ña̱ ndeé ta saátu ña̱ ni̱ta̱ʼnu̱, ta ndakava espada ndaʼa̱ra. 23 Tasaá taxii̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Egipto kundoona, ta xa̱a̱ síín síín ñuu náʼnu ku̱ʼu̱nna kundoona. 24 Taxii̱ ña̱ kooní ndee̱ ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta chikai̱ espadai̱ ndaʼa̱ra. Ta ka̱ʼnu̱i̱ ndaʼa̱ ta̱ faraón, ta ta̱yóʼo nda̱ʼyi̱ kóʼóra* nu̱ú ta̱ rey yóʼo* nda̱a̱ táki̱ʼva ndáʼyi̱ iin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ku̱nu̱mí kuvi. 25 Taxii̱ ña̱ kooní ndee̱ ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia, soo kutikaa ndaʼa̱ ta̱ faraón chi kuvitáña; ta na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná chikai̱ espadai̱ ndaʼa̱ ta̱ rey ñuu Babilonia ta kuniñúʼuraña ña̱ kanitáʼanra xíʼin na̱ ñuu Egipto. 26 Taxii̱ ña̱ xa̱a̱ síín síín ñuu ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Egipto kundoona ta xa̱a̱ síín síín ñuu náʼnu ku̱ʼu̱nna kundoona, ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
31 Tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ u̱ni̱ ña̱ ku̱i̱ya̱ 11, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón ta̱ rey ñuu Egipto ta saátu xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra:
‘¿Ndáana kivi chitáʼanna xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ káʼnuníún?
3 Yóʼó íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱ ñuu Asiria,
íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yitu̱n tú cedro tú íyo chí Líbano tú liviní ndaʼa̱,
íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yitu̱n tú táxi ku̱nda̱ti̱,* tú súkunní;
ta nda̱a̱ nu̱ú íyo vi̱kó, ni̱xa̱a̱ nu̱ún.
4 Ti̱kui̱í kúú tá sa̱kúaʼnuní yóʼó, ti̱kui̱í tá kúnúní ñúʼu kúú tá chi̱ndeétáʼan xíʼún ña̱ súkunní xa̱ʼnún.
Ni̱xi̱yo yu̱ta válí nu̱ú ni̱ndu̱ta̱ún;
ti̱kui̱í yóʼo kúú tá xi̱koso̱ ndiʼi yitu̱n tú ni̱xi̱yo chí yuku̱.
5 Ña̱kán kúú ña̱ súkunníka xa̱ʼnún nu̱ú inkaka yitu̱n tú íyo chí yuku̱.
Ku̱a̱ʼání ndu̱u ndaʼún ta nda̱kaa̱ ña̱yóʼo
xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í xi̱ñuʼu xa̱ʼún.
6 Ndiʼi saa tí ndáchí chí ndiví, ke̱ʼérí chi̱ʼyo̱rí ndaʼún,
ndiʼi kití yukú tí íyo chí yuku̱, ka̱ku se̱ʼerí ti̱xin ndaʼún,
ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xi̱ndoona ku̱nda̱ti̱ xa̱ʼún.
7 Liviní xi̱naʼún xa̱ʼa̱ ña̱ káʼnuníún ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ náni̱ní ni̱xi̱yo ndaʼún,
saáchi ti̱oʼún* nu̱uña nda̱a̱ nu̱ú xínu ti̱kui̱í tá ndeéní ku̱a̱ʼa̱n.
8 Nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú cedro tú íyo jardín Ndióxi̱, va̱ása níxa̱a̱nú kitáʼannú xíʼún.
Nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú enebro, va̱ása níxi̱yo ndaʼa̱nú nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ndaʼún.
Nda̱a̱ ni iin tu̱chíta̱,* va̱ása níkitáʼan ndaʼa̱nú xíʼin ndaʼún.
Nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú íyo jardín Ndióxi̱, va̱ása níkitáʼannú xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ liviníún.
9 Liviní ke̱ʼíi̱ yóʼó ta ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání ndaʼún,
ta ndiʼika yitu̱n tú ni̱xi̱yo chí Edén, jardín Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱, xi̱kuni̱nú koonú nda̱a̱ táki̱ʼva íyoún’.
10 ”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ súkunní ni̱xa̱a̱nú ku̱unú, ta nu̱únú ni̱xa̱a̱ña nda̱a̱ nu̱ú íyo vi̱kó, ta ni̱nuní xi̱kuninú xa̱ʼa̱ ña̱ súkunní ni̱xi̱yonú, 11 ndataxii̱nú ndaʼa̱ ta̱ ndakúní, ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ñuu. Taxira castigo ndaʼa̱nú ta yi̱ʼi̱ kundasíi̱ kunii̱nú xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼénú. 12 Ta na̱ inka ñuu, na̱ ndi̱va̱ʼaníka-ini nu̱ú inkaka na̱ ñuu, kaʼndananú ta sandákoonanú chí yuku̱; ndiʼi saá yoso̱ ko̱yo ndaʼa̱nú, ta ndaʼa̱nú ña̱ ni̱ta̱ʼnu̱ ko̱yoña iníí nu̱ú xínu ti̱kui̱í ñuu kán. Ndiʼi ñuu ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú, kuxíkáña nu̱ú ku̱nda̱ti̱ ndaʼa̱nú ta sandákooñanú. 13 Ndiʼi saa tí ndáchí chí ndiví, kundósorí ndaʼa̱nú ta ndiʼi kití yukú tí íyo chí yuku̱ kundoorí ndaʼa̱nú. 14 Ña̱yóʼo kuuña ña̱ va̱ʼa nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú íyo yatin nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í ná va̱ása kuaʼnu súkunnínú á ná va̱ása xa̱a̱ nu̱únú nda̱a̱ nu̱ú íyo vi̱kó, ta saátu nda̱a̱ ni iin yitu̱n tú va̱ʼaní kóso̱na ná va̱ása xa̱a̱nú súkunní koonú. Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva koo tú kuvi saá koo ndiʼi yitu̱n ta ndu̱xu̱nnú nda̱a̱ táki̱ʼva ndúxu̱n na̱ yiví’.
15 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ki̱vi̱ tá ná ndu̱xu̱n túyóʼo,* taxii̱ ná kuakuna xa̱ʼa̱nú. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndakasii̱ ti̱kui̱í tá kúnúní ñúʼu ta ndakasii̱ nu̱ú ndeéní xínu ti̱kui̱í. Taxii̱ ná kunaa chí yuku̱ Líbano xa̱ʼa̱ túyóʼo ta yi̱chi̱ ndiʼi yitu̱n tú íyo chí yuku̱. 16 Taxii̱ ná kisi na̱ ñuu tá ná kuniso̱ʼona ña̱ nduva túyóʼo tá ná sandúxu̱i̱nnú xíʼin ndiʼi na̱ ni̱xi̱ʼi̱. Ta ndiʼi yitu̱n tú íyo chí Edén mií tú va̱ʼaka ta saátu yitu̱n tú va̱ʼaka tú íyo chí Líbano, ndiʼi tú va̱ʼaní ni̱ko̱so̱na, ti̱xin ñuʼú sandíkona-ininú. 17 Nda̱a̱ táki̱ʼva koo tú kuvi saá kootu túyóʼo ta ndu̱xu̱nnú xíʼinnú nu̱ú ñúʼu na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada, saátu ndiʼi-xa̱ʼa̱ na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼinnú na̱ xi̱ndoo xíʼin na̱ inka ñuu’.
18 ”‘¿Ndáa yitu̱n tú íyo chí Edén kivi chitáʼanna xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ liviníún ta káʼnuníún? Soo kuvitu yóʼóva xíʼin yitu̱n tú íyo chí Edén. Kandúʼún ma̱ʼñú na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada. Ña̱yóʼo kúú ña̱ kundoʼo ta̱ faraón xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra’, káchi táta káʼnu Jehová”.
32 Tá ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ 12, ña̱ ku̱i̱ya̱ 12, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kata iin yaa ña̱ suchí-ini xa̱ʼa̱ ta̱ faraón, ta̱ rey ñuu Egipto ta ka̱ʼún xíʼinra:
‘Nu̱ú ndiʼi na̱ ñuu ni̱xi̱yoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ndikaʼa* yúta̱* tí ndakú,
soo sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na yóʼó.
Ni̱xi̱yoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo kití káʼnu tí ndíkaa̱ ti̱xin ti̱kui̱í; ndeéní xi̱kanda̱ún xi̱ndika̱ún ini yu̱ta,
xíʼin xa̱ʼún ña̱ xi̱kuumií nda̱ʼyi̱ xi̱ ixayaku̱a̱ún yu̱ta’.
3 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
‘Kuniñúʼi̱ ku̱a̱ʼání na̱ ñuu ña̱ sakánana ñunú* sa̱táún,
ta na̱yóʼo tavána yóʼó ta kañuuna* yóʼó xíʼin ñunúi̱ ña̱ tíin ti̱a̱ká.
4 Sandákoondaʼíi̱ yóʼó nu̱ú ñuʼú yi̱chí;
ta sakánai̱ yóʼó chí yuku̱.
Chindaʼíi̱ ndiʼi saa tí ndáchí chí ndiví ña̱ kundósorí sa̱táún
ta taxii̱ yóʼó kaxí ndiʼi kití yukú tí íyo nu̱ú ñuʼú.
5 Katai̱ ku̱ñún chí yuku̱
ta sakútúi̱ yoso̱ xíʼin ku̱ñún ña̱ ná kindo̱o.
6 Nda̱a̱ yuku̱ ndaxi* xíʼin ni̱ún chi ku̱a̱ʼáníña ku̱i̱ta̱;
kutú yu̱ta xíʼin ni̱ún’.
7 ‘Ta, tá ná ndiʼi-xa̱ʼún, ndakasii̱ ndiví xíʼin vi̱kó ta va̱ása taxikai̱ kutuu̱n tí ki̱mi.
Xíʼin vi̱kó ndakasii̱ ñu̱ʼu,*
ta va̱ása kutuu̱nka yo̱o̱.
8 Xa̱ʼa̱ yóʼó va̱ása taxikai̱ kutuu̱n ña̱ ndáye̱ʼe̱ chí ndiví
ta sakúnai̱ nu̱ú ñuʼún’, káchi táta káʼnu Jehová.
9 ‘Sandíʼi̱-ini ku̱a̱ʼání na̱ ñuu tá ná taxii̱ tiinna na̱ ñuún ta ku̱ʼu̱nna inka ñuu,
tá ná ku̱ʼu̱nna xíʼinna ñuu ña̱ va̱ása xíni̱ún.
10 Taxii̱ ña̱ ndeéní ná yi̱ʼví ku̱a̱ʼání ñuu,
ta, tá ná kuniñúʼi̱ espadai̱ nu̱úna, na̱ xáʼndachíñu nu̱úna yi̱ʼvínína.
Ndeéní kisina saáchi yi̱ʼvína kuvina,
ki̱vi̱ ña̱ ná ndiʼi-xa̱ʼún’.
11 Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová:
‘Ta̱ rey ñuu Babilonia kixira kanitáʼanra xíʼún.
12 Taxii̱ ña̱ ná kaʼní na̱ ndakúní na̱ xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi ku̱a̱ʼání na̱ kítáʼan xíʼún xíʼin espada, ndiʼi na̱yóʼo ndi̱va̱ʼaní-inina nu̱ú inkaka na̱ ñuu.
Sandíʼi-xa̱ʼa̱na ña̱ xi̱kutaa̱ní-ini na̱ ñuu Egipto xíʼin,
ta ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna.
13 Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi kití sa̱na̱na tí ndóo nu̱ú xínu ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í;
ta ni xa̱ʼa̱ kití ni xa̱ʼa̱ na̱ yiví va̱ása sakúyaku̱a̱ña ti̱kui̱í’.
14 ‘Tiempo saá, ndasandii̱ ti̱kui̱ína,
ya̱a̱ ya̱a̱ kunu yu̱tana ta kǒo ña̱ kasi nu̱úrá’,* káchi táta káʼnu Jehová.
15 ‘Tá ná ndasai̱ ñuu Egipto iin ñuʼú yi̱chí, iin ñuʼú ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱ú, iin ñuʼú ña̱ ta̱vána ndiʼi ña̱ʼa nu̱ú,
tá ná sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi na̱ ndóo nu̱úña,
na̱yóʼo kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová.
16 Iin yaa ña̱ suchí-ini kúú ña̱yóʼo ta ndiʼi na̱ yiví kataña;
ndiʼi ná ñaʼá ná inka ñuu katanáña.
Katanáña xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Egipto xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna’,
káchi táta káʼnu Jehová”.
17 Tasaá, tá ki̱vi̱ 15 ña̱ yo̱o̱ 12 ña̱ ku̱i̱ya̱ 12, ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 18 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kuaku xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu Egipto ta ka̱ʼún ña̱ inkáchi ndiʼi-xa̱ʼa̱na* xíʼin ndiʼi na̱ ñuu na̱ ndakúní, ndiʼi-xa̱ʼa̱na xíʼin ndiʼi na̱ ñuu na̱ ni̱xi̱ʼi̱.
19 ”‘¿Á livikaún nu̱ú inkana? Kúánuu ta kandúʼún* xíʼin na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱’.*
20 ”‘Na̱yóʼo kuvina xíʼin na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada. Xíʼin espada kanitáʼanna xíʼin na̱yóʼo;* kañuundóna ku̱ʼu̱n xíʼinndó xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna.
21 ”’Nda̱a̱ ti̱xin Ya̱vi̱* ka̱ʼa̱n na̱ ndakúní xíʼinra,* na̱ xíni̱ní kanitáʼan ta saátu ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ chíndeétáʼan xíʼinra. Nuuna ta kuvina nda̱a̱ táki̱ʼva xíʼi̱ na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada. 22 Kán ndíkaa̱ ñuu Asiria xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinña. Ta iníí síi̱n* nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱ rey,* ndu̱xu̱n na̱ ñuu Asiria, ndiʼi na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada. 23 Nda̱a̱ nu̱ú kúnú ini ya̱vi̱ ndu̱xu̱nna, ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada ndu̱xu̱nna yatin nu̱ú íyo ya̱vi̱ ña̱ ni̱ndu̱xu̱nna saáchi sa̱yíʼvína na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku.
24 ”’Kán ni̱ndu̱xu̱n ñuu Elam ta iníí síi̱nña ni̱ndu̱xu̱n na̱ kítáʼan xíʼinña, na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada. Ku̱kaʼan nu̱ú na̱ sa̱yíʼvína, na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku ta nu̱una nda̱a̱ nu̱ú kúnú. Inkáchi kukaʼan nu̱úna xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n ya̱vi̱ ta kundeé-inina xíʼinña. 25 I̱xatu̱ʼvana nu̱ú ndu̱xu̱n ñuu Elam xíʼin na̱ ñuu na̱ xa̱ʼnína ta saátu ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna, ni̱ndu̱xu̱nna iníí síi̱n na̱yóʼo. Ndiʼi na̱yóʼo, va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na ta xa̱ʼnínana xíʼin espada saáchi sa̱yíʼvína ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku. Inkáchi kukaʼan nu̱úna xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n ya̱vi̱ ta kundeé-inina xíʼinña. Ma̱ʼñú na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ni̱ndu̱xu̱nra.
26 ”’Kán ndíkaa̱ ta̱ Mesec xíʼin ta̱ Tubal ta saátu ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinna. Iníí síi̱n nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱yóʼo,* ni̱ndu̱xu̱n na̱kán. Ndiʼi na̱yóʼo, va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na ta xa̱ʼnínana xíʼin espada saáchi sa̱yíʼvína na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku. 27 ¿Á va̱ása kuvitu na̱yóʼo xíʼin na̱ ndakúní na̱ xíni̱ kanitáʼan na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, na̱ ni̱ndu̱xu̱n xíʼin ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna tá xi̱kanitáʼanna? Chí ti̱xin xi̱nína chindoona espadana* ta sa̱tá lekena kundóso ku̱a̱china, saáchi na̱ ta̱a yóʼo, sa̱yíʼvína na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku. 28 Soo sandíʼi-xa̱ʼa̱na yóʼó xíʼin na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, ta kuviún xíʼin na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada.
29 ”’Kán ndíkaa̱ ñuu Edom, xíʼin na̱ xáʼndachíñu nu̱úña ta saátu ndiʼi na̱ níʼi yichi̱ nu̱úña. Ni xi̱kuumiína ndee̱, chi̱ndoonana xíʼin na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada; kuvitu na̱yóʼo xíʼin na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ ta saátu xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n ya̱vi̱.
30 ”’Kán ñúʼutu ndiʼi na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi na̱ ni̱xi̱yo chí norte xíʼin ndiʼi na̱ sidonio na̱ sa̱kúkaʼanna nu̱ú, ta ku̱a̱ʼa̱nna ya̱vi̱ xíʼin na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ni ndeéní sa̱yíʼvína inkana xíʼin ndee̱na. Kuvitu na̱yóʼo xíʼin na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada, ta inkáchi kukaʼan nu̱úna xíʼin na̱ ku̱a̱ʼa̱n ya̱vi̱ ta kundeé-inina xíʼinña.
31 ”’Kuni ta̱ faraón ndiʼi na̱yóʼo ta ndi̱ko-inira xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ndiʼi na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra; xíʼin espada kaʼnína ta̱ faraón ta saátu ndiʼi na̱ soldadora’, káchi táta káʼnu Jehová.
32 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱yíʼvíra na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú nu̱ú ndóo na̱ táku, ta̱ faraón ta saátu ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra, kuvina xíʼin na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ xíʼin na̱ xa̱ʼnína xíʼin espada’, káchi táta káʼnu Jehová”.
33 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuún:
”‘Tá ná chindaʼíi̱ na̱ kanitáʼan xíʼin iin ñuu káʼnu, ta ndiʼi na̱ ndóo ñuu kán ndáka̱xinna iin ta̱a ña̱ kundaara ñuuna, 3 ta xítora na̱ va̱xi kanitáʼan xíʼin na̱ ñuu kán, tívira ndiki̱ ta nátúʼunra xíʼin na̱ yiví kán. 4 Tá iin na̱ ndóo ñuu kán xi̱niso̱ʼona ña̱ ti̱vira ndiki̱ soo va̱ása kándíxana ña̱yóʼo, ta kánitáʼanna xíʼinna ta xáʼnínana, miína kuumií ku̱a̱chi tá ná kuvina. 5 Xi̱niso̱ʼovana ña̱ ti̱vina ndiki̱ soo va̱ása níkandíxana ña̱yóʼo. Miína kuumií ku̱a̱chi tá ná kuvina. Tá níkandíxana tá ti̱vina ndiki̱, kutakuvana.
6 ”’Soo tá xi̱ni ta̱ ndáa ñuu yóʼo na̱ va̱xi kanitáʼan xíʼinña, ta kǒo tívira ndiki̱ ta va̱ása kúnda̱a̱-ini na̱ yiví ña̱ va̱xi na̱ kanitáʼan xíʼinna ta xáʼnína iin na̱yóʼo, kuvina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, soo ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ta̱ ndáa ñuu yóʼo xa̱ʼa̱ ni̱i̱na’.
7 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ta̱xii̱ chiñu ndaʼún ña̱ kundaún na̱ ñuu Israel; ta, tá ná kuniso̱ʼún tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼún, ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona. 8 Tá káʼi̱n xíʼin iin ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini: ‘Yóʼó ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini, kuvivaún’. Soo yóʼó va̱ása káʼún xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼora ta va̱ása káʼún xíʼinra ña̱ sandákoora ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéra, ta̱yóʼo kuvira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chira chi ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini kúúra, soo yóʼó kúú ta̱ ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin xa̱ʼa̱ ni̱i̱ra. 9 Soo tá káʼún xíʼin ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini ña̱ ná sandákoora yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nra soo kǒo xíínra sandákoora ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéra, kuvira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chira soo ka̱kuva miíún.
10 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Ndóʼó ni̱ka̱ʼa̱nndó ña̱yóʼo: “Ña̱ kininí ña̱ kéʼéndi̱ ta saátu ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindi̱, íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ ve̱e ña̱ ndísondi̱ ta sáxo̱ʼvi̱níña* ndi̱ʼi̱. Ña̱kán, ¿ndáa ki̱ʼva kutakundi̱?”’. 11 ‘“Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi táta káʼnu Jehová, va̱ása kúsi̱íví-inii̱ tá xíʼi̱ iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini soo kúsi̱í-inii̱ tá iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini kíxáʼana kéʼéna ña̱ va̱ʼa, chi tá kéʼéna ña̱yóʼo kutakuvana. Sandákoondó yichi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱a̱ʼa̱nndó, sandákoondóña. ¿Nda̱chunví xíniñúʼu kuvi ndóʼó na̱ ñuu Israel?”’.
12 ”Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuún: ‘Tá íxaso̱ʼo iin na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú, va̱ása ka̱kuna, soo ka̱kuva ta̱a ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini tá ná sandákoora ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéra. Ni va̱ása kivi kutaku na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú tá ná ki̱ʼvina ku̱a̱chi. 13 Tá káʼi̱n xíʼin na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú: “Kutakuvaún”. Soo kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa chi kándíxana ña̱ ka̱kuna xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ʼa, va̱ása ndakaʼíi̱n xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ nda̱kú ña̱ ke̱ʼéna, chi kuvina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna.
14 ”’Tá káʼi̱n xíʼin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini: “Kuvivaún”. Soo na̱yóʼo va̱ása kíʼvikana ku̱a̱chi ta kéʼéna ña̱ va̱ʼa ta saátu ña̱ nda̱kú, 15 sándandikóna ña̱ sa̱ndákoo naʼana* ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ níkána* nu̱úna ta sándandikóna ña̱ i̱xakúiʼnána, ta kéʼéna chiñu ña̱ xáʼndai̱ ña̱ taxi ña̱ kutakuna, ta kǒo kéʼékana ña̱ va̱ása va̱ʼa, kutakuvana. Va̱ása kuvina. 16 Va̱ása taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina, kutakuvana xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú’.
17 ”Na̱ ñuún káchina ‘Va̱ása nda̱kú íyo ña̱ kéʼé Jehová’, soo miívana kúú na̱ kéʼé ña̱ va̱ása nda̱kú.
18 ”Tá iin na̱ yiví sándakoona kéʼéna ña̱ nda̱kú ta kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa, kuvina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 19 Ta, tá iin na̱ ndi̱va̱ʼa-ini kǒo kéʼékana ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta kíxáʼana kéʼéna ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú, kutakuvana.
20 ”Soo ndóʼó káchindó: ‘Va̱ása nda̱kú íyo ña̱ kéʼé Jehová’. Yi̱ʼi̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼin ndóʼó na̱ ñuu Israel nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼéndó”.
21 Tasaá, tá ki̱vi̱ u̱ʼu̱n ña̱ yo̱o̱ u̱xu̱ ña̱ ku̱i̱ya̱ 12 ña̱ nda̱kiʼinna ndi̱ʼi̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, iin ta̱a ta̱ xi̱nu ta̱ ke̱e ñuu Jerusalén, ki̱xira nu̱úi̱ ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu”.
22 Ñuú tá kúma̱níka kixi ta̱ ta̱a yóʼo, nda̱kiʼii̱n ndee̱ Jehová ta ta̱xira ña̱ tuku kixáʼíi̱ ka̱ʼi̱n. Ta tá xi̱ta̱a̱n* tá ki̱xi ta̱ ta̱a yóʼo nu̱úi̱, xa̱a̱ va̱ʼava xi̱kaʼi̱n.
23 Tasaá, tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 24 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, na̱ ndóo nu̱ú ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱, káʼa̱nna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ñuu Israel: ‘Iinlá kuití xi̱kuu ta̱ Abrahán, soo kuenta miíra xi̱kuu ndiʼi ñuʼú yóʼo. Ta miíyó ku̱a̱ʼání kúúyó, ña̱kán kúú ña̱ nda̱kiʼinvayó ñuʼú yóʼo ta xa̱a̱ kuentayó ndu̱uña’.
25 ”Ña̱kán, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndóʼó xíxindó ku̱ñu ña̱ kúúmií ni̱i̱, ndáa-inindó ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnundó ta xáʼníkandó. Ña̱kán, ¿nda̱chun xíniñúʼu ndakiʼinndó ñuʼú yóʼo? 26 Ndóʼó, ndáa-inindó espada ña̱ kúúmiíndó ta ki̱xáʼandó kéʼéndó ña̱ kininí, ta ndiʼindó kísi̱ndó xíʼin ñá síʼi ñanitáʼanndó. Ña̱kán, ¿nda̱chun xíniñúʼu ndakiʼinndó ñuʼú yóʼo?”’.
27 ”Xíniñúʼu ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱ ña̱ kaʼnína na̱ ndóo ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ xíʼin espada; taxii̱ ná kaxí kití yukú na̱ ndóo chí yuku̱, ta na̱ ndóo veʼe ña̱ kútu̱ní ku̱vaʼa ta saátu na̱ ndóo ini kavá kuvina xíʼin kue̱ʼe̱. 28 Ndasai̱ ñuʼú yóʼo iin ñuʼú yi̱chí ta va̱ása koo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úña, sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndee̱ ña̱ xi̱kuumiína ña̱ ni̱nuní xi̱kunina xíʼin. Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa koo yuku̱ ña̱ íyo chí ñuu Israel, kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ ya̱ʼa nu̱ú ña̱yóʼo. 29 Ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ndasai̱ ñuʼú yóʼo iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱ú, xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna”’.
30 ”Soo na̱ ñuu yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, káʼa̱nna xa̱ʼún chí síi̱n nama̱ ta saátu chí yéʼé veʼena, ña̱yóʼo káʼa̱n-táʼanna: ‘Naʼandó ta ná kuniso̱ʼoyó ña̱ káʼa̱n Jehová’. 31 Ku̱a̱ʼánína ndatakana nu̱ún ta kundoona nu̱ún nda̱a̱ táki̱ʼva keʼé na̱ ñui̱; kuniso̱ʼona ña̱ ka̱ʼún soo va̱ása keʼénaña. Saáchi ni va̱ʼaní káʼa̱nna xa̱ʼún, su̱ví ña̱ nda̱a̱ví kúú ña̱ káʼa̱nna chi kúni̱nína kiʼinna xu̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sándaʼvina. 32 Nu̱ú na̱yóʼo íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin na̱ liviní xíta, na̱ va̱ʼaní sákaʼa arpa ta xítana iin yaa ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na xínitáʼanna, na̱yóʼo kuniso̱ʼona ña̱ ka̱ʼún soo va̱ása keʼénaña. 33 Ta, tá ná xi̱nu ña̱yóʼo saá kunda̱a̱-inina ña̱ ni̱xi̱yo iin ta̱ profeta xíʼinna, saáchi ña̱ xi̱nu kúúva ña̱yóʼo”.
34 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kundoʼo na̱ pastor na̱ ñuu Israel. Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndáʼviní ndóʼó na̱ pastor na̱ ñuu Israel, saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ kuxu miívandó ndíʼi-inindó. ¿Á su̱ví ndikachi* kúú tí xíniñúʼu taxindó kixáʼan?* 3 Ndóʼó xíxindó xa̱ʼan,* ndíxindó ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin ixí* tí ndikachi ta xáʼníndó mií kití tí nduʼú va̱ʼaka, soo va̱ása sákixáʼanndó tí ndikachi. 4 Va̱ása chíndeétáʼanndó xíʼin ndikachi tí ku̱vitá ta ni ta̱ʼán sandáʼandó ndikachi tí ndeéndóʼo, ni ta̱ʼán ndachisúkúndó* ti̱ko̱to̱ nu̱ú tu̱kue̱ʼe̱rí, ta̱ʼán ku̱ʼu̱nndó nandukúndó tí ku̱xíká ta ni ta̱ʼán ku̱ʼu̱nndó nandukúndó tí nda̱ñúʼu; nu̱úka ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo, ndeéní íxandi̱va̱ʼandó xíʼinrí ta sáxo̱ʼvi̱ndórí.* 5 Ña̱kán, xa̱a̱ síín síín nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nrí xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo na̱ ndáarí; ta xa̱ʼa̱ ña̱ síín síín nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nrí, xa̱xí kití yukú tíyóʼo. 6 Nda̱ñúʼu ndikachi sa̱na̱i̱ chí yuku̱ ta saátu chí nu̱ú íyo xi̱kí súkun; xa̱a̱ síín síín nu̱ú nda̱kiʼin ndikachi sa̱na̱i̱ ku̱a̱ʼa̱nrí nu̱ú ñuʼú yóʼo ta kǒo na̱ nínandukúrí ña̱ va̱ʼa ndandikórí.
7 ”’”Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ndóʼó na̱ pastor kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová: 8 ‘“Chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi táta káʼnu Jehová, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo na̱ ndáa ndikachi sa̱na̱i̱, ti̱innarí, xa̱xi ndiʼi kití tí íyo chí yuku̱rí, na̱ pastor na̱ ta̱xii̱ chiñu ndaʼa̱, va̱ása nínandukúna ndikachi sa̱na̱i̱, chi ni̱ndi̱ʼika-inina xa̱ʼa̱ ña̱ kuxu miína ta va̱ása níndi̱ʼi-inina xa̱ʼa̱ ña̱ sakíxáʼanna ndikachi sa̱na̱i̱”’, 9 ña̱kán, xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé ndóʼó na̱ pastor, kuniso̱ʼondó tu̱ʼun Jehová. 10 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Íyoi̱ contra xíʼin na̱ pastor; ndukúi̱ kuenta nu̱úna xa̱ʼa̱ ndikachi sa̱na̱i̱,* ta va̱ása taxii̱ ña̱ ná sakíxáʼankana* ndikachi sa̱na̱i̱, ta va̱ása ndi̱ʼika-ini na̱ pastor xa̱ʼa̱ ña̱ kuxu miína. Sakǎkui̱ ndikachi sa̱na̱i̱ ndaʼa̱na ta va̱ása kuxukanarí’”.
11 ”’Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼo íyoi̱, ta miíi̱ kúú ta̱ nandukú ndikachi sa̱na̱i̱ ta kundai̱rí. 12 Kundai̱ ndikachi sa̱na̱i̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱ pastor ta̱ nda̱ni̱ʼí iin ndikachi sa̱na̱ra tí nda̱ñúʼu ta táxira ña̱ xíxáʼanrí. Ndatavái̱rí nu̱ú xa̱a̱ síín síín ku̱a̱ʼa̱nrí tá ná koo vi̱kó ndáá. 13 Ndatavái̱rí ñuu válí nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nrí ta saátu ñuu náʼnu, ta ndaxikóniʼii̱rí chí ñuu nu̱ú xi̱ndoorí ta taxii̱ ña̱ kixáʼanrí chí yuku̱ ña̱ íyo chí Israel, kundoorí yatin nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í ta saátu yatin nu̱ú ndóo ku̱a̱ʼá na̱ yiví. 14 Yita* ña̱ va̱ʼaní taxii̱ kixáʼanrí, ta chí yuku̱ súkun ña̱ íyo chí Israel koo yita ña̱ kixáʼanrí. Ta nu̱ú yita ña̱ va̱ʼa kundoorí, mií yita ña̱ va̱ʼaní ña̱ íyo chí yuku̱ ñuu Israel kúú ña̱ kixáʼanrí”.
15 ”’“Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ taxi ña̱ kixáʼan ndikachi sa̱na̱i̱ ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ taxi nu̱ú ndakindee̱rí, káchi táta káʼnu Jehová. 16 Nandukúi̱ tí nda̱ñúʼu, ku̱ʼi̱n ndakiʼii̱n tí xa̱a̱ síín síín ku̱a̱ʼa̱n, ndachisúkundái̱ ti̱ko̱to̱ nu̱ú tu̱kue̱ʼe̱rí ta chindeétáʼi̱n xíʼin tí ku̱vitá. Soo sandíʼi-xa̱ʼíi̱ tí nduʼú xíʼin tí ndakú. Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinrí ta taxii̱ castigo ndaʼa̱rí”.
17 ”’Soo ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xa̱ʼa̱ ndóʼó ndikachi: “Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼin ndikachi sa̱na̱i̱, ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin ndikachi che̱e ta saátu xíʼin ti̱xúʼú* che̱e. 18 ¿Á va̱ása xáa̱va-inindó ña̱ xíxáʼanndó yita ña̱ va̱ʼaka? ¿Á saátu xíniñúʼu ku̱a̱ñi̱ndó* yita ña̱ kíndo̱o? Tá ná sandíʼindó koʼondó ti̱kui̱í tá ndii, ¿á saátu xíniñúʼu ixayaku̱a̱ʼandó ti̱kui̱í yóʼo xíʼin xa̱ʼa̱ndó? 19 Ta vitin, ¿á xíniñúʼu kixáʼan ndikachi sa̱na̱i̱ yita ña̱ ni̱xa̱ñi̱ndó ta koʼorí ti̱kui̱í tá i̱xayaku̱a̱ʼandó xíʼin xa̱ʼa̱ndó?”.
20 ”’Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xa̱ʼa̱rí: “Yóʼo íyoi̱, ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼin ndikachi nduʼú ta saátu xíʼin tí ndikachi leke, 21 saáchi ndóʼó na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi nduʼú, chi̱ndaʼándó ndikachi tí ndeéndóʼo ta xíkání chi̱ndaʼándó tíyóʼo. 22 Sakǎkui̱ ndikachi sa̱na̱i̱; va̱ása kaxíka kití tíyóʼo. Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin tí ndikachi yóʼo. 23 Taxii̱ ña̱ iin kuití pastor ná kundaarí, ta ta̱yóʼo kúú ta̱ David ta̱ káchíñu nu̱úi̱, ta̱yóʼo kúú ta̱ sakíxáʼanrí. Sakíxáʼanrarí ta kundaararí. 24 Ta yi̱ʼi̱ Jehová, koo Ndióxi̱ tíyóʼo; ta ta̱ David ta̱ káchíñu nu̱úi̱ kúú ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úrí. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo.
25 ”’”Keʼíi̱ iin trato xíʼinrí ña̱ viíní kundoorí, sandíʼi-xa̱ʼíi̱ kití yukú nu̱ú kundoorí, tasaá va̱ʼaní kundoo ndikachi sa̱na̱i̱ nu̱ú ñuʼú yi̱chí ta saátu va̱ʼaní ku̱su̱nrí chí yuku̱. 26 Taxii̱ bendición ndaʼa̱ tíyóʼo ta saátu xi̱kí ndakiʼinña bendición, ta taxii̱ ná kuun sa̱vi̱ mií tiempo ña̱ xíniñúʼu kuunrá. Nda̱a̱ táki̱ʼva kóyo sa̱vi̱ saá koo bendición ña̱ taxii̱. 27 Yitu̱n tú íyo chí yuku̱, taxinú ku̱i̱ʼi ta kuaʼnu ña̱ʼa nu̱ú ñuʼú, ta tíyóʼo va̱ʼaní kundoorí ñuu kán. Tasaá kunda̱a̱-inirí ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ka̱ʼnu̱i̱ yókórí* ta ndatavái̱rí ndaʼa̱ na̱ i̱xandúxa xíʼinrí ña̱ kachíñurí nu̱úna. 28 Va̱ása sakáku̱ʼunka na̱ inka ñuu tíyóʼo ta saátu va̱ása kaxíka kití yukú tíyóʼo, va̱ʼaní kundoorí ta va̱ása kooka na̱ sayíʼvirí.
29 ”’”Yi̱ʼi̱ taxi iin lugar ndaʼa̱rí ta kuxini̱na ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ koo nu̱úña; va̱ása kuvikarí so̱ko ñuu nu̱ú kundoorí ta na̱ inka ñuu va̱ása kundasíkana kuninarí. 30 ‘Tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová Ndióxi̱na, íyoi̱ xíʼinna, ta na̱ ñuu Israel kúúna na̱ ñui̱’, káchi táta káʼnu Jehová”’.
31 ”‘Ndóʼó na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi tí ndái̱, na̱ yivíva kúúndó ta yi̱ʼi̱ kúú Ndióxi̱ndó’, káchi táta káʼnu Jehová”.
35 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* koto chí yuku̱ Seír ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña. 3 Ka̱ʼa̱n xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼo íyoi̱ contra yóʼó yuku̱ Seír. Taxii̱ castigo ndaʼún ta ndasai̱ yóʼó iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo ña̱ʼa nu̱ú. 4 Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuu ña̱ íyo nu̱ún ta nduún iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo ña̱ʼa nu̱ú; ta kunda̱a̱-iniún ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 5 Saáchi ku̱a̱ʼání tiempo xi̱saa̱-iniún xi̱xiniún na̱ ñuu Israel ta tá ni̱ki̱ʼvina tu̱ndóʼo, nda̱taxiúnna ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíni miína ña̱ va̱ʼa kaʼnínana ta nda̱kiʼinna castigo xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna”’.
6 ”‘Xa̱ʼa̱ ña̱kán, chínaʼíi̱* xa̱ʼa̱ miíi̱ káchi táta káʼnu Jehová, ixatu̱ʼvai̱ yóʼó ña̱ kaʼnína miíún ta kuviún ta va̱ása kuchiñún ka̱kuún. Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱saa̱-iniún xi̱xiniún na̱ xa̱ʼníún, va̱ása kivi ka̱kuún. 7 Ndasai̱ yuku̱ Seír iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo ña̱ʼa nu̱ú ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ nda̱a̱ ndáaka na̱ ná ya̱ʼa nu̱úña. 8 Iníísaá yuku̱na kutúña xíʼin na̱ kuvi; na̱ kaʼnína xíʼin espada ko̱yona chí xi̱kí, chí yoso̱ ta saátu chí yu̱ta. 9 Nda̱sai̱ yóʼó iin ñuʼú ña̱ kǒo ña̱ʼa nu̱ú tasaá koún ndiʼi tiempo; va̱ása kundookana ñuún. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
10 ”Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼún ña̱yóʼo, ‘Kuenta yi̱ʼi̱ koo u̱vi̱ saá ñuu náʼnu yóʼo ta saátu u̱vi̱ saá país yóʼo ta ndakiʼinyóña’ ni kán ni̱xi̱yo yi̱ʼi̱ Jehová, 11 ‘xa̱ʼa̱ ña̱kán, chínaʼíi̱ xa̱ʼa̱ miíi̱, káchi táta káʼnu Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱sa̱ún xíʼinna ta ku̱ndasíún xi̱niúnna, saátu keʼíi̱ xíʼún; ta kunda̱a̱-inina xa̱ʼíi̱ tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼún. 12 Tasaá kunda̱a̱-iniún ña̱ xi̱niso̱ʼo yi̱ʼi̱ Jehová ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼún xa̱ʼa̱ yuku̱ ña̱ íyo chí Israel tá ni̱ka̱ʼún ña̱yóʼo “Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa koo nu̱úña ta nda̱taxinaña ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱yóña”. 13 Ni̱nuní xi̱kunindó tá ni̱ka̱ʼa̱nndó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼíi̱, ta ku̱a̱ʼání yichi̱ ni̱ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼandó xa̱ʼíi̱. Xi̱niso̱ʼovai̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndó’.
14 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Na̱ ndóo iníísaá nu̱ú ñuʼú, kusi̱í-inina tá ná ndasai̱ yóʼó iin ñuʼú yi̱chí ña̱ kǒo ña̱ʼa nu̱ú. 15 Ku̱si̱í-iniún tá ki̱ndoo mií ñuʼú na̱ ñuu Israel ña̱ kúú herenciana, ta saátu keʼíi̱ xíʼin miíún. Ndiʼi-xa̱ʼún ta kǒoka ña̱ʼa koo nu̱ún, yóʼó yuku̱ Seír, yóʼó ñuu Edom. Tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
36 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo yuku̱ ña̱ ñuu Israel chí nu̱únínu ta kachiún: ‘Yuku̱ ñuu Israel, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n Jehová. 2 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Na̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó káʼa̱nna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ndó: ‘Va̱ʼaní ku̱u. Saáchi nda̱a̱ xi̱kí súkun ña̱ íyo nda̱a̱ tá xi̱naʼá, kúúña kuentayó vitin’”’.
3 ”Ña̱kán ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña ta kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na ndóʼó ta iníí ke̱ena ka̱nitáʼanna xíʼinndó ta nda̱kiʼin na̱ inka ñuu ndóʼó ña̱ koondó kuentana, ta xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nka na̱ yiví tu̱ʼun síkí xa̱ʼa̱ndó, 4 xa̱ʼa̱ ña̱kán, yuku̱ ñuu Israel, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin yuku̱ ta saátu xi̱kí, xíʼin yu̱ta ta saátu yoso̱, xíʼin ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ta saátu ñuu ña̱ ki̱ndoo mií, nu̱ú ni̱ki̱ʼvi na̱ ñuu na̱ ni̱ka̱ku ta nda̱kiʼinna ña̱ʼa ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta nda̱sanaña ña̱ʼa ña̱ kúsi̱kindaana; 5 ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼinna: ‘Ña̱ sái̱ íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kundoʼo na̱ ni̱ka̱ku ti̱xin ndiʼi ñuu, ta saátu ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kundoʼo ndiʼi na̱ ndóo ñuu Edom, na̱ ndeéní kúsi̱í-ini ta ni̱nukaví kúni̱na ña̱ káʼa̱nna ña̱ kuenta miína kúú ñuʼíi̱, saáchi kúni̱na kindo̱ona xíʼin ñuʼú nu̱ú íyoní yita* ta va̱ása sandákoona nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úña’”’.
6 ”Ña̱kán, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo ñuʼú ña̱ íyo chí Israel, ta ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼin yuku̱ ta saátu xi̱kí, xíʼin yu̱ta ta saátu yoso̱: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Kotondó. Na̱ inka ñuu ku̱ndasína xi̱nina ndóʼó, xa̱ʼa̱ ña̱kán sa̱a̱níi̱ ta ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona”’.
7 ”Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ndániʼii̱ ndaʼíi̱ ta chínaʼíi̱* ña̱ kukaʼan nu̱ú na̱ inka ñuu. 8 Soo ndóʼó yuku̱ ñuu Israel, koo yitu̱n nu̱úndó, kóʼo̱ní koo ndaʼa̱nú ta taxinú ku̱i̱ʼi kaxí na̱ ñui̱ Israel saáchi xa̱a̱ ku̱nu̱mí ndikóna. 9 Saáchi yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼinndó, kiʼii̱n kuenta xíʼinndó ta chiʼina nu̱úndó. 10 Ku̱a̱ʼání ndasai̱ na̱ ñuu Israel, ndakundoona ndiʼi ñuu ta sandáʼana ndiʼi ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱. 11 Ku̱a̱ʼání ndasai̱na ta saátu ku̱a̱ʼání ndasai̱ kití sa̱na̱na; ku̱a̱ʼání xa̱a̱na nduuna. Kundoona nu̱úndó nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱ndoona tá ya̱chi̱, ku̱a̱ʼáníka ña̱ʼa koo nu̱úndó nu̱úka ña̱ ni̱xi̱yo nu̱úndó xi̱naʼá; tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó. 12 Taxii̱ ná kaka na̱ ñui̱ Israel nu̱úndó ta nduundó kuentana. Ndóʼó xa̱a̱ndó nduundó herenciana ta va̱ása kaʼníkandó se̱ʼena’”.
13 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼinndó “Kúún iin ñuʼú ña̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo ta xáʼníún se̱ʼe na̱ ñuu”’, 14 ‘xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása sandíʼi-xa̱ʼa̱kaún na̱ ñui̱, ta ni va̱ása kaʼníkaún se̱ʼe na̱ inka ñuu, káchi táta káʼnu Jehová. 15 Va̱ása taxikai̱ ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼa na̱ inka ñuu xa̱ʼún, ni va̱ása kusi̱kindaaka na̱ yiví yóʼó ta va̱ása taxikai̱ sandíʼi-xa̱ʼún na̱ ñuún’, káchi táta káʼnu Jehová”.
16 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 17 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, tá xi̱ndoo na̱ ñuu Israel nu̱ú ñuʼúna, i̱xayaku̱a̱naña xíʼin ña̱ xi̱keʼéna. Ña̱ xi̱keʼéna, táki̱ʼva íyo ña̱ kúyaku̱a̱ iin ñaʼá tá núu ni̱i̱ñá saá ni̱xi̱yoña nu̱úi̱. 18 Ña̱kán ni̱sa̱a̱níi̱ xíʼinna chi xa̱ʼnína ku̱a̱ʼánína nu̱ú ñuʼú ta i̱xayaku̱a̱na nu̱ú ñuʼú xíʼin ña̱ kini ña̱ xi̱ndasakáʼnuna. 19 Ña̱kán, xa̱a̱ síín síín ñuu ta̱xii̱ ná ku̱ʼu̱nna kundoona ta xa̱a̱ síín síín país kundoona. Nda̱tii̱n ku̱a̱chi xíʼinna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ke̱ʼéna. 20 Soo tá ni̱xa̱a̱na ñuu kán, na̱ yiví na̱ ndóo kán ni̱ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱, chi ka̱china: ‘Na̱yóʼo kúú na̱ ñuu Jehová soo ke̱ena nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xira ndaʼa̱na’. 21 Ña̱kán keʼíi̱ iin ña̱ʼa xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱, ña̱ kǒo ní ixato̱ʼó na̱ ñuu Israel ma̱ʼñú na̱ ñuu nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nna kundoona”.
22 “Ña̱kán, ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Su̱ví xa̱ʼa̱ ndóʼó na̱ ñuu Israel kúú ña̱ kéʼíi̱ña, chi xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱ kúú ña̱ kéʼíi̱ña, ki̱víi̱ ña̱ va̱ása ní ixato̱ʼóndó ma̱ʼñú na̱ ñuu nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nndó kundoondó”’. 23 ‘Ndasayi̱íi̱ ki̱víi̱ ña̱ ndáyáʼviní ña̱ va̱ása ní ixato̱ʼó na̱ inka ñuu, ña̱ va̱ása ní ixato̱ʼóndó ma̱ʼñú na̱ ñuu nu̱ú xi̱ndoondó; ta na̱ inka ñuu kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná kotona ña̱ nduyi̱íi̱, káchi táta káʼnu Jehová. 24 Ndatavái̱ ndóʼó ma̱ʼñú na̱ inka ñuu, sandátaka tukui̱ ndóʼó ta ku̱ʼi̱n xíʼinndó nu̱ú ñuʼúndó. 25 Chikai̱ ti̱kui̱í tá va̱ása yaku̱a̱ sa̱tándó ta ndundiindó;* ndasandii̱ ndóʼó ta va̱ása kookandó na̱ yaku̱a̱ ta sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ndiʼi ndióxi̱ndó ña̱ kini. 26 Taxii̱ iin níma̱ xa̱á ndaʼa̱ndó ta ndasaxa̱íi̱ ña̱ ndákanixi̱níndó. Tavái̱ níma̱ndó ña̱ téʼéní* táki̱ʼva téʼé yu̱u̱ ta taxii̱ iin níma̱ vitá ndaʼa̱ndó, ña̱ vitá nda̱a̱ táki̱ʼva vitá ku̱ñu.* 27 Taxii̱ espíritu santoi̱ ndaʼa̱ndó ta keʼéndó chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úndó, kundiku̱nndó ley ña̱ táxii̱ ta saxínundóña. 28 Tasaá kundoondó nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. Ndóʼó koondó na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koi̱ Ndióxi̱ndó’.
29 ”‘Chindeétáʼi̱n xíʼinndó ña̱ va̱ása keʼékandó ña̱ yaku̱a̱. Taxii̱ ná kuaʼnu ña̱ kuxundó ta ku̱a̱ʼání kooña ta va̱ása taxii̱ kuvindó so̱ko. 30 Taxii̱ ná kooní ku̱i̱ʼi ndaʼa̱ yitu̱n ta taxii̱ ná kuaʼnu ña̱ʼa nu̱ú ñuʼú tasaá va̱ása kuvikandó so̱ko ta va̱ása kukaʼanka nu̱úndó nu̱ú na̱ inka ñuu. 31 Tasaá ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ ni̱xi̱yondó ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéndó, ta kukini-inindó kunindó miíndó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéndó. 32 Soo kúni̱i̱ ná kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: su̱ví xa̱ʼa̱ ndóʼó kéʼíi̱ña, káchi táta káʼnu Jehová. Chi kúni̱i̱ ná kukaʼan nu̱úndó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ndóʼó na̱ ñuu Israel’.
33 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ki̱vi̱ ña̱ ná ndasandii̱ ndóʼó xa̱ʼa̱ ndiʼi ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó, taxii̱ ña̱ ndakundoondó ndiʼi ñuu ta sandáʼandó ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱. 34 Chiʼi tukundó nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ndo̱o-ndaʼa̱, ña̱ xi̱xito ndiʼi na̱ xi̱yaʼa kán. 35 Na̱ yiví kachina: “Ñuʼú ña̱ ni̱ndo̱o-ndaʼa̱, vitin íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo jardín ña̱ Edén, ta ndiʼi ñuu ña̱ ki̱ndoo mií ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱, xa̱a̱ ndóona nu̱úña ta kútu̱ní ndásiña”. 36 Ta na̱ ñuu na̱ ndóo yatin xíʼinndó kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová, nda̱sava̱ʼii̱ ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ta nda̱chiʼii̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ndo̱o-ndaʼa̱. Yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ke̱ʼéña’.
37 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Taxii̱ ná ndukú na̱ ñuu Israel ña̱yóʼo nu̱úi̱, ku̱a̱ʼání ndasai̱ na̱ ñuuna nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼání kúú ndikachi.* 38 Tasaá xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin tiʼvi na̱ yiví na̱ yi̱i̱, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi chí Jerusalén tá xíyo vikó: ndakutú na̱ yiví ini ñuu ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱; tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’”.
37 Nda̱kiʼii̱n espíritu santo Jehová, ta xíʼin ña̱yóʼo nda̱kiʼin Jehová yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n nda̱a̱ ma̱ʼñú yoso̱, ta iin chútú leke nu̱ú yoso̱ kán. 2 Sa̱yáʼara yi̱ʼi̱ ma̱ʼñú leke yóʼo ta xi̱nii̱ ña̱ ku̱a̱ʼáníña ndóo yoso̱ kán, ta yi̱chíníña. 3 Ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra yi̱ʼi̱: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ¿á kivi ndataku leke yóʼo?”. Tasaá nda̱kuii̱n yuʼúra: “Táta káʼnu Jehová, miíún kúú ta̱ xíni̱”. 4 Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo leke yóʼo ta kachiún: ‘Leke yi̱chí, kuniso̱ʼondó tu̱ʼun Jehová:
5 ”’Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová xíʼin leke yóʼo: “Taxii̱ ná ndakiʼinndó ta̱chíndó ña̱ va̱ʼa kutakundó. 6 Chindósoi̱ tu̱chu xíʼin ku̱ñu sa̱tándó, ta ndakasii̱ ndóʼó xíʼin ñii̱; taxii̱ ná ndakiʼinndó ta̱chíndó ña̱ va̱ʼa kutakundó tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”’”.
7 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n. Ta tá ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼoña xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ndeéní ki̱xáʼa káxan, ta ki̱xáʼa ndáku̱táʼan leke yóʼo. 8 Tasaá xi̱nii̱ ña̱ ki̱xáʼa kána tu̱chu xíʼin ku̱ñu sa̱táña, ta ki̱xáʼa ndásiña xíʼin ñii̱. Soo ta̱ʼán kutakuña.
9 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ keʼé ta̱chí. Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ keʼé ta̱chí, ta kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ta̱chí, ku̱mí saá ti̱tu̱n ñuʼú keún kixiún ta tiviún sa̱tá na̱ xa̱ʼnína yóʼo, ña̱ va̱ʼa ndatakuna”’”.
10 Tasaá ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo leke yóʼo ta ki̱xáʼaña ndákiʼinña ta̱chíña ta ki̱xáʼaña tákuña; nda̱kunditaña ta ku̱a̱ʼání xi̱kuuña.
11 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, leke na̱ ñuu Israel kúú ndiʼi ña̱yóʼo. Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xíkana káʼa̱nna: ‘Ni̱yi̱chi̱ lekeyó ta kǒoka ña̱ va̱ʼa ndátuyó, sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼana miíyó’. 12 Ña̱kán, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼona ta kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndakunái̱ ya̱vi̱ nu̱ú ni̱ndu̱xu̱nndó ta tavái̱ ndóʼó ini ya̱vi̱ nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ndóʼó na̱ ñuu miíi̱, ta kixindó xíʼi̱n nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel. 13 Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná ndakunái̱ ya̱vi̱ nu̱ú ni̱ndu̱xu̱nndó, ta saátu tá ná tavái̱ ndóʼó ini ya̱vi̱ nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ndóʼó na̱ ñuu miíi̱”’. 14 ‘Taxii̱ espíritu santo ndaʼa̱ndó ta ndatakundó, ndachindoi̱ ndóʼó nu̱ú ñuʼúndó. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña, ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ keʼéña’, káchi Jehová”.
15 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 16 “Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, kiʼin iin yitu̱n ta kaʼyiún ña̱yóʼo sa̱tánú: ‘Yitu̱n tú kúú kuenta ta̱ Judá xíʼin na̱ ñuu Israel na̱ kítáʼan xíʼinra’. Tándi̱ʼi, kiʼin inka yitu̱n ta kaʼyiún ña̱yóʼo sa̱tánú: ‘Yitu̱n tú kúú kuenta ta̱ José ta saátu ta̱ Efraín xíʼin ndiʼika na̱ ñuu Israel na̱ kítáʼan xíʼinra’. 17 Tasaá ndachitáʼúnnú, ña̱ va̱ʼa iin kuití koonú kundikaa̱nú ini ndaʼún. 18 Tá ná ka̱ʼa̱n na̱ ñuún ña̱yóʼo xíʼún ‘¿Á va̱ása ka̱ʼún xíʼinndi̱ ndáaña kúni̱ kachi ña̱yóʼo?’, 19 ña̱yóʼo ndakuiún yuʼúna ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Kiʼii̱n yitu̱n tú kúú kuenta ta̱ José tú ndíkaa̱ ndaʼa̱ ta̱ Efraín xíʼin na̱ ñuu Israel na̱ kítáʼan xíʼinra, ta ndachitáʼi̱nnú xíʼin yitu̱n ta̱ Judá. Iin kuití xa̱a̱nú koonú ta kundikaa̱nú ini ndaʼíi̱”’. 20 Yitu̱n tú ka̱ʼyiún sa̱tá xíniñúʼu kundikaa̱nú ini ndaʼún ña̱ va̱ʼa ná kuninanú.
21 ”Tasaá ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼinna: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ndatavái̱ na̱ se̱ʼe na̱ ñuu Israel ma̱ʼñú na̱ ñuu nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nna kundoona, iníí sandátakai̱na ta kixina xíʼi̱n nu̱ú ñuʼúna. 22 Iin kuití ñuu xa̱a̱na koona nu̱ú ñuʼú kán, iin kuití ñuu xa̱a̱na koona nu̱ú yuku̱ ñuu Israel, iin kuití koo ta̱ kaʼndachíñu nu̱ú ndiʼina; va̱ása kookana u̱vi̱ ñuu ta va̱ása ndata̱ʼvíkana, ta va̱ása kaʼndachíñuka u̱vi̱na nu̱úna. 23 Va̱ása kuyaku̱a̱kana xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna, ni va̱ása keʼékana ña̱ kini ta ni va̱ása ki̱ʼvikana ku̱a̱chi. Chindeétáʼi̱n xíʼinna ña̱ sandákoona ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna ta ndasandii̱na.* Koona na̱ ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koo Ndióxi̱na.
24 ”’”Ta̱ David ta̱ káchíñu nu̱úi̱ kúú ta̱ kaʼndachíñu nu̱úna, iin kuití koo pastorna. Kundiku̱nna ley ña̱ táxii̱ ta keʼéna chiñu ña̱ xáʼndai̱. 25 Kundoona nu̱ú ñuʼú ña̱ ta̱xii̱ ndaʼa̱ ta̱ Jacob ta̱ káchíñu nu̱úi̱, nu̱ú xi̱ndoo na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá. Kundoona nu̱úña ndiʼi tiempo, miína, na̱ se̱ʼena xíʼin na̱ se̱ʼeñánina; ta ta̱ David ta̱ káchíñu nu̱úi̱ kúú ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úna ndi’i tiempo.
26 ”’”Keʼíi̱ iin trato xíʼinna ña̱ vií kundoona; iin trato ña̱ koo ndiʼi tiempo. Taxii̱ nu̱ú kundoona ta ku̱a̱ʼání ndasai̱na, ta kanindichii̱ temploi̱ ma̱ʼñú nu̱ú kundoona ndiʼi tiempo. 27 Veʼi̱ kundichiña nu̱ú kundoona; yi̱ʼi̱ koo Ndióxi̱na ta na̱kán koona na̱ ñui̱. 28 Tá ndiʼi tiempo ná kundichi temploi̱ ma̱ʼñú nu̱ú ndóona, na̱ inka ñuu kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ Jehová kúú ta̱ ndásayi̱i̱ na̱ ñuu Israel”’”.
38 Tuku ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n ta ka̱chira: 2 “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* kanitáʼan xíʼin ta̱ Gog ta̱ ke̱e nu̱ú ñuʼú ña̱ Magog, ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ñuu Mesec xíʼin Tubal, ta ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼora. 3 Kachiún: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼo va̱xii̱ kanitáʼi̱n xíʼin yóʼó ta̱ kúú Gog, ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ñuu Mesec xíʼin Tubal. 4 Sandándikói̱ yóʼó ta taíi̱n ka̱a* yuʼún, tavái̱ yóʼó xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ kítáʼan xíʼún, na̱ yósó* kuáyi̱, ndiʼi na̱yóʼo ndíxina ti̱ko̱to̱ ña̱ va̱ʼaní náʼa̱, ku̱a̱ʼání kúúna ta níʼina escudo ña̱ náʼnu xíʼin ña̱ válí, ndiʼina níʼi espada. 5 Na̱ ñuu Persia, na̱ ñuu Etiopía xíʼin na̱ ñuu Put kítáʼanna xíʼinna, ndiʼi na̱yóʼo níʼina escudo válí ta níndoso casco xi̱nína; 6 ta̱ Gómer xíʼin ndiʼi na̱ soldadora; na̱ veʼe ta̱ Togarmá, na̱ ndóo chí norte nu̱ú xíkání, xíʼin ndiʼi na̱ soldadora. Ku̱a̱ʼání ñuu kítáʼan xíʼún.
7 ”’”Koo tu̱ʼvandó, miíún xíʼin ndiʼi na̱ soldado na̱ nda̱kutáʼan xíʼún, ta yóʼó kúú ta̱ kuniʼi yichi̱ nu̱úna.
8 ”’”Tá ná ya̱ʼa ku̱a̱ʼání ki̱vi̱, kanana yóʼó. Tá ná ya̱ʼa ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱, ki̱ʼviún iin ñuu ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱na xíʼin espada ta sa̱ndáʼanaña, ta na̱ ndóo ñuu yóʼo ke̱ena ti̱xin ku̱a̱ʼání ñuu ta ki̱xaa̱na ndóona yuku̱ ñuu Israel, ña̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼání tiempo ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱. Na̱ nda̱ndikó kúú na̱ yiví na̱ ndóo ñuu yóʼo, ke̱ena ti̱xin ku̱a̱ʼání ñuu ta va̱ʼaní ndóona yóʼo. 9 Táki̱ʼva ndeéní kúun sa̱vi̱ saá kixiún sa̱tána, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ndákasi vi̱kó sa̱tá ñuʼú saá ndakasiún sa̱tá ñuʼú yóʼo, saá keʼé miíún, saá keʼé na̱ soldadoún ta saátu keʼé ndiʼika na̱ ñuu na̱ kítáʼan xíʼún”’.
10 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ki̱vi̱ saá ndakani-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ta ndakanixi̱níún ndáa ki̱ʼva keʼúnña. 11 Kachiún: “Ki̱ʼvii̱ ñuu ña̱ va̱ása ndási, kanitáʼi̱n xíʼin na̱ va̱ʼaní ndóo, na̱ va̱ása ndíʼi̱-ini. Ndiʼi na̱yóʼo ndóona ñuu ña̱ va̱ása ndási, ña̱ kǒo nama̱ sa̱tá, ña̱ kǒo yéʼé ta kǒo ña̱ʼa* ña̱ chíndeétáʼan xíʼinña ña̱ kútu̱ kundasiña”. 12 Ndakiʼii̱n ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiína ku̱ʼu̱n xíʼi̱n, kanitáʼi̱n xíʼin na̱ ñuu na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱, kanitáʼi̱n xíʼin na̱ ñuu na̱ nda̱tavána ma̱ʼñú ku̱a̱ʼání ñuu, na̱ kúúmií ku̱a̱ʼání ña̱ kúiká xíʼin ña̱’a, na̱ ndóo ma̱ʼñú ñuʼú.
13 ”’Ñuu Saba* xíʼin ñuu Dedán, na̱ íxi̱íko* chí Tarsis xíʼin ndiʼi na̱ xíka nu̱ú ku̱a̱chi, ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo xíʼún: “¿Á ki̱ʼviún nu̱ú ñuʼú kán ta ndakiʼún ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kúúmiína ku̱ʼu̱n xíʼún? ¿Á sa̱ndátakaún na̱ soldadoún ña̱ va̱ʼa ndakiʼún plata xíʼin oro, ña̱ va̱ʼa ndakiʼún ña̱ kúiká ña̱ kúúmiína xíʼin ñuʼúna tasaá kindo̱ún xíʼin ndiʼi ña̱yóʼo?”’.
14 ”Ña̱kán, yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo ta̱ Gog: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ki̱vi̱ saá, tá va̱ʼaní ná kundoo na̱ ñui̱ Israel, ¿á va̱ása kunda̱a̱-iniún xa̱ʼa̱ña? 15 Nda̱a̱ chí norte chí nu̱ú íyoún keún kixiún, kixi ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xíʼún, ndiʼi na̱kán kosona* kuáyi̱ kixina, ku̱a̱ʼání koo na̱yóʼo. 16 Nda̱a̱ táki̱ʼva ndákasi vi̱kó sa̱tá ñuu, saá keʼún xíʼin na̱ ñui̱ Israel. Ki̱vi̱ so̱ndíʼi, kundakai̱ yóʼó Gog ña̱ kixiún kanitáʼún xíʼin na̱ ñui̱ tasaá kunda̱a̱-ini na̱ inka ñuu xa̱ʼíi̱ tá ná ndasayi̱íi̱ miíi̱ nu̱úna”’.
17 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘¿Á su̱ví yóʼó kúú ta̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ xíʼin na̱ profeta na̱ ñuu Israel na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá na̱ xi̱kachíñu nu̱úi̱? Ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼún ña̱ taxii̱ ña̱ kixiún kanitáʼún xíʼinna’.
18 ”‘Ki̱vi̱ ña̱ ná ki̱ʼvi ta̱ Gog nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel, sa̱a̱níi̱, káchi táta káʼnu Jehová. 19 Ña̱ sa̱íi̱ kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ñuʼu̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán ndeéní ka̱ʼi̱n; ta ki̱vi̱ saá ndeéní ta̱an chí nu̱ú ñuʼú Israel. 20 Xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱, ndeéní yi̱ʼví ti̱a̱ká tí ñúʼu ini mar, kití tí ndáchí, kití yukú, kití tí ñúu* mií nu̱ú ñuʼú ta saátu ndiʼi na̱ yiví na̱ íyo iníísaá nu̱ú ñuʼú. Nduva yuku̱, nduva yu̱u̱ náʼnu ta saátu nduva nama̱’.
21 ”‘Taxii̱ ná kanitáʼanna xíʼin ta̱ Gog chí yuku̱i̱, káchi táta káʼnu Jehová. Iin tá iinna kanitáʼanna xíʼin ñanitáʼanna. 22 Ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinra, chindaʼíi̱ kue̱ʼe̱ sa̱tá miíra ta saátu sa̱tá na̱ soldadora, ta kuvina. Ndeéní sakúi̱n sa̱vi̱, sakóyoi̱ ñíí,* sakóyoi̱ ñuʼu̱ xíʼin azufre* sa̱tára, sa̱tá na̱ soldadora ta saátu sa̱tá ndiʼi na̱ ñuu na̱ kítáʼan xíʼinra. 23 Saá ndasakáʼnui̱ miíi̱, ndasayi̱íi̱ miíi̱ ta taxii̱ ná kunda̱a̱-ini ku̱a̱ʼání na̱ ñuu xa̱ʼíi̱; tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová’.
39 ”Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼo ta̱ Gog: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Yóʼo va̱xii̱ kanitáʼi̱n xíʼin yóʼó ta̱ kúú Gog, ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ñuu Mesec xíʼin Tubal. 2 Sandándikói̱ yóʼó, kuniʼii̱ yichi̱ nu̱ún, tavái̱ yóʼó kixiún nda̱a̱ chí norte chí nu̱ú íyoún ta kixiún xíʼi̱n nda̱a̱ yuku̱ ñuu Israel. 3 Kanii̱ sa̱tá kuxu̱n* tú ndíkaa̱ ndaʼa̱ yitiún ta saátu kanii̱ sa̱tá flecha tú ñúʼu ndaʼa̱ kúaʼún ña̱ va̱ʼa ko̱yonú. 4 Kuviún ta ndakavaún chí yuku̱ Israel, miíún xíʼin na̱ soldadoún ta saátu ndiʼi na̱ ñuu na̱ kítáʼan xíʼún. Taxii̱ yóʼó kaxí ndiʼi nu̱ú saa ta saátu kití yukú kaxírí yóʼó”’.
5 ”‘Ndakavaún chí yuku̱, saáchi yi̱ʼi̱ kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nña’, káchi táta káʼnu Jehová.
6 ”‘Chindaʼíi̱ ñuʼu̱ ña̱ kaʼmiña ñuʼú ña̱ Magog ta saátu kaʼmiña na̱ va̱ʼaní ndóo chí isla, ta kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 7 Taxii̱ ná kunda̱a̱-ini na̱ ñui̱ Israel xa̱ʼa̱ ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱ ta va̱ása taxikai̱ ña̱ ixayaku̱a̱na ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱; tasaá kunda̱a̱-ini na̱ ñuu ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová, Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel, Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱’.
8 ”‘Xa̱a̱ ku̱yatin kuu ña̱yóʼo ta ña̱ xi̱nu kúúvaña, ña̱yóʼo kúú ki̱vi̱ ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱, káchi táta káʼnu Jehová. 9 Na̱ ndóo ñuu Israel keena ta ndakaʼmina ñuʼu̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼuna tá kánitáʼanna: escudo náʼnu xíʼin escudo válí, kuxu̱n xíʼin flecha, yitu̱n tú xíniñúʼuna tá xáʼa̱nna nu̱ú ku̱a̱chi xíʼin lanza. U̱xa̱ ku̱i̱ya̱ kuniñúʼuna ña̱yóʼo ña̱ ndakaʼmina ñuʼu̱. 10 Va̱ása nandukúna yitu̱n chí yuku̱, ni va̱ása ndakayana titu̱n, chi kuniñúʼuna ña̱ʼa yóʼo ña̱ ndakaʼmina ñuʼu̱’.
”‘Kindaana ña̱ʼa ndaʼa̱ na̱ ki̱ndaa ña̱ʼa ndaʼa̱na, ta ndakiʼinna ña̱ʼa na̱ nda̱kiʼin ña̱ʼa ndaʼa̱na’, káchi táta káʼnu Jehová.
11 ”‘Ki̱vi̱ saá taxii̱ nu̱ú ndu̱xu̱n ta̱ Gog chí Israel, chí yoso̱ nu̱ú yáʼa na̱ xáʼa̱n chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu* yuʼú tá mar, ta ña̱yóʼo kasiña yichi̱ nu̱ú na̱ ya̱ʼa kán. Kán sandúxu̱nna ta̱ Gog xíʼin ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra ta kunaníña yoso̱ Hamon-Gog.* 12 U̱xa̱ yo̱o̱ sandúxu̱n na̱ ñuu Israel na̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndasandiina* nu̱ú ñuʼú. 13 Ndiʼi na̱ ndóo ñuu kán sandúxu̱nna na̱yóʼo, tasaá kuxini̱ ku̱a̱ʼání na̱ yiví na̱yóʼo, ki̱vi̱ ña̱ ná ndasakáʼnui̱ miíi̱’, káchi táta káʼnu Jehová.
14 ”‘Ña̱ va̱ʼa ndundii ñuu yóʼo, ndaka̱xinna na̱ ta̱a na̱ ku̱ʼu̱n koto ni̱ʼi ña̱yóʼo ta sandúxu̱nna na̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú. U̱xa̱ yo̱o̱ nandukúna na̱yóʼo. 15 Tá ná kuni na̱ ta̱a na̱ nda̱kaxin na̱yóʼo iin leke na̱ yiví, chindúʼúna iin ña̱ʼa síi̱n* ña̱yóʼo, ña̱ na̱ʼa̱ ña̱ kánduʼúña.* Tasaá na̱ kúúmií chiñu ña̱ sandúxu̱nna ña̱yóʼo, sandúxu̱nnaña chí yoso̱ Hamon-Gog. 16 Kán kootu iin ñuu ña̱ naní Hamoná.* Ta na̱yóʼo kúú na̱ ndasandii ñuʼú’.
17 ”Ta yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ka̱ʼa̱n xíʼin ndiʼi nu̱ú saa ta saátu xíʼin ndiʼi nu̱ú kití yukú: “Ndatakandó ta kixindó. Ndatakandó sa̱tá ña̱ʼa ña̱ so̱kói̱,* ña̱ íxatu̱ʼvai̱ xa̱ʼa̱ndó, ña̱ so̱kói̱ chí yuku̱ Israel. Kaxíndó ku̱ñu ta koʼondó ni̱i̱. 18 Kaxíndó ku̱ñu na̱ ta̱a na̱ ndakúní ta koʼondó ni̱i̱ na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú, kaxíndó ku̱ñu ndikachi* che̱e, ku̱ñu ndikachi válí, ku̱ñu ti̱xúʼú* síʼi ta saátu ku̱ñu si̱ndi̱ki̱, ndiʼi kití tí nduʼú tí íyo chí Basán. 19 Kaxíndó xa̱ʼan* ña̱ íxatu̱ʼvai̱ ña̱ so̱kói̱ xa̱ʼa̱ndó nda̱a̱ ná xa̱a̱-inindó* ta koʼondó ni̱i̱ nda̱a̱ ná xi̱niindó”’.
20 ”‘Tá ná kuxundó nu̱ú mesai̱, xa̱a̱-inindó xíʼin kuáyi̱ tí taxii̱ kaxíndó, saátu taxii̱ na̱ káva carreta kaxíndó, na̱ ta̱a na̱ ndakúní ta saátu ndiʼika na̱ xíka nu̱ú ku̱a̱chi’, káchi táta káʼnu Jehová.
21 ”‘Na̱ʼi̱ ndee̱ ña̱ kúúmiíi̱ nu̱ú na̱ ñuu, ndiʼi na̱ ñuu kunina tá ná ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼinna ta kunina ndeíi̱ ña̱ na̱ʼi̱ nu̱úna. 22 Ta nani ki̱vi̱ saá, na̱ ñuu Israel kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱na. 23 Ta na̱ inka ñuu kunda̱a̱-inina ña̱ ku̱a̱chi mií na̱ ñuu Israel kúú ña̱ nda̱kiʼinnana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna inka ñuu, saáchi va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina xíʼi̱n. Ña̱kán chi̱se̱ʼíi̱ nu̱úi̱ nu̱úna ta nda̱taxii̱na ndaʼa̱ na̱ sáa̱-ini xíniñaʼá, ta xa̱ʼnína ndiʼina xíʼin espada. 24 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna ta saátu ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvina, saá ke̱ʼíi̱ xíʼinna ta chi̱se̱ʼíi̱ nu̱úi̱ nu̱úna’.
25 ”Ña̱kán, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Taxii̱ ná ndikó na̱ se̱ʼe ta̱ Jacob na̱ nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna ta kundáʼvi-inii̱ kunii̱ ndiʼi na̱ ñuu Israel; xíʼin ndiʼi ndeíi̱ ndakiʼii̱n tu̱ʼun ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱. 26 Tá xa̱a̱ ná ya̱ʼa ña̱ kukaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása nda̱kú níxi̱yo inina xíʼi̱n, va̱ʼaní kundoona nu̱ú ñuʼúna ta va̱ása kooka na̱ sayíʼvi miína. 27 Tá ná ndatavái̱na ti̱xin ñuu nu̱ú xi̱ndoona, tá ná ndatavái̱na nu̱ú ñuʼú na̱ sáa̱-ini xíni miína, saátu ndasayi̱íi̱ miíi̱ nu̱úna ta koto ku̱a̱ʼání na̱ ñuu ña̱yóʼo’.
28 ”‘Kunda̱a̱-inina ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱na tá ná ndatavái̱na ti̱xin ñuu nu̱ú nda̱kiʼinnana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, tá ná sandátaka tukui̱na nu̱ú ñuʼúna, ta saátu tá ná ndakiʼii̱n ndiʼina. 29 Va̱ása chise̱ʼékai̱ nu̱úi̱ nu̱úna, saáchi taxii̱ espíritu santo ndaʼa̱ na̱ ñuu Israel’, káchi táta káʼnu Jehová”.
40 Tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n 25 ku̱i̱ya̱ ña̱ nda̱kiʼinna ndi̱ʼi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ xíʼinna, tá ki̱vi̱ 10 ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa 14 ku̱i̱ya̱ ña̱ ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ ñuu yóʼo, mií ki̱vi̱ yóʼo nda̱kiʼii̱n espíritu santo Jehová ta níʼira yi̱ʼi̱ ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinra chí ñuu. 2 Ta ti̱xin visión ña̱ ta̱xi Ndióxi̱, níʼira yi̱ʼi̱ ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinra nu̱ú ñuʼú na̱ ñuu Israel ta chi̱núura yi̱ʼi̱ nu̱ú iin yuku̱ ña̱ súkunní, ta chí táʼví sur ni̱xi̱yo iin ña̱ xi̱naʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin ñuu.
3 Tá ni̱xa̱i̱ kán xi̱nii̱ iin ta̱a ta̱ ndáye̱ʼe̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ cobre. Níʼira iin yoʼo̱ ña̱ lino ta saátu iin tu̱yo̱ó* tú távára ki̱ʼva xíʼin,* ta níndichira chí yéʼé. 4 Ta ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ ta̱a kán xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* vií va̱ʼa kotoún ta viíní kuniso̱ʼún ña̱ sanáʼi̱ yóʼó chi xa̱ʼa̱ ña̱kán ki̱xaún xíʼi̱n yóʼo. Natúʼun xíʼin na̱ ñuu Israel xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kuniún”.
5 Xi̱nii̱ iin nama̱ ña̱ ndákasi iníí sa̱tá templo. Ta̱ ta̱a yóʼo níʼira iin tu̱yo̱ó tú xíniñúʼura távára ki̱ʼva, tú káni̱ ki̱ʼva u̱ni̱ metro.* Ki̱xáʼara távára ki̱ʼva nama̱, ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ña ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro súkunña.
6 Tasaá ku̱yatinra yéʼé ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu* ta nda̱ara kuato̱ ña̱ íyo kán. Ki̱xáʼara kíʼinra ki̱ʼva xa̱ʼa̱ yéʼé kán ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta saátu inka xa̱ʼa̱ yéʼé kán ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 7 Iin tá iin cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa templo kán, ki̱ʼva u̱ni̱ metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. Ta cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa kán, ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava* xíká ni̱xi̱yoña nu̱ú táʼanña. Ta xa̱ʼa̱ yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo yatin nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ va̱ʼa ya̱ʼana chí ini, ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña.
8 Ta̱yóʼo ta̱vára ki̱ʼva yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 9 Tasaá ta̱vára ki̱ʼva yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina: ki̱ʼva ku̱mí metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña; ta̱vára ki̱ʼva poste tú ndíta síi̱n* yéʼé: ki̱ʼva iin metro* ndíka̱nú. Yéʼé yóʼo xi̱xitondaaña chí ini.
10 Ni̱xi̱yo u̱ni̱ cuarto iin tá iin síi̱n yéʼé ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu. Inkáchi ni̱xi̱yo ki̱ʼva u̱ni̱ saáña, ta inkáchitu ni̱xi̱yo ki̱ʼva poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé kán.
11 Tasaá ta̱vára ki̱ʼva ña̱ ndíka̱ yéʼé kán: ki̱ʼva u̱ʼu̱n metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña; ta ki̱ʼva i̱ñu̱ metro sava* káni̱ña.
12 Ta nama̱ válí ña̱ ni̱xi̱yo nu̱ú cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa, ki̱ʼva 52 centímetro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. Cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa ña̱ ni̱xi̱yo iin tá iin síi̱n yéʼé yóʼo, ki̱ʼva u̱ni̱ metro* ndíka̱ ni̱xi̱yo iin tá iinña.
13 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva ña̱ súkun veʼe nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa, ta ki̱xáʼara távára ki̱ʼva si̱kí iinña iinsaá nda̱a̱ si̱kí inkaña: ki̱ʼva 13 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña; yéʼé yóʼo xi̱xitondaaña nu̱ú táʼanña. 14 Tasaá ki̱xáʼara távára ki̱ʼva poste tú ndíta síi̱n templo, ki̱ʼva 31 metro* súkun ni̱xi̱yonú. Ta saátu ta̱vára ki̱ʼva poste tú ndíta síi̱n yéʼé, ta poste yóʼo ni̱xi̱yonú iníí sa̱tá patio. 15 Ki̱xáʼara távára ki̱ʼva chí nu̱ú kíxáʼa yéʼé yóʼo iinsaá nda̱a̱ chí yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, ta ki̱ʼva 26 metro* xi̱kuuña.
16 Ta chí ini yéʼé yóʼo chí nu̱ú ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa ta saátu sa̱tá poste tú xi̱ndita síi̱n cuarto kán, ni̱xi̱yo ventana, chí ini ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta chí ke̱ʼe* xi̱nduválíña. Ta yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ xi̱xitondaa chí ini, ni̱xi̱yo ventana iin tá iinña, ta na̱na tú ñu̱u̱ sa̱tá poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé yóʼo.
17 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí patio ña̱ íyo chí sa̱tá, ta xi̱nii̱ ña̱ íyo cuarto nu̱ú xi̱xixina ta iníí patio yóʼo xi̱ndikaa̱ piso. Nu̱ú piso yóʼo xi̱ndita 30 cuarto nu̱ú xi̱xixina. 18 Ni̱xi̱yo piso síi̱n yéʼé yóʼo, táki̱ʼva ndíka̱ ni̱xi̱yo yéʼé yóʼo saá ndíka̱ ni̱xi̱yo piso yóʼo; ña̱yóʼo kúú piso ña̱ ni̱xi̱yo chí ni̱nu̱.
19 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva patio ña̱ íyo chí ini, ki̱xáʼara távára ki̱ʼva yéʼé ña̱ íyo chí ke̱ʼe iinsaá nda̱a̱ yuʼú yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí ini. Ta ki̱ʼva 52 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta saátu chí táʼví norte.
20 Patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ke̱ʼe ni̱xi̱yo iin yéʼé ña̱ xi̱xitondaa chí táʼví norte, ta ta̱vára ki̱ʼva ña̱ káni̱ña xíʼin ña̱ ndíka̱ña. 21 Ni̱xi̱yo u̱ni̱ cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa iin tá iin síi̱n yéʼé. Poste tú xi̱ndita síi̱nña ta saátu yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin yéʼé ña̱ nu̱ú, ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 13 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 22 Ventana ña̱ xi̱kuumií ña̱yóʼo, yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ta saátu tú ñu̱u̱ tú na̱na sa̱táña, iin ki̱ʼva ni̱xi̱yo ña̱yóʼo xíʼin ki̱ʼva ña̱ xi̱kuumií yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu. Ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, xi̱ndaana u̱xa̱ kuato̱.
23 Nu̱ú patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, ni̱xi̱yo yéʼé ña̱ xi̱xitondaa chí yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví norte, ta ni̱xi̱yo inka yéʼé ña̱ xi̱xitondaa chí yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu. Ta̱vára ki̱ʼva nda̱saa xíká kíndo̱o iin yéʼé nu̱ú inka yéʼé, ta ki̱ʼva 52 metro xíká ni̱xi̱yoña nu̱ú táʼanña.
24 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí táʼví sur ta kán xi̱nii̱ iin yéʼé. Ta̱vára ki̱ʼva poste tú xi̱ndita síi̱nña xíʼin yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, ta inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yo ña̱yóʼo xíʼin inkakaña. 25 Ni̱xi̱yo ventana síi̱n yéʼé yóʼo ta saátu chí yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, iin ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin ña̱ inkaka. Yéʼé yóʼo ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña, ta ki̱ʼva 13 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 26 Ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé yóʼo xi̱ndaana u̱xa̱ kuato̱, ta poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, na̱na tú ñu̱u̱ sa̱táña, iinnú iin tá iin táʼví.
27 Chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, ni̱xi̱yo iin yéʼé ña̱ xi̱xitondaa chí sur, ta̱vára ki̱ʼva nda̱saa xíká kíndo̱o iin yéʼé nu̱ú inka yéʼé: ta ki̱ʼva 52 metro xíká ni̱xi̱yoña nu̱ú táʼanña. 28 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé ña̱ íyo chí sur ta ni̱ki̱ʼvindi̱ patio ña̱ íyo chí ini, ta ta̱vára ki̱ʼva yéʼé yóʼo, ta inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin inkaka yéʼé. 29 Cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa, poste tú xi̱ndita síi̱nña ta saátu yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin inkakaña. Ni̱xi̱yo ventana chí síi̱nña ta saátu chí yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina. Yéʼé yóʼo ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 13 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 30 Ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼá nu̱ú xi̱kiʼvina; ki̱ʼva 13 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 31 Yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ xi̱xitondaa patio ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá, na̱na tú ñu̱u̱ sa̱tá poste tú xi̱ndita kán; ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé kán xi̱ndaana u̱na̱ kuato̱.
32 Ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí patio ña̱ íyo chí ini chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ta ta̱vára ki̱ʼva yéʼé: inkáchi ki̱ʼva xi̱kuumií ña̱yóʼo xíʼin inkaka yéʼé. 33 Cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa, poste tú xi̱ndita síi̱nña ta saátu yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin inkakaña, ni̱xi̱yo ventana chí síi̱nña ta saátu chí yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina. Yéʼé kán, ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 13 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 34 Yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ xi̱xitondaa patio ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá, na̱na tú ñu̱u̱ sa̱tá u̱vi̱ saá poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé kán; ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé kán, xi̱ndaana u̱na̱ kuato̱.
35 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví norte ta ta̱vára ki̱ʼvaña: ta inkáchi ki̱ʼva xi̱kuumiíña xíʼin inkakaña. 36 Cuarto nu̱ú xi̱ndoo na̱ xi̱ndaa, poste tú xi̱ndita síi̱nña ta saátu yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña xíʼin inkakaña, ni̱xi̱yo ventana chí síi̱nña. Yéʼé yóʼo, ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 13 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 37 Poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé yóʼo, xi̱xitonú chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá, na̱na tú ñu̱u̱ sa̱tá u̱vi̱ saá poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé kán; ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé kán xi̱ndaana u̱na̱ kuato̱.
38 Yatin síi̱n poste yéʼé kán ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱xixina ta ni̱xi̱yo iin yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ini cuarto yóʼo; ta yóʼo xi̱ndakatana kití tí xi̱xaʼmina* tí xi̱sokóna nu̱ú Ndióxi̱.*
39 Ni̱xi̱yo u̱vi̱ mesa iin tá iin síi̱n yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina; nu̱ú mesa yóʼo xi̱xaʼnína kití tí xi̱xaʼmina tí xi̱sokóna nu̱ú Ndióxi̱, kití tí xi̱sokóna xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ta saátu kití tí xi̱sokóna xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa. 40 Yatin yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví norte xi̱ndita u̱vi̱ mesa. Ta saátu chí inka táʼví yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina xi̱ndita u̱vi̱ mesa. 41 Ta iin tá iin síi̱n yéʼé kán xi̱ndita ku̱mí mesa, u̱na̱ mesa xi̱kuu ndiʼinú, ta nu̱ú túyóʼo xi̱xaʼnína kití tí xi̱sokóna. 42 Ku̱mí saá mesa tú xi̱xiniñúʼuna ña̱ kaʼnína kití tí xi̱xaʼmina, ku̱vaʼanú xíʼin yu̱u̱ ña̱ tu̱xína. Ki̱ʼva 77 centímetro* káni̱ ni̱xi̱yonú, ki̱ʼva 77 centímetro ndíka̱ ni̱xi̱yonú ta ki̱ʼva 52 centímetro súkun ni̱xi̱yonú. Nu̱ú túyóʼo xi̱chindósona ña̱ʼa ña̱ xi̱xiniñúʼuna tá xi̱xaʼnína kití tí xi̱xaʼmina ta saátu tí xi̱sokóna. 43 Saátu ni̱xi̱yo nu̱ú xi̱ndóso ña̱ʼa kándíka nama̱ kán, ki̱ʼva 7 centímetro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. Ta nu̱ú mesa tú ni̱xi̱yo kán xi̱chindósona ku̱ñu kití tí xi̱sokóna.
44 Ta sa̱tá yéʼé tú ni̱xi̱yo chí ini, ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱xixi na̱ xi̱xita; cuarto yóʼo xi̱nditaña chí cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, yatin yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví norte ta xi̱xitondaaña chí táʼví sur. Yatin yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ni̱xi̱yo inka cuarto nu̱ú xi̱xixina ta ña̱yóʼo xi̱xitondaaña chí táʼví norte.
45 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Cuarto nu̱ú xíxina ña̱ xítondaa chí sur, kuenta na̱ su̱tu̱ na̱ kíʼin kuenta xíʼin chiñu ti̱xin templo kúúña. 46 Ta cuarto nu̱ú xíxina ña̱ íyo chí táʼví norte, kuenta na̱ su̱tu̱ na̱ kíʼin kuenta xíʼin chiñu ña̱ kéʼéna nu̱ú altar kúúña. Na̱yóʼo kúú na̱ se̱ʼe ta̱ Sadoc; na̱yóʼo kúú na̱ levita na̱ kúúmií chiñu ña̱ kuyatinna nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱úra”.
47 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva patio ña̱ íyo chí ini. Ña̱ cuadrado xi̱kuuña; ki̱ʼva 52 metro káni̱ña ta ki̱ʼva 52 metro ndíka̱ña. Ña̱ altar xi̱ndichiña chí nu̱ú templo.
48 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé templo ta ta̱vára ki̱ʼva poste tú xi̱ndita síi̱n yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava ndíka̱nú ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava kúkunnú.* Iin táʼví yéʼé kán ki̱ʼva iin metro sava* ndíka̱ña ta inka táʼvíña ki̱ʼva iin metro sava ndíka̱ña.
49 Ki̱ʼva 10 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yo yéʼéña ta ki̱ʼva 5 metro sava* káni̱ña. Ta ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱ yiví yéʼé kán xi̱ndaana kuato̱. Ni̱xi̱yo nama̱ síi̱n poste tú xi̱ndita yéʼé kán, iinña iin táʼví ta inkaña inka táʼví.
41 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n lugar Ña̱ yi̱i̱* ta ta̱vára ki̱ʼva poste tú ndíta síi̱nña;* iin táʼví, ki̱ʼva u̱ni̱ metro* ndíka̱nú ta inka táʼví, ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱nú. 2 Ki̱ʼva u̱ʼu̱n metro* ndíka̱ yéʼéña ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava* ndíka̱ nama̱ ña̱ ni̱xi̱yo síi̱nña ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava ndíka̱ ni̱xi̱yoña chí inka táʼví. Tasaá ta̱vára ki̱ʼva ña̱ káni̱ lugar Ña̱ yi̱i̱: ki̱ʼva 21 metro* káni̱ña ta ki̱ʼva 10 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña.
3 Tándi̱ʼi, ni̱ki̱ʼvira* ta ta̱vára ki̱ʼva nama̱ ña̱ íyo síi̱n yéʼéña: ki̱ʼva iin metro* kúkunña* ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro ndíka̱ ni̱xi̱yo yéʼéña. Ta ki̱ʼva u̱ni̱ metro sava* ndíka̱ ni̱xi̱yo nama̱ ña̱ ni̱xi̱yo síi̱nña. 4 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá lugar Ña̱ yi̱i̱: ki̱ʼva 10 metro káni̱ña ta ki̱ʼva 10 metro ndíka̱ña. Ta ka̱chira xíʼi̱n: “Ña̱yóʼo kúú lugar Ña̱ yi̱i̱ní”.
5 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva kándíka templo kán: ki̱ʼva u̱ni̱ metro kúkunña. Ta cuarto ña̱ ni̱xi̱yo iníí síi̱n templo kán, ki̱ʼva u̱vi̱ metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 6 Cuarto ña̱ ni̱xi̱yo síi̱n templo yóʼo, ña̱ u̱ni̱ piso xi̱kuuña, iin cuarto xi̱núuña si̱kí inkaña ta 30 cuarto ni̱xi̱yo iin tá iin piso. Kándíka nama̱ templo kán ni̱xi̱yo yitu̱n nu̱ú xi̱ndóso viga tú xi̱tiin si̱kí cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí síi̱nña, tasaá tú viga kán va̱ása níxi̱kiʼvinú kándíka nama̱ templo. 7 U̱vi̱ saá táʼví templo yóʼo ni̱xi̱yo escalera tú xi̱kava̱ndaa, táñu ni̱xi̱yo xa̱ʼa̱nú ta xi̱ndundíka̱ chí xi̱nínú. Tá xi̱yaʼa escalera yóʼo iin tá iin piso, xi̱ndundíka̱nú ku̱a̱ʼa̱nnú, xi̱kixáʼanú chí piso ña̱ nu̱ú, xi̱yaʼanú piso ña̱ ma̱ʼñú tasaá xi̱xaa̱nú nda̱a̱ piso ña̱ so̱ndíʼi.
8 Xi̱nii̱ ña̱ xi̱ndikaa̱ iin plataforma ña̱ súkun iníí xa̱ʼa̱ templo kán, ta xa̱ʼa̱ cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí síi̱n, ki̱ʼva u̱ni̱ metro súkunña. 9 Ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava ndíka̱ nama̱ ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí síi̱n templo. Ta iníí sa̱tá cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí síi̱n templo ni̱xi̱yo iin ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yichi̱ loʼo.
10 Nu̱ú xi̱ndichi templo ta saátu nu̱ú xi̱ndita cuarto nu̱ú xi̱xixina, xi̱nuná ma̱ʼñú ta ki̱ʼva 10 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 11 Chí táʼví norte ni̱xi̱yo iin yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ini cuarto ña̱ ni̱xi̱yo síi̱n templo, ta ni̱xi̱yo inkaña chí táʼví sur. Yéʼé yóʼo ni̱xi̱yoña chí nu̱ú ni̱xi̱yo iin ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yichi̱ loʼo, ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava ndíka̱ ni̱xi̱yoña.
12 Ta veʼe ña̱ xi̱ndichi chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu* ña̱ xi̱xitondaa chí nu̱ú ni̱xi̱yo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yichi̱ loʼo, ki̱ʼva 36 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 46 metro sava* káni̱ ni̱xi̱yoña; ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro sava kúkun ni̱xi̱yo nama̱ veʼe yóʼo.
13 Ta̱vára ki̱ʼva templo ta ki̱ʼva 52 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña. Veʼe yóʼo,* nama̱ña iinsaá nda̱a̱ nu̱ú ni̱xi̱yo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yichi̱ loʼo, ki̱ʼva 52 metro káni̱ ni̱xi̱yoña. 14 Ta ki̱ʼva 52 metro ndíka̱ ni̱xi̱yo nu̱ú templo iinsaá nda̱a̱ nu̱ú ni̱xi̱yo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yichi̱ loʼo, ña̱ xi̱xitondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu.
15 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva ña̱ káni̱ chí sa̱tá veʼe yóʼo* ta saátu corredor ña̱ ni̱xi̱yo síi̱nña, ta ki̱ʼva 52 metro káni̱ ni̱xi̱yoña.
Ta̱vátura ki̱ʼva lugar Ña̱ yi̱i̱ ta saátu Ña̱ yi̱i̱ní, saátu yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ña̱ ni̱xi̱yo chí patio, 16 ta̱vátura ki̱ʼva xa̱ʼa̱ yéʼé yóʼo ta saátu ventana veʼe yóʼo, chí ini ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta chí ke̱ʼe* xi̱nduválíña, ni̱xi̱yo corredor u̱ni̱ saá táʼví kán. Kándíka veʼe kán xi̱núndaa tabla, xi̱kixáʼanú chí xa̱ʼa̱ yéʼé ta xi̱xaa̱nú nda̱a̱ ventana ta xi̱núndaatunú sa̱tá ventana. 17 Ta̱vára ki̱ʼva si̱kí yéʼé ta saátu ta̱vára ki̱ʼva ini templo xíʼin sa̱táña ta saátu iníí kándíka nama̱. 18 Na̱na na̱ querubín xíʼin tú ñu̱u̱, iin tá iin tú ñu̱u̱ yóʼo xi̱ndikaa̱nú ma̱ʼñú u̱vi̱ na̱ querubín ta u̱vi̱ ni̱xi̱yo nu̱ú iin tá iin na̱ querubín yóʼo. 19 Iin nu̱úna xi̱kuuña nu̱ú iin ta̱a ta ña̱yóʼo xi̱xitoña nu̱ú iin tú ñu̱u̱ tú xi̱ndichi síi̱nna, inka nu̱úna xi̱kuuña nu̱ú iin ndikaʼa* ta ña̱yóʼo xi̱xitoña nu̱ú inka tú ñu̱u̱ tú xi̱ndichi síi̱nna. Iníí ini templo kán na̱na na̱yóʼo. 20 Iníí kándíka templo kán, nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú iinsaá nda̱a̱ si̱kí yéʼé, na̱na na̱ querubín ta saátu tú ñu̱u̱.
21 Tú cuadrado xi̱kuu poste tú xi̱ndita yéʼé templo kán.* Chí nu̱ú lugar ña̱ yi̱i̱* ni̱xi̱yo 22 iin altar ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yitu̱n, ki̱ʼva iin metro sava* súkun ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva iin metro* káni̱ ni̱xi̱yoña. Ni̱xi̱yo poste ti̱tu̱nña ta xíʼin yitu̱n ku̱vaʼa xa̱ʼa̱ña xíʼin síi̱nña. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Túyóʼo kúú mesa tú níndichi nu̱ú Jehová”.
23 Lugar Ña̱ yi̱i̱ ta saátu lugar Ña̱ yi̱i̱ní ni̱xi̱yo u̱vi̱ yéʼéña. 24 Xíʼin tabla i̱xava̱ʼana yéʼéña, u̱vi̱ tabla iin táʼví ta u̱vi̱ tabla inka táʼví ta va̱ʼa xi̱ndataʼnu̱ ma̱ʼñúnú. 25 Sa̱tá yéʼé yóʼo na̱na na̱ querubín xíʼin tú ñu̱u̱ táʼan ña̱ na̱na kándíka templo kán. Saátu xi̱tanii yuʼúña ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yitu̱n chí si̱kí yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina, ta chí sa̱tá xi̱tanii ña̱yóʼo. 26 Ta saátu ni̱xi̱yo ventanaña, chí ini ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta chí ke̱ʼe xi̱nduválíña, na̱na tú ñu̱u̱ u̱vi̱ saá kándíka yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ta saátu kándíka cuarto ña̱ ni̱xi̱yo síi̱n templo, chí nu̱ú xi̱tanii yuʼú veʼe yóʼo.
42 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ke̱ʼe* ña̱ íyo chí táʼví norte, ta ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n veʼe nu̱ú ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱xixina, ña̱ xi̱ndichi chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, cuarto yóʼo xi̱ndichiña síi̱n* veʼe ña̱ xi̱ndichi chí norte. 2 Yéʼé ña̱ ni̱xi̱yo chí norte, ki̱ʼva 52 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña, ki̱ʼva 26 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 3 Xi̱ndichiña chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, ta patio yóʼo, ki̱ʼva 10 metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta saátu piso ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá. Ni̱xi̱yo u̱vi̱ veʼe ña̱ u̱ni̱ piso nu̱ú xi̱ñuʼu cuarto nu̱ú xi̱xixina ta xi̱kuumiíña corredor ta xi̱xitondaa nu̱ú táʼan veʼe yóʼo. 4 Chí nu̱ú ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱xixina ni̱xi̱yo iin pasillo, ki̱ʼva u̱ʼu̱n metro* ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 52 metro káni̱ ni̱xi̱yoña* ta chí norte ni̱xi̱yo yéʼéña. 5 Cuarto nu̱ú xi̱xixina ña̱ ni̱xi̱yo chí ni̱nu, táñuka ni̱xi̱yoña nu̱ú cuarto ña̱ ni̱xi̱yo chí ni̱nu̱ ta saátu nu̱ú cuarto ña̱ ni̱xi̱yo ma̱ʼñú, saáchi náʼnuka ni̱xi̱yo corredor ña̱yóʼo. 6 Ni ña̱ u̱ni̱ piso xi̱kuuña kǒo níxi̱kuumiíña nama̱ táʼan ña̱ xi̱kuumií patio. Xa̱ʼa̱ ña̱kán táñuka ni̱xi̱yo piso ña̱ ni̱xi̱yo chí ni̱nu nu̱ú piso ña̱ xi̱ndikaa̱ ma̱ʼñú ta saátu piso ña̱ xi̱ndikaa̱ ni̱nu̱.
7 Yatin cuarto nu̱ú xi̱xixina ña̱ ni̱xi̱yo chí ke̱ʼe, ta saátu nu̱ú xi̱xitondaa inkaka cuarto nu̱ú xi̱xixina, ni̱xi̱yo iin nama̱ ña̱ yu̱u̱ chí sa̱tá, ta ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña. 8 Saáchi cuarto nu̱ú xi̱xixina ña̱ ni̱xi̱yo yatin patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ke̱ʼe, ki̱ʼva 26 metro káni̱ ni̱xi̱yoña, soo ña̱ xi̱xitondaa chí nu̱ú níndichi templo, ki̱ʼva 52 metro káni̱ ni̱xi̱yoña. 9 Chí patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ke̱ʼe ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu,* ni̱xi̱yo yéʼé nu̱ú xi̱kiʼvina ini cuarto nu̱ú xi̱xixina.
10 Saátu ni̱xi̱yo cuarto nu̱ú xi̱xixina chí patio nu̱ú ni̱xi̱yo nama̱ ña̱ yu̱u̱ ña̱ xi̱xitondaa chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, yatin nu̱ú xi̱ndikaa̱ patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini ta saátu nu̱ú xi̱ndichi veʼe káʼnu.* 11 Ni̱xi̱yo iin pasillo chí yéʼé veʼe nu̱ú xi̱xixina táʼan ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví norte. Inkáchi káni̱ ni̱xi̱yoña ta inkáchi ndíka̱ ni̱xi̱yoña, inkáchi ni̱xi̱yo yéʼéña ta inkáchi ki̱ʼva ni̱xi̱yoña. Yéʼéña 12 ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yéʼé cuarto nu̱ú xi̱xixina ña̱ ni̱xi̱yo chí táʼví sur. Ni̱xi̱yo iin yéʼé chí nu̱ú xi̱kixáʼa pasillo, chí síi̱n nama̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱ ña̱ xi̱ndichi chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, nu̱ú xi̱kuchiñu ki̱ʼvina.
13 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Cuarto nu̱ú xíxina ña̱ íyo chí táʼví norte ta saátu ña̱ íyo chí táʼví sur, ña̱ níndichi yatin patio ña̱ ni̱xi̱yo chí ini, cuarto Ña̱ yi̱i̱ nu̱ú xíxina kúú ña̱yóʼo. Yóʼo kúú nu̱ú kúyatin na̱ su̱tu̱ nu̱ú Jehová ña̱ kuxuna ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱ní. Ta yóʼo chíndoona ña̱ʼa ña̱ sóko̱na* ña̱ yi̱i̱ní, harina ña̱ sóko̱na, ña̱ʼa ña̱ sóko̱na xa̱ʼa̱ ku̱a̱china xíʼin ña̱ʼa ña̱ sóko̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa, saáchi ña̱ yi̱i̱ kúú lugar yóʼo. 14 Tá ná ki̱ʼvi na̱ su̱tu̱ yóʼo ta tá ná keena ini lugar Ña̱ yi̱i̱ chí patio ña̱ íyo chí ke̱ʼe, siʼna xíniñúʼu tavána ti̱ko̱to̱ ña̱ ndíxina tá káchíñuna saáchi ña̱ yi̱i̱ kúú ña̱yóʼo. Xíniñúʼu nasamana ti̱ko̱to̱na tá ná keena chí ke̱ʼe nu̱ú íyo na̱ yiví”.
15 Tá sa̱ndíʼira ta̱vára ki̱ʼva ini templo, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí ke̱ʼe chí yéʼé ña̱ xítondaa chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta ta̱vára ki̱ʼva iníí sa̱tá templo.
16 Ta̱vára ki̱ʼva chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu xíʼin tu̱yo̱ó* tú távára ki̱ʼva* ta 1,555* metro káni̱ña.
17 Ta̱vára ki̱ʼva inka táʼví ña̱ íyo chí norte ta 1,555 metro káni̱ña.
18 Ta̱vára ki̱ʼva inka táʼví ña̱ íyo chí sur ta 1,555 metro káni̱ña.
19 Ni̱ka̱va̱nduura ta ta̱vára ki̱ʼva chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu ta 1,555 metro káni̱ña.
20 Ku̱mí saá táʼvíña ta̱vára ki̱ʼva ta iníí kán xi̱ndikaa̱ iin nama̱, 1,555 metro káni̱ ni̱xi̱yoña ta 1,555 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña ta ña̱yóʼo xi̱ndataʼvíña lugar ña̱ yi̱i̱ nu̱ú lugar ña̱ va̱ása yi̱i̱.
43 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé ña̱ íyo chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu.* 2 Kán xi̱nii̱ ndee̱ Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ña̱ va̱xiña chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu; ta tu̱ʼunra ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ti̱kui̱í tá ndeéní ku̱a̱ʼa̱n; ta iin nda̱ye̱ʼe̱ nu̱ú ñuʼú xíʼin ndee̱ra. 3 Visión yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xi̱nii̱ tá ki̱xii̱* sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱ ñuu: ni̱xi̱yoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xi̱nii̱ chí yuʼú yu̱ta Kebar; tasaá xi̱kuxítíi̱ nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú.
4 Tasaá ni̱ki̱ʼvi ndee̱ Jehová ini templo chí yéʼé ña̱ íyo chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu. 5 Ta iin ndee̱ ña̱ yi̱i̱,* nda̱niʼiña yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱ʼa̱nña xíʼi̱n chí patio ña̱ íyo chí ini ta xi̱nii̱ ña̱ nda̱kutú templo kán xíʼin ndee̱ Jehová. 6 Tándi̱ʼi, xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n iinna xíʼi̱n chí ini templo ta ta̱ ta̱a kán ki̱xira ta xi̱kundichira síii̱n.* 7 Ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n:*
“Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* yóʼo kúú nu̱ú íyo tayi̱ nu̱ú xáʼndachíñui̱ ta yóʼo kúú nu̱ú chínúi̱ xa̱ʼíi̱, yóʼo kúú nu̱ú koi̱ ndiʼi tiempo xíʼin na̱ ñuu Israel. Na̱ ñuu Israel va̱ása ndikókana ixayaku̱a̱na ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱, ni miína ni na̱ xáʼndachíñu nu̱úna va̱ása ndasakáʼnukana inka ndióxi̱* ta saátu ña̱ʼa ña̱ xi̱ndasakáʼnuna ña̱ ni̱xi̱yo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ rey.* 8 Chi̱ndúʼúna xa̱ʼa̱ yéʼéna síi̱n xa̱ʼa̱ yéʼíi̱ ta saátu chi̱ndúʼúna yitu̱n yéʼéna síi̱n yitu̱n yéʼíi̱ ta iin kuití nama̱ xi̱ndataʼví yi̱ʼi̱ xíʼin na̱kán, tasaá i̱xayaku̱a̱na ki̱víi̱ ña̱ yi̱i̱ xíʼin ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní ni̱sa̱íi̱, sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱na. 9 Ná kǒo ndasakáʼnuna inkaka ndióxi̱ ta saátu ña̱ʼa ña̱ xi̱ndasakáʼnuna ña̱ ni̱xi̱yo táki̱ʼva íyo na̱ rey, ta koi̱ ndiʼi tiempo xíʼinna.
10 ”Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel ndáa ki̱ʼva íyo templo, tasaá kukaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna, ta ná tavána ki̱ʼva plano yóʼo. 11 Tá kúkaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼéna, sanáʼa̱ plano ña̱ templo nu̱úna, ná kunina ndáa ki̱ʼva ku̱vaʼaña, ndáa ki̱ʼva íyo nu̱ú kíʼvina ta saátu ndáa ki̱ʼva íyo nu̱ú kéena. Na̱ʼa̱ ndiʼi plano ña̱ kúúmiíña nu̱úna ta natúʼun xíʼinna xa̱ʼa̱ ndiʼi chiñu ña̱ xáʼnda Ndióxi̱ ta saátu natúʼun xíʼinna xa̱ʼa̱ leyra. Ná kunina kaʼyiún ndiʼi ña̱yóʼo, ña̱kán va̱ʼa ná kotona plano yóʼo ta saxínuna ndiʼi chiñu ña̱ xáʼnda Ndióxi̱. 12 Ña̱yóʼo kúú ley ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ templo: ndiʼi ñuʼú ña̱ íyo xi̱ní yuku̱, ña̱ yi̱i̱ní kúúña. Ña̱yóʼo kúú ley ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ templo.
13 ”Vitin na̱ʼi̱ nu̱ún ndáa ki̱ʼva káʼnu altar. Ta̱vána ki̱ʼvaña nda̱a̱ táki̱ʼva ta̱vána ki̱ʼva templo. Ki̱ʼva 52 centímetro* súkun xa̱ʼa̱ña ta ki̱ʼva 52 centímetro súkun nama̱ yuʼúña. Ki̱ʼva 22 centímetro* ndíka̱ inka nama̱ loʼo yuʼúña. Ña̱yóʼo kúú xa̱ʼa̱ altar. 14 Ta si̱kí ña̱yóʼo xi̱núu iin ña̱ káʼnuka loʼo, ki̱ʼva iin metro* súkunña ta ki̱ʼva 52 centímetro ndíka̱ña nu̱ú ña̱ kánuu si̱kíña. Si̱kí ña̱yóʼo xi̱núu inkaña, ki̱ʼva u̱vi̱ metro* súkunña ta ki̱ʼva 52 centímetro ndíka̱ka ña̱yóʼo nu̱ú ña̱ kánuu si̱kíña. 15 Ña̱ súkunka ni̱xi̱yo kúú nu̱ú xi̱ndakaʼmina ñuʼu̱ ña̱ ni̱xi̱yo nu̱ú altar yóʼo, ta ki̱ʼva u̱vi̱ metro súkunña ta yuʼú ña̱yóʼo xi̱ndóso ku̱mí ndiki̱. 16 Nu̱ú xi̱ndakaʼmina ñuʼu̱ ña̱ xi̱núu nu̱ú altar yóʼo, ña̱ cuadrado xi̱kuuña. Ki̱ʼva 6 metro* káni̱ ni̱xi̱yoña ta ki̱ʼva 6 metro ndíka̱ ni̱xi̱yoña. 17 Iin tá iin síi̱n ña̱yóʼo, ki̱ʼva 7 metro* káni̱ña ta ki̱ʼva 7 metro ndíka̱ña; nama̱ loʼo ña̱ kánuu yuʼúña ki̱ʼva 25 centímetro* kúúmiíña, ta ki̱ʼva 52 centímetro kúúmií iin tá iin xa̱ʼa̱ña.
”Ta chí táʼví chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu ni̱xi̱yo kuato̱ ña̱ xi̱ndaana nu̱ú altar yóʼo”.
18 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a, ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu kundiku̱nna tá ná ixava̱ʼana iin altar ña̱ va̱ʼa so̱kóna* kití ta kaʼminarí* nu̱úña ta saátu kivi ko̱so̱yávána* ni̱i̱ nu̱úña’.
19 ”‘Taxiún iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱* ña̱ va̱ʼa so̱kónarí xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi na̱ ñuu, ta na̱ taxiúnrí ndaʼa̱ kúú na̱ su̱tu̱ levita na̱ ke̱e ti̱xin na̱ veʼe ta̱ Sadoc, na̱ kúyatin nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱úi̱, káchi táta káʼnu Jehová. 20 Ta ña̱ va̱ʼa nduyi̱i̱ altar ta saátu ña̱ va̱ʼa ndundiiña,* kiʼún loʼo ni̱i̱rí ta kakiúnña ku̱mí saá ndiki̱ ña̱ altar, ku̱mí saá ti̱tu̱n ña̱yóʼo ta saátu iníí yuʼúña. 21 Tándi̱ʼi, kiʼin tí si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí ni̱so̱kóna ña̱ va̱ʼa nduyi̱i̱ altar ta kaʼmiúnrí chí nu̱ú xíniñúʼu kokorí,* chí sa̱tá templo. 22 Ki̱vi̱ u̱vi̱ xíniñúʼu ku̱ʼún xíʼin ti̱xúʼú* che̱e tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií; ña̱ va̱ʼa so̱kóúnrí tasaá ndundii altar ta na̱yóʼo ndasandiina altar nda̱a̱ táki̱ʼva nda̱sandiinaña xíʼin si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí ni̱so̱kóna’.
23 ”‘Tá ná sandíʼún ña̱ ndasandiún altar, so̱kóún iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií ta saátu iin ndikachi* che̱e tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií. 24 So̱kóúnrí nu̱ú Jehová, ta na̱ su̱tu̱ chikaa̱na ñi̱i̱ sa̱tárí, so̱kóúnrí ta kaʼmiúnrí nu̱ú Jehová. 25 Ña̱ va̱ʼa ndundii altar, u̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu so̱kóún iin ti̱xúʼú che̱e, iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱ ta saátu iin ndikachi che̱e ta ndiʼi tíyóʼo va̱ása xíniñúʼu kuumiírí kue̱ʼe̱. 26 U̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu ndasayi̱i̱na altar, ta xíniñúʼu ndasandiinaña tasaá ixatu̱ʼvanaña ta kixáʼana kuniñúʼunaña. 27 Tá ná xi̱nu u̱xa̱ ki̱vi̱ yóʼo, tá ná kixáʼa ki̱vi̱ u̱na̱, na̱ su̱tu̱ kaʼmina kití ta so̱kónarí* nu̱ú altar, saátu so̱kóna ña̱ʼa ña̱ ndakutáʼan viína xíʼi̱n; ta yi̱ʼi̱ kusi̱í-inii̱ xíʼinndó’, káchi táta káʼnu Jehová”.
44 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé Ña̱ yi̱i̱ ña̱ xítondaa chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu* ta ndásiña. 2 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Xíniñúʼu kundasi yéʼé yóʼo. Va̱ása xíniñúʼu ku̱náña ta nda̱a̱ ni iin na̱ yiví va̱ása xíniñúʼu ki̱ʼvina chí yóʼo; saáchi Jehová Ndióxi̱ na̱ ñuu Israel ni̱ki̱ʼvira chí yéʼé yóʼo, ña̱kán xíniñúʼu kundasiña. 3 Soo ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu koora kán ña̱ va̱ʼa kuxura yatin nu̱ú Jehová, saáchi ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu kúúra. Ki̱ʼvira chí yéʼé nu̱ú kíʼvina ta chí kán kitara”.
4 Tándi̱ʼi, ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé ña̱ íyo chí táʼví norte ta ni̱xa̱a̱ndi̱ nda̱a̱ nu̱ú templo. Tá nda̱kotoi̱ ini templo Jehová, xi̱nii̱ ña̱ nda̱kutú ndee̱ Jehová iniña, tasaá xi̱kuxítíi̱ nu̱ú ñuʼú. 5 Ta ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼi̱n: “Yóʼo ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a* viíní kuniso̱ʼún, koto ta viíní kiʼún kuenta xíʼin chiñu ña̱ xáʼndai̱ ta saátu viíní kiʼún kuenta xíʼin ley ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ templo Jehová. Viíní kiʼún kuenta ndáa ki̱ʼva íyo yéʼé templo ta saátu chí nu̱ú kéena chí templo. 6 Xíniñúʼu ka̱ʼún ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñuu Israel na̱ so̱ʼoní: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová : “Ndóʼó na̱ ñuu Israel, xa̱a̱ va̱ʼa, va̱ása keʼékandó ña̱ kini. 7 Tá va̱xindó ini templo xíʼin na̱ inka ñuu na̱ ndíkaa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa níma̱, na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* na̱yóʼo kǒo íxato̱ʼóna temploi̱. Ndóʼó táxindó ña̱ xíxii̱ ndaʼa̱na, xa̱ʼan* xíʼin ni̱i̱, soo yáʼandosóna trato ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼinndó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼéna. 8 Ndóʼó va̱ása kíʼinndó kuenta xíʼin ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱ ña̱ kúú kuentai̱. Nu̱úka ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo, inkavana xáʼndandó chiñu nu̱ú ña̱ ná keʼéna chiñu ña̱ íyo ti̱xin temploi̱”’.
9 ”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Nda̱a̱ ni iin na̱ inka ñuu na̱ ndóo chí Israel, na̱ ndíkaa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa níma̱ na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, va̱ása ki̱ʼvina ini temploi̱”’.
10 ”‘Soo na̱ levita na̱ ku̱xíká nu̱úi̱ tá kǒo níxi̱ndiku̱n na̱ ñuu Israel yichi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna ku̱ʼu̱nna ta ku̱xíkána nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa ndakundiku̱nna ña̱ʼa ña̱ kini ña̱ ndásakáʼnuna, xo̱ʼvi̱na* xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna. 11 Kachíñuna ini temploi̱ ta kundaana yéʼéña. Kaʼnína kití tí so̱kóna* ta kaʼminarí* ta saátu kaʼnína kití tí so̱kóna xa̱ʼa̱ na̱ ñuu ta kachíñuna nu̱ú na̱ ñuu. 12 Xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱chíñuna nu̱ú na̱ ñuu tá xi̱ndasakáʼnuna ña̱ʼa ña̱ kini, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna, sa̱kíʼvina na̱ ñuu Israel ku̱a̱chi, nda̱niʼii̱ ndaʼíi̱ ta chi̱naʼíi̱* ña̱ taxii̱ castigo ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna, káchi táta káʼnu Jehová, ta vitin xo̱ʼvi̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa. 13 Va̱ása kuyatinna nu̱úi̱ ña̱ koona su̱tu̱ ta va̱ása kachíñuna nu̱úi̱, ta ni va̱ása kuyatinna nu̱ú nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ yi̱i̱ á ña̱ yi̱i̱ní ña̱ kúú kuentai̱, ta kukaʼan nu̱úna xa̱ʼa̱ ña̱ kini ña̱ ke̱ʼéna. 14 Soo taxii̱ ná kiʼinna kuenta xíʼin chiñu ña̱ íyo ti̱xin templo ña̱ va̱ʼa saxínuna chiñu ña̱ íyo ti̱xin templo, ta saátu ña̱ va̱ʼa keʼéna ndiʼi chiñu ña̱ xíniñúʼu keʼéna ti̱xin ña̱yóʼo’.
15 ”‘Ta na̱ su̱tu̱ levita na̱ se̱ʼe ta̱ Sadoc, na̱ sa̱xínu chiñu ña̱ íyo ti̱xin temploi̱ tá kǒo níxi̱ndiku̱n na̱ ñuu Israel yichi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna ku̱ʼu̱nna ta ku̱xíkána nu̱úi̱, kuyatinna ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱úi̱, kuyatinna nu̱úi̱ ta so̱kóna xa̱ʼan xíʼin ni̱i̱ kití nu̱úi̱, káchi táta káʼnu Jehová. 16 Na̱yóʼo kúú na̱ ki̱ʼvi ini temploi̱; kuyatinna nu̱ú mesai̱ ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱úi̱ ta saxínuna ndiʼi chiñu ña̱ xíniñúʼu keʼéna nu̱úi̱.
17 ”’Tá ná ki̱ʼvina chí yéʼé ña̱ xáa̱ chí patio ña̱ íyo chí ini, xíniñúʼu kundixina ti̱ko̱to̱ ña̱ lino. Va̱ása xíniñúʼu kundixina ti̱ko̱to̱ ña̱ ku̱vaʼa xíʼin ixí* ndikachi* tá ná kachíñuna chí yéʼé patio ña̱ íyo chí ini á tá ná kachíñuna ini patio yóʼo. 18 Xíniñúʼu kundóso ti̱ko̱to̱ ña̱ lino xi̱nína ta kundixina xatu válí ña̱ lino. Va̱ása xíniñúʼu kundixina ti̱ko̱to̱ ña̱ tavá ta̱tíin ñii̱na. 19 Tá kúma̱níka keena patio ña̱ íyo chí ke̱ʼe,* chí sa̱tá nu̱ú íyo na̱ ñuu, ná tavána ti̱ko̱to̱ ña̱ xi̱ndixina ka̱chíñuna ta ná sandákoonaña chí cuarto ña̱ yi̱i̱ nu̱ú xíxina. Tándi̱ʼi, ndakundixina inka ti̱ko̱to̱ tasaá va̱ása ndasayi̱i̱na na̱ ñuu xíʼin ti̱ko̱to̱na. 20 Va̱ása xíniñúʼu xa̱tána ixí xi̱nína, ni va̱ása xíniñúʼu taxina kuaʼnu ixí xi̱nína. Xíniñúʼu ndakaʼndana ixí xi̱nína. 21 Va̱ása xíniñúʼu koʼo na̱ su̱tu̱ vino tá ná ki̱ʼvina chí patio ña̱ íyo chí ini. 22 Va̱ása xíniñúʼu tindaʼa̱na xíʼin iin ñá ni̱xi̱ʼi̱ yii̱ á ñá xa̱a̱ ni̱xi̱yo yii̱, soo kiviva tindaʼa̱na xíʼin iin ñá ñuu Israel ñá ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a á kivitu tindaʼa̱na xíʼin iin ñá xi̱kuu ñá síʼi iin ta̱ su̱tu̱ ta̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱’.
23 ”‘Xíniñúʼu sanáʼa̱na na̱ ñui̱ ndáaña kúú ña̱ yi̱i̱ ta ndáaña kúú ña̱ va̱ása yi̱i̱; ta sanáʼa̱nana ndáaña kúú ña̱ ndii* ta ndáaña kúú ña̱ yaku̱a̱. 24 Na̱yóʼo kúú na̱ xíniñúʼu koo juez ta ndatiinna ku̱a̱chi; ná ndatiinna ku̱a̱chi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ley ña̱ táxii̱, ná kundiku̱nna ndiʼi ley ta saátu ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndai̱ xa̱ʼa̱ vikói̱, ta ña̱ yi̱i̱ ná koo ki̱vi̱ sábado nu̱úna. 25 Va̱ása xíniñúʼu kuyatinna nu̱ú iin na̱ yiví na̱ ni̱xi̱ʼi̱; tá ná kuyatinna, kuyaku̱a̱na. Soo kivitu kuyaku̱a̱na tá ná kuyatinna nu̱ú na̱ táʼanna na̱ ni̱xi̱ʼi̱, tá kúú yivána, siʼína, se̱ʼeta̱ana, se̱ʼe-síʼina, ñanina á ku̱ʼvana ñá ta̱ʼán tindaʼa̱. 26 Tá xa̱a̱ ná ndundii ta̱ su̱tu̱, kundatura u̱xa̱ ki̱vi̱. 27 Tá ná ki̱ʼvira lugar Ña̱ yi̱i̱, chí patio ña̱ íyo chí ini ña̱ va̱ʼa kachíñura chí ini lugar Ña̱ yi̱i̱, xíniñúʼu so̱kóra ña̱ʼa xa̱ʼa̱ ku̱a̱chira’, káchi táta káʼnu Jehová.
28 ”‘Ta ña̱yóʼo koo herenciana: yi̱ʼi̱ koo herenciana. Va̱ása taxindó nda̱a̱ ni iin ñuʼú ña̱ íyo ñuu Israel ndaʼa̱na ña̱ kooña kuentana, chi yi̱ʼi̱ kúú herenciana. 29 Na̱yóʼo kúú na̱ kuxu harina ña̱ sóko̱na, ña̱ sóko̱na xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, ña̱ sóko̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta saátu ndiʼika ña̱ ndataxina ndaʼa̱ Ndióxi̱ chí ñuu Israel, kuenta na̱yóʼo kooña. 30 Tá ná kuxa ña̱ chi̱ʼindó mií ña̱ nu̱ú va̱ʼa ka̱na ta saátu ndiʼika ña̱ ná so̱kóndó, kuenta na̱ su̱tu̱ kooña. Xíniñúʼu taxindó harina ña̱ yikin* ña̱ nu̱ú va̱ʼa ka̱na ndaʼa̱ na̱ su̱tu̱. Tá ná keʼéndó ña̱yóʼo, ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ndakiʼin na̱ veʼendó. 31 Va̱ása xíniñúʼu kuxu na̱ su̱tu̱ nda̱a̱ ni iin saa á nda̱a̱ ni iin kití tí xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ tí nda̱ni̱ʼína á tí xa̱ʼní kití’.
45 ”‘Tá ná ndataʼvíndó ñuʼú ña̱ ndakiʼinndóña kooña herenciandó, taxindó iin táʼví ña̱yóʼo ndaʼa̱ Jehová ta ña̱ yi̱i̱ kooña. Ta 12,950 metro* káni̱ kooña ta 5,180* metro ndíka̱ kooña. Ndiʼi ñuʼú yóʼo ña̱ yi̱i̱ kooña. 2 Ini ñuʼú yóʼo ná koo iin táʼví ñuʼú ña̱ cuadrado ña̱ va̱ʼa kooña lugar Ña̱ yi̱i̱; ta iin tá iin síi̱nña,* 2,590 metro* kuumiíña, ta iin tá iin síi̱n ña̱yóʼo xíniñúʼu koo ki̱ʼva 26 metro* ñuʼú nu̱ú koo yita.* 3 Xíniñúʼu taváún ki̱ʼva ñuʼú yóʼo, 12,950 metro káni̱ kooña ta 5,180 metro ndíka̱ kooña; yóʼo kundichi templo ta ña̱ yi̱i̱ní koo ña̱yóʼo. 4 Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ña̱ ndakiʼin na̱ su̱tu̱, na̱ káchíñu ini templo na̱ kúyatin nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱úra. Nu̱ú ñuʼú yóʼo koo veʼena ta ña̱ yi̱i̱ kooña ña̱ va̱ʼa koo templo nu̱úña.
5 ”’Ta saátu na̱ levita na̱ káchíñu ini templo, ndakiʼinna iin táʼví ñuʼú, 12,950 metro káni̱ kooña ta 5,180 metro ndíka̱ kooña ta koo 20 cuarto nu̱ú kuxuna, ña̱ koo kuenta miína.
6 ”’Ta saátu na̱ ñuu ndakiʼinna iin táʼví ñuʼú, 12,950 metro káni̱ kooña (nda̱a̱ táki̱ʼva káni̱ ñuʼú ña̱ yi̱i̱) ta 2,590 metro* ndíka̱ kooña. Ñuʼú yóʼo koo kuenta ndiʼi na̱ ñuu Israel.
7 ”’Ta u̱vi̱ saá síi̱n ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ta saátu ñuʼú ña̱ ndakiʼin na̱ ñuu koo iin táʼví ñuʼú ña̱ ndakiʼin ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu. Ñuʼú yóʼo kooña síi̱n ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ta saátu síi̱n ñuʼú ña̱ ndakiʼin na̱ ñuu. Kooña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu* iinsaá nda̱a̱ chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu. Inkáchi káni̱ koo ñuʼú yóʼo xíʼin ñuʼú ña̱ ndakiʼin iin tá iin na̱ tribu. Kixáʼaña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíta ñu̱ʼu. 8 Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ ndakiʼinna chí ñuu Israel. Na̱ nda̱kaxii̱n ña̱ kuniʼina yichi̱ nu̱ú na̱ ñui̱ va̱ása ixandi̱va̱ʼakana xíʼinna, na̱yóʼo ndataʼvína ñuʼú ndaʼa̱ iin tá iin na̱ tribu, ña̱ xíniñúʼu ndakiʼinna’.
9 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Xa̱a̱ ni̱ya̱ʼaní ña̱ kéʼé ndóʼó na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel’.
”‘Sandákoondó keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa, saátu ña̱ ixandi̱va̱ʼandó xíʼin na̱ yiví ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱kú. Va̱ása kindaakandó ñuʼú ndaʼa̱ na̱ ñui̱, káchi táta káʼnu Jehová. 10 Viíní xíniñúʼu koo ki̱ʼva ña̱ʼa ña̱ kátandó, ta saátu viíní xíniñúʼu koo ña̱ʼa ña̱ chúʼunndó ña̱ʼa ña̱ yi̱chí xíʼin nduta̱. 11 Koo iin ña̱ʼa ña̱ chuʼunndó ña̱ʼa ña̱ yi̱chí ta ña̱yóʼo naníña efá* ta saátu koo ña̱ chuʼunndó nduta̱ ta ña̱yóʼo naníña bato.* Ña̱ efá xíʼin ña̱ bato xíniñúʼu kuumiíña iin táʼví ña̱ naní homer. Ña̱ naní homer kúú ki̱ʼva ña̱ chuʼunndó ndiʼi ña̱ʼa ta ña̱yóʼo kuumiíña 220 litro. 12 Iin siclo* kúú iin yu̱u̱ ña̱ plata ña̱ ve̱e 12 gramo.* Ta 60 siclo xa̱a̱ña kooña iin mina’.*
13 ”‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu so̱kóndó:* ki̱ʼva u̱ni̱ kilo* ña̱ harina taxindó xa̱ʼa̱ 160 kiloña,* ta u̱vi̱ kilo* ña̱ cebada taxindó xa̱ʼa̱ 130 kiloña.* 14 Ña̱ va̱ʼa chuʼunndó aceite xíniñúʼu kuniñúʼundó ki̱ʼva ña̱ naní bato. Iin bato kúú iin táʼví loʼo ña̱ coro* ta saátu iin táʼví loʼo ña̱ homer, ta kúúmiíña 220 litro. 15 Xíniñúʼu so̱kóndó iin ndikachi* xa̱ʼa̱ 200 ndikachi sa̱na̱ na̱ ñuu Israel. Ndiʼi ña̱yóʼo so̱kóndó tá ná so̱kóndó harina, tá ná so̱kóndó kití tí kaʼmindó* ta saátu tá ná so̱kóndó ña̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ndó ndakutáʼan viíndó xíʼi̱n tasaá ixakáʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi na̱ ñuu’, káchi táta káʼnu Jehová.
16 ”‘Ndiʼi na̱ yiví na̱ íyo ñuu yóʼo, taxina ña̱yóʼo ndaʼa̱ ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu Israel. 17 Soo ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu kúú ta̱ taxi kití tí kaʼmina tí so̱kóna, taxira ña̱ʼa ña̱ sóko̱na ña̱ xíxina, nduta̱ tá sóko̱na tá xíyo vikó, taxira ña̱ kuniñúʼuna tá kíxáʼa iin tá iin yo̱o̱, ña̱ kuniñúʼuna ki̱vi̱ sábado ta saátu ña̱ kuniñúʼuna ndiʼika vikó ña̱ kéʼé na̱ ñuu Israel. Ta̱yóʼo kúú ta̱ taxi kití tí so̱kóna xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, ña̱ xíxina ña̱ sóko̱na, kití tí kaʼmina ta so̱kóna, ña̱ʼa ña̱ sóko̱na ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viína xíʼi̱n tasaá ixakáʼnu-inii̱ xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel’.
18 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, kiʼin iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱* tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií ña̱ va̱ʼa ndasandiún* templo. 19 Ta̱ su̱tu̱ kiʼinra loʼo ni̱i̱ kití tí so̱kóra xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ta kakinraña sa̱tá poste yéʼé ña̱ templo, ku̱mí saá ti̱tu̱n plataforma nu̱ú kánuu altar ta saátu sa̱tá poste tú íyo chí yéʼé patio ña̱ íyo chí ini. 20 Saátu keʼún ki̱vi̱ u̱xa̱ ña̱ yo̱o̱ nu̱ú xa̱ʼa̱ na̱ yiví na̱ ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi soo kǒo níkiʼinna kuenta á va̱ása níkunda̱a̱-inina ña̱ ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi; ta xíniñúʼu ka̱ʼa̱n-ndáʼvindó xíʼi̱n xa̱ʼa̱ templo.
21 ”’Ki̱vi̱ 14 ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, keʼún vikó ña̱ Pascua. U̱xa̱ ki̱vi̱ kuxundó si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá* kúúmií. 22 Ki̱vi̱ saá, ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu taxira iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi miíra ta saátu xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ yiví na̱ íyo ñuu kán. 23 U̱xa̱ saá ki̱vi̱ ña̱ koo vikó yóʼo, iin tá iin ki̱vi̱ yóʼo taxira u̱xa̱ si̱ndi̱ki̱ yúta̱ tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií xíʼin u̱xa̱ ndikachi che̱e tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií ña̱ va̱ʼa kaʼminarí ta so̱kónarí nu̱ú Jehová, ta saátu taxira iin ti̱xúʼú* che̱e tí so̱kóna xa̱ʼa̱ ku̱a̱china iin tá iin ki̱vi̱. 24 Saátu taxira 11 kilo* ña̱ harina xa̱ʼa̱ iin tá iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱, taxira 11 kilo ña̱ harina xa̱ʼa̱ iin tá iin tí ndikachi che̱e ta taxira u̱ni̱ litro sava* tá aceite xa̱ʼa̱ 11 kilo ña̱ harina ña̱ ná taxira.
25 ”’Ki̱vi̱ 15 ña̱ yo̱o̱ u̱xa̱, u̱xa̱ ki̱vi̱ ña̱ koo vikó yóʼo, inkáchi koo ña̱ʼa ña̱ taxira: kití tí so̱kóna xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, kití tí kaʼmina ta so̱kóna, ña̱ʼa ña̱ kuxuna ta saátu aceite’”.
46 “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Yéʼé ña̱ íyo chí patio ña̱ íyo chí ini ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu,* xíniñúʼu kundasiña i̱ñu̱ saá ki̱vi̱ ña̱ káchíñuna, soo xíniñúʼu ndakuna̱ña ki̱vi̱ sábado ta saátu ki̱vi̱ ña̱ ná kita yo̱o̱ xa̱á. 2 Ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ki̱ʼvira chí yéʼé ña̱ íyo chí sa̱tá ta kundichira síi̱n* poste tú níndichi chí yéʼé kán. Na̱ su̱tu̱ so̱kóna* kití tí níʼira ta saátu kaʼminarí,* saátu so̱kóna ña̱ʼa ña̱ níʼira xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ra ndakutáʼan viíra xíʼin Ndióxi̱ ta ta̱yóʼo kuxítíra chí xa̱ʼa̱ yéʼé tasaá kitara. Soo va̱ása xíniñúʼu ndakasina yéʼé, chi nda̱a̱ xi̱kuaá xíniñúʼu ndakasinaña. 3 Saátu na̱ yiví na̱ ndóo ñuu kán, kuxítína nu̱ú Jehová chí yéʼé ki̱vi̱ sábado ta saátu ki̱vi̱ ña̱ ná kita yo̱o̱ xa̱á.
4 ”’Tíyóʼo kúú kití tí taxi ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ña̱ va̱ʼa so̱kónarí ta kaʼminarí nu̱ú Jehová ki̱vi̱ sábado: i̱ñu̱ ndikachi* válí ta iin ndikachi che̱e tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií. 5 Xa̱ʼa̱ iin tí ndikachi che̱e taxira 11 kilo* ña̱ harina ta xa̱ʼa̱ tí ndikachi válí kivi taxira ña̱ kúni̱ miíra, saátu taxira u̱ni̱ litro sava* tá aceite xa̱ʼa̱ ki̱ʼva 11 kilo ña̱ harina. 6 Ki̱vi̱ tá ná kita yo̱o̱ xa̱á, kití yóʼo kúú tí so̱kóna: iin si̱ndi̱ki̱ yúta̱* tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií, i̱ñu̱ ndikachi válí ta saátu iin ndikachi che̱e; ta tíyóʼo va̱ása xíniñúʼu kuumiírí kue̱ʼe̱. 7 Xa̱ʼa̱ tí si̱ndi̱ki̱ yúta̱ ná taxira ki̱ʼva 11 kilo ña̱ harina, 11 kiloña taxira xa̱ʼa̱ ndikachi che̱e ta xa̱ʼa̱ tí ndikachi válí kivi taxira ña̱ kúni̱ miíra. Saátu taxira u̱ni̱ litro sava tá aceite xa̱ʼa̱ ki̱ʼva 11 kilo ña̱ harina.
8 ”’Chí yéʼé xíniñúʼu ki̱ʼvi ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ta suvi mií chí kán kitara. 9 Ta tá ná ki̱ʼvi na̱ ñuu nu̱ú Jehová ki̱vi̱ ña̱ íyo vikó, na̱ ná ki̱ʼvi chí yéʼé ña̱ íyo chí táʼví norte ña̱ ndasakáʼnunara, ná keena yéʼé ña̱ íyo chí táʼví sur, ta na̱ ná ki̱ʼvi chí yéʼé ña̱ íyo chí táʼví sur ná keena yéʼé ña̱ íyo chí táʼví norte. Nda̱a̱ ni iinna va̱ása xíniñúʼu keena chí yéʼé nu̱ú ni̱ki̱ʼvina, chí xíniñúʼu keena chí inka táʼví. 10 Ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu ná ki̱ʼvira xíʼinna tá ná ki̱ʼvina, ta ná kitara xíʼinna tá ná keena. 11 Tá xíyo vikó taxira ki̱ʼva 11 kilo ña̱ harina xa̱ʼa̱ iin tí si̱ndi̱ki̱ yúta̱, ta ki̱ʼva 11 kiloña taxira xa̱ʼa̱ tí ndikachi che̱e, ta xa̱ʼa̱ tí ndikachi válí kivi taxira ña̱ kúni̱ miíra, saátu taxira u̱ni̱ litro sava tá aceite xa̱ʼa̱ ki̱ʼva 11 kilo ña̱ harina.
12 ”’Tá ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu táxira kití tí so̱kóna tí kaʼmina ta saátu sóko̱ra ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan viíra xíʼin Jehová, ndakunána yéʼé ña̱ íyo chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvira tasaá taxira kití tí kaʼmina, ta saátu taxira ña̱ʼa ña̱ so̱kóra xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ra kutáʼan viíra xíʼin Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéra ki̱vi̱ sábado, ta tá ná kitara kán xíniñúʼu ndakasina yéʼé.
13 ”’Iin tá iin ki̱vi̱ xíniñúʼu taxiún iin ndikachi loʼo tí iin ku̱i̱ya̱ tí kǒo kue̱ʼe̱ kúúmií ña̱ va̱ʼa so̱kónarí ta kaʼminarí nu̱ú Jehová. Xi̱ta̱a̱n* tá xi̱ta̱a̱n xíniñúʼu keʼún ña̱yóʼo. 14 Saátu, xi̱ta̱a̱n tá xi̱ta̱a̱n xíniñúʼu taxiún ña̱yóʼo: ki̱ʼva u̱vi̱ kilo* ña̱ harina, ki̱ʼva iin litro* aceite tá chikaa̱na sa̱tá harina ña̱ va̱ʼaní. Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu so̱kó ni̱ʼina nu̱ú Jehová; ña̱yóʼo kúú iin ley ña̱ xíniñúʼu kundiku̱nndó ndiʼi tiempo. 15 Xi̱ta̱a̱n tá xi̱ta̱a̱n xíniñúʼu so̱kóna ndikachi, harina xíʼin aceite, ña̱yóʼo kúú ña̱ so̱kóna ta kaʼminaña nu̱ú Ndióxi̱’.
16 ”Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: ‘Tá iin ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu táxira ñuʼú ndaʼa̱ iin tá iin na̱ se̱ʼera ña̱ kooña herenciana, ña̱yóʼo xa̱a̱ña kooña kuenta na̱ se̱ʼera. 17 Soo tá táxira iin táʼví ñuʼúra ndaʼa̱ iin na̱ káchíñu nu̱úra, ña̱yóʼo kooña kuentana nda̱a̱ ná kixaa̱ ku̱i̱ya̱ ña̱ sa̱ñána, tasaá ndikóña kooña kuenta ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu. Soo ñuʼú ña̱ taxira ndaʼa̱ na̱ se̱ʼera, ndiʼi tiempo kooña kuentana. 18 Ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu, va̱ása xíniñúʼu kindaara ñuʼú ndaʼa̱ na̱ ñuu ña̱ kúú herenciana, ta va̱ása xíniñúʼu tavárana nu̱ú ñuʼúna. Tá ná taxira ñuʼú ndaʼa̱ na̱ se̱ʼera ña̱ kooña herenciana, xíniñúʼu taxira ñuʼú ña̱ kúú kuenta miíra ndaʼa̱na, tasaá va̱ása tavára na̱ ñui̱ nu̱ú ñuʼúna’”.
19 Tándi̱ʼi, ta̱ ta̱a yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé nu̱ú kíʼvina cuarto ña̱ yi̱i̱ nu̱ú xíxi na̱ su̱tu̱, ña̱ xítondaa chí norte, ta chí sa̱tá cuarto yóʼo xi̱nii̱ iin lugar ña̱ xítondaa chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 20 Ta ka̱chira xíʼi̱n: “Yóʼo kúú nu̱ú sachíʼyo̱* na̱ su̱tu̱ ku̱ñu ña̱ so̱kóna xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa ta saátu xa̱ʼa̱ ku̱a̱china, ta saátu yóʼo kúú nu̱ú tavina si̱ta̱váʼa ini horno,* tasaá va̱ása tavána ña̱ʼa yóʼo patio ña̱ íyo chí ke̱ʼe,* ta va̱ása nduyi̱i̱ na̱ ñuu xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”.
21 Ta̱yóʼo ta̱vára yi̱ʼi̱ chí patio ña̱ íyo chí ke̱ʼe ta sa̱yáʼara yi̱ʼi̱ ku̱mí saá ti̱tu̱n patio yóʼo, ta xi̱nii̱ inka patio ña̱ íyo iin tá iin ti̱tu̱n patio ña̱ íyo chí ke̱ʼe. 22 Ku̱mí saá ti̱tu̱n ña̱ patio yóʼo ni̱xi̱yo patio ña̱ válí. Ki̱ʼva 21 metro* káni̱ña, 15 metro sava* ndíka̱ña; iin ki̱ʼva ni̱xi̱yo ku̱mí saáña. 23 Ini iin tá iinña ni̱xi̱yo nama̱ válí ña̱ yu̱u̱ ta ti̱xin ña̱yóʼo xi̱sachíʼyo̱na ku̱ñu ña̱ xi̱sokóna. 24 Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Yóʼo kúú* nu̱ú sáchi̱ʼyo̱ na̱ káchíñu ini templo ku̱ñu ña̱ sóko̱ na̱ ñuu”.
47 Tasaá tuku ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí yéʼé templo, ta kán xi̱nii̱ ña̱ kée ti̱kui̱í xa̱ʼa̱ templo; ta chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu* ku̱a̱ʼa̱nrá, saáchi chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu xi̱xitondaa templo. Ti̱kui̱í yóʼo xi̱keerá chí ndaʼa̱ kúaʼa templo, chí sur nu̱ú xi̱ndichi altar.
2 Tándi̱ʼi, ta̱vára yi̱ʼi̱ ta ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí nu̱ú íyo yéʼé chí táʼví norte, ta chí sa̱tá ni̱ka̱va̱i̱ ta ni̱xa̱a̱ra xíʼi̱n chí yéʼé ña̱ íyo chí ke̱ʼe* ña̱ xítondaa chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ta xi̱nii̱ ña̱ kée loʼo ti̱kui̱í chí ndaʼa̱ kúaʼa.
3 Tá ki̱ta ta̱ ta̱a kán chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, níʼira iin yoʼo̱ ña̱ xíniñúʼuna ña̱ távána ki̱ʼva, ta ta̱vára ki̱ʼva ti̱kui̱í tá xínu yatin yéʼé kán, ki̱ʼva 518 metro* káni̱rá ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ná ya̱ʼi̱ ti̱kui̱í kán ta xi̱xaa̱rá su̱kún xa̱ʼíi̱.
4 Tándi̱ʼi, ta̱vára ki̱ʼva inka 518 metro ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ná ya̱ʼi̱ ti̱kui̱í kán ta nda̱a̱ koʼndoi̱* xi̱xaa̱ ti̱kui̱í kán.
Saátu ta̱vára ki̱ʼva inka 518 metro tá ti̱kui̱í kán ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ná ya̱ʼi̱rá, ta tá ti̱kui̱í kán xi̱xaa̱rá nda̱a̱ tokói̱.
5 Tá ta̱vára ki̱ʼva inka 518 metro tá ti̱kui̱í kán, xa̱a̱ iin yu̱ta kúúrá ta va̱ása níxi̱kivi ya̱ʼa-xáʼíi̱rá, saáchi kúnúní ni̱xi̱yorá ta xi̱niñúʼu kunúi̱ nu̱úrá* ña̱ va̱ʼa ya̱ʼi̱; va̱ása níkivi ya̱ʼa-xáʼíi̱ tá yu̱ta kán.
6 Ta̱kán ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra yi̱ʼi̱: “Yóʼó ta̱ kúú se̱ʼe ta̱a,* ¿á xi̱niún ña̱yóʼo?”.
Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n ná ndikó xáʼíi̱ yuʼú yu̱ta kán. 7 Tá ndi̱kói̱, xi̱nii̱ ña̱ íyo ku̱a̱ʼání yitu̱n yuʼú yu̱ta kán. 8 Tándi̱ʼi, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼi̱n: “Chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu ku̱a̱ʼa̱n ti̱kui̱í yóʼo, núurá chí Arabá* ta xáa̱rá nda̱a̱ chí mar. Tá ná xa̱a̱ ti̱kui̱í yóʼo nda̱a̱ mar, nduvi̱si̱ ndiʼi ti̱kui̱í tá ñúʼu mar kán. 9 Ku̱a̱ʼání kití kivi kutaku nu̱ú ya̱ʼa u̱vi̱ saá yu̱ta kán. Ku̱a̱ʼání ti̱a̱ká koo saáchi kán kúú nu̱ú ya̱ʼará. Ta ti̱kui̱í tá íyo mar nduvi̱si̱rá, ta ku̱a̱ʼání kití kutaku chí nu̱ú ya̱ʼa yu̱ta kán.
10 ”Na̱ tíin ti̱a̱ká kindo̱ona yuʼú yu̱ta chí En-Guedí iinsaá nda̱a̱ chí En-Eglaim, nu̱ú koo iin nu̱ú sayíchi̱na ñunú ña̱ tíinna ti̱a̱ká.* Ku̱a̱ʼání ti̱a̱ká koo, ku̱a̱ʼání nu̱úrí koo, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ti̱a̱ká chí mar Grande.*
11 ”Yatin nu̱ú íyo mar kán, koo ndo̱ʼyo ta koo laguna tá kuumií nda̱ʼyi̱ soo ti̱kui̱í tá kuñuʼu yóʼo, va̱ása nduvi̱si̱rá chi tá o̱ʼva̱ kookará.
12 ”U̱vi̱ saá táʼví yuʼú yu̱ta kán koo ndiʼi nu̱ú yitu̱n tú koo ku̱i̱ʼi ndaʼa̱. Va̱ása yi̱chi̱ yuku̱ ndaʼa̱nú ni va̱ása sandákoonú ña̱ taxinú ku̱i̱ʼi. Yo̱o̱ tá yo̱o̱ koo ku̱i̱ʼi xa̱á ndaʼa̱nú saáchi chí templo kee ti̱kui̱í tá ko̱so̱ túyóʼo. Kivi kaxína ku̱i̱ʼi yóʼo, ta yu̱ku̱ ndaʼa̱nú va̱ʼa sandáʼaña inkana”.
13 Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n táta káʼnu Jehová: “Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ ndataʼvíndó ña̱ koo herencia na̱ 12 tribu na̱ ñuu Israel, ta u̱vi̱ táʼvíña ndakiʼin ta̱ José. 14 Inkáchi koo táʼví ña̱ ndakiʼinndó ta ña̱yóʼo koo herenciandó. Chi̱naʼíi̱* nu̱ú na̱ táʼanndó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ña̱ taxii̱ ñuʼú yóʼo ndaʼa̱ndó, ta vitin ndata̱ʼvíña ña̱ va̱ʼa ndakiʼinndóña ña̱ kooña herenciandó.
15 ”Yóʼo kúú nu̱ú xa̱a̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ koo chí táʼví norte: kixáʼaña chí mar Grande, ya̱ʼaña chí yichi̱ ña̱ Hetlón ta xa̱a̱ña nda̱a̱ Zedad, 16 Hamat, Berotá xíʼin Sibraim, ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú ña̱ Damasco ta saátu ñuʼú ña̱ Hamat ta xa̱a̱ña nda̱a̱ Hazer-Haticón, ña̱ ndíkaa̱ yatin nu̱ú ñuʼú ña̱ Haurán. 17 Ña̱kán, ñuʼú yóʼo kixáʼaña chí mar ta xa̱a̱ña nda̱a̱ Hazar-Enón, ya̱ʼaña chí xáʼñu* ñuʼú ña̱ Damasco, chí táʼví norte, ta saátu chí xáʼñu ñuʼú ña̱ Hamat. Ña̱yóʼo koo xáʼñuña chí táʼví norte.
18 ”Ta chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ya̱ʼaña ma̱ʼñú Haurán xíʼin Damasco, ta ya̱ʼatuña chí xáʼñu yu̱ta Jordán, ma̱ʼñú Galaad xíʼin ñuʼú na̱ ñuu Israel. Kiʼinndó ki̱ʼva ñuʼú yóʼo, kixáʼandó chí táʼví norte iinsaá nda̱a̱ chí yuʼú mar chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu.* Ña̱yóʼo koo xáʼñuña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu.
19 ”Xáʼñu ña̱ koo chí táʼví sur, kixáʼaña chí Tamar iinsaá nda̱a̱ nu̱ú íyo ti̱kui̱í tá Meribat-Cadés, iinsaá nda̱a̱ nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í* ta xa̱a̱ña nda̱a̱ nu̱ú ndíkaa̱ mar Grande. Ña̱yóʼo koo xáʼnuña chí táʼví sur.
20 ”Chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu ndíkaa̱ mar Grande, kixáʼaña chí xáʼñu ña̱ íyo chí sur ta xa̱a̱ña nda̱a̱ nu̱ú ñuʼú ña̱ Lebó-Hamat.* Ña̱yóʼo koo xáʼñuña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu”.
21 “Ndataʼvíndó ñuʼú yóʼo xíʼin na̱ 12 tribu na̱ ñuu Israel. 22 Ndataʼvíndóña xíʼin táʼanndó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ña kooña ñuʼúndó ta saátu ndataʼvíndóña xíʼin na̱ inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ ndóo xíʼinndó, na̱ ka̱ku se̱ʼe naní tá ndóona xíʼinndó. Ta na̱yóʼo xa̱a̱na koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo mií na̱ ñuu Israel. Ta saátu na̱yóʼo ndakiʼinna ñuʼú xíʼinndó, táʼan ñuʼú ña̱ ndakiʼin na̱ tribu na̱ ñuu Israel. 23 Xíniñúʼu taxindó iin ñuʼú ndaʼa̱ na̱ inka ñuu na̱ ki̱xaa̱ ndóo xíʼinndó, ñuʼú ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú na̱ tribu nu̱ú ni̱xa̱a̱na xi̱kundoona”, káchi táta káʼnu Jehová.
48 “Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ ndakiʼin iin tá iin na̱ tribu ta va̱xi ki̱vi̱na xíʼinña, chí táʼví norte kixáʼaña: ñuʼú ña̱ ndakiʼin ta̱ Dan ya̱ʼaña chí yichi̱ ña̱ Hetlón ta xa̱a̱ña nda̱a̱ Lebó-Hamat* ta saátu nda̱a̱ Hazar-Enán, chí xáʼñu* ñuʼú Damasco ña̱ ndíkaa̱ chí norte chí síi̱n* ña̱ Hamat; ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu* iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 2 Ñuʼú ta̱ Aser tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Dan, ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 3 Ñuʼú ta̱ Neftalí tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Aser ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 4 Ñuʼú ta̱ Manasés tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Neftalí ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 5 Ñuʼú ta̱ Efraín tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Manasés ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 6 Ñuʼú ta̱ Rubén tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Efraín ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 7 Ñuʼú ta̱ Judá tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Rubén ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 8 Yatin nu̱ú ñuʼú ta̱ Judá ña̱ kixáʼa xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu, xíniñúʼu sandákoondó ñuʼú ña̱ koo kuenta Ndióxi̱ ta 12,950 metro* ndíka̱ kooña; ta inkáchi koo ña̱ káni̱ña xíʼin ñuʼú ña̱ ndakiʼin na̱ inka tribu, kixáʼaña chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. Ta ma̱ʼñú ña̱yóʼo kundichi templo.
9 ”Ñuʼú ña̱ sandákoondó ña̱ koo kuenta Jehová, xíniñúʼu kuumiíña 12,950 metro ña̱ káni̱ña ta 5,180 metro* ña̱ ndíka̱ña. 10 Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ña̱ ndakiʼin na̱ su̱tu̱: 12,950 metro kuumiíña chí táʼví norte ta 5,180 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu, 5,180 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta 12,950 metro kuumiíña chí táʼví sur. Ta ma̱ʼñú ña̱yóʼo kundichi templo Jehová. 11 Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ ndakiʼin na̱ su̱tu̱ na̱ ndu̱yi̱i̱, na̱ se̱ʼe ta̱ Sadoc, na̱ sa̱xínu ndiʼi chiñu ña̱ xi̱kuumiína nu̱úi̱ ta kǒo nísandákoona yi̱ʼi̱ tá sa̱ndákoo na̱ israelita xíʼin na̱ levita yi̱ʼi̱. 12 Na̱yóʼo ndakiʼinna iin táʼví ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ña̱ sa̱ndákoo na̱ ñuu ña̱ koo kuenta Ndióxi̱; ña̱yóʼo tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú na̱ levita.
13 ”Yatin síi̱n ñuʼú na̱ su̱tu̱, na̱ levita kuumiína iin ñuʼú, 12,950 metro káni̱ kooña ta 5,180 metro ndíka̱ kooña (ndiʼi ñuʼú yóʼo 12,950 metro káni̱ kooña ta 5,180 metro ndíka̱ kooña). 14 Va̱ása xíniñúʼu xi̱íkondó* ñuʼú yóʼo ni va̱ása xíniñúʼu nasamandóña á sandáya̱ʼandó iin táʼví ñuʼú yóʼo ndaʼa̱ inkana, chi ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ va̱ʼaníka, saáchi ña̱ ta̱xindó ndaʼa̱ Jehová kúúña ta ña̱ yi̱i̱ kúúña.
15 ”Ñuʼú ña̱ kindo̱o, ña̱ ndíka̱ 2,590 metro,* ña̱ káni̱ 12,950 metro, kúú ña̱ kuniñúʼu na̱ ñuu. Kivi keʼéna veʼe nu̱úña ta saátu koo ñuʼú nu̱ú koo yita.* Ma̱ʼñú ña̱yóʼo koo ñuu. 16 Ña̱yóʼo koo ki̱ʼva ñuu: 2,331 metro* kuumiíña chí táʼví norte; 2,331 metro kuumiíña chí táʼví sur, 2,331 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, ta 2,331 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 17 Ta ñuʼú nu̱ú koo yita, kuumiíña ki̱ʼva 130 metro* chí táʼví norte, ki̱ʼva 130 metro kuumiíña chí táʼví sur, ki̱ʼva 130 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta ki̱ʼva 130 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu.
18 ”Ki̱ʼva ña̱ káni̱ ñuʼú ña̱ ná kindo̱o, inkáchi koo ki̱ʼvaña xíʼin ñuʼú ña̱ yi̱i̱: 5,180 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta 5,180 metro kuumiíña chí táʼví nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. Inkáchi koo ki̱ʼva ña̱ kuumií ña̱yóʼo xíʼin ñuʼú ña̱ yi̱i̱, ta na̱ káchíñu ñuu kán kivi kuxuna ña̱ʼa ña̱ kuaʼnu nu̱ú ñuʼú yóʼo. 19 Na̱ káchíñu na̱ kee ti̱xin ndiʼi tribu na̱ ñuu Israel kúú na̱ chiʼi nu̱úña.
20 ”Ña̱ cuadrado koo iníísaá ñuʼú yóʼo ta kuumiíña 12,950 metro iin tá iin síi̱nña. Xíniñúʼu sandákoondó ñuʼú yóʼo ña̱ va̱ʼa taxindóña ndaʼa̱ Ndióxi̱, ta saátu ndiʼika ñuʼú na̱ ñuu.
21 ”Ñuʼú ña̱ ná kindo̱o chí u̱vi̱ saá síi̱n ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ta saátu ñuʼú na̱ ñuu, kuenta ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu xa̱a̱ña kooña. Ñuʼú yóʼo kitáʼanña xíʼin ñuʼú ña̱ yi̱i̱ ña̱ kuumií 12,950 metro chí nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta saátu chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. Inkáchi koo xáʼñu ñuʼú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu xíʼin xáʼñu ñuʼú u̱vi̱ na̱ tribu. Ñuʼú ña̱ taxina ndaʼa̱ Ndióxi̱ ta saátu ña̱ templo, kundikaa̱ña ma̱ʼñú ñuʼú yóʼo.
22 ”Ñuʼú na̱ levita ta saátu ñuʼú ña̱ kúú kuenta na̱ ñuu kooña ma̱ʼñú ñuʼú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu. Ñuʼú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú na̱ ñuu kundikaa̱ña ma̱ʼñú nu̱ú ndíʼi ñuʼú ta̱ Judá xíʼin nu̱ú ndíʼi ñuʼú ta̱ Benjamín.
23 ”Ta ña̱yóʼo koo ñuʼú inkaka na̱ tribu, ta ñuʼú ña̱ ndakiʼin tribu ta̱ Benjamín kixáʼaña chí xáʼñu ñuʼú chí táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu ta xa̱a̱ña chí xáʼñu ñuʼú chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 24 Ñuʼú ta̱ Simeón tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Benjamín ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 25 Ñuʼú ta̱ Isacar tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Simeón ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 26 Ñuʼú ta̱ Zabulón tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Isacar ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 27 Ñuʼú ta̱ Gad tu̱ndaaña xíʼin ñuʼú ta̱ Zabulón ta xa̱a̱ña xáʼñu nu̱ú kíta ñu̱ʼu iinsaá nda̱a̱ nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu. 28 Xáʼñu ña̱ íyo chí sur ña̱ yáʼa chí Gad, kixáʼaña chí Tamar iinsaá nda̱a̱ nu̱ú íyo ti̱kui̱í tá Meribat-Cadés, ya̱ʼaña chí nu̱ú yáʼa ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í chí Egipto iinsaá nda̱a̱ chí mar Grande.*
29 ”Ña̱yóʼo kúú ñuʼú ña̱ ndataʼvíndó xíʼin na̱ tribu na̱ ñuu Israel ña̱ kooña herenciana, ta ña̱yóʼo koo táʼví ña̱ ndakiʼin iin tá iinna”, káchi táta káʼnu Jehová.
30 “Yóʼo kúú nu̱ú kee na̱ ñuu: táʼví norte kuumiíña 2,331 metro.
31 ”Yéʼé ñuu kuumiíña ki̱vi̱ na̱ tribu na̱ ñuu Israel. Koo u̱ni̱ yéʼé chí táʼví norte: iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Rubén, iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Judá ta saátu iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Leví.
32 ”Táʼví nu̱ú kíta ñu̱ʼu, kuumiíña 2,331 metro ta kán koo u̱ni̱ yéʼé: iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ José, iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Benjamín ta saátu iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Dan.
33 ”Táʼví sur, kuumiíña 2,331 metro ta kán koo u̱ni̱ yéʼé: iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Simeón, iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Isacar ta saátu iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Zabulón.
34 ”Táʼví chí nu̱ú kíʼvi ñu̱ʼu, kuumiíña 2,331 metro ta kán koo u̱ni̱ yéʼé: iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Gad, iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Aser ta saátu iin yéʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Neftalí.
35 ”Nama̱ ña̱ ndakasi sa̱tá ñuu yóʼo kuumiíña 9,324 metro.* Ta nani ki̱vi̱ saá, ña̱yóʼo koo ki̱vi̱ ñuu: Kán íyo Jehová”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘Ndióxi̱ ndásandakúra’.
Inka variante “yéʼe̱”.
Á “león”.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Inka variante “iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱”, “xi̱ndakaʼndaní-inii̱”.
Inka variante “xi̱ndaku̱i̱ta”.
Nu̱ú libro ta̱ Ezequiel, 93 yichi̱ va̱xi tu̱ʼun se̱ʼe ta̱a, ta ña̱yóʼo kúú yichi̱ nu̱ú ña̱ va̱xiña. Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, tiempo ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ libro yóʼo.
Á sana “ni so̱ʼoní ná koo na̱ yiví ta ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ ku̱i̱so yóʼó”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “kutú ti̱xiún”, “ndaʼa-iniún”.
Inka variante “tuunnína”.
Inka variante “táʼyá”.
Inka variante “tie̱ʼún”, “taún”.
Tu̱ʼun hebreo kivi ka̱ʼa̱nña xa̱ʼa̱ espíritu Ndióxi̱ á iin ángel.
Inka variante “na̱ku̱ndayii̱”, “nda̱kandiei̱”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Jehová.
Inka variante “láa̱ún”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “yáxín”.
Inka variante “kundúʼún”, “kondúʼú síún”.
Inka variante “teʼe̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 siclo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin sexto ña̱ hin”. Koto apéndice B14.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ndasuvíúnña”.
Inka variante “ka̱yu̱ña”.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “kuyuchíka”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndoʼo-iniún”.
Inka variante “ndáʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “xéen”.
Inka variante “síkó”.
Ña̱yóʼo kúni̱ kachiña, ni na̱ sátá ta ni na̱ íxi̱íko kǒo ña̱ va̱ʼa ndakiʼinna chi na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ kúú ndiʼina.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ tatálásana á tiatíana tíaxa xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Inka variante “kisiñana”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ xa̱tána xi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱ kúsuchí-inina.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ lugar ña̱ yi̱i̱ní ña̱ íyo nda̱a̱ ma̱á ini veʼe Jehová.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, cadena ña̱ kunuʼni na̱ ñúʼu veʼeka̱a.
Koto glosario, anciano.
Inka variante “yéʼe̱”.
Inka variante “yisi̱”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “káñuʼu”.
Inka variante “sómana”, “sátána”, “súmana”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Sana ndaʼa̱ iin yitu̱n tú xi̱xiniñúʼuna tá xi̱ndasakáʼnuna ndióxi̱na kúú túyóʼo.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoona”.
Sana Ndióxi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Inka variante “tie̱ʼé”, “taan”.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Koto glosario, anciano.
Sana Ndióxi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Sana Ndióxi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Inka variante “xiín”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, iin tá iin na̱ querubín.
Á “león”.
Á “águila”. Inka variante “síʼñá”.
Inka variante “xi̱ndaku̱i̱tana”.
Tu̱ʼun hebreo kivi ka̱ʼa̱nña xa̱ʼa̱ espíritu Ndióxi̱ á iin ángel.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Sana Ndióxi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Jerusalén ta na̱ judío xi̱ndakanixi̱nína ña̱ kǒo ña̱ kundoʼona yóʼo.
Sana Ndióxi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱.
Inka variante “kueen”.
Inka variante “táʼyání”.
Inka variante “xiínna”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndiví”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “yi̱ʼva̱”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “na̱ nándukú”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “xi̱kuii”, “ña̱kuiin”, “ño̱kuii”.
Á “ndásalivinaña xíʼin kaka”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ iin na̱ íxava̱ʼa iin nama̱ ña̱ va̱ása kútu̱, ta chíkaa̱na kaka sa̱táña ña̱ va̱ʼa kunaʼa̱ kútu̱ña.
Inka variante “íʼin”, “ñíʼi”.
Inka variante “kíkuná”.
Á “na̱ va̱ása nísaxóʼvi̱i̱”.
Koto glosario, anciano.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ka̱yu̱nú”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “sandiún”, “lalún”.
Inka variante “níndasuvína”, “nínasukúna”.
Inka variante “kúnduʼún”, “nándúʼú síún”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ níí”.
Inka variante “ni̱ki̱kuna”.
Á “ñii̱ tí foca”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “lugar ña̱ súkun”. Koto glosario, lugar ña̱ súkun. Inka variante “to̱ʼón”.
Á sana kaʼá na̱ ta̱a nu̱ú tátalásana.
Inka variante “ta̱xiún aceitei̱ ndaʼa̱ña”.
Á “Montículo”. Koto glosario, Montículo.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ñuu ña̱ ni̱xi̱yo yatin xíʼinña.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “xuxa kóchon”.
Á “Águila”. Inka variante “Síʼñá”.
Á “ñuʼú na̱ íxi̱íko”.
Inka variante “síkó”.
Inka variante “yoʼo̱ró”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Sedequías.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Nabucodonosor.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Sedequías.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Nabucodonosor.
Inka variante “ítíáka”.
Inka variante “kati̱”, “ndatí”, “ku̱nda̱ʼvi̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, alma.
Tu̱ʼun hebreo kúúña “alma”. Koto glosario, alma.
Inka variante “táxina ndaʼa̱”.
Inka variante “tóona”, “tínaʼana”.
Inka variante “ndíkána”, “níʼi ikána”.
Inka variante “sátatura”.
Á “león”.
Inka variante “Nda̱kundúʼurí”, “Xi̱kondúʼú síi̱nrí”.
Inka variante “ítíá”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “garfio”.
Inka variante “yi̱ʼva̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nda̱a̱ táki̱ʼva íyo tú uva ma̱ʼñú ni̱ún”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Koto glosario, anciano.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ israelita.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ israelita.
Inka variante “xi̱taxina”.
Koto glosario, lugar ña̱ súkun.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, tiempo ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ libro yóʼo.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ xi̱kisi̱ xíʼin na̱yóʼo saá ni̱xi̱yona”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “tóona”, “tínaʼana”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndachiva̱ʼa”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ tatálásana á tiatíana tíaxa xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼvina.
Inka variante “si̱i̱n”, “see̱n”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, espada Jehová.
Inka variante “Nda̱ʼyi̱ ñoo”.
Inka variante “na̱ nándukú”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “terafim”. Koto glosario, terafim.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ ndóo ñuu Jerusalén.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “ndee̱”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Rabá ña̱ kúú kuenta na̱ ammonita.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndee̱”.
Inka variante “táxina”.
Inka variante “tíin kúítína”, “tíin u̱ʼvi̱na”.
Inka variante “Sátatún”.
Á “xi̱tu̱n”.
Inka variante “nduyi̱i̱”, “nduyaa”.
Á “león”.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Inka variante “ndóʼo-ini”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘veʼe loʼo nu̱ú íyoñá’.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘veʼe loʼi̱ ña̱ níndichi iniñá’.
Inka variante “xi̱ndósona sa̱ta̱”.
Koto glosario, concubina.
Inka variante “tíatiara tíaxa”.
Á “Qoa”. Koto apéndice A2.
Á “broquel”. Ña̱yóʼo kúú escudo válí ña̱ xi̱xiniñúʼu na̱ xi̱niʼi kuxu̱n.
Inka variante “ndee̱”.
Inka variante “ka̱yu̱na”.
Inka variante “ndoʼo-iniún”.
Inka variante “kuyuchí iniña”.
Inka variante “xi̱kundúʼún”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Á “ki̱si ña̱ ndíka̱ yuʼú”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “Sachúʼu̱”.
Inka variante “ni̱ku̱xi”.
Inka variante “kuyuchí iniña”.
Inka variante “ka̱yu̱”.
Inka variante “Nda̱sayi̱íi̱”, “Nda̱sayai̱”.
Á “Va̱ása kaniún kándíkaún”.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “ndoʼo-inindó”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu na̱ ammonita.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “kuxu”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “sáʼñú”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ya̱a̱”.
Inka variante “yi̱ʼva̱ ña̱ tíinna ti̱yaká”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyinaña.
Inka variante “na̱ nánoo ya̱ta̱”, “na̱ kúnuu sa̱ta̱”.
Á “espada”.
Inka variante “ku̱niʼnirí”, “ku̱a̱ʼnindosórí”.
Inka variante “síkóún”.
Inka variante “ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼnda-inina”.
Á “ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “síkó”.
Inka variante “xéenña”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “ni̱ki̱kuna”.
Koto glosario, bálsamo.
Iin kúú tú yitu̱n yóʼo xíʼin tú canela.
Ndo̱o̱ tú xáʼa̱n támi.
Inka variante “nánoona ya̱ta̱”, “kúnuuna sa̱ta̱”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Á “Seba”.
Á “Seba”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “xíkotuvína”.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoona”.
Inka variante “ti̱ko̱to̱ ndeé”, “ti̱ko̱to̱ kúkun”, “ti̱ko̱to̱ ti̱ndaja̱”. Koto glosario, ti̱ko̱to̱ ndayí.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼndaní-inina”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndáchiva̱ʼún”.
Inka variante “si̱kóún”.
Inka variante “sandóʼona”.
Koto glosario, ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na.
Inka variante “iin ku̱ʼu̱n-inina”, “ndakaʼndaní-inina”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Nu̱ú versículo yóʼo ta saátu nu̱ú inkakaña, tá va̱xi tu̱ʼun Nilo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yu̱ta ta saátu káʼa̱nña xa̱ʼa̱ chi̱chi nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í tá kóso̱na.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “garfio”.
Inka variante “luchu”, “machi”.
Koto glosario, tu̱yo̱ó.
Inka variante “Sákuyuchíi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyinaña.
Inka variante “ku̱tiʼví”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyinaña.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ israelita na̱ xi̱chindeétáʼan xíʼin na̱ ñuu Egipto.
Inka variante “Kuyuchí nu̱ú”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Nabucodorosor”. Ña̱yóʼo xi̱kuu inka ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼyinaña.
Á “Menfis”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ñuu Tebas.
Inka variante “ndiví táʼya”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, Heliópolis.
Inka variante “íku”, “yúkú”.
Inka variante “ndasuvína”.
Inka variante “nda̱ʼyi̱ ñoora”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ rey ñuu Babilonia.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “kati̱”, “ndatí”, “ku̱nda̱ʼvi̱”.
Inka variante “yoʼo̱ xa̱ʼún”.
Inka variante “tu̱ndíka”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, iin yitu̱n tú naní plátano oriental.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “tá ná nuunú ti̱xin Ya̱vi̱” á “Seol”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta iin ña̱ náʼa̱ kuitíva kúúña. Koto glosario, ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱. Inka variante “Ñáñá”, “Ka̱ká”.
Koto glosario, ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Á “león”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “yi̱ʼva̱”.
Inka variante “kañuʼuna”.
Inka variante “chii”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á “nda̱a̱ táki̱ʼva káa aceite”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ ñuu Egipto.
Inka variante “kundúʼún”, “kondúʼú síún”.
Koto glosario, ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ ñuu Egipto.
Á “Seol”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta iin ña̱ náʼa̱ kuitíva kúúña. Koto glosario, ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱. Inka variante “Ñáñá”, “Ka̱ká”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ faraón.
Inka variante “xiín”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ rey ñuu Asiria.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ rey Mesec xíʼin ta̱ Tubal.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ xíka nu̱ú ku̱a̱chi, na̱ sa̱ndúxu̱nna xíʼin espada ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱na ña̱ íxato̱ʼónana.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “sándoʼoña”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “tóona”, “tínaʼana”.
Inka variante “ndíkána”, “níʼi ikána”.
Inka variante “ñaʼa”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “levo”.
Inka variante “kuxu”.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “ndasuvíndó”.
Inka variante “sándoʼondó-inirí”.
Koto glosario, chinaʼá.
Á “ndakiʼii̱n ndikachi sa̱na̱i̱ ndaʼa̱na”.
Á “kundaakana”.
Inka variante “Ita”, “Itia”, “Yi̱ku̱”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “ku̱niʼnindó”, “ku̱a̱ʼnindó”.
Inka variante “íkurí”, “yúkúrí”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Koto glosario, chinaʼá.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “nduyi̱i̱ndó”, “nduyaandó”.
Inka variante “táʼyání”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ kándíxa ña̱ kuniʼi Ndióxi̱ yichi̱ nu̱úna.
Inka variante “levo”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “ndasayi̱i̱na”, “ndasayai̱na”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “garfio”.
Inka variante “nánoo ya̱ta̱”, “kúnuu sa̱ta̱”.
Tu̱ʼun hebreo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ iin yitu̱n káni̱ á iin ka̱a ña̱ káni̱ ña̱ xi̱chikaa̱na sa̱tá yéʼé ñuuna tasaá va̱ása ku̱náña.
Á “Seba”.
Inka variante “síkó”.
Inka variante “kuyósóna”, “kondósona ya̱ta̱”.
Inka variante “káñuʼu”.
Inka variante “íʼin”, “ñíʼi”.
Ña̱yóʼo kúú iin ya̱a̱ ña̱ kamaní xíxi̱ ta kininí xáʼa̱nña tá xíxi̱ña.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Inka variante “koxi̱”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á “yoso̱ na̱ kítáʼan xíʼin ta̱ Gog”.
Inka variante “ndasayi̱i̱na”, “ndasayaana”.
Inka variante “xiín”.
Inka variante “kúnduʼuña”, “nándúʼú síi̱nña”.
Ña̱ kúni̱ kachi ‘ku̱a̱ʼánína’.
Inka variante “taxii̱”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “kutú ti̱xinndó”, “ndaʼa-inindó”.
Koto glosario, tu̱yo̱ó.
Koto apéndice B14.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin tu̱yo̱ó tú távána ki̱ʼva tú kúúmií 6 codo, iin codo xíʼin iin palmo menor”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “8 codo”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “2 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “13 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “6 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “25 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “60 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “xi̱taxina ndaʼa̱ Ndióxi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo sava”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo menor”.
Inka variante “ndeéró”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “3 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “11 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “templo”. Tá káʼa̱n capítulo 41 xíʼin 42 xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, káʼa̱nña xa̱ʼa̱ lugar Ña̱ yi̱i̱ á xa̱ʼa̱ iníísaá templo (Ña̱ yi̱i̱ xíʼin Ña̱ yi̱i̱ní).
Inka variante “xiínña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “6 codo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “40 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 codo”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ ni̱ki̱ʼvira ini templo, ini lugar Ña̱ yi̱i̱ní.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “2 codo”.
Inka variante “ndeéña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “7 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “4 codo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “70 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “90 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ veʼe ña̱ xi̱ndichi chí táʼví oeste ña̱ templo.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nu̱ú ndíka̱ sa̱tá veʼe yóʼo”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Á “león”.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yéʼé lugar Ña̱ yi̱i̱.
Sana káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yéʼé lugar Ña̱ yi̱i̱ní.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “3 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “2 codo”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Inka variante “xiín”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “100 codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10 codo”.
Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi ña̱ Septuaginta, “100 codo káni̱ña”. Tu̱ʼun hebreo káchiña “iin yichi̱ ña̱ kúúmií iin codo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Ña̱yóʼo kúú veʼe ña̱ ni̱xi̱yo chí sa̱tá templo.
Inka variante “táxina”.
Koto glosario, tu̱yo̱ó.
Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “500 caña”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Á sana “tá ki̱xira”.
Tu̱ʼun hebreo kivi ka̱ʼa̱nña xa̱ʼa̱ espíritu Ndióxi̱ á iin ángel.
Inka variante “xiíi̱n”.
Sana ni̱ka̱ʼa̱nra tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinra.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Á “ku̱su̱nkana xíʼin inka ndióxi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ rey na̱ xi̱kuumiína na̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin palmo”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “2 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “4 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “12 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “14 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “sava codo”.
Inka variante “taxina”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “kuiʼnindaana”, “koʼnindaana”.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “nduyi̱i̱ña”, “nduyaaña”.
Inka variante “ka̱yu̱rí”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “levo”.
Á “ña̱ sóko̱ na̱ ñuu”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Koto glosario, ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na.
Inka variante “sa̱ʼan”.
Inka variante “ndoʼo-inina”.
Inka variante “taxina”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Inka variante “yi̱i̱”, “yaa”.
Inka variante “ikin”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “25,000 codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10,000 codo”.
Inka variante “xiínña”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “500 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “50 codo”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5,000 codo”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Koto apéndice B14.
Koto apéndice B14.
Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “20 guerás”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “mané”. Koto apéndice B14.
Inka variante “taxindó”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin sexto ña̱ efá”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin homer”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin sexto ña̱ efá”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin homer”.
Koto apéndice B14.
Inka variante “levo”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “ndasayi̱ún”, “ndasayaún”.
Á “levadura”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin efá”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin hin”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “xiín”.
Inka variante “taxina”.
Koto glosario, kití tí xi̱sokóna ta xi̱xaʼminarí.
Inka variante “levo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin efá”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin hin”. Koto apéndice B14.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “Ñaʼa”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin sexto ña̱ efá”. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “iin tercio ña̱ hin”. Koto apéndice B14.
Inka variante “sachúʼu̱”.
Á “xi̱tu̱n”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “40 codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “30 codo”.
Á “Ña̱yóʼo kúú veʼe”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “ya̱ta̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “1,000 codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Inka variante “ko̱ʼndo̱ xa̱ʼá”.
Inka variante “su̱tíái̱”.
Koto glosario, se̱ʼe ta̱a.
Á “yoso̱ yi̱chí”.
Inka variante “yi̱ʼva̱ ña̱ tíinna ti̱yaká”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, mar Mediterráneo.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “sáʼñú”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, mar Muerto.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, nu̱ú yáʼa ti̱kui̱í chí Egipto.
Á “yéʼé ñuu Hamat”.
Á “yéʼé ñuu Hamat”.
Inka variante “sáʼñú”.
Inka variante “xiín”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “25,000 codo”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ codo náni̱. Koto apéndice B14.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “10,000 codo”.
Inka variante “si̱kóndó”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “5,000 codo”.
Inka variante “ita”, “itia”, “yi̱ku̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “4,500 codo”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “250 codo”.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, mar Mediterráneo.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “18,000 codo”.