PRIMERA ÑA̱ CORINTIOS
1 Yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo, ta̱ ka̱na Ndióxi̱ ña̱ koi̱ apóstol ta̱ Cristo Jesús, xíʼin ta̱ ñaniyó ta̱ Sóstenes, 2 káʼa̱nndi̱ xíʼin ndóʼó na̱ congregación Ndióxi̱ na̱ ndóo chí ñuu Corinto, ndóʼó na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱, ta nda̱sayi̱i̱ra ndóʼó ña̱ kutáʼanndó xíʼin ta̱ Cristo Jesús, ta saátu káʼa̱nndi̱ xíʼin ndiʼika na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tátayó Jesucristo ni nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ndóona, chi kúúra táta na̱kán ta kúútura táta miíyó:
3 Va̱ʼaní ná koo ini yiváyó Ndióxi̱ xíʼinndó saátu tátayó Jesucristo ta va̱ʼaní ná kutáʼanndó xíʼinna.
4 Ndiʼi yichi̱ táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní ni̱xi̱yo inira xíʼinndó ña̱ kítáʼanndó xíʼin ta̱ Cristo Jesús. 5 Saáchi xa̱ʼa̱ ta̱kán, Ndióxi̱ ta̱xira ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ndó, ña̱ va̱ʼaní natúʼunndó xa̱ʼa̱ tu̱ʼunra ta saátu ña̱ kunda̱a̱ va̱ʼa inindó xa̱ʼa̱ tu̱ʼunra, 6 nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱niso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo ta ndu̱ndakú-inindó, 7 ña̱kán nani ndátundó ña̱ na̱ʼa̱ tátayó Jesucristo ndee̱ra kǒo ña̱ kuma̱ní nu̱úndó. 8 Mií Ndióxi̱ chindeétáʼan xíʼinndó ña̱ ndakú koondó nda̱a̱ nu̱ú ndíʼi, ña̱ va̱ʼa ná kǒo ka̱ʼa̱nna nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa xa̱ʼa̱ndó tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ tátayó Jesucristo. 9 Ndióxi̱ nda̱kúní-inira. Ta̱yóʼo ka̱nara ndóʼó ña̱ kutáʼanndó xíʼin se̱ʼera, ta̱ tátayó Jesucristo.
10 Ta vitin ñaniyó,* xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tátayó Jesucristo káʼa̱n-ndáʼvii̱ xíʼinndó ña̱ inkáchi ná kutáʼan tu̱ʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nndó ta kǒo taʼví-táʼanndó, ta inkáchi ná ndakanixi̱níndó. 11 Ñani miíi̱, sava na̱ veʼe ñá Cloe na̱túʼunna xíʼi̱n xa̱ʼa̱ndó ña̱ kánitáʼanníndó. 12 Káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó saáchi xa̱a̱ síín síín ña̱ xíkandó káʼa̱nndó ta káchindó: “Yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Pablo kúi̱”, “Yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Apolos kúi̱”, “Yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Cefas* kúi̱”, “Ta yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Cristo kúi̱”. 13 ¿Á nda̱taʼvíva ta̱ Cristo? Su̱ví ta̱ Pablo kúú ta̱ níkatikaana ndaʼa̱ yitu̱n xa̱ʼa̱ndó. ¿Á xíʼin ki̱vi̱ ta̱ Pablo kúú ña̱ nda̱kuchindó? 14 Táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ kǒo nísandákuchii̱ ni iin ndóʼó, chi ta̱ Crispo xíʼin ta̱ Gayo kúú na̱ sa̱ndákuchii̱, 15 chi saá kúú ña̱ nda̱a̱ ni iinna va̱ása ka̱ʼa̱n ña̱ nda̱kuchindó xíʼin ki̱víi̱. 16 Ña̱ nda̱a̱va saátu sa̱ndákuchii̱ na̱ veʼe ta̱ Estéfanas. Ta kǒo ndákaʼánkai̱ tá sa̱ndákuchii̱ inkakana. 17 Ta̱ Cristo va̱ása níchindaʼára yi̱ʼi̱ ña̱ sandákuchii̱ na̱ yiví, chi tu̱ʼun va̱ʼava chi̱ndaʼára yi̱ʼi̱ natúʼi̱n, ta su̱ví tu̱ʼun ndíchi ka̱ʼi̱n, chi tá saá ná keʼíi̱ va̱ása kundayáʼvi ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo ndaʼa̱ yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱.*
18 Saáchi tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo ndaʼa̱ yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱,* tu̱ʼun yóʼo iin ña̱ kíʼvi kúúña nu̱ú na̱ yiví na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱, soo ndee̱ Ndióxi̱ kúúña nu̱ú miíyó na̱ sáka̱kura. 19 Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Sandíʼi-xa̱ʼíi̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií na̱ yiví na̱ ndíchi, ta kundasíi̱ kunii̱ ña̱ ndákanixi̱nína”. 20 ¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n na̱ ndíchi? ¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n na̱ maestro na̱ sánáʼa̱ ley?* ¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n na̱ kútóoní kanitáʼan na̱ íyo ñuyǐví yóʼo? ¿Á va̱ása nína̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ ndíchi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo? 21 Nu̱ú na̱ yiví na̱ ndóo ñuyǐví yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxana ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiína va̱ása xíni̱na Ndióxi̱. Tu̱ʼun ña̱ nátúʼun miíyó xa̱ʼa̱, va̱ása ndáyáʼviña nu̱ú inkana, soo ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱niñúʼu Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa sakǎkura na̱ kándíxañaʼá. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé Ndióxi̱ ña̱yóʼo ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ ndíchiníra.
22 Na̱ judío ndúkúna milagro, ta na̱ griego ndúkúna ña̱ ndíchi. 23 Soo miíyó nátúʼunyó xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo ta̱ ka̱tikaana ndaʼa̱ yitu̱n, soo nu̱ú na̱ judío nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yu̱u̱ ña̱ sándakava miína saá íyoña, ta nu̱ú na̱ ñuyǐví va̱ása ndáyáʼviña. 24 Soo na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱, kúúna na̱ judío á na̱ griego, nu̱ú na̱yóʼo ta̱ Cristo kúú ta̱ náʼa̱ ndee̱ Ndióxi̱ ta náʼa̱tura ña̱ ndíchi kúúmií Ndióxi̱. 25 Na̱ yiví kivi ndakanixi̱nína ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ʼa ña̱ kúú kuenta Ndióxi̱ ta ni kǒo ndee̱ kúúmiíña, soo ña̱yóʼo ndíchiníkavaña ta ndakúníkavaña nu̱úka na̱yóʼo.
26 Kotondó* ñaniyó chi tá nda̱kaxin Ndióxi̱ ndóʼó, su̱ví na̱ ndíchiníví níxi̱yondó nu̱ú na̱ yiví, ta ni su̱ví na̱ íyo ndee̱ ndaʼa̱ níxi̱yondó, ta ni su̱ví na̱ níkaku veʼe na̱ yiví na̱ ndáyáʼvi níxi̱kuundó. 27 Ndióxi̱ nda̱kaxinra ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo ña̱ sakúkaʼanra nu̱ú na̱ ndíchiní. Ndióxi̱ nda̱kaxinra ña̱ʼa ña̱ kǒo ndee̱ ña̱ va̱ʼa sakúkaʼanra nu̱ú ña̱ʼa ña̱ ndakú. 28 Ndióxi̱ nda̱kaxinra ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo ta saátu ña̱ʼa ña̱ kúndasína xínina, ña̱ va̱ʼa sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼvi nu̱ú na̱ yiví, 29 ña̱kán va̱ʼa nda̱a̱ ni iinna va̱ása ni̱nu kunina* nu̱ú Ndióxi̱. 30 Tíxa̱ʼvi Ndióxi̱ kúú ña̱ kítáʼanndó xíʼin ta̱ Cristo Jesús, ta̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱ saá íyora, ta̱yóʼo kúú ta̱ chíndeé miíyó ña̱ ndúuyó na̱ yiví nda̱kú-ini nu̱ú Ndióxi̱, ta ndásayi̱i̱ra miíyó ta saátu sáka̱kura miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó,* 31 ña̱ va̱ʼa ná kuuña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Na̱ ni̱nu kúni, ni̱nu ná kunina xa̱ʼa̱ Jehová”.*
2 Ña̱kán ñaniyó, tá ni̱xa̱ʼi̱n nu̱ú ndóondó kǒo níxa̱ʼi̱n ka̱ʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱* i̱xaa Ndióxi̱, ta kuniñúʼi̱ tu̱ʼun ña̱ yo̱ʼvi̱ní* á tu̱ʼun ña̱ xíniñúʼu na̱ ndíchiní. 2 Chi tá ni̱xi̱yoi̱ xíʼinndó kǒo inka ña̱ʼa níka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱, chi iinlá xa̱ʼa̱ ta̱ Jesucristo ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ xíʼinndó, xíʼin xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱tikaanara ndaʼa̱ yitu̱n. 3 Tá ni̱xa̱ʼi̱n nu̱úndó vitákaví kúnii̱, yíʼvikavíi̱ ta kísikavíña yi̱ʼi̱. 4 Ta tá na̱túʼi̱n xíʼinndó ta sa̱náʼi̱ ndóʼó, va̱ása nínatúʼi̱n xíʼinndó tu̱ʼun ña̱ nátúʼun na̱ yiví ndíchi, chi nu̱úka ña̱yóʼo, tu̱ʼi̱n ni̱na̱ʼa̱ña ndee̱ ña̱ kúúmií ña̱ espíritu santo 5 ña̱ va̱ʼa ná kǒo kandíxandó ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií na̱ yiví, ta va̱ʼaka kandíxandó ndee̱ ña̱ kúúmií Ndióxi̱.
6 Ta miíyó káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchi xíʼin na̱ xa̱a̱ xu̱xa-ini, soo va̱ása káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií na̱ yiví na̱ ndóo tiempo vitin ni ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií na̱ xáʼndachíñu ñuyǐví yóʼo, chi na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va kúú na̱yóʼo. 7 Soo miíyó káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱, ña̱yóʼo kúú ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱, ta mií Ndióxi̱ nda̱kaxin koo se̱ʼé ña̱yóʼo tá kúma̱níka koo ñuyǐví* kini yóʼo, ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndukáʼnuyó. 8 Ña̱ ndíchi yóʼo kúú ña̱ kǒo níkunda̱a̱-ini na̱ chíñu ñuyǐví* yóʼo xa̱ʼa̱, chi tá níkunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ña va̱ása katikaavína ta̱ táta Jesús ndaʼa̱ yitu̱n. 9 Soo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ña̱ kǒo níxinina, ña̱ kǒo níxiniso̱ʼona xa̱ʼa̱, ni ña̱ kǒo níndakanixi̱ní na̱ yiví xa̱ʼa̱, ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼé* Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ na̱ kúʼvi̱-ini xíni miíra”. 10 Ndióxi̱ xi̱niñúʼura espíritu santora ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo nu̱úyó, saáchi ña̱ espíritu santo nándukúña xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa, nda̱a̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱.
11 ¿Ndáana kivi kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱ní iin na̱ yiví? Kǒovína. Chi iinlá miíva na̱ yiví yóʼo kúnda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱nína. Ta saátu íyo ña̱ ndákanixi̱ní Ndióxi̱, nda̱a̱ ni iinna kǒo kívi kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ña, chi iinlá espíritu santo kúú ña̱ kúnda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ña. 12 Chi miíyó kǒo níndakiʼinyó espíritu ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, chi espíritu Ndióxi̱ kúú ña̱ nda̱kiʼinyó ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱yó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-inira. 13 Saátu miíyó káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, soo va̱ása xíniñúʼuyó tu̱ʼun ña̱ ndíchi ña̱ sánáʼa̱ na̱ yiví, chi xíniñúʼuyó tu̱ʼun ña̱ sánáʼa̱ ña̱ espíritu santo. Ta kéʼéyó ña̱yóʼo tá xíniñúʼuyó tu̱ʼun ña̱ táxi espíritu santo ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa ndakaniyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱.
14 Soo na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ kútóo miína, va̱ása ndákiʼinna ña̱ʼa ña̱ kúú kuenta espíritu Ndióxi̱ chi nu̱ú na̱yóʼo va̱ása ndáyáʼviña, ta ni kǒo kívi xa̱a̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ña saáchi xíniñúʼu kuumiína espíritu Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa nandukúna xa̱ʼa̱ña. 15 Soo na̱ yiví na̱ táxi ña̱ níʼi ña̱ espíritu santo yichi̱ nu̱úna nándukúna xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa, soo nda̱a̱ ni iinna kǒo kívi ka̱ʼa̱n kúáchi xa̱ʼa̱na. 16 Saáchi “¿ndáana xa̱a̱ kúnda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱ní Jehová* ña̱ va̱ʼa sanáʼa̱nara?”. Miíyó inkáchi ndákanixi̱níyó xíʼin ta̱ Cristo.
3 Ña̱kán ñaniyó, va̱ása níkivi ka̱ʼi̱n xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ yiví na̱ táxi ña̱ níʼi espíritu santo yichi̱ nu̱úna, chi ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva káʼi̱n xíʼin na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ kútóo miína, chi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱lí saá íyondó xíʼin ña̱ ndíku̱nndó ta̱ Cristo. 2 Xa̱ʼa̱ ña̱ kúma̱ní kuaʼnundó xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱ ta saátu íyondó nda̱a̱ vitin, ña̱kán va̱ása nítaxii̱ ña̱ʼa ña̱ téʼé* kuxundó chi leche ta̱xii̱ xi̱ʼindó 3 saáchi kéʼékavandó ña̱ kútóo miíndó. Saáchi kánitáʼanndó ta sáa̱níndó xínitáʼanndó, ¿á su̱ví kéʼéndó ña̱ kúni̱ miíndó ta íyondó táki̱ʼva íyo na̱ ñuyǐví yóʼo? 4 Tá káʼa̱nndó “Yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Pablo kúi̱”, ta inkandó káʼa̱n “Yi̱ʼi̱ discípulo ta̱ Apolos kúi̱”, ¿á su̱ví táki̱ʼva íyo na̱ ñuyǐví yóʼo íyondó tá kéʼéndó saá?
5 ¿Ndáa ta̱ kúú ta̱ Apolos? ¿Ndáa ta̱ kúú ta̱ Pablo? Ndi̱ʼi̱ na̱ káchíñu kuitíva kúúndi̱ ta kéʼéndi̱ chiñu ña̱ ta̱xi Ndióxi̱* ndaʼa̱ndi̱, ta chi̱ndeétáʼanndi̱ xíʼinra ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ndó ka̱ndíxandó. 6 Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ chi̱ʼi, ta̱ Apolos kúú ta̱ ni̱ko̱so̱ña,* soo Ndióxi̱ kúú ta̱ sa̱kuaʼnuña, 7 ña̱kán ni na̱ chíʼiña ni na̱ kóso̱ña va̱ása xíniñúʼu ndukáʼnuna, chi Ndióxi̱ kúú ta̱ sákuaʼnuña. 8 Na̱ chíʼi xíʼin na̱ kóso̱ña iin kúúvana, soo Ndióxi̱ taxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ iin iinna xa̱ʼa̱ chiñu ña̱ ke̱ʼévana. 9 Saáchi ndi̱ʼi̱ inkáchi káchíñundi̱ xíʼin Ndióxi̱. Ndóʼó kúú ñuʼú nu̱ú chíʼi Ndióxi̱, iin veʼe ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱.
10 Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱na̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa-inira xíʼi̱n, yi̱ʼi̱ kúú ta̱ chi̱ndúʼú xa̱ʼa̱ veʼe nda̱a̱ táki̱ʼva íxaa iin ta̱ xíni̱ní, soo inka kúú na̱ kéʼéña. Ta iin iinna ná kiʼinna kuenta ndáa ki̱ʼva kéʼénaña. 11 Saáchi nda̱a̱ ni iinna kǒo kívi chindúʼú inka xa̱ʼa̱ña chi xa̱a̱ íyova xa̱ʼa̱ña, ta̱yóʼo kúú ta̱ Jesucristo. 12 Tá xa̱a̱ íyo xa̱ʼa̱ña, iinna kivi ixava̱ʼanaña xíʼin oro, plata, yu̱u̱ ña̱ liviní, yitu̱n,* heno á xíʼin yita.* 13 Soo ki̱vi̱ ña̱ ná kixi tu̱ndóʼo saá kúú ña̱ kuna̱ʼa̱ ndáa ña̱ʼa xi̱niñúʼu iin iinna ña̱ ke̱ʼéna chiñuna. Ki̱vi̱ saá ñuʼu̱ kúú ña̱ na̱ʼa̱ ndáaña xi̱niñúʼu iin tá iinna ña̱ ke̱ʼéna chiñuna. 14 Tá ña̱ i̱xava̱ʼa iinna kǒo ña̱ níndoʼoña, ndakiʼinna ña̱ va̱ʼa. 15 Tá ña̱ i̱xava̱ʼa iinna ná kokoña,* ku̱a̱ʼání ña̱ kúúmiína ndiʼi-xa̱ʼa̱, soo ka̱kuva miína; soo koona táki̱ʼva íyo na̱ ni̱ka̱ku nu̱ú ñuʼu̱.
16 ¿Á va̱ása xíni̱vandó ña̱ kúúndó templo Ndióxi̱, ta ña̱ espíritu Ndióxi̱ íyoña xíʼinndó? 17 Tá iinna ná sandíʼi-xa̱ʼa̱na templo Ndióxi̱, Ndióxi̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱rana, saáchi templo Ndióxi̱ ña̱ yi̱i̱ kúúña, ta ndóʼó kúú templo kán.
18 Nda̱a̱ ni iinndó kǒo sandáʼvindó miíndó: tá iinndó ndákanixi̱níndó ña̱ ndíchiníndó nu̱ú na̱ ñuyǐví* yóʼo, va̱ʼaka táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása xíni̱ saá koondó ña̱ va̱ʼa ná ndundíchindó. 19 Saáchi ña̱ ndíchi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo va̱ása ndáyáʼviña nu̱ú Ndióxi̱, saáchi ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼunra: “Xíʼin mií ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiína kúú ña̱ sándakavarana”. 20 Saátu ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Jehová* kúnda̱a̱-inira ña̱ va̱ása ndáyáʼviví ña̱ ndákanixi̱ní na̱ yiví ndíchi”. 21 Ña̱kán va̱ása ni̱nu kunindó* xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé na̱ yiví, saáchi ndiʼi ña̱ʼa kuenta miíndó kúúña: 22 yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo, ta̱ Apolos, ta̱ Cefas,* ñuyǐví yóʼo, ña̱ tákundó, ña̱ xíʼi̱ndó, ña̱ʼa ña̱ íyo tiempo vitin xíʼin ña̱ʼa ña̱ koo chí nu̱únínu. Ndiʼiña kuenta miíndó kúúña. 23 Ta ndóʼó kuenta ta̱ Cristo kúúndó, ta kuenta Ndióxi̱ kúú ta̱ Cristo.
4 Kúni̱yó ña̱ ndiʼi na̱ yiví ná kunina miíyó ña̱ káchíñuyó nu̱ú ta̱ Cristo, ta saátu ña̱ kúúyó mayordomo na̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱* i̱xaa Ndióxi̱. 2 Soo iin na̱ mayordomo xíniñúʼu viíní sáxi̱nuna chiñu ña̱ ta̱xina ndaʼa̱na. 3 Su̱ví ña̱ ndeéví kúúña nu̱úi̱ tá miíndó á iin na̱ chíñu ná tiinna ku̱a̱chi xíʼi̱n. Chi ni miíi̱ va̱ása káʼi̱n xa̱ʼa̱ miíi̱ á va̱ʼa íyo ña̱ kéʼíi̱ á va̱ása. 4 Saáchi yi̱ʼi̱ kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ kǒo ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa níkeʼíi̱, soo su̱ví ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ xa̱a̱ kúi̱ iin ta̱ nda̱kú-ini. Ta̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼi̱n kúú Jehová.* 5 Ña̱kán, va̱ása ndatiinndó ku̱a̱chi xíʼin ni iinna tá kúma̱níka kixaa̱ tiempo, kundatundó nda̱a̱ ná kixaa̱ ta̱ táta Jesús. Chi ta̱kán, tavára ña̱ʼa ña̱ íyo se̱ʼé nu̱ú naá chí nu̱ú íyo luz ta na̱ʼa̱ra ña̱ ñúʼu níma̱ na̱ yiví. Tasaá iin iinna ka̱ʼa̱n va̱ʼa Ndióxi̱ xa̱ʼa̱na nda̱a̱ táki̱ʼva íyo mií chiñu ña̱ ke̱ʼéna.
6 Ñaniyó, ni̱ka̱ʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó, ta miíi̱ xíʼin ta̱ Apolos chínúu yichi̱ nu̱úndó ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miíndó kúúña, ña̱ va̱ʼa sakúaʼandó ña̱yóʼo: “Keʼé kuitíndó ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱”. Tasaá kúú ña̱ va̱ása ni̱nu kunindó* ta va̱ása ndakutáʼanndó xíʼin iinna ta kundasíndó kunindó inkana. 7 Saáchi, ¿ndáaña kúúmiíún ña̱kán ndákanixi̱níún ña̱ ndáyáʼvikaún nu̱ú inkana? ¿Á su̱ví Ndióxi̱ kúú ta̱ nítaxi ndiʼi ña̱ʼa ndaʼún? Tá ta̱kán kúú ta̱ ta̱xi ndiʼiña ndaʼún, ¿nda̱chun kúú ña̱ ni̱nuní kúniún ta ndákanixi̱níún ña̱ xíʼin ndee̱ miíún nda̱kiʼúnña?
8 ¿Á xa̱a̱ kúúmiíndó ndiʼi ña̱ kúni̱ndó? ¿Á xa̱a̱ na̱ ku̱i̱káva kúúndó? ¿Á xa̱a̱ ki̱xáʼandó xáʼndachíñundó ta kǒo xáʼndachíñundi̱ xíʼinndó? Va̱ʼaníva tá xa̱a̱ ki̱xáʼandó xáʼndachíñundó, chi saá kúú ña̱ va̱ʼa kaʼndachíñundi̱ xíʼinndó. 9 Saáchi ña̱ túvi yi̱ʼi̱ kúúña, ndi̱ʼi̱ na̱ apóstol nda̱a̱ chí sa̱tá sa̱ndákoo Ndióxi̱ ndi̱ʼi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ kuvi saá íyondi̱, chi ni̱xa̱a̱ndi̱ kúúndi̱ iin ña̱ʼa ña̱ xítonde̱ʼé na̱ ñuyǐví, na̱ ángel ta saátu na̱ yiví. 10 Xa̱ʼa̱ ña̱ ndíku̱nndi̱ ta̱ Cristo kúúndi̱ na̱ kíʼvi, soo miíndó ndákanixi̱níndó ña̱ ndíchiníndó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíku̱nndó ta̱ Cristo; ndi̱ʼi̱ na̱ vitáva kúúndi̱, soo ndóʼó na̱ ndakúva kúúndó; íxato̱ʼóvana ndóʼó, soo ndi̱ʼi̱ kúndasína xínina ndi̱ʼi̱. 11 Nda̱a̱ tiempo vitin yáʼandi̱ nu̱ú so̱ko, yíchi̱-inindi̱, kǒo ku̱a̱ʼá ti̱ko̱to̱ndi̱, kánina ndi̱ʼi̱, kǒo veʼendi̱ 12 ta ndeéní káchíñundi̱. Tá káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼinndi̱, viíní ndákuiinndi̱ yuʼúna; tá ndíku̱nna sa̱tándi̱, íxandakú-inindi̱; 13 tá chíka̱a̱na ku̱a̱chi síkí sa̱tándi̱, viíní ndákuiinndi̱ yuʼúna. Ta nda̱a̱ vitin, mi̱ʼí* kúúndi̱ nu̱ú na̱ yiví, ña̱ʼa ña̱ kǒo xíínna kunina kúúndi̱.
14 Va̱ása káʼyíi̱ tu̱ʼun yóʼo nu̱úndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱i̱ sakúkaʼi̱n nu̱úndó, chi ña̱ kúni̱i̱ kúú ña̱ taxii̱ consejo ndaʼa̱ndó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo se̱ʼi̱ na̱ kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱. 15 Kivi kuumiíndó 10,000 na̱ sanáʼa̱ ndóʼó ndáa ki̱ʼva kundiku̱nndó ta̱ Cristo, soo va̱ása ku̱a̱ʼá kúú yivándó; ta xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼi̱n xíʼin ta̱ Cristo Jesús ni̱xa̱i̱ ndu̱i̱ yivándó ña̱ va̱ʼa sánáʼi̱ ndóʼó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa.* 16 Ña̱kán káʼa̱n-ndáʼvii̱ xíʼinndó ña̱ kundiku̱nndó ña̱ kéʼíi̱. 17 Ña̱kán chíndaʼíi̱ ta̱ Timoteo ku̱xa̱a̱ra nu̱úndó, chi ta̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo se̱ʼi̱ ta̱ kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱ saá íyora ta xíʼin ndiʼi níma̱ra káchíñura nu̱ú ta̱ táta Jesús. Ta̱yóʼo sandákaʼánra ndóʼó ndáa ki̱ʼva kéʼíi̱ chiñu nu̱ú ta̱ Cristo Jesús, nda̱a̱ táki̱ʼva sánáʼi̱ ndiʼika congregación.
18 Sava ndóʼó ndákanixi̱níndó ña̱ va̱ása xa̱i̱ nu̱úndó ta ña̱kán ni̱nuní kúnindó.* 19 Xa̱a̱ ku̱nu̱mí xa̱i̱ kunii̱ ndóʼó tá Jehová* kúni̱ra, kúni̱i̱ kunii̱ na̱ ni̱nuní kúni, soo su̱ví ña̱ kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nna kúúña, chi kúni̱i̱ kotoi̱ á ndixa íyo ndee̱ Ndióxi̱ xíʼinna. 20 Saáchi su̱ví ña̱ káʼa̱n iin na̱ yiví kúú ña̱ náʼa̱ ña̱ ndíku̱nna Reino Ndióxi̱ chi ña̱ kéʼévana kúú ña̱ náʼa̱ ña̱ kúúmiína ndee̱ra. 21 ¿Ndáaña kúni̱ndó? ¿Á ña̱ xa̱i̱ xíʼin luku* á ña̱ kuʼvi̱-inii̱ kunii̱ ndóʼó ta viíní ka̱ʼi̱n xíʼinndó?
5 Na̱túʼunna xíʼi̱n xa̱ʼa̱ iin ta̱a ta̱ ndíka̱a̱ xíʼinndó ña̱ kéʼéra ku̱a̱chi kini,* iin ku̱a̱chi* ña̱ ndeéní kúú ña̱yóʼo, nda̱a̱ na̱ va̱ása kándíxa Ndióxi̱* kǒo kéʼéna ña̱yóʼo: ta̱yóʼo íyora xíʼin ñá síʼi yivára. 2 Ta ndóʼó, ¿á kúsi̱íva-inindó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? ¿Á su̱ví na̱ xíniñúʼu kusuchí-iniva kúúndó ta tavándó ta̱ ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi yóʼo? 3 Ni kǒi̱ íyo xíʼinndó, soo ndákanivaxi̱níi̱* xa̱ʼa̱ ña̱ kúu ta xa̱a̱ nda̱tiinvai̱ ku̱a̱chi xíʼin ta̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo, chi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ íyo xíʼinndó saá íyoi̱. 4 Tá ná ndakutáʼanndó xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ ta̱ táta Jesús, ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱-inindó ña̱ ta̱xi ta̱ táta Jesús chiñu ndaʼíi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱níi̱ xa̱ʼa̱ndó, 5 ndataxindó ta̱ ta̱a yóʼo ndaʼa̱ ta̱ Ndi̱va̱ʼa ña̱ va̱ʼa ná ndiʼi-xa̱ʼa̱* ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvi ti̱xin congregación i̱xaara, ña̱ va̱ʼa viíní ná koo ña̱ ndákanixi̱ní na̱ congregación tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ndatiin tátayó Jesús ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví.
6 Su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ ni̱nuní kunindó.* ¿Á va̱ása xíni̱ndó ña̱ loʼo ña̱ sáxi̱ya̱ yuxa̱n* sáxi̱ya̱ña ndiʼi yuxa̱n? 7 Ña̱kán tavándó ña̱ sáxi̱ya̱ yuxa̱n ña̱ va̱ʼa koondó yuxa̱n xa̱á, chi ndóʼó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ kǒo yuxa̱n iyá ñúʼu xíʼin saá íyondó. Chi ta̱ Cristo ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó tasaá ndu̱ura iin ndikachi* loʼo tí xáʼnína tá xíyo Pascua. 8 Ña̱kán, tá xa̱a̱ ndíʼi xíyo vikó ña̱ Pascua ná kǒo kuniñúʼuyó ña̱ sáxi̱ya̱ yuxa̱n* ña̱ xa̱a̱ yatá, saátu ná kǒo kuniñúʼuyó ña̱ sáxi̱ya̱ yuxa̱n ña̱ ndákiʼin nu̱ú ku̱a̱chi xíʼin nu̱ú ña̱ va̱ása va̱ʼa. Soo xíniñúʼu kuxuyó si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá xíʼin, chi ña̱yóʼo ndákiʼinña nu̱ú ña̱ va̱ʼa xíʼin ña̱ nda̱a̱.
9 Ka̱ʼyíi̱ iin carta ku̱xa̱a̱ nu̱úndó ña̱ ná sandákoondó ña̱ kutáʼanndó xíʼin na̱ yiví na̱ kéʼé ku̱a̱chi kini.* 10 Soo ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n yóʼo va̱ása kúni̱ kachiña ña̱ kuxíká va̱ʼandó nu̱ú na̱ yiví na̱ ndóo ñuyǐví yóʼo na̱ kéʼé ku̱a̱chi kini,* na̱ kútóoní koo ku̱a̱ʼá ña̱ʼa, na̱ kui̱ʼná, na̱ ndásakáʼnu ndióxi̱ vatá. Chi tá saá níxi̱yoña, xíniñúʼu keendó nu̱ú ñuyǐví yóʼo. 11 Vitin káʼyíi̱ ña̱yóʼo ku̱xa̱a̱ nu̱úndó ña̱ ná sandákoondó ña̱ kutáʼanndó xíʼin nda̱a̱ ndáaka na̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kúúna hermano, soo kéʼéna ku̱a̱chi kini,* kútóona koo ku̱a̱ʼá ña̱ʼana, ndásakáʼnuna ndióxi̱ vatá, káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼin inkana, xíʼina nda̱a̱ xíniina á íxakuíʼnána. Nda̱a̱ ni loʼo kǒo kuxundó xíʼin na̱ yiví kán. 12 ¿Nda̱chun ndatii̱n ku̱a̱chi xíʼin na̱ kǒo ñúʼu ini congregación? ¿Á su̱ví ndóʼó kúú na̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñúʼu ini congregación 13 ta Ndióxi̱ kúú ta̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ kǒo ñúʼu ini congregación? “Tavándó ta̱a ta̱ kéʼé ña̱ kini ta̱ ndíka̱a̱ xíʼinndó”.
6 Tá iinndó kúúmií ku̱a̱chi xíʼin inkana, ¿nda̱chun ku̱a̱ʼa̱nndó nu̱ú na̱ chíñu na̱ va̱ása ndíku̱n yichi̱ Ndióxi̱ ta va̱ása ku̱a̱ʼa̱nndó nu̱ú na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱?* 2 ¿Á va̱ása xíni̱ndó ña̱ ndatiin na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱* ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuyǐví? Tá ndóʼó kúú na̱ ndatiin ku̱a̱chi xíʼin na̱ ñuyǐví, ¿á va̱ása kivi ndatiinndó ku̱a̱chi ña̱ va̱ása ndáyáʼvi va̱ʼa? 3 ¿Á va̱ása xíni̱ndó ña̱ ndatiinyó ku̱a̱chi xíʼin na̱ ángel? Tá saá, ¿nda̱chun va̱ása kívi ndatiinyó ku̱a̱chi ña̱ kúu nu̱ú ñuʼú yóʼo? 4 Soo ndóʼó tá ndatiinndó ku̱a̱chi ña̱ kúu nu̱ú ñuʼú yóʼo, ¿nda̱chun ndáka̱xinndó na̱ ta̱a na̱ va̱ása íxato̱ʼó na̱ congregación ña̱ ndatiinna ku̱a̱chi xíʼinndó? 5 Káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó ña̱ va̱ʼa ná kukaʼan nu̱úndó. ¿Á kǒoví ni iin ta̱a ta̱ ndíchi ndíka̱a̱ xíʼinndó ña̱ kivi ndatiinra ku̱a̱chi ña̱ káku xíʼin na̱ hermano? 6 Chi ña̱ kéʼéndó kúúña, iin ta̱ hermano ku̱a̱ʼa̱nra xíʼin inka ta̱ hermano nu̱ú na̱ chíñu na̱ va̱ása kándíxa Ndióxi̱.
7 Tá ku̱a̱ʼa̱nndó xíʼin táʼanndó nu̱ú na̱ chíñu, sákukaʼanndó nu̱ú miívandó. ¿Á su̱ví ña̱ va̱ʼaka kúú ña̱ kundeé-inindó tá kéʼéna iin ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinndó? ¿Á su̱ví ña̱ va̱ʼaka kúú ña̱ taxindó ña̱ sandáʼvina ndóʼó ta ndakiʼinna ña̱ kúúmiíndó? 8 Soo miívandó kúú na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ta sándaʼvindóna ta ndákiʼinndó ña̱ kúúmií inkana, ta xíʼin na̱ ñani* miívandó kéʼéndó saá.
9 ¿Á va̱ása xíni̱vandó ña̱ va̱ása ki̱ʼvi na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ti̱xin Reino Ndióxi̱? Va̱ása sandáʼvindó miíndó. Tá kúú na̱ yiví na̱ kéʼé ku̱a̱chi kini,* na̱ ndásakáʼnu ndióxi̱ vatá,* na̱ kísi̱ xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼinna,* ta̱a ta̱ kísi̱ xíʼin inka ta̱a,* 10 na̱ kui̱ʼná, na̱ kútóo koo ku̱a̱ʼá ña̱ʼa, na̱ xíʼi nda̱a̱ xíniina, na̱ káʼa̱n-ndi̱va̱ʼa xíʼin inkana, na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin iinna ña̱ kindaana ña̱ kúúmiína, ndiʼi na̱yóʼo va̱ása ki̱ʼvina ti̱xin Reino Ndióxi̱. 11 Soo sava ndóʼó xi̱keʼéndó ña̱yóʼo. Soo xa̱a̱ ndu̱undó na̱ yiví limpio, xa̱a̱ ndu̱undó na̱ yi̱i̱, xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tátayó Jesucristo ta saátu xa̱ʼa̱ espíritu Ndióxi̱ ni̱xa̱a̱ndó ndu̱undó na̱ yiví na̱ nda̱kú-ini.
12 Ndiʼivaña kivi keʼíi̱, soo su̱ví ndiʼiña chindeé yi̱ʼi̱. Ndiʼivaña kivi keʼíi̱, soo va̱ása taxii̱ ña̱ kaʼndachíñu nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úi̱. 13 Ña̱ xíxiyó na̱kuva̱ʼaña xa̱ʼa̱ ti̱xinyó, ta ti̱xinyó na̱kuva̱ʼaña xa̱ʼa̱ ña̱ xíxiyó, soo Ndióxi̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ra u̱vi̱ saáña. Ta ku̱ñuyó kǒo níkuva̱ʼaña ña̱ keʼéña ku̱a̱chi kini,* chi na̱kuva̱ʼaña xa̱ʼa̱ tátayó, ta tátayó kúú ta̱ ndáa ku̱ñuyó. 14 Soo Ndióxi̱ sa̱ndátakura ta̱ táta Jesús ta saátu sandátakura miíyó xíʼin ndee̱ra.
15 ¿Á va̱ása xíni̱ndó ña̱ ku̱ñu ta̱ Cristo inkáchi kítáʼanña xíʼin ku̱ñuyó ta iin ndúuña? ¿Á xíniñúʼu sakúxíkái̱ ndóʼó nu̱ú ku̱ñu ta̱ Cristo ta sakítáʼi̱n ndóʼó xíʼin iin ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a? Va̱ása keʼíi̱ saá. 16 ¿Á va̱ása xíni̱vandó nda̱a̱ ndáaka na̱ kísi̱ xíʼin ñá kísi̱ xíʼin ku̱a̱ʼá ta̱a iin xáa̱na ndúuna xíʼinñá? Saáchi miíra káʼa̱n: “Si̱ín iinlá xa̱a̱na nduuna”. 17 Soo nda̱a̱ ndáaka na̱ ndákutáʼan xíʼin ta̱ táta Jesús inkáchi xáa̱na ndákanixi̱nína xíʼinra. 18 Kuxíkándó nu̱ú ku̱a̱chi kini.* Nda̱a̱ ndáaka inka ku̱a̱chi kéʼé iinna va̱ása íxayaku̱a̱ña ku̱ñuna, soo na̱ kéʼé ku̱a̱chi kini* kíʼvina ku̱a̱chi xíʼin ku̱ñu miína chi íxayaku̱a̱naña. 19 ¿Á va̱ása xíni̱vandó ña̱ ku̱ñundó kúúña iin templo nu̱ú íyo ña̱ espíritu santo ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ndó? Saátu ni su̱ví kuenta miíndó kúúndó, chi kuenta Ndióxi̱ kúúndó, 20 saáchi cha̱ʼvira xa̱ʼa̱ndó. Ña̱kán, kuniñúʼundó ku̱ñundó ña̱ ndasakáʼnundó Ndióxi̱.
7 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ʼyíndó ña̱ ndáka̱tu̱ʼunndó yi̱ʼi̱, va̱ʼaníka tá ná kǒo ku̱su̱n iin ta̱a xíʼin iin ñaʼá. 2 Soo xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní kéʼéna ku̱a̱chi kini,* va̱ʼaka ná koo ñá síʼi iin iin ta̱a ta saátu ná si̱ʼí va̱ʼaka ná koo yií iin iinná. 3 Ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ná taxira ña̱ xíniñúʼu ñá síʼira* ta saátu ñá xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ná taxiñá ña̱ xíniñúʼu yiíñá. 4 Ñá xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, su̱ví ñáyóʼo kúú ñá xáʼndachíñu nu̱ú ku̱ñuñá, chi yiívañá kúú ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú ku̱ñuñá. Saátu ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, su̱ví ta̱yóʼo kúú ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú ku̱ñura chi ñá síʼira kúú ñá xáʼndachíñu nu̱ú ku̱ñura. 5 Va̱ása kasindó nu̱ú táʼanndó ña̱ ku̱su̱n xíʼin táʼanndó, soo tá ki̱ndoo xíʼin táʼanndó ña̱ iin tiempo kǒo ku̱su̱n xíʼin táʼanndó, ná kooña xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nndó xíʼin Ndióxi̱, ta tándi̱ʼi ndikó tukuvandó ku̱su̱n xíʼin táʼanndó. Ña̱ va̱ʼa ná kǒo chika̱a̱ ta̱ Ndi̱va̱ʼa ndóʼó nu̱ú tu̱ndóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo kívi ka̱ʼnu̱-inindó. 6 Ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó yóʼo iin ña̱ kivi keʼévandó kúúña, soo su̱ví iin chiñu ña̱ xáʼndai̱ nu̱úndó kúúña. 7 Kúni̱i̱ ña̱ ndiʼina ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱. Soo Ndióxi̱ xa̱a̱ síín ña̱ táxira ndaʼa̱ iin iinna, ña̱kán savana tíndaʼa̱na ta savana kíndo̱o kúa̱anna.
8 Na̱ kúma̱ní tindaʼa̱ ta saátu ná ni̱xi̱ʼi̱ yií káʼi̱n xíʼinna ña̱ va̱ʼaníka tá ná koona táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱. 9 Soo tá kǒo kívi ka̱ʼnu̱-inina ná tindaʼa̱na, chi va̱ʼaka ná tindaʼa̱na nu̱úka ña̱ ndeéní kuni̱na ku̱su̱nna xíʼin inkana.
10 Na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ káʼi̱n xíʼinna, su̱ví yi̱ʼi̱, chi ta̱ táta Jesús kúú ta̱ káʼa̱n, ñá xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ná kǒo sandákooñá yiíñá. 11 Soo tá sa̱ndákooñá yiíñá, ná kǒo tindaʼa̱ñá, soo tá va̱ása kívi kooñá saá, va̱ʼaka ná ndakutáʼan viíñá xíʼin yiíñá. Ta ta̱ íyo ñá síʼi va̱ása xíniñúʼu sandákoora ñá síʼira.
12 Soo xíʼin inkakana káʼi̱n, yi̱ʼi̱va kúú ta̱ káʼa̱n su̱ví ta̱ táta Jesús, tá iin ta̱ ñaniyó íyo ñá síʼira ñá kǒo kándíxa tátayó ta kúni̱vañá kooñá xíʼinra, ná kǒo sandákoorañá. 13 Tá iin ñá ñaʼá íyo yiíñá ta̱ kǒo kándíxa tátayó ta kúni̱vara koora xíʼinñá, ná kǒo sandákooñára. 14 Saáchi ta̱a ta̱ va̱ása kándíxa kíndo̱o limpiora nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ñá síʼira, ta ñá ñaʼá ñá kǒo kándíxa kíndo̱o limpioñá nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ yiíñá. Chi tá kǒo, se̱ʼena na̱ yaku̱a̱va koona nu̱ú Ndióxi̱, soo vitin na̱ yi̱i̱va kúúna. 15 Soo tá iin na̱ kǒo kándíxa tátayó kúni̱na sandákoona na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinna, ná keʼénaña. Soo tá saá ná kuu, ni ta̱ ñaniyó ni ñá ku̱ʼvayó kǒo xíniñúʼu kindo̱ona koona xíʼin na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinna. Chi Ndióxi̱ kúni̱ra ña̱ viíní ná koondó. 16 Yóʼó ñá íyo yií, ¿nda̱chun va̱ʼa xíni̱ún á kivi sakǎkún yiíún á va̱ása sakǎkúnra? Á yóʼó ta̱ íyo ñá síʼi, ¿nda̱chun va̱ʼa xíni̱ún á kivi sakǎkún ñá síʼún á va̱ása sakǎkúnñá?
17 Ña̱kán iin tá iinna ná koona táki̱ʼva ta̱xi Jehová* koona, nda̱a̱ táki̱ʼva íyona tá ka̱narana. Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼi̱n xíʼin ndiʼi na̱ congregación. 18 Tá iin ta̱a xa̱a̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ra* tá ka̱na Ndióxi̱ miíra, saá ná koora. Ta tá iin ta̱a kúma̱níka ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ra* tá ka̱na Ndióxi̱ miíra, ná va̱ása kaʼndara nu̱ú yi̱i̱ra.* 19 Ni ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na* ni ña̱ kǒo ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na u̱vi̱ saá ña̱yóʼo va̱ása ndáyáʼviña. Chi ña̱ ndáyáʼvi kúú ña̱ kuniso̱ʼona chiñu ña̱ xáʼnda Ndióxi̱. 20 Ta iin tá iinna ná koona táki̱ʼva íyona tá ka̱na Ndióxi̱ miína. 21 ¿Á iin esclavo kúún tá ka̱na Ndióxi̱ yóʼó? Kǒo kundi̱ʼi̱-iniún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Soo tá kivi sa̱ñáún, ndukú ki̱ʼva ña̱ sa̱ñáún. 22 Soo nda̱a̱ ndáaka na̱ xi̱kuu esclavo tá ka̱na ta̱ táta Jesús miína, vitin xa̱a̱ ni̱sa̱ñána i̱xaara ta ndu̱una kuenta miíra. Ta saátu nda̱a̱ ndáaka na̱ ni̱xi̱yo libre tá ka̱narana, vitin kúúna esclavo ta̱ Cristo. 23 Xa̱a̱ cha̱ʼvi Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ndó; va̱ása kuukandó esclavo na̱ yiví. 24 Ñaniyó, iin tá iinndó koondó táki̱ʼva íyondó tá ka̱na Ndióxi̱ ndóʼó.
25 Kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ níka̱ʼa̱n ta̱ táta Jesús xíʼi̱n ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ na̱ ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iinna, soo káʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ ndákanixi̱níi̱, saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní ni̱xi̱yo ini ta̱ táta Jesús xíʼi̱n kivi kandíxandó ña̱ káʼi̱n. 26 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ íyoní tu̱ndóʼo vitin, va̱ʼaka ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ íyona. 27 ¿Á íyo ñá síʼún? Kǒo ndukún ña̱ sa̱ñáún nu̱úñá. Tá kǒo ñá síʼún íyo, va̱ása ndukún ñá síʼún. 28 Soo tá ná tindaʼún, kǒo ku̱a̱chi ki̱ʼviún. Tá iin na̱ ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iinna ná tindaʼa̱na, kǒo ku̱a̱chi ki̱ʼvina. Soo na̱ ná tindaʼa̱, koo tu̱ndóʼo nu̱úna. Káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo kúni̱i̱ xo̱ʼvi̱ndó.
29 Ña̱kán káʼi̱n xíʼinndó ñaniyó ña̱ si̱lóʼo tiempo kíndo̱o. Vitin na̱ íyo ñá síʼi, ná keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ kǒo ñá síʼi 30 ta na̱ xáku ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása xáku; na̱ kúsi̱í-ini ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása kúsi̱í-ini; na̱ sátá* ña̱ʼa ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ kǒo ña̱ʼa kúúmií, 31 ta na̱ xíniñúʼu ña̱ ñuyǐví yóʼo, ná koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása xíniñúʼuníña. Saáchi ña̱ʼa ña̱ kúu ñuyǐví yóʼo nása̱maníña. 32 Ña̱ kúni̱ yi̱ʼi̱ kúú ña̱ ná kǒo kundi̱ʼi̱ní-inindó. Ta̱a ta̱ kǒo ñá síʼi ndíʼi̱níka-ini ta̱yóʼo xa̱ʼa̱ chiñu ta̱ táta Jesús, ta ndúkúra ndáa ki̱ʼva sákusi̱íra-inira. 33 Soo ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ndíʼi̱níka-inira xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, xa̱ʼa̱ ndáa ki̱ʼva sákusi̱íra-ini ñá síʼira, 34 ta ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ndíʼi̱-inira xa̱ʼa̱. Ta ñá kǒo yií ta saátu ñá ta̱ʼán ku̱su̱n xíʼin nda̱a̱ ni iin ta̱a, ndíʼi̱-ininá xa̱ʼa̱ ña̱ keʼéna chiñu ta̱ táta Jesús, ña̱ va̱ʼa limpio kooná nu̱ú Ndióxi̱ xíʼin ku̱ñuná ta saátu ña̱ ndákanixi̱níná.* Soo ñá ñaʼá ñá xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ndíʼi̱níka-iniñá xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, xa̱ʼa̱ ndáa ki̱ʼva sákusi̱íñá-ini yiíñá. 35 Soo xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miívandó kúú ña̱ káʼi̱n xíʼinndó. Va̱ása káʼi̱n xíʼinndó ña̱ kasii̱ nu̱úndó chi ña̱ kúni̱i̱ kúú ña̱ sákusi̱íi̱-inindó ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa ta saátu ña̱ kachíñu ni̱ʼindó nu̱ú ta̱ táta Jesús ta kǒo ña̱ kasi nu̱úndó.
36 Soo tá iin na̱ kúa̱an ndákanixi̱nína ña̱ kǒo kívi ka̱ʼnu̱-inina ña̱ kúni̱nína ku̱su̱nna xíʼin inkana, ta su̱ví na̱ válíka kúúna, va̱ʼaka ná tindaʼa̱vana. Su̱ví ku̱a̱chiví kúúña. 37 Soo tá iinna xa̱a̱ chi̱ka̱a̱-inina ña̱ koo kúa̱anna ta túvina ña̱ va̱ása xíniñúʼu tindaʼa̱na, ta saátu xa̱a̱ xíni̱na ka̱ʼnu̱-inina nu̱ú ña̱ kútóona, va̱ʼaníva kéʼéna. 38 Ña̱kán, na̱ tíndaʼa̱ va̱ʼava kéʼéna, soo va̱ʼaníka kéʼé na̱ va̱ása tíndaʼa̱.
39 Ñá xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíniñúʼu kooñá xíʼin yiíñá tá tákura. Soo tá ná kuvi yiíñá, ni̱sa̱ñávañá ña̱ tindaʼa̱ñá xíʼin nda̱a̱ ndáaka ta̱a ta̱ kúni̱ miíñá, soo xíniñúʼu koora discípulo ta̱ Jesús. 40 Soo ña̱ káʼa̱n yi̱ʼi̱ kúúña, si̱íníka koona tá ná koona táki̱ʼva xa̱a̱ íyona. Ta kándíxavai̱ ña̱ kúúmiíi̱ espíritu Ndióxi̱.
8 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ xíxiyó ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá, kúnda̱a̱-iniyó ña̱ ndiʼiyó xíni̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta na̱ ndákanixi̱ní ña̱ xíni̱nína, xáa̱na ni̱nuní kúnina,* soo ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó inkana ndásandakúña-iniyó. 2 Tá iinna ndákanixi̱nína ña̱ xíni̱nína xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa, va̱ása xíni̱na xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xíniñúʼu kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱. 3 Soo tá iinna kúʼvi̱-inina xínina Ndióxi̱, ta̱yóʼo xíni̱varana.
4 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kuxuyó ña̱ʼa ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá, kúnda̱a̱-iniyó na̱ ndióxi̱ vatá va̱ása ndáyáʼvina ñuyǐví yóʼo, ta iinlá kuití kúú Ndióxi̱ íyo. 5 Saáchi, ni íyoní na̱ káʼa̱nna ndióxi̱ xíʼin chí ndiví xíʼin nu̱ú ñuʼú yóʼo, ta nu̱ú na̱ yiví íyo ku̱a̱ʼání “ndióxi̱”, ta íyo ku̱a̱ʼání na̱ kúú “táta”, 6 soo nu̱ú miíyó iinláva kúú Ndióxi̱ íyo, yiváyó ta̱ i̱xava̱ʼa ndiʼi ña̱ʼa ta xa̱ʼa̱ ta̱kán kúú ña̱ íyoyó, ta iinláva kúú tátayó, ta̱ Jesucristo, ta̱yóʼo kúú ta̱ xi̱niñúʼu Ndióxi̱ ña̱ i̱xava̱ʼara ndiʼi ña̱ʼa ta ta̱yóʼo kúú ta̱ i̱xava̱ʼa miíyó.
7 Soo su̱ví ndiʼivína xíni̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Savana xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndasakáʼnuna ndióxi̱ vatá, tá xíxina ña̱ʼa ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá ndákanixi̱nína ña̱ ndásakáʼnuna ña̱yóʼo ta xa̱ʼa̱ ña̱ vitá íyo ña̱ xínitúni̱na, sándi̱ʼi̱ñana. 8 Soo su̱ví ña̱ xíxiyó kúú ña̱ sakúyatin miíyó nu̱ú Ndióxi̱. Tá va̱ása xíxiyó su̱ví ku̱a̱chi kúú ña̱yóʼo, ta tá xíxiyó su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndúuyó na̱ va̱ʼaníka. 9 Soo kuenta koondó xíʼin ña̱ ndáka̱xinndó keʼéndó, ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandákavandó na̱ vitá íyo ña̱ xínitúni̱. 10 Saáchi tá ná kuni iinna ndóʼó, na̱ xa̱a̱ kúnda̱a̱ va̱ʼa ini, ña̱ xíxindó ini templo nu̱ú íyo ndióxi̱ vatá, ¿á su̱ví na̱ vitá íyo ña̱ xínitúni̱ nda̱a̱ kivi kuxuna ña̱ʼa ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá? 11 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱ va̱ʼa iniún sándiʼi-xa̱ʼún ña̱ kándíxa na̱ vitá íyo ña̱ xínitúni̱, na̱ ñani miíún na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo xa̱ʼa̱. 12 Tá kéʼéndó ña̱yóʼo xíʼin na̱ ñanindó, ta sándiʼi-xa̱ʼa̱ndó ña̱ xínitúni̱na ña̱ xa̱a̱ vitá íyo, kíʼvindó ku̱a̱chi nu̱ú ta̱ Cristo. 13 Ña̱kán, tá ña̱ xíxii̱ sándakavaña-ini ñanii̱, nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása ndikókai̱ kuxui̱ ku̱ñu, ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandákavai̱-ini ñanii̱.
9 ¿Á kǒo kívi keʼíi̱ ña̱ kúni̱ miíi̱? ¿Á su̱ví apóstol kúi̱? ¿Á su̱ví yi̱ʼi̱ kúú ta̱ xi̱ni tátayó Jesús? ¿Á su̱ví ndóʼó kúú na̱ ni̱xa̱a̱ ka̱ndíxa xa̱ʼa̱ chiñu ña̱ ke̱ʼíi̱ nu̱ú tátayó Jesús? 2 Ni nu̱ú inkana su̱ví apóstol kúi̱, soo apóstol kúi̱ nu̱ú ndóʼó. Ta ndóʼó kúú prueba na̱ náʼa̱ ña̱ ndixa kúi̱ apóstol ta̱ táta Jesús.
3 Na̱ káʼa̱n ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼíi̱, ña̱yóʼo kúú ña̱ ndákuii̱n yuʼúna. 4 ¿Á su̱ví kiviva kuxundi̱ ta koʼondi̱ nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa? 5 ¿Á su̱ví kiviva tindaʼa̱ndi̱ xíʼin iin ñá hermana ta ku̱ʼu̱nñá xíʼinndi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo inka na̱ apóstol xíʼin na̱ ñani ta̱ Jesús ta saátu ta̱ Cefas?* 6 ¿Á iinlá ta̱ Bernabé xíʼin yi̱ʼi̱va xíniñúʼu kachíñu ña̱ va̱ʼa kutakundi̱? 7 ¿Á íyo iin na̱ soldado na̱ káchíñu ta cháʼvi miína xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xíniñúʼuna? ¿Á íyo iin na̱ chíʼi tú uva ta va̱ása xáxina ku̱i̱ʼi ndaʼa̱nú? ¿Á íyo iin na̱ ndáa kití sa̱na̱na ta va̱ása xíʼina lecherí?
8 Ña̱ káʼi̱n xíʼinndó yóʼo su̱ví nda̱saa ña̱ ndákanixi̱ní na̱ yiví kúúña, chi saátu káʼa̱n ña̱ Ley xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 9 Saáchi ña̱ Ley ta̱ Moisés káchiña: “Va̱ása ndakasiún ña̱ʼa yuʼú tí toro tá xíkarí nu̱ú trigo ña̱ xáñi̱ndosóríña”.* ¿Á xa̱ʼa̱ tí toro kúú ña̱ ndíʼi̱-ini Ndióxi̱? 10 ¿Á xa̱ʼa̱ miívayó kúú ña̱ káʼa̱nra? Xa̱ʼa̱ miívayó kúú ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ ña̱yóʼo, saáchi ta̱ táʼví ñuʼú xíʼin ta̱ sáko̱yo trigo, kéʼéna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na ndakiʼinna loʼoña.
11 Tá ndi̱ʼi̱ kúú na̱ chi̱ʼi tu̱ʼun Ndióxi̱ níma̱ndó, ¿á iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kúú ña̱ chindeétáʼanndó xíʼinndi̱ tá kúma̱ní ña̱ʼa nu̱úndi̱? 12 Tá inka na̱ yiví va̱ʼa chíndeétáʼanndó xíʼinna, ¿á su̱ví saá kivitu chindeétáʼanndó xíʼin ndi̱ʼi̱va? Ta ni saáví kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níndukúndi̱ nu̱úndó, chi ku̱ndeéva-inindi̱ nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa, ña̱ va̱ʼa kǒo kasindi̱ ña̱ ku̱ʼu̱n tu̱ʼun va̱ʼa* xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo. 13 ¿Á va̱ása xíni̱vandó chi na̱ ta̱a na̱ káchíñu ini templo xíxina ña̱ʼa ña̱ íyo ini templo ta na̱ káchíñu ni̱ʼi nu̱ú íyo altar ndákiʼinna iin táʼví ña̱ʼa ña̱ xáa̱ nu̱ú altar? 14 Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ táta Jesús, na̱ xíka nátúʼun xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, tu̱ʼun va̱ʼa yóʼo kúú ña̱ taxi ña̱ xíniñúʼuna.
15 Ta ni saáví kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa níndukúi̱ nu̱úndó. Mií ña̱ nda̱a̱ va̱ása káʼyíi̱ tu̱ʼun yóʼo ku̱xa̱a̱ña nu̱úndó ña̱ keʼéndó saá xíʼi̱n, chi va̱ʼaka kúú ña̱ ná kuvii̱ nu̱úka ña̱ nundaa derecho ndaʼíi̱ ña̱ kuta̱a-inii̱* xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 16 Tá nátúʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, va̱ása xíniñúʼu kuta̱a-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, chi chiñu ña̱ xíniñúʼu keʼíi̱ kúúva ña̱yóʼo. Chi ndáʼvinívai̱ tá ná kǒo natúʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa. 17 Tá xíʼin ndiʼi-inii̱ kéʼíi̱ ña̱yóʼo, íyo iin ña̱ va̱ʼa ndakiʼi̱n; ni kǒo kúni̱vai̱ keʼíi̱ña, soo xíniñúʼu keʼíi̱ña chi chiñu ña̱ ta̱xina ndaʼíi̱ kúúña. 18 Tá saá, ¿ndáaña va̱ʼa ndakiʼi̱n? Ña̱ va̱ʼa ndakiʼi̱n kúú ña̱ natúʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa ta kǒo xu̱ʼún kiʼi̱n xa̱ʼa̱ña. Tasaá va̱ása ndukúi̱ ña̱ʼa, ña̱ va̱ʼa natúʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa ni kúúmiívai̱ derecho ña̱ ndukúi̱ña.
19 Saáchi ni kúúvai̱ iin ta̱ libre ña̱ keʼíi̱ ña̱ kúni̱ miíi̱, ndu̱i̱ esclavo ndiʼina ña̱ va̱ʼa chindeétáʼi̱n xíʼin ku̱a̱ʼání na̱ yiví. 20 Xíʼin na̱ judío nda̱sai̱ miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ judío ña̱ va̱ʼa chindeétáʼi̱n xíʼinna. Ta xíʼin na̱ ndíku̱n ña̱ káʼa̱n ley nda̱sai̱ miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ ndíku̱n ley ña̱ va̱ʼa chindeétáʼi̱n xíʼin na̱yóʼo, ni va̱ása ndíku̱i̱n ña̱ káʼa̱n ley. 21 Ta xíʼin na̱ va̱ása ndíku̱n ña̱ káʼa̱n ley nda̱sai̱ miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ va̱ása ndíku̱n ley ña̱ va̱ʼa chindeétáʼi̱n xíʼin na̱yóʼo, ni ndíku̱nvai̱ ña̱ káʼa̱n ley Ndióxi̱ ta saátu ndíku̱i̱n ley ta̱ Cristo. 22 Ta nu̱ú na̱ vitá kúni nda̱sai̱ miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ vitá kúni ña̱ va̱ʼa chindeétáʼi̱n xíʼin na̱yóʼo. Nda̱sai̱ miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo mií na̱ yiví kán, ta chi̱ka̱a̱níi̱ ndee̱ ña̱ va̱ʼa sakǎkui̱ savana. 23 Ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kéʼíi̱ xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, ña̱ va̱ʼa natúʼi̱n xa̱ʼa̱ña xíʼin inkana.
24 ¿Á va̱ása xíni̱vandó, ni ndiʼivana xínu ña̱ kéetáʼanna, iinláva kúú na̱ ndákiʼin premio? Kunundó ña̱ va̱ʼa ndakiʼinndóña. 25 Ndiʼi na̱ kéetáʼan xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa xáʼnu̱-inina ña̱ keʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ʼa. Na̱kán kéʼénaña xa̱ʼa̱ iin premio* ña̱ ndíʼi-xa̱ʼa̱, soo miíyó kéʼéyóña xa̱ʼa̱ iin premio ña̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱. 26 Ña̱kán, yi̱ʼi̱ xínui̱ chi xíni̱vai̱ ndáa míí xa̱i̱, ta yi̱ʼi̱ va̱ása káni sána miíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íxaa iin ta̱ káni ta̱chí. 27 Xáʼndachíñui̱ nu̱ú* ku̱ñui̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin iin na̱ esclavo, chi tá ná kǒo keʼíi̱ saá, ni nátúʼunvai̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ xíʼin inkana, sana va̱ása ndakiʼin Ndióxi̱ yi̱ʼi̱.
10 Ñaniyó,* kúni̱i̱ ná kunda̱a̱-inindó ña̱ ndiʼi na̱ táʼanyó na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá ni̱xi̱kana ti̱xin vi̱kó ta ndiʼina ni̱ya̱ʼana ma̱ʼñú tá mar, 2 ndiʼina táki̱ʼva íyo na̱ nda̱kuchi saá ni̱xi̱yona tá ni̱xi̱kana xíʼin ta̱ Moisés ti̱xin vi̱kó xíʼin ma̱ʼñú tá mar, 3 ndiʼina xi̱xina ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ 4 ta ndiʼina xi̱ʼina tá ta̱xi Ndióxi̱. Saáchi ku̱a̱ʼá yichi̱ xi̱xiʼina ti̱kui̱í tá xi̱kee ti̱xin yu̱u̱ káʼnu yatin nu̱ú xi̱ndoona. Ta yu̱u̱ yóʼo kuenta Ndióxi̱ xi̱kuuña ta ndákiʼinña nu̱ú ta̱ Cristo.* 5 Soo ku̱a̱ʼá na̱yóʼo kǒo níkeʼéna ña̱ kútóo Ndióxi̱ ta ni̱xi̱ʼi̱na chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí.
6 Soo ña̱yóʼo sa̱ndákooña iin yichi̱ nu̱úyó ña̱ va̱ása kuni̱yó keʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱kán. 7 Ni ná kǒo ndasakáʼnuyó ndióxi̱ vatá nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé sava na̱kán, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ta na̱ ñuu xi̱kundoona ña̱ kuxuna ta koʼona, tasaá ki̱xáʼana kúsi̱í-inina”. 8 Saátu ná kǒo keʼéyó ku̱a̱chi kini,* nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé sava na̱kán chi ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi kini,* ta ña̱kán iin ki̱vi̱ kuití ni̱xi̱ʼi̱ 23,000 na̱kán. 9 Saátu ná va̱ása kotondosóyó Jehová* nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé sava na̱kán ña̱ xi̱tondosónara, ta tándi̱ʼi ti̱in ko̱o̱ miína ta ni̱xi̱ʼi̱na. 10 Saátu ná kǒo ka̱ʼa̱n kúáchiyó* nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé sava na̱kán ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n kúáchina ta ni̱xi̱ʼi̱na i̱xaa iin ángel. 11 Ndiʼi ña̱ ndo̱ʼo na̱kán sa̱ndákooña yichi̱ nu̱úyó ta ni̱ka̱ʼyi̱ña ña̱ va̱ʼa sánáʼa̱ña miíyó na̱ ndóo tiempo nu̱ú ndíʼi,* ña̱ va̱ʼa ná kǒo keʼéyó táki̱ʼva ke̱ʼé na̱kán.
12 Ña̱kán, na̱ ndákanixi̱ní ña̱ tuunní níndichina, kuenta ná koona ña̱ va̱ása ndakavana. 13 Ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ va̱xi nu̱úndó, ndiʼiva na̱ yiví yáʼa nu̱ú ña̱yóʼo. Soo Ndióxi̱ nda̱kúní-inira ta va̱ása taxira ya̱ʼandó nu̱ú iin tu̱ndóʼo ña̱ kǒo kundeé-inindó xíʼin. Chi tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úndó, chindeétáʼanvara xíʼinndó ña̱ va̱ʼa kundeé-inindó ya̱ʼandó nu̱úña.
14 Ña̱kán ñani miíi̱ na̱ kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱, kuxíkándó nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnu na̱ yiví. 15 Káʼi̱n xíʼin ndóʼó na̱ yiví na̱ vií ndákanixi̱ní. Ña̱kán kiʼin miíndó kuenta á ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ káʼi̱n á su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña. 16 Tá táxiyó tíxa̱ʼvi xa̱ʼa̱ copa ña̱ xa̱a̱ nda̱kiʼin bendición, ¿á su̱ví ni̱i̱ ta̱ Cristo ndákiʼin ña̱yóʼo nu̱ú? Tá xíxiyó si̱táva̱ʼa ña̱ táʼvíyó, ¿á su̱ví ku̱ñu ta̱ Cristo ndákiʼin ña̱yóʼo nu̱ú? 17 Iinlá si̱táva̱ʼa íyo, ña̱kán ni ku̱a̱ʼání kúúyó, iin kúú ndiʼivayó saáchi ndiʼiyó xíxi si̱táva̱ʼa yóʼo.
18 Ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel. Tá xi̱xina ña̱ʼa ña̱ xi̱taxina nu̱ú altar, ¿á su̱ví táki̱ʼva íyo na̱ xi̱xi xíʼin Ndióxi̱ saá ni̱xi̱yona? 19 Tá saá, ¿ndáaña kúni̱i̱ ka̱ʼi̱n xíʼinndó? ¿Á ndáyáʼvi ña̱ʼa ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá, á ndáyáʼvika ndióxi̱ vatá? 20 Su̱ví saá íyoña, chi ña̱ kúni̱i̱ ka̱ʼi̱n xíʼinndó kúúña, ña̱ʼa ña̱ táxina ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá, ndaʼa̱ na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼava táxinaña ta su̱ví ndaʼa̱ Ndióxi̱ táxinaña; ta va̱ása kúni̱i̱ ña̱ kutáʼanndó xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa. 21 Va̱ása kivi koʼondó copa Jehová* ta koʼondó copa na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa. Ta ni va̱ása kivi kuxundó nu̱ú “mesa Jehová”* ta kuxundó nu̱ú mesa na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa. 22 ¿Á ‘kúni̱vayó sásáa̱yó Jehová’?* ¿Á ndakúka miíyó nu̱úra?
23 Ndiʼivaña kivi keʼéyó, soo su̱ví ndiʼiña chindeé miíyó. Ndiʼivaña kivi keʼéyó, soo su̱ví ndiʼivíña ndasandakú-iniyó. 24 Ña̱kán iin tá iinyó ná keʼéyó ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼin inkana, ta su̱ví nda̱saa iinlá ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼin miíyó.
25 Kuxundó ndiʼi ña̱ íyo nu̱ú íxi̱kóna* ku̱ñu, ta kǒo nda̱ka̱tu̱ʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandíʼi̱ ña̱ xínitúni̱ndó miíndó, 26 saáchi “kuenta mií Jehová* kúú ñuʼú yóʼo ta saátu ndiʼi ña̱ íyo nu̱úña”. 27 Tá iin na̱ kǒo kándíxa ta̱ Jesús kánana ndóʼó ña̱ ku̱ʼu̱nndó kuxundó xíʼinna ta kúni̱ndó ku̱ʼu̱nndó, kuxundó nda̱a̱ ndáaka ña̱ taxina ta kǒo nda̱ka̱tu̱ʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandíʼi̱ ña̱ xínitúni̱ndó miíndó. 28 Soo tá iinna ná ka̱ʼa̱nna xíʼinndó “Ña̱yóʼo ndaʼa̱ ndióxi̱ vatá ta̱xinaña”, va̱ása kuxundóña ña̱ va̱ʼa ná kǒo sandákavandó-ini na̱ ni̱ka̱ʼa̱n xíʼinndó saátu ña̱ va̱ása satúkue̱ʼe̱ndó ña̱ xínitúni̱ nda̱a̱ ni iinna. 29 Su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ xínitúni̱ miíún káʼi̱n xa̱ʼa̱, chi xa̱ʼa̱ ña̱ xínitúni̱ inkavana káʼi̱n. Ni kiviva ndaka̱xii̱n ndáaña kúni̱i̱ keʼíi̱, soo tá xíʼin ña̱yóʼo ndíʼi̱-ini inkana íxaa ña̱ xínitúni̱na, va̱ʼaka va̱ása keʼíi̱ña. 30 Tá xíxii̱ iin ña̱ʼa ta táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ña, ¿nda̱chun ka̱ʼa̱nndaa inkana xa̱ʼíi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼíi̱ ña̱yóʼo?
31 Ña̱kán tá na̱ xíxi kúúndó, á na̱ xíʼi* kúúndó, á nda̱a̱ ndáaka ña̱ kéʼéndó, keʼéndóña ña̱ va̱ʼa ná ndukáʼnu Ndióxi̱. 32 Kuentaní koondó ña̱ kǒo kasindó nu̱ú na̱ judío xíʼin ña̱ kéʼéndó ni nu̱ú na̱ griego ni nu̱ú na̱ congregación Ndióxi̱, 33 nda̱a̱ táki̱ʼva íxaa yi̱ʼi̱ ña̱ sákusi̱íi̱-ini ndiʼina xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ kéʼíi̱ ta va̱ása kéʼíi̱ ña̱ kúni̱ miíi̱, ña̱ va̱ʼa ná ka̱kuna.
11 Keʼéndó táki̱ʼva kéʼé yi̱ʼi̱, chi yi̱ʼi̱ kéʼíi̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱ Cristo.
2 Ñaniyó xíʼin ku̱ʼvayó, ndiʼi tiempo ndákaʼánndó xa̱ʼíi̱ ta kéʼéndó ndiʼi ña̱ sa̱náʼi̱ ndóʼó, ña̱kán kúú ña̱ káʼi̱n xíʼinndó ña̱ va̱ʼaní kéʼéndó. 3 Soo kúni̱i̱ ná kunda̱a̱-inindó, ta̱ Cristo kúú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ndiʼi na̱ ta̱a, ta na̱ ta̱a kúú na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ná ñaʼá, ta Ndióxi̱ kúú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ta̱ Cristo. 4 Ndiʼi ta̱a ta̱ káʼa̱n xíʼin Ndióxi̱ á nátúʼunra xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ ta ndákasira xi̱níra xíʼin iin ña̱ʼa sákukaʼanra nu̱ú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱úra, 5 ta ndiʼi ná ñaʼá ná káʼa̱n xíʼin Ndióxi̱ á ná nátúʼun xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱, tá kǒo ndákasiná iin ña̱ʼa xi̱níná sákukaʼanná nu̱ú ta̱ níʼi yichi̱ nu̱úná, saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ná ni̱ta̱ʼnda̱ ndiʼi yixí xi̱ní saá íyoná. 6 Saáchi tá iin ñá ñaʼá kǒo ña̱ʼa ndákasiñá xi̱níñá, xíniñúʼu kaʼnda kúítiñá* yixí xi̱níñá. Soo tá iin ña̱ kaʼan nu̱ú kúúña nu̱ú iin ñaʼá ña̱ kaʼnda kúítiñá yixí xi̱níñá á ña̱ kaʼnda ndiʼiñá yixí xi̱níñá, va̱ʼaka ná ndakasiñá xi̱níñá.
7 Ta̱ ta̱a va̱ása xíniñúʼu ndakasira xi̱níra, chi na̱ʼná Ndióxi̱ kúúra ta ndúkáʼnu Ndióxi̱ íxaara, ta ñá ñaʼá ndúkáʼnu ta̱ ta̱a íxaañá. 8 Saáchi Ndióxi̱ va̱ása ní ixava̱ʼara ta̱ ta̱a xíʼin ku̱ñu ñá ñaʼá, chi xíʼin ku̱ñu ta̱ ta̱ava i̱xava̱ʼara ñá ñaʼá. 9 Ta̱ ta̱a kǒo níkuva̱ʼara xa̱ʼa̱ ñá ñaʼá, chi ñáyóʼo na̱kuva̱ʼañá xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo. 10 Ña̱kán ñá ñaʼá xíniñúʼu ndakasiñá xi̱níñá ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ñá ña̱ ndíku̱nñá ña̱ káʼa̱n yiíñá, ta saátu kéʼéñá ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ na̱ ángel.
11 Soo nu̱ú na̱ discípulo ta̱ táta Jesús, tá kǒo ta̱ ta̱a va̱ása kivi koo ñá ñaʼá, ta tá kǒo ñá ñaʼá va̱ása kivi koo ta̱ ta̱a. 12 Saáchi táki̱ʼva na̱kuva̱ʼa ñá ñaʼá xíʼin ku̱ñu ta̱ ta̱a, saátu ta̱ ta̱a ti̱xin ñá ñaʼá kákura. Soo ndiʼi ña̱ʼa Ndióxi̱ kúú ta̱ i̱xava̱ʼaña. 13 Ndakanixi̱ní miíndó: ¿á va̱ʼa ka̱ʼa̱n iin ñaʼá xíʼin Ndióxi̱ tá va̱ása ndási xi̱níñá? 14 Chi ki̱ʼva ña̱ na̱kuva̱ʼa na̱ yiví sánáʼa̱ña miíyó ña̱ va̱ása va̱ʼa koo náni̱ yixí xi̱ní iin ta̱a chi iin ña̱ kaʼan nu̱ú kúúña, 15 soo ña̱ koo náni̱ yixí xi̱ní ñá ñaʼá iin ña̱ ndúkáʼnuñá xíʼin kúú ña̱yóʼo. Saáchi Ndióxi̱ ta̱xira yixí xi̱níñá ña̱ va̱ʼa kundasiña xi̱níñá. 16 Tá iinna káʼa̱nna xa̱ʼa̱ inka costumbre, ná kunda̱a̱-inina chi ni ndi̱ʼi̱ ta ni na̱ congregación Ndióxi̱ kǒo kúúmiíndi̱ inka costumbre.
17 Xíʼin ndiʼi ña̱yóʼo va̱ása káʼi̱n xíʼinndó ña̱ va̱ʼaní kéʼéndó, saáchi tá ndátakandó su̱ví ña̱ chíndeé ndóʼó kúúña chi ña̱ sáxo̱ʼvi̱ka ndóʼó kúúña. 18 Na̱kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ndó, tá ndátakandó xíʼin na̱ congregación na̱ ndátaʼví-táʼanva kúúndó ta kándíxavai̱ loʼo ña̱ káʼa̱nna. 19 Saáchi kúnda̱a̱ káxi inii̱, na̱ ñúʼu xíʼin miíndó kúú na̱ ndataʼví ndóʼó tasaá kúú ña̱ kuna̱ʼa̱ káxi ndáana kúú na̱ kúsi̱í-ini Ndióxi̱ xíʼin.
20 Tá ndátakandó ña̱ ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ ta̱ táta Jesús,* kǒo kéʼéndóña xa̱ʼa̱ ña̱ kuxundó si̱táva̱ʼa xíʼin ña̱ koʼondó vino ña̱ ndakaʼánndó xa̱ʼa̱ra. 21 Saáchi tá xa̱a̱ kíxaa̱ hora ña̱ kuxundó iin tá iinndó xa̱a̱ ya̱chi̱ka xi̱xindó, ña̱kán tá iinna kúni̱na kuxuna, inkana xa̱a̱ ni̱xi̱niivana. 22 ¿Á kǒova veʼendó nu̱ú kuxundó ta koʼondó? ¿Á kúndasívandó xínindó na̱ congregación Ndióxi̱ ta kúni̱ndó sakúkaʼanndó nu̱ú na̱ kǒo ña̱ʼa kúúmií? ¿Ndáaña ka̱ʼi̱n xíʼinndó? ¿Á ka̱ʼi̱n xíʼinndó ña̱ va̱ʼaní kéʼéndó? Su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ kéʼéndó.
23 Saáchi táki̱ʼva sa̱náʼa̱ ta̱ táta Jesús yi̱ʼi̱ saá sánáʼi̱ ndóʼó: tá ñuú tá kúma̱níka xi̱kóna ta̱ táta Jesús, ki̱ʼinra iin si̱táva̱ʼa 24 ta tá sa̱ndíʼira ta̱xira tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱, ta̱ʼvíraña ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ña̱yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñui̱, ña̱ ndataxii̱ xa̱ʼa̱ndó ña̱kán va̱ʼa ndakiʼinndó ña̱ va̱ʼa. Kǒo sandákoondó keʼéndó ña̱yóʼo”. 25 Tá xa̱a̱ ndi̱ʼi xi̱xira, saátu ke̱ʼéra xíʼin copa tá vino ta ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ña̱ copa yóʼo ndákiʼinña nu̱ú iin trato xa̱á, ta ña̱yóʼo kéʼíi̱ña xíʼin ni̱íi̱ xa̱ʼa̱ndó. Kǒo sandákoondó keʼéndó ña̱yóʼo ndiʼi yichi̱ ña̱ xíʼindó tá vino”. 26 Saáchi ndiʼi yichi̱ ña̱ xíxindó si̱táva̱ʼa yóʼo xíʼin ña̱ xíʼindó copa tá vino yóʼo, ndakundeékandó ka̱ʼa̱nndó xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ táta Jesús nda̱a̱ ná kixaa̱ra.
27 Ña̱kán, nda̱a̱ ndáaka na̱ xíxi si̱táva̱ʼa á xíʼina copa tá vino ta̱ táta Jesús, ta náʼa̱na ña̱ kǒo íxato̱ʼóna ña̱yóʼo, kíʼvina ku̱a̱chi chi va̱ása íxato̱ʼóna ku̱ñura ni ni̱i̱ra. 28 Siʼna iin tá iinna ná kiʼinna kuenta xíʼin miína tá ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ kéʼéna ta saáví kúú ña̱ kivi kuxuna si̱táva̱ʼa ta koʼona copa tá vino. 29 Saáchi na̱ xíxi si̱táva̱ʼa ta xíʼina tá vino, tá kǒo ndákunina ña̱ ndákiʼin ña̱yóʼo nu̱ú ku̱ñu ta̱ táta Jesús, Ndióxi̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱yóʼo. 30 Ña̱kán ku̱a̱ʼání ndóʼó vitání kúnindó ta kúúmiíndó kue̱ʼe̱ ta ku̱a̱ʼáníndó xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱.* 31 Soo tá ná kiʼinyó kuenta á ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ kéʼéyó, va̱ása ndatiinna ku̱a̱chi xíʼinyó. 32 Tá ndátiin Jehová* ku̱a̱chi xíʼinyó káʼa̱nra xíʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndakiʼinyó castigo xíʼin na̱ ñuyǐví yóʼo. 33 Ña̱kán na̱ ñani* miíi̱, tá ná ndatakandó ña̱ kuxundó ña̱yóʼo, kundatutáʼanndó. 34 Tá iinndó kúni̱ndó kuxundó, kuxundó veʼendó, ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndatiin Ndióxi̱ ku̱a̱chi xíʼinndó tá ná ndatakandó. Ta xa̱ʼa̱ inkaka ña̱ʼa, tá ná xa̱i̱ saá ndasaviíi̱ xa̱ʼa̱ña.
12 Ñaniyó, kúni̱i̱ ña̱ ná kunda̱a̱ va̱ʼa inindó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó íxaa ña̱ espíritu santo. 2 Ndóʼó xíni̱ndó tá xi̱kuundó na̱ yiví na̱ kǒo níxikandíxa, xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndó ña̱ ndasakáʼnundó ndióxi̱ vatá ña̱ kǒo tu̱ʼun, ta ndóʼó xi̱xa̱ʼa̱nndó nda̱a̱ nu̱ú xi̱kuni̱ mií ña̱yóʼo. 3 Kúni̱i̱ ná kunda̱a̱-inindó, nda̱a̱ ni iin na̱ kúúmií espíritu Ndióxi̱ kǒo kivi chika̱a̱na chiʼña ta̱ Jesús ta ni iinna kǒo kivi ka̱ʼa̱n “Ta̱ Jesús kúú táta” tá kǒo espíritu santo kúúmiína.
4 Xa̱a̱ síín kúú iin iin ña̱ ndákiʼinyó íxaa ña̱ espíritu santo; 5 íyo ku̱a̱ʼáníva chiñu kéʼéyó, soo ndiʼi ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ta̱ táta Jesús kéʼéyóña, 6 ku̱a̱ʼání nu̱ú ña̱ʼa kúú ña̱ kéʼé ña̱ espíritu santo, soo iinláva kúú Ndióxi̱ ta̱ chíndeétáʼan xíʼin na̱ yiví ña̱ kéʼéna ndiʼi ña̱yóʼo. 7 Soo náʼa̱ káxiva ña̱ chíndeétáʼan ña̱ espíritu santo xíʼin ndiʼina, soo Ndióxi̱ táxira ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ndiʼina. 8 Ña̱ espíritu santo yóʼo chíndeétáʼanña xíʼin iinna ña̱ ndíchi ka̱ʼa̱nna; ta chíndeétáʼanña xíʼin inkana ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása xíni̱na; 9 ta ña̱ espíritu santo yóʼo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼin iinna ña̱ va̱ʼa kandíxana Ndióxi̱; ta ña̱yóʼo kúútu ña̱ chíndeétáʼan xíʼin inkana ña̱ va̱ʼa sándaʼana na̱ kúúmií kue̱ʼe̱; 10 ta inkatuna mií ña̱ espíritu santo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinna ña̱ keʼéna milagro, inkatuna ña̱ natúʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, ta chíndeétáʼanña xíʼin inkana ña̱ va̱ʼa ndakunina tá ña̱ káʼa̱n iinna kuenta Ndióxi̱ kúúña á va̱ása, ta inkatuna chíndeétáʼanña xíʼinna ña̱ ka̱ʼa̱nna ku̱a̱ʼá nu̱ú tu̱ʼun, ta inkatuna ña̱ xikóniʼina inka nu̱ú tu̱ʼun. 11 Soo ndiʼi ña̱yóʼo mií ña̱ espíritu santo kúú ña̱ kéʼéña, ta ndátaʼvíña ña̱yóʼo ndaʼa̱ iin iinna nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíña.
12 Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iníísaá ku̱ñuyó iinlá kúúña soo ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kúúmiíña, ta ndiʼi ña̱yóʼo, ni ku̱a̱ʼání táʼví kúúmiíña, iinláva ku̱ñu kúúña, saátu íyo ta̱ Cristo. 13 Saáchi ndiʼiyó, ni kúúyó na̱ judío, na̱ griego, na̱ esclavo á na̱ libre, ndiʼiyó xíʼin iinlá espíritu nda̱kuchiyó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó nduuyó iin ku̱ñu, ta ndiʼiyó nda̱kiʼinyó ña̱ espíritu yóʼo.
14 Mií ña̱ nda̱a̱, ku̱ñuyó su̱ví iinlá ña̱ʼa kúúmiíña, chi ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kúúmiíña. 15 Tá xa̱ʼa̱yó ná kachiña “Xa̱ʼa̱ ña̱ su̱ví ndaʼa̱ kúi̱, kǒo kúi̱ táʼví ku̱ñu”, su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása kuukaña táʼví ku̱ñu. 16 Ta tá so̱ʼoyó ná kachiña “Xa̱ʼa̱ ña̱ su̱ví nduchúnu̱ú kúi̱, kǒo kúi̱ táʼví ku̱ñu”, su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása kuukaña táʼví ku̱ñu. 17 Tá ndiʼi ku̱ñuyó níxi̱kuuña nduchúnu̱úyó, ¿ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa kuniso̱ʼoyó? Ta tá ndiʼi ku̱ñuyó níxi̱kuuña so̱ʼoyó, ¿ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa kixaa̱ xiko̱ si̱ti̱nyó? 18 Soo Ndióxi̱ ke̱ʼéra iin iin táʼví ku̱ñuyó nu̱ú kúni̱ miíra.
19 ¿Ndáa ki̱ʼva koo iníísaá ku̱ñuyó tá inkáchi níxi̱yo ndiʼi táʼví ña̱ kúúmiíña? 20 Ku̱a̱ʼáníva táʼví kúúmií ku̱ñuyó, soo iinláva ku̱ñu kúúña. 21 Nduchúnu̱úyó kǒo kivi ka̱ʼa̱nña xíʼin ndaʼa̱yó “Va̱ása xíniñúʼi̱ yóʼó” ta ni xi̱níyó kǒo kivi ka̱ʼa̱nña xíʼin xa̱ʼa̱yó “Va̱ása xíniñúʼi̱ ndóʼó”. 22 Chi nu̱úka ña̱yóʼo, táʼví ku̱ñuyó ña̱ va̱ása ndáyáʼvi túviyó, ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼukayó, 23 ta táʼví ku̱ñuyó ña̱ ndákanixi̱níyó ña̱ va̱ása liviní, viíní ndákasiyóña. Ta táʼví ku̱ñuyó ña̱ kúkaʼan nu̱úyó xíʼin, viíní kíʼinyó kuenta xíʼinña, 24 ta táʼví ku̱ñuyó ña̱ livi náʼa̱ kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa xíniñúʼuña. Saá kúú ña̱ ke̱ʼé Ndióxi̱ ku̱ñuyó, ta̱xira ña̱ ná kiʼinníyó kuenta xíʼin táʼví ku̱ñuyó ña̱ va̱ása livi náʼa̱, 25 ña̱kán va̱ʼa inkáchi ná kutáʼan ndiʼi táʼví ku̱ñuyó ta ná kundi̱ʼi̱-iniña xa̱ʼa̱ táʼanña. 26 Tá iin táʼví ña̱yóʼo xóʼvi̱, ndiʼiña xóʼvi̱ xíʼinña. Ta tá iinña viíní íxaana xíʼinña, ndiʼiña kúsi̱í-ini.
27 Ndóʼó kúúndó ku̱ñu ta̱ Cristo, ta iin iinndó kúúndó iin táʼví ku̱ñura. 28 Siaʼa kúú ña̱ nda̱kaxin Ndióxi̱ na̱ ñúʼu ti̱xin congregación: siʼna na̱ apóstol; tasaá na̱ profeta; tasaá na̱ maestro; tándi̱ʼi, na̱ kéʼé milagro; na̱ sándaʼa; na̱ chíndeétáʼan xíʼin inkana; na̱ xíni̱ va̱ʼa kuniʼi yichi̱ nu̱ú inkana; saátu na̱ káʼa̱n ku̱a̱ʼá nu̱ú tu̱ʼun. 29 Ni su̱ví ndiʼina kúú apóstol, ni su̱ví ndiʼina kúú profeta, ni su̱ví ndiʼina kúú maestro, ni su̱ví ndiʼina kéʼé milagro, 30 ni su̱ví ndiʼina sándaʼa, ni su̱ví ndiʼina káʼa̱n ku̱a̱ʼá nu̱ú tu̱ʼun ta ni su̱ví ndiʼina xíkóniʼi inka nu̱ú tu̱ʼun, ¿á su̱ví saá? 31 Chika̱a̱ndó ndee̱ ña̱ ndakiʼinndó bendición ña̱ va̱ʼaníka. Soo na̱ʼa̱kai̱ nu̱úndó iin yichi̱ ña̱ va̱ʼaníka nu̱ú savakaña.
13 Tá káʼi̱n tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ yiví xíʼin tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ ángel soo va̱ása kúʼvi̱-inii̱ xínii̱ inkana, íyoi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ka̱a* ña̱ káxanní yuʼú á nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin címbalo* ña̱ káʼaní yuʼú. 2 Ni va̱ʼa nátúʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, ni kúnda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱,* ni xínii̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa, ni kivi sakánda̱i̱ yuku̱* xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxai̱ Ndióxi̱ soo tá kǒo kúʼvi̱-inii̱ xínii̱ inkana, ndiʼi ña̱ kéʼíi̱ va̱ása ndáyáʼviña. 3 Ta ni táxii̱ ndiʼi ña̱ kúúmiíi̱ ña̱ va̱ʼa kuxu inkana á ndátaxii̱ miíi̱ ña̱ kuvii̱ xa̱ʼa̱ inkana ña̱ va̱ʼa ni̱nu kunii̱* soo tá va̱ása kúʼvi̱-inii̱ xínii̱ inkana, ndiʼi ña̱ kéʼíi̱ va̱ása ndáyáʼviña.
4 Iin na̱ kúʼvi̱-ini xíni inkana va̱ása kamaní-inina* ta va̱ʼaní-inina. Na̱ kúʼvi̱-ini xíni inkana va̱ása sáa̱na.* Va̱ása kúta̱a-inina, va̱ása ni̱nu kúnina, 5 to̱ʼóní-inina, va̱ása ndíʼi̱-inina xa̱ʼa̱ mií kuitína, va̱ása kamaní sáa̱na. Va̱ása ndákaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé inkana xíʼinna. 6 Va̱ása kúsi̱í-inina xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa, chi kúsi̱í-inina xíʼin ña̱ nda̱a̱. 7 Ndiʼiña kúndeé-inina xíʼin, ndiʼiña kándíxana, ndiʼiña ndátuna, ndiʼiña íxandakú-inina xíʼin.
8 Ña̱ kúʼvi̱-inina xínina inkana va̱ása ndíʼiña. Soo ña̱ chíndeétáʼan Ndióxi̱ xíʼinna ña̱ va̱ʼa nátúʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nra, ña̱ káʼa̱nna ku̱a̱ʼá nu̱ú tu̱ʼun; saátu ña̱ va̱ʼaní xíni̱na, ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ kúúña. 9 Saáchi va̱ása xíni̱yó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa ta ña̱ nátúʼunyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, kǒo íyo nííña; 10 soo tá ná kixaa̱ ña̱ íyo níí, ña̱ kǒo íyo níí, ndiʼi-xa̱ʼa̱ña. 11 Tá ni̱xi̱yo loʼi̱, xi̱ka̱ʼi̱n táki̱ʼva káʼa̱n iin ta̱ loʼo ta xi̱ndakanixi̱níi̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní iin ta̱ loʼo. Soo vitin, xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ kúi̱ iin ta̱a ta̱ chée, xa̱a̱ sa̱ndákoi̱ kéʼíi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ va̱lí. 12 Chi vitin xítoyó* nu̱ú iin espejo ña̱ va̱ása káxi va̱ʼa náʼa̱ nu̱ú, soo tá ná ya̱ʼa tiempo káxiníva kuna̱ʼa̱ ndiʼiña. Tiempo vitin loʼova kúnda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, soo tá ná ndiʼi, xa̱i̱ kunda̱a̱ ndiʼi inii̱ xa̱ʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva xíni̱ miíra yi̱ʼi̱. 13 Soo ña̱ kindo̱o kúú u̱ni̱ ña̱yóʼo: ña̱ kándíxayó Ndióxi̱, ña̱ ndátuyó chindeé Ndióxi̱ miíyó xíʼin ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó inkana. Soo ña̱ ndáyáʼvika nu̱ú ndiʼi ña̱yóʼo kúú ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana.
14 Ndakundeéndó kuʼvi̱ka-inindó kunindó inkana, soo saátu chika̱a̱níndó ndee̱ ña̱ ndakiʼinndó ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱ndó, ña̱ kundi̱ʼi̱ka-inindó xa̱ʼa̱ kúú ña̱ natúʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱. 2 Nda̱a̱ ni iinna kǒo kúnda̱a̱-ini xíʼin ña̱ káʼa̱n na̱ yiví na̱ nda̱kiʼin ndee̱ Ndióxi̱ ña̱ ka̱ʼa̱nna inka tu̱ʼun. Chi iinlá Ndióxi̱ kúnda̱a̱-ini xíʼin ña̱ káʼa̱nna. Ni káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱* íxaa ña̱ espíritu santo, nda̱a̱ ni iinna kǒo kúnda̱a̱-ini xíʼin ña̱ káʼa̱nna. 3 Soo na̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ndásandakúna-ini inkana, chíka̱a̱na ndee̱ xíʼinna ta sándi̱kona-inina xíʼin ña̱ káʼa̱nna. 4 Na̱ káʼa̱n inka tu̱ʼun ndásandakúna-ini miína, soo na̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ndásandakúna-ini na̱ congregación. 5 Kúni̱i̱ ña̱ ndiʼindó ná ka̱ʼa̱nndó inka tu̱ʼun, soo kútóokai̱ ña̱ natúʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱. Chi va̱ʼaka ña̱ natúʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ nu̱úka ña̱ ka̱ʼa̱nna inka tu̱ʼun, saáchi na̱ káʼa̱n inka tu̱ʼun tá kǒo xíkóniʼinaña nu̱ú na̱ congregación va̱ása ndasandakúna-inina. 6 Soo ñaniyó, tá ná xa̱i̱ nu̱úndó ta ka̱ʼi̱n inka tu̱ʼun xíʼinndó, ¿á chindeétáʼan ña̱yóʼo xíʼinndó? Tá kúni̱i̱ chindeéi̱ ndóʼó xíniñúʼu natúʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ na̱kunda̱a̱-inii̱ i̱xaa Ndióxi̱, ña̱ xíni̱i̱ xa̱ʼa̱ra, á iin profecía, á sanáʼi̱ ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nra.
7 Táki̱ʼva íyo ña̱ʼa ña̱ sákaʼana, iin flauta á iin arpa tá va̱ása vií sákaʼana nota ¿ndáa ki̱ʼva kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ sákaʼana? 8 Tá va̱ása káxi tívina trompeta, ¿ndáana koo tu̱ʼva ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱ú ku̱a̱chi? 9 Ta ki̱ʼva saátu íyo ña̱yóʼo, tá kǒo káxi káʼa̱nndó ¿ndáa ki̱ʼva kunda̱a̱-ini iinna xíʼin ña̱ káʼa̱nndó? Koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ káʼa̱n sána mií.* 10 Ñuyǐví yóʼo ku̱a̱ʼání nu̱ú tu̱ʼun káʼa̱nna ta ndiʼiña kúnda̱a̱va-inina ndáaña kúni̱ kachiña. 11 Soo tá kǒo kúnda̱a̱-inii̱ xíʼin ña̱ káʼa̱nna, koi̱ táki̱ʼva íyo ta̱ inka ñuu nu̱ú na̱ káʼa̱n kán, ta saátu koo na̱kán nu̱ú yi̱ʼi̱. 12 Saátu kúu xíʼin ndóʼó. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱níndó ndakiʼinndó ña̱ táxi ña̱ espíritu santo, chika̱a̱níndó ndee̱ ña̱ ndakiʼinndó ku̱a̱ʼání ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndasandakúndó-ini na̱ congregación.
13 Ña̱kán, na̱ káʼa̱n inka tu̱ʼun ná ka̱ʼa̱nna xíʼin Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa xikóniʼina tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna. 14 Saáchi tá xíniñúʼi̱ inka tu̱ʼun ña̱ káʼi̱n xíʼin Ndióxi̱, ni kǒo kúnda̱a̱-inii̱ ndáaña káʼi̱n, soo ña̱ táxi ña̱ espíritu santo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼi̱n ña̱ káʼi̱n inka tu̱ʼun. 15 Tá saá, ¿ndáaña keʼíi̱? Ña̱ táxi ña̱ espíritu santo kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼi̱n ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼin Ndióxi̱, saátu kuniñúʼi̱ tu̱ʼun ña̱ kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼin Ndióxi̱. Ña̱ táxi ña̱ espíritu santo chindeétáʼan xíʼi̱n ña̱ katai̱ nu̱ú Ndióxi̱ ta saátu katai̱ yaa ña̱ kúnda̱a̱-inii̱ xíʼin. 16 Saáchi tá yóʼó ndásakáʼnún Ndióxi̱ xíʼin ña̱ táxi espíritu santo ndaʼún, ¿ndáa ki̱ʼva ka̱ʼa̱n iin na̱ yiví na̱ va̱ása íyo táki̱ʼva íyo ndóʼó “Saá koo” tá kǒo kúnda̱a̱-inina xíʼin ña̱ káʼún tá táxiún tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱? 17 Ndixava va̱ʼaníva káʼún tá táxiún tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱, soo na̱ yiví yóʼo va̱ása ndásandakúña-inina. 18 Táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ saáchi ku̱a̱ʼáka nu̱ú tu̱ʼun káʼi̱n nu̱úka ndiʼi ndóʼó. 19 Soo ni saá, ti̱xin congregación va̱ʼaka ka̱ʼi̱n u̱ʼu̱n kuitíva tu̱ʼun ña̱ sanáʼi̱ inkana ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inina, nu̱úka ña̱ kuniñúʼi̱ u̱xu̱ mil tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼi̱n inka tu̱ʼun ña̱ kǒo kunda̱a̱-inina.
20 Ñaniyó, va̱ása ndakanixi̱níndó táki̱ʼva ndákanixi̱ní na̱ va̱lí, nu̱úka ña̱yóʼo xíniñúʼu koondó táki̱ʼva íyo na̱ va̱lí ña̱ kǒo keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xíniñúʼu ndakanixi̱níndó táki̱ʼva ndákanixi̱ní na̱ yiví na̱ xa̱a̱ xu̱xa. 21 Nu̱ú ña̱ Ley ni̱ka̱ʼyi̱ña: “‘Kuniñúʼi̱ tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n na̱ inka ñuu ña̱ va̱ʼa ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ yiví yóʼo. Soo ni saá kǒo kuniso̱ʼona ña̱ ka̱ʼi̱n’, káchi Jehová”.* 22 Na̱ káʼa̱n inka tu̱ʼun va̱ása káʼa̱nnaña ña̱ va̱ʼa sanáʼa̱na na̱ xa̱a̱ kándíxa, chi káʼa̱nnaña ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ va̱ása kándíxa, soo ña̱ profecía ku̱a̱ʼa̱nña nu̱ú na̱ xa̱a̱ kándíxa su̱ví nu̱ú na̱ va̱ása kándíxa. 23 Ña̱kán, tá ná ndataka ndiʼi na̱ congregación ta ndiʼina káʼa̱nna ku̱a̱ʼá nu̱ú tu̱ʼun, ta tá ná ki̱ʼvi na̱ yiví na̱ va̱ása íyo táki̱ʼva íyo ndóʼó á na̱ va̱ása kándíxa, ¿á va̱ása ka̱ʼa̱nna ña̱ kúúndó na̱ sána? 24 Soo tá ndiʼi ndóʼó nátúʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, tá ná ki̱ʼvi iin na̱ kǒo kándíxa á iin na̱ yiví na̱ va̱ása íyo táki̱ʼva íyo ndóʼó, ndiʼi ña̱ káʼa̱nndó chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ta kotona ndáa ki̱ʼva íyoña. 25 Ta kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ñúʼu se̱ʼé níma̱na ta kuxítína ta ndasakáʼnuna Ndióxi̱ ta kachina: “Ña̱ ndixava kúú ña̱ íyo Ndióxi̱ xíʼinndó”.
26 Tá saá ñaniyó, ¿ndáaña xíniñúʼu keʼéyó? Tá ndátakandó, iinndó xítandó nu̱ú Ndióxi̱, inkandó káʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱ na̱kunda̱a̱-inindó i̱xaa Ndióxi̱, inkandó sánáʼa̱, inkandó káʼa̱n inka nu̱ú tu̱ʼun, ta inkandó xíkóniʼi inka tu̱ʼun. Keʼéndó ndiʼi ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndasandakúndó-ini táʼanndó. 27 Tá savana káʼa̱n inka nu̱ú tu̱ʼun, ná ka̱ʼa̱n u̱vi̱na á u̱ni̱na ta siʼna iin tá iinna ná ka̱ʼa̱n, ta ná koo inka na̱ xikóniʼi tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna. 28 Soo tá kǒo iin na̱ xikóniʼi tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna, va̱ʼaka ná kǒo ka̱ʼa̱nna ti̱xin ña̱ congregación ta va̱ʼaka ndáa ini miína ná ka̱ʼa̱nna xíʼin Ndióxi̱. 29 Ná ka̱ʼa̱n u̱vi̱ á u̱ni̱ na̱ profeta ta na̱ savaka ná kuniso̱ʼona ña̱ káʼa̱n na̱yóʼo ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inina ndáaña kúni̱ kachi ña̱ káʼa̱nna. 30 Soo tá iinna ndóona kán ta na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa i̱xaa Ndióxi̱, ná kutáxi̱n yuʼú na̱ siʼnaka ki̱xáʼa káʼa̱n. 31 Saáchi ndiʼi ndóʼó kivi natúʼun xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ soo iin tá iinndó ka̱ʼa̱n, ña̱kán va̱ʼa ndiʼina ná sakúaʼa ta ndundakú-inina. 32 Na̱ profeta xíniñúʼu viíní kundaana ña̱ táxi ña̱ espíritu santo ndaʼa̱na. 33 Saáchi Ndióxi̱ viíní* kéʼéra chiñu, ta kǒo kúni̱ra ña̱ koo ku̱a̱chi.
Nda̱a̱ táki̱ʼva kúu xíʼin ndiʼi na̱ congregación na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱,* 34 ná ñaʼá ná kǒo ka̱ʼa̱nná ti̱xin ña̱ congregación, saáchi va̱ása táxina ka̱ʼa̱nná. Va̱ʼaka ná kundiku̱nná ña̱ káʼa̱n na̱ ta̱a, nda̱a̱ táki̱ʼva káchi ña̱ Ley. 35 Tá kúni̱ná kunda̱a̱-ininá xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa ná nda̱ka̱tu̱ʼunná yiíná chí veʼena, saáchi iin ña̱ kaʼan nu̱ú kúú ña̱ ka̱ʼa̱n iin ñá ñaʼá ti̱xin ña̱ congregación.
36 ¿Á ndóʼó kúú na̱ siʼna na̱kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱? ¿Á nu̱ú iinlá ndóʼó kúú ña̱ ki̱xaa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱?
37 Tá iinna ndákanixi̱nína ña̱ kúúna profeta á ndákanixi̱nína ña̱ kúúmiína ña̱ táxi ña̱ espíritu santo ndaʼa̱na, xíniñúʼu ndakunina ña̱ ndiʼi ña̱ káʼyíi̱, chiñu ña̱ xáʼnda tátayó kúúña. 38 Tá iinna yáʼandosóna ña̱yóʼo, saátu Ndióxi̱ va̱ása kiʼinra kuenta xíʼinna. 39 Ña̱kán ñani miíi̱, chika̱a̱kandó ndee̱ ña̱ natúʼunndó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ ta va̱ása kasindó nu̱ú inkana ña̱ ka̱ʼa̱nna inka tu̱ʼun. 40 Soo ndiʼi ña̱ kéʼéndó xíʼin ña̱ to̱ʼó ná kooña ta viíní keʼéndóña.
15 Ñaniyó, vitin sándakaʼíi̱n ndóʼó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa* ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó, ña̱ ka̱ndíxandó ta nda̱a̱ vitin ndíku̱nkandóña. 2 Tá ndíku̱nndó tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó, ña̱yóʼo sáka̱kuña ndóʼó. Tá kǒo kéʼéndó ña̱yóʼo, va̱ása ndáyáʼviví ña̱ ni̱xa̱a̱ndó ka̱ndíxandó.
3 Saáchi ña̱ʼa ña̱ ndáyáʼviní ña̱ nda̱kiʼi̱n, ña̱yóʼo kúú ña̱ sánáʼi̱ ndóʼó: ta̱ Cristo ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, nda̱a̱ táki̱ʼva káchi tu̱ʼun Ndióxi̱; 4 ña̱ ni̱ndu̱xu̱nra ta ti̱xin ña̱ u̱ni̱ ki̱vi̱ nda̱takura, nda̱a̱ táki̱ʼva káchi tu̱ʼun Ndióxi̱, 5 ta ki̱tara nu̱ú ta̱ Cefas* ta tándi̱ʼi saá ki̱tara nu̱ú na̱ 12 apóstol. 6 Ta tándi̱ʼi, ki̱tara nu̱ú yáʼaka 500 na̱ ñaniyó, ta ku̱a̱ʼání na̱yóʼo íyovana xíʼinyó, ta savana xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱vana.* 7 Tándi̱ʼi, ki̱tara nu̱ú ta̱ Santiago; tasaá ki̱tara nu̱ú ndiʼika na̱ apóstol. 8 Tándi̱ʼi, ki̱tara nu̱ú yi̱ʼi̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin na̱ kúma̱níka xi̱nu yo̱o̱ kaku saá ni̱xi̱yoi̱.
9 Saáchi yi̱ʼi̱ kúú ta̱ loʼoka ndáyáʼvi nu̱ú ndiʼika na̱ apóstol, ta ni va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼa̱nna apóstol xíʼi̱n, chi i̱xandi̱va̱ʼi̱ xíʼin na̱ congregación Ndióxi̱. 10 Soo xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa-ini Ndióxi̱ xíʼi̱n kúi̱ iin apóstol. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱na̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa-inira xíʼi̱n ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa ke̱ʼíi̱ ta va̱ʼa ke̱ʼíi̱ chiñu yóʼo, saáchi ndeéní ka̱chíñui̱ nu̱ú ndiʼika na̱ apóstol ta su̱ví xíʼin ndee̱ miíi̱ níkeʼíi̱ña, chi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa-ini Ndióxi̱ xíʼi̱n kúú ña̱ va̱ʼa ka̱na ndiʼi ña̱ ke̱ʼíi̱. 11 Ña̱kán, ni yi̱ʼi̱ kúú ta̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ á na̱kán kúúna, inkáchiva ña̱ nátúʼun ndiʼindi̱ xa̱ʼa̱, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱xa̱a̱ndó ka̱ndíxandó.
12 Tá ndi̱ʼi̱ nátúʼunndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taku ta̱ Cristo, ¿nda̱chun kúú ña̱ káʼa̱n savandó ña̱ va̱ása ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱? 13 Tá va̱ása ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱, saátu ta̱ Cristo kǒo níndatakura. 14 Soo, tá kǒo níndataku ta̱ Cristo, ña̱ xíkayó nátúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ va̱ása ndáyáʼvivíña ta saátu ña̱ kándíxa ndóʼó va̱ása ndáyáʼviña. 15 Tá su̱ví ña̱ ndixa kúú ña̱ kǒo ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱, saátu Ndióxi̱ kǒo nísandátakura ta̱ Cristo, ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ su̱ví ña̱ nda̱a̱ káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ tá káʼa̱nyó ña̱ sa̱ndátakura ta̱ Cristo. 16 Saáchi, tá va̱ása ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱, saátu ta̱ Cristo kǒo níndatakura. 17 Tá kǒo níndataku ta̱ Cristo, ña̱ kándíxandó va̱ása ndáyáʼviña; ta ñúʼukavandó ndaʼa̱ ku̱a̱chi. 18 Ta saátu na̱ cristiano na̱ ni̱xi̱ʼi̱* ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼana. 19 Tá kándíxayó ta̱ Cristo nani táku kuitíyó vitin, miíyó kúú na̱ ndáʼvi va̱ʼaka nu̱ú inkana.
20 Soo ta̱ Cristo kúú ta̱ nu̱ú nda̱taku nu̱ú ndiʼika na̱ ni̱xi̱ʼi̱* nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱i̱ʼi ña̱ siʼna kána. 21 Xa̱ʼa̱ iin ta̱a kúú ña̱ ki̱xáʼa xíʼi̱yó, ta xa̱ʼa̱ iin ta̱a kúú ña̱ ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱. 22 Saáchi xa̱ʼa̱ ta̱ Adán kúú ña̱ ndiʼina xíʼi̱, ta saátu xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo kúú ña̱ ndiʼina ndataku. 23 Soo yiku̱n koo ña̱ ndatakuna: ta̱ siʼna nda̱taku kúú ta̱ Cristo, tándi̱ʼi saá ndataku na̱ kúú kuenta ta̱ Cristo tá xa̱a̱ ná koo tiempo ña̱ kixaa̱ra.* 24 Tá xa̱a̱ ná ndiʼi, ndataxira Reino ndaʼa̱ Ndióxi̱ra ta̱ kúú yivára. Ña̱yóʼo kuuña tá ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ndiʼi na̱ chíñu xíʼin ndiʼi na̱ kúúmií ndee̱. 25 Saáchi ta̱yóʼo xíniñúʼu kaʼndachíñura nda̱a̱ ná chindúʼú Ndióxi̱ na̱ sáa̱-ini xíni miíra ti̱xin xa̱ʼa̱ra. 26 Ta ña̱ sáa̱-ini xíni miíyó kúú ña̱ xíʼi̱yó, ta ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va kúúña. 27 Saáchi Ndióxi̱ “chi̱ndúʼúra ndiʼi ña̱ʼa ti̱xin xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo”. Soo tá káʼa̱nña ña̱ “chi̱ndúʼúra ndiʼi ña̱ʼa ti̱xin xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo” ña̱yóʼo va̱ása kúni̱ káchiña ña̱ kaʼndachíñura nu̱ú Ndióxi̱, chi mií Ndióxi̱ kúú ta̱ chi̱ndúʼú ndiʼi ña̱ʼa ti̱xin xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo. 28 Tá xa̱a̱ ná taxi Ndióxi̱ ña̱ kaʼndachíñu se̱ʼera nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa, ta̱yóʼo taxira ña̱ kaʼndachíñu Ndióxi̱ nu̱úra, chi Ndióxi̱ kúú ta̱ ta̱xi ña̱ kaʼndachíñura nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa. Tasaá kúú ña̱ ndakiʼin Ndióxi̱ kaʼndachíñura nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa.
29 Tá su̱ví saá íyoña, ¿ndáaña keʼé na̱ ndákuchi xa̱ʼa̱ ña̱ kuvina? Tá va̱ása ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱, ¿nda̱chunví ndakuchina ña̱ va̱ʼa kuvina? 30 ¿Nda̱chunví ndiʼi tiempo chíka̱a̱yó miíyó ndaʼa̱ tu̱ndóʼo ta nda̱a̱ yatin kuviyó? 31 Ñaniyó, kúsi̱íní-inii̱ xa̱ʼa̱ndó ña̱ kúúndó discípulo ta̱ tátayó Cristo Jesús, mií ña̱ nda̱a̱ káʼi̱n xíʼinndó ña̱ ndiʼi tiempo yíʼvii̱ xíkai̱ chi i̱yo kuvii̱. 32 Tá yi̱ʼi̱ ka̱nitáʼi̱n xíʼin kití yukú chí ñuu Éfeso nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé savana, ¿ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ke̱ʼévíi̱ ña̱yóʼo? Tá va̱ása ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱, “ná kuxuyó ta ná koʼoyó, chi taa̱n kuvivayó”. 33 Va̱ása taxindó ña̱ sándaʼvi inkana ndóʼó, chi tá kítáʼanndó xíʼin na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa, nandósóndó keʼéndó ña̱ va̱ʼa. 34 Kunda̱a̱-inindó ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa ta kǒo ki̱ʼvindó ku̱a̱chi, saáchi sava na̱ ñúʼu xíʼinndó va̱ása kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Káʼi̱n ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ná kukaʼan nu̱úndó.
35 Savana ka̱ʼa̱nna: “¿Ndáa ki̱ʼva ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱? ¿Ndáa ki̱ʼva koona tá ná ndatakuna?”. 36 Na̱ kíʼvi. ¿Á va̱ása xíni̱ndó chi ña̱ chíʼindó siʼna xíʼi̱ña ta saáví xáʼnuña? 37 Va̱ása chíʼindó ña̱ʼa ña̱ xa̱a̱ xa̱ʼnu, chi ña̱ siʼnaka chíʼindó kúú iin si̱ʼva̱, á trigo á nda̱a̱ ndáaka si̱ʼva̱, 38 soo Ndióxi̱ táxira xáʼnuña nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíra, ta tá xáʼnu iin si̱ʼva̱ ku̱a̱ʼa̱nña su̱ví inkáchi xáʼnu ndiʼiña. 39 Su̱ví inkáchi íyo ku̱ñu ndiʼina: síín íyo ku̱ñu na̱ yiví, síín íyo ku̱ñu kití, síín íyo ku̱ñu saa,* ta síín íyo ku̱ñu ti̱a̱ká. 40 Íyo na̱ ndóo chí ndiví ta íyo na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo, síínní íyo ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ na̱ ndóo chí ndiví, ta síín íyo ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo. 41 Xa̱a̱ síín íyo ña̱ yéʼe̱ ñu̱ʼu,* xa̱a̱ síín íyo ña̱ yéʼe̱ yo̱o̱, xa̱a̱ síín íyo ña̱ yéʼe̱ ki̱mi, tá iin iin tí ki̱mi xa̱a̱ síín íyo ña̱ yéʼe̱ iin iinrí.
42 Ta saátu kuu xíʼin na̱ ndataku. Na̱ yiví na̱ xíʼi̱ táʼyi̱na, soo na̱ ndataku va̱ása kivi ta̱ʼyi̱kana. 43 Tá ndúxu̱n iin na̱ yiví kǒo ndáyáʼvikana soo tá ndátakuna ndúkáʼnuvana. Tá ndúxu̱n iin na̱ yiví ndíʼi ndee̱na ta tá ndátakuna kúúmiína ndee̱. 44 Iin na̱ yiví kúúna tá ndúxu̱nna soo tá ndátakuna xáa̱na ndúuna iin espíritu. Saáchi tá íyo na̱ yiví na̱ kúúmií ku̱ñu xíʼin leke, íyotu na̱ kúú espíritu. 45 Táki̱ʼva ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ta̱a ta̱ xi̱kuu ta̱ nu̱ú, ta̱ Adán, ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura iin ta̱ táku”.* Ta̱ Adán ta̱ ki̱xi nu̱ú ndíʼi, ndu̱ura iin espíritu ta̱ táxi ña̱ tákuyó. 46 Su̱ví ña̱ kúú espíritu kúú ña̱ siʼna níkixi. Chi na̱ siʼna ki̱xi kúú na̱ yiví ta tándi̱ʼi saáví ki̱xi ña̱ kúú espíritu. 47 Ta̱a ta̱ nu̱ú ta̱ ñuʼú yóʼo xi̱kuura, ta xíʼin ñuʼú na̱kuva̱ʼara; ta̱a ta̱ u̱vi̱ chí ndiví ki̱xira. 48 Na̱ yiví na̱ ndóo ñuyǐví yóʼo íyona táki̱ʼva íyo ta̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱ xíʼin ñuʼú. Ta na̱ ndóo chí ndiví íyona táki̱ʼva íyo ta̱ ki̱xi chí ndiví. 49 Íyoyó táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ na̱kuva̱ʼa xíʼin ñuʼú ta saátu kooyó táki̱ʼva íyo ta̱ ku̱a̱ʼa̱n chí ndiví.
50 Soo ñaniyó, káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó: ku̱ñu xíʼin leke kǒo kivi ki̱ʼviña ti̱xin Reino Ndióxi̱ ni ña̱ táʼyi̱ va̱ása kívi nduuña iin ña̱ va̱ása ndíʼi-xa̱ʼa̱. 51 Ná ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ iin ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱* xíʼinndó: su̱ví ndiʼivíyó kundatu ku̱a̱ʼání tiempo tá ná kuviyó, chi Ndióxi̱ nasamara ndiʼiyó 52 iin kama, chi iin ndakunáyó nduchúnu̱úyó ta iin ndakuani̱yó, tá xa̱a̱ ná tivina trompeta tú tivina nu̱ú ndíʼi. Saáchi tá ná tivina túyóʼo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ndatakuna, ta ndakiʼinna ku̱ñu ña̱ va̱ása táʼyi̱ ta miíyó nasa̱mayó. 53 Saáchi ña̱ táʼyi̱ nasa̱maña ta nduuña iin ña̱ va̱ása táʼyi̱, ta ña̱ kivi kuvi nasa̱maña ta nduuña iin ña̱ va̱ása kivi kuvi. 54 Soo ña̱ táʼyi̱ tá ná nduuña iin ña̱ va̱ása táʼyi̱, ta ña̱ xíʼi̱ tá ná nduuña iin ña̱ va̱ása xíʼi̱, saá kúú ña̱ xi̱nu nu̱ú ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ña̱ xíʼi̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼaña”. 55 “Ña̱ xáʼní, ¿ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ndee̱ ña̱ xi̱kuumiíún? Ña̱ xáʼní, ¿ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ña̱ xi̱sandóʼún na̱ yiví?”. 56 Ku̱a̱chi kúú ña̱ kúúmií ndee̱ ña̱ kaʼníña na̱ yiví, ta ña̱ táxi ndee̱ ndaʼa̱ ku̱a̱chi yóʼo kúú ña̱ Ley. 57 Soo táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ chi xi̱niñúʼura ta̱ tátayó Jesucristo ña̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼinyó ña̱ kuchiñuyó nu̱ú ña̱ xáʼní miíyó.
58 Ña̱kán ñani miíi̱ na̱ kúʼvi̱-inii̱ xínii̱, kǒo sandákoondó ña̱ kandíxaníndó Ndióxi̱ ta ndiʼi tiempo keʼéndó chiñu tátayó, chi kúnda̱a̱-inindó ña̱ ndiʼi chiñu ña̱ kéʼéndó nu̱ú tátayó ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ndakiʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
16 Ta xa̱ʼa̱ xu̱ʼún ña̱ ndákayandó xa̱ʼa̱ na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱,* kundiku̱nndó ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ congregación ña̱ Galacia. 2 Ki̱vi̱ nu̱ú ña̱ kíxáʼa iin iin semana, iin tá iinndó xíniñúʼu chika̱a̱ síínndó xu̱ʼúnndó, nda̱saaña íyo nu̱ú miívandó ña̱ va̱ʼa kǒo ndakayandóña tá ná xa̱i̱. 3 Tá ná xa̱i̱, chindaʼíi̱ na̱ ta̱a na̱ káʼa̱nndó xa̱ʼa̱ nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyíndó nu̱ú káʼa̱nndó xa̱ʼa̱ na̱ nda̱kaxinndó, ta chindaʼíi̱na ku̱ʼu̱nna ñuu Jerusalén ña̱ ndataxina xu̱ʼún ñuu kán. 4 Soo tá xítoi̱ ña̱ va̱ʼatu ku̱ʼi̱n, ku̱ʼu̱nna xíʼinvai̱.
5 Xa̱i̱ kotoi̱ ndóʼó tá xa̱a̱ ná ya̱ʼi̱ chí ñuu Macedonia, saáchi ya̱ʼi̱ chí ñuu Macedonia, 6 sana koi̱ xíʼinndó loʼo tiempo á kindo̱i̱ xíʼinndó nani yáʼa tiempo ña̱ vi̱xin, ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nndó xíʼi̱n iin táʼví loʼo yichi̱ nu̱ú ku̱ʼi̱n. 7 Saáchi va̱ása kúni̱i̱ ña̱ iin kama kuití ya̱ʼi̱ kotoi̱ ndóʼó, chi kúni̱i̱ koi̱ iin tiempo loʼo xíʼinndó, tá ña̱ kúni̱ Jehová* kúúña. 8 Soo ni saá kindo̱ovai̱ koi̱ chí ñuu Éfeso nda̱a̱ ná koo ña̱ Vikó ña̱ Pentecostés 9 saáchi Ndióxi̱ nda̱kunára iin yéʼé káʼnu nu̱úi̱ ña̱ ku̱a̱ʼáka kachíñui̱ nu̱úra, soo íyoní na̱ sáa̱-ini xíni yi̱ʼi̱.
10 Tá ná xa̱a̱ ta̱ Timoteo, chindeétáʼanndó xíʼinra ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndi̱ʼi̱ní-inira tá ná koora xíʼinndó, saáchi ta̱ kéʼé chiñu Jehová* kúúra nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱. 11 Ña̱kán nda̱a̱ ni iinna ná kǒo kundasína kuninara. Chindeétáʼanndó xíʼinra ña̱ vií ná ndikó tukura ndakutáʼanra xíʼi̱n, saáchi ndátui̱ra xíʼin na̱ ñaniyó.
12 Ta xa̱ʼa̱ ta̱ ñaniyó Apolos, ni̱ka̱ʼa̱nníi̱ xíʼinra ña̱ ná xa̱a̱ra kotora ndóʼó xíʼin na̱ ñaniyó. Soo ta̱yóʼo kǒo níxiinra xa̱a̱ra vitin, soo tá xa̱a̱ ná kivi xa̱a̱ra, xa̱a̱vara.
13 Kundito va̱ʼa nu̱úndó, ndakúní koondó xíʼin ña̱ kándíxandó Ndióxi̱, ndakú koo inindó, ta ndakúní koondó. 14 Ndiʼi ña̱ kéʼéndó, keʼéndóña xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inindó xínindó inkana.
15 Ñaniyó, kúni̱i̱ ka̱ʼa̱n-ndáʼvii̱ iin ña̱ʼa xíʼinndó. Ndóʼó xíni̱vandó na̱ veʼe ta̱ Estéfanas kúú na̱ siʼna* ni̱xa̱a̱ ka̱ndíxa chí Acaya, ta na̱yóʼo chi̱ndeétáʼannína xíʼin na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱.* 16 Saátu ndóʼó keʼéndó ña̱ káʼa̱n na̱yóʼo ta saátu keʼéndó ndiʼi ña̱ káʼa̱n na̱ chíndeétáʼan xíʼinndó ta ndeéní káchíñuna. 17 Kúsi̱í-inii̱ ña̱ ki̱xaa̱ ta̱ Estéfanas, ta̱ Fortunato xíʼin ta̱ Acaico nu̱úi̱, saáchi na̱yóʼo chi̱ndeétáʼannína xíʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ kǒondó íyo yóʼo. 18 Na̱yóʼo chi̱ka̱a̱nína ndee̱ xíʼi̱n saátu xíʼin ndóʼó. Ña̱kán na̱ʼa̱ndó ña̱ ndáyáʼviní na̱ ta̱a táʼan na̱yóʼo nu̱úndó.
19 Na̱ congregación ña̱ Asia chíndeéna ndóʼó.* Ta̱ Áquila xíʼin ñá Prisca saátu na̱ congregación na̱ ndátaka veʼena, chíndeéna ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúndó discípulo tátayó. 20 Ndiʼi na̱ hermano chíndeéna ndóʼó. Viíní ndakiʼinndó inkana ta numindóna.*
21 Yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo kúú ta̱ káʼyí ña̱yóʼo ña̱ chíndeéi̱ ndóʼó.*
22 Tá iinna kǒo kúni̱na xínina ta̱ tátayó, ná ndakiʼinna chiʼña. Táta miíndi̱ káʼa̱n-ndáʼvindi̱ xíʼún ña̱ ná kixiún. 23 Ta̱ tátayó Jesús ná na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼa-inira xíʼinndó. 24 Kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱ ndiʼi ndóʼó saáchi kúúndó discípulo ta̱ Cristo Jesús.
Sava yichi̱ tá va̱xi tu̱ʼun “ñaniyó” nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱a xíʼin ñaʼá.
Nanítura Pedro.
Koto glosario.
Koto glosario.
Á “na̱ escriba”.
Inka variante “Kotoʼnindó”.
Á “kuta̱a-inina”.
Koto glosario, rescate.
Koto glosario.
Koto glosario.
Inka variante “xuxa”.
Koto glosario.
Koto glosario.
Á “i̱xandúvi”.
Koto glosario.
Inka variante “táʼyá”, “tíeʼe”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “táta”.
Inka variante “ni̱so̱so̱ña”.
Inka variante “ti̱a̱yú”, “vi̱ti̱”.
Inka variante “ita”, “itia”.
Inka variante “ka̱yu̱ña”.
Koto glosario.
Koto glosario.
Á “kuta̱a-inindó”.
Nanítura Pedro.
Koto glosario.
Koto glosario.
Á “kuta̱a-inindó”.
Inka variante “kuayi”, “ta̱ka̱”.
Koto glosario.
Á “kúta̱a-inindó”.
Koto glosario.
Inka variante “nduku”, “yitu̱n”.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Á “na̱ va̱ása kúú judío”.
Tu̱ʼun griego, pnéuma. Koto glosario, espíritu.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ña̱ va̱ʼa ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ku̱ñu”.
Á “kuta̱a-inindó”.
Á “levadura”.
Inka variante “levo”.
Á “levadura”.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Á “na̱ santo”.
Á “na̱ santo”.
Sava yichi̱ tá va̱xi tu̱ʼun “ñani” nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱a xíʼin ñaʼá.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Koto glosario.
Koto glosario, adulterio.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña xi̱naʼá xi̱niñúʼuña u̱vi̱ nu̱ú tu̱ʼun; ta u̱vi̱ saá tu̱ʼun yóʼo, u̱vi̱ ña̱ʼa káʼa̱nña xa̱ʼa̱: ta̱a ta̱ táxi ña̱ kísi̱ ta̱a xíʼinra ta táxira ña̱ kéʼéra ña̱ kini xíʼinra ta saátu ta̱ kísi̱ xíʼin inka ta̱a ta kéʼéra ña̱ kini xíʼinra. Ta ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ u̱vi̱ saána, ta̱ táxi ña̱ kéʼéna ña̱ kini xíʼin, ta saátu mií ta̱ kéʼéña.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ña̱ ku̱su̱nna xíʼin táʼanna.
Koto glosario.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Inka variante “xéen”.
Tu̱ʼun griego, pnéuma. Koto glosario, espíritu.
Á “kúta̱a-inina”.
Nanítura Pedro.
Inka variante “xíniʼniríña”.
Koto glosario.
Á “ni̱nu kunii̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “corona”.
Á “Táxii̱ castigo ndaʼa̱”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Kánii̱”.
Sava yichi̱ tá va̱xi tu̱ʼun “ñaniyó” nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱a xíʼin ñaʼá.
Á “ni̱xi̱yoña táki̱ʼva íyo ta̱ Cristo”.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Koto glosario.
Inka variante “ka̱ʼa̱n válíyó”.
Koto glosario, ñuyǐví.
Koto glosario.
Koto glosario.
Koto glosario.
Inka variante “síkóna”.
Koto glosario.
Ña̱yóʼo kivi ka̱ʼa̱nña xa̱ʼa̱ ti̱kui̱í, leche á vino.
Á “kaʼnda válíñá”.
Á “Cena del Señor”.
Ña̱yóʼo va̱ása káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ ndixa ni̱xi̱ʼi̱, ña̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kǒo kítáʼankana xíʼin Ndióxi̱.
Koto glosario.
Sava yichi̱ tá va̱xi tu̱ʼun “ñani” nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱a xíʼin ñaʼá.
Á “gong”.
Ña̱ gong xíʼin ña̱ címbalo, ka̱a ña̱ sákaʼana kúúña.
Koto glosario.
Inka variante “xi̱kí”.
Á “kuta̱a-inii̱”.
Á “kúee íyo inina”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “kúíñuna”.
Inka variante “xítoʼniyó”.
Koto glosario.
Á “na̱ káʼa̱n xíʼin ta̱chí”.
Koto glosario.
Á “yiku̱nní”.
Á “na̱ santo”.
Koto glosario.
Nanítura Pedro.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ni̱ki̱si̱na”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ ni̱ki̱si̱”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “na̱ ni̱ki̱si̱”.
Tu̱ʼun griego, parousía. Koto glosario, tá xa̱a̱ íyora.
Inka variante “saala”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Koto glosario, alma.
Koto glosario.
Á “na̱ santo”.
Koto glosario.
Koto glosario.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱i̱ʼi ña̱ kána nu̱ú”.
Á “na̱ santo”.
Inka variante “káʼa̱n to̱ʼóna xíʼinndó”, “káʼa̱n ndióxi̱na xíʼinndó”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “xíʼin beso ña̱ yi̱i̱”.
Inka variante “káʼa̱n to̱ʼíi̱ xíʼinndó”, “káʼa̱n ndióxi̱i̱ xíʼinndó”.