GÁLATAS
1 Yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo kúú ta̱ ka̱ʼyí ña̱yóʼo, su̱ví na̱ yiví níndaka̱xin yi̱ʼi̱ ña̱ koi̱ apóstol, chi Ndióxi̱ kúú ta̱ nda̱kaxin yi̱ʼi̱ ta saátu ta̱ sa̱ndátakura, ta̱ Jesucristo. 2 Ndiʼi na̱ hermano na̱ íyo xíʼi̱n káʼyíndi̱ ña̱yóʼo ku̱xa̱a̱ nu̱ú ndiʼi congregación ña̱ íyo chí Galacia:
3 Va̱ʼaní ná koo ini yiváyó Ndióxi̱ xíʼinndó saátu tátayó Jesucristo ta va̱ʼaní ná kutáʼanndó xíʼinna. 4 Ta̱yóʼo kúú ta̱ ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó ña̱ va̱ʼa ndatavára miíyó ti̱xin ñuyǐví* ta̱ Ndi̱va̱ʼa, nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ mií yiváyó Ndióxi̱, 5 ta ndiʼi tiempo ná ndukáʼnu Ndióxi̱. Saá koo.
6 Ndákanda̱ní-inii̱* chi kamaní ki̱xáʼa kúxíkándó nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱kaxin ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini ta̱ Cristo, ta inkava tu̱ʼun va̱ʼa* ki̱xáʼandó kándíxandó. 7 Soo va̱ása ku̱a̱ʼáví tu̱ʼun va̱ʼa íyo, chi sava na̱ íyo xíʼinndó kúú na̱ ki̱xáʼa sákaku ku̱a̱chi, ta kúni̱na nasamana tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ na̱túʼunndi̱ xíʼinndó xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo. 8 Soo tá iinna ná natúʼunna xíʼinndó xa̱ʼa̱ iin ña̱ va̱ása kítáʼan xíʼin tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ na̱túʼunndi̱ xíʼinndó, ni na̱ kítáʼan xíʼinndi̱ kúúna á iin ángel na̱ ke̱e chí ndiví kúúna, ná ndakiʼinna chiʼña. 9 Tuku káʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó: nda̱a̱ ndáakana ná natúʼun xíʼinndó xa̱ʼa̱ inka ña̱ʼa ña̱ va̱ása kítáʼan xíʼin tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ ka̱ndíxandó tá na̱túʼunndi̱ xa̱ʼa̱ña xíʼinndó, ná ndakiʼinna chiʼña.
10 ¿Ndáana kúú na̱ kúni̱i̱ ka̱ʼa̱n va̱ʼa xa̱ʼíi̱, Ndióxi̱ á na̱ yivíva? ¿Á na̱ yiví kúú na̱ kúni̱i̱ kindo̱o va̱ʼi̱ nu̱ú? Chi tá na̱ yiví kúni̱i̱ kindo̱o va̱ʼi̱ nu̱ú, va̱ása kachíñuvíi̱ nu̱ú ta̱ Cristo. 11 Soo ñaniyó, kúni̱i̱ ña̱ ná kunda̱a̱-inindó, tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ na̱túʼi̱n xíʼinndó su̱ví kuenta na̱ yiví kúúña, 12 saáchi su̱ví na̱ yiví kúú na̱ nítaxiña ndaʼíi̱ ta ni su̱ví na̱ yiví nísanáʼa̱ña yi̱ʼi̱, chi ta̱ Jesucristo kúú ta̱ ni̱na̱ʼa̱ña nu̱úi̱.
13 Ndóʼó xa̱a̱ kúnda̱a̱va-inindó ndáa ki̱ʼva kúú ña̱ xi̱keʼíi̱ tá xi̱ndiku̱i̱n ña̱ sánáʼa̱ na̱ judío, na̱kunda̱a̱-inindó ña̱ ndeéní i̱xandi̱va̱ʼi̱ xíʼin na̱ congregación Ndióxi̱ ta xi̱kuni̱i̱ sandíʼi-xa̱ʼíi̱na. 14 Ta saátu va̱ʼaníka sa̱kuaʼi̱ ña̱ sánáʼa̱ na̱ judío nu̱úka ku̱a̱ʼání na̱ ñui̱ na̱ inkáchi ku̱i̱ya̱ xíʼi̱n, saáchi ndeéníka xi̱ndiku̱i̱n costumbre ña̱ sa̱náʼa̱ na̱ yivái̱ yi̱ʼi̱. 15 Ndióxi̱ kúú ta̱ ta̱xi ka̱kui̱ ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-inira nda̱kaxinra yi̱ʼi̱, 16 ta xi̱niñúʼura yi̱ʼi̱ ña̱ natúʼi̱n tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ se̱ʼera xíʼin inka na̱ yiví, soo tá nda̱kaxinra yi̱ʼi̱ va̱ása ndi̱ku̱n níxa̱ʼi̱n nda̱ka̱tu̱ʼíi̱n ni iin na̱ yiví* ndáa ki̱ʼva keʼíi̱ ña̱yóʼo. 17 Ta ni va̱ása níxa̱ʼi̱n chí ñuu Jerusalén ña̱ va̱ʼa kunii̱ na̱ xa̱a̱ siʼnaka kúú apóstol nu̱ú yi̱ʼi̱. Chi ña̱ ke̱ʼíi̱ kúú ña̱ ni̱xa̱ʼi̱n chí Arabia ta tándi̱ʼi ndi̱kói̱ chí Damasco.
18 Tasaá, tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa u̱ni̱ ku̱i̱ya̱, ni̱xa̱ʼi̱n chí ñuu Jerusalén ña̱ va̱ʼa kotoi̱ ta̱ Cefas* ta 15 ki̱vi̱ ni̱xi̱yoi̱ xíʼinra kán. 19 Soo kǒo nda̱a̱ ni iinka na̱ apóstol níxinii̱; chi iinlá ta̱ Santiago ñani tátayó Jesús kúú ta̱ xi̱nii̱. 20 Mií Ndióxi̱ kúú ta̱ xíni̱ ña̱ su̱ví ña̱ vatá* kúú ña̱ káʼyíi̱.
21 Tándi̱ʼi ni̱xa̱ʼi̱n ñuu ña̱ kíndo̱o chí Siria xíʼin Cilicia. 22 Soo na̱ congregación ta̱ Cristo na̱ íyo chí Judea va̱ása níxi̱xini̱na yi̱ʼi̱. 23 Ña̱ xi̱xiniso̱ʼo kuitína kúú ña̱yóʼo: “Ta̱ i̱xandi̱va̱ʼaní xíʼinyó tá ya̱chi̱ ta xi̱kuni̱ra sandíʼi-xa̱ʼa̱ra tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, vitin nátúʼunra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo”. 24 Xa̱ʼa̱ ña̱ na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ki̱xáʼana ndásakáʼnuna Ndióxi̱.
2 Tasaá tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa 14 ku̱i̱ya̱, ni̱xa̱ʼi̱n chí ñuu Jerusalén xíʼin ta̱ Bernabé xíʼin ta̱ Tito. 2 Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱tu̱vi nu̱úi̱ i̱xaa ta̱ Jesucristo ni̱xa̱ʼi̱n chí ñuu Jerusalén, ta na̱túʼi̱n xíʼin na̱ ñaniyó ña̱ xíkai̱ nátúʼi̱n xíʼin na̱ yiví na̱ va̱ása kúú judío tu̱ʼun va̱ʼa* xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Soo su̱ví nu̱ú ndiʼina níkeʼíi̱ña chi xíʼin kuití na̱ ta̱a na̱ íxato̱ʼónína na̱túʼi̱n, chi xi̱kuni̱i̱ kunda̱a̱-inii̱ á va̱ʼa loʼo íyo chiñu ña̱ xa̱a̱ kéʼíi̱ nu̱ú Ndióxi̱ á va̱ása. Chi tá va̱ása va̱ʼa íyoña va̱ása ndáyáʼviví ndiʼi ña̱ kéʼíi̱. 3 Soo ni ta̱ Tito ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n xíʼi̱n, va̱ása ní ixandúxana xíʼinra ña̱ kaʼndara nu̱ú yi̱i̱ra* ni kúúra ta̱ griego. 4 Soo ki̱xáʼa ku̱a̱chi ti̱xin congregación xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ki̱ʼvi se̱ʼé sava na̱ káʼa̱n ña̱ kúúna hermano soo su̱ví ña̱ ndixa kúúña, ni̱ki̱ʼvina ña̱ va̱ʼa kotona ndáaña kéʼéndi̱ chi xi̱kuni̱na sandíʼi-xa̱ʼa̱na ña̱ va̱ʼaní kítáʼanndi̱ xíʼin ta̱ Cristo, ta ndi̱ʼvi tukundi̱ ti̱xin ley. 5 Soo ndi̱ʼi̱ ni loʼo kǒo nítaxindi̱ ña̱ saxínu̱na-inindi̱ ña̱ keʼéndi̱ ña̱ káʼa̱nna, chi kǒo níxikuni̱ndi̱ ña̱ sandákoondó tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ xa̱a̱ sa̱kuaʼandó.
6 Soo na̱ ta̱a na̱ níʼi yichi̱ nu̱ú ña̱ congregación, kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ xa̱á níka̱ʼa̱nna xíʼi̱n. Ta ni nda̱a̱ ndáaka na̱ yiví ni̱xi̱yona tá ya̱chi̱, va̱ása ndáyáʼviña nu̱úi̱ chi Ndióxi̱ va̱ása xítora ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ na̱ yiví. 7 Saáchi na̱yóʼo ki̱ʼinna kuenta ña̱ nda̱kiʼi̱n chiñu ña̱ ku̱ʼi̱n natúʼi̱n tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin na̱ yiví na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* nda̱a̱ táki̱ʼva nda̱kiʼin ta̱ Pedro chiñu ña̱ ku̱ʼu̱nra natúʼunra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* 8 saáchi ta̱ ta̱xi ndee̱ ndaʼa̱ ta̱ Pedro ña̱ koora apóstol nu̱ú na̱ yiví na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱,* mií ta̱kán kúútu ta̱ ta̱xi ndee̱ ndaʼíi̱ ña̱ koi̱ apóstol nu̱ú na̱ yiví na̱ va̱ása kúú judío. 9 Ta na̱yóʼo na̱kunda̱a̱-inina ña̱ ni̱na̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa-inira xíʼi̱n, tasaá ta̱ Santiago, ta̱ Cefas xíʼin ta̱ Juan na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ congregación, xíʼin ndaʼa̱ kúaʼana ti̱inna ndaʼa̱ ta̱ Bernabé ta saátu ndaʼa̱ yi̱ʼi̱, ta xíʼin ña̱yóʼo ni̱na̱ʼa̱na nu̱úndi̱ ña̱ va̱ʼava íyo ña̱ kéʼéndi̱,* ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ ndi̱ʼi̱ kúú na̱ ku̱ʼu̱n natúʼun xíʼin na̱ yiví na̱ va̱ása kúú judío, ta na̱kán kúú na̱ natúʼun xíʼin na̱ yiví na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱.* 10 Soo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n kuitína xíʼinndi̱ kúúña, ná chindeétáʼanndi̱ xíʼin na̱ ndáʼvi, ta ña̱yóʼo xa̱a̱ chíka̱a̱nívai̱ ndee̱ ña̱ keʼíi̱ña.
11 Soo tá ki̱xi ta̱ Cefas* chí ñuu Antioquía kǒo níyi̱ʼvíi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinra ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ kéʼéra. 12 Saáchi tá kúma̱níka kixaa̱ sava na̱ ta̱a na̱ chi̱ndaʼá ta̱ Santiago, ta̱yóʼo xi̱xixivara xíʼin na̱ yiví na̱ va̱ása kúú judío, soo tá ki̱xaa̱ na̱ chi̱ndaʼá ta̱ Santiago va̱ása níxiinkara keʼéraña, ta ku̱xíkára nu̱úna, saáchi ni̱yi̱ʼvíra xi̱nira na̱ yiví na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱.* 13 Ta savaka na̱ judío ki̱xáʼana kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱ Cefas,* ta nda̱a̱ ta̱ Bernabé ki̱xáʼa kéʼé nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱yóʼo. 14 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, tá xi̱nii̱ ña̱ va̱ása ndíku̱nna ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin ta̱ Cefas* nu̱ú ndiʼina: “Tá yóʼó kúún judío ta kéʼún nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ va̱ása kúú judío, ¿nda̱chun kúú ña̱ íxandúxaún xíʼin na̱ va̱ása kúú judío ña̱ kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ judío?”.
15 Miíyó tá ka̱kuvíyó kúúyó judío ta va̱ása íyoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása kúú judío, 16 kúnda̱a̱-iniyó ña̱ kandíxayó ta̱ Jesucristo kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ xa̱a̱yó kooyó na̱ yiví va̱ʼa, ta su̱ví ña̱ kandíxayó ña̱ káʼa̱n ley. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ kándíxayó ta̱ Cristo Jesús: kándíxayó ta̱ Cristo ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó kooyó na̱ yiví va̱ʼa, ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó ña̱ káʼa̱n ley. Chi nda̱a̱ ni iinna va̱ása kivi xa̱a̱na koona na̱ yiví na̱ nda̱kú-ini xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna ña̱ káʼa̱n ley. 17 Soo, tá miíyó chíka̱a̱níyó ndee̱ ña̱ xa̱a̱yó kooyó na̱ yiví va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó ta̱ Cristo soo ni saá kúúvayó na̱ yiví ku̱a̱chi, ¿á kúni̱ kachi ña̱yóʼo ña̱ chíndaʼá ta̱ Cristo miíyó ki̱ʼviyó ku̱a̱chi? Su̱ví saá íyoña. 18 Tá ná kixáʼa tukui̱ keʼíi̱ ña̱ xa̱a̱ sa̱ndákoi̱,* na̱ʼi̱ ña̱ yáʼandosói̱ ña̱ káʼa̱n ley. 19 Ña̱kán nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ ni̱xi̱ʼi̱ saá íyoi̱ i̱xaa ley, ña̱ va̱ʼa kutakui̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. 20 Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ tíkaa ndaʼa̱ yitu̱n xíʼin ta̱ Cristo saá íyoi̱. Ta su̱víka yi̱ʼi̱ kúú ta̱ táku vitin, chi ta̱ Cristo kúú ta̱ tákui̱ xíʼin vitin. Saá íyoña, tákui̱ vitin xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxai̱ se̱ʼe Ndióxi̱ ta̱ ni̱kuʼvi̱ní-ini xi̱ni yi̱ʼi̱ ta ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼíi̱. 21 Yi̱ʼi̱ táxivai̱ ña̱ na̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa-inira xíʼi̱n, chi tá xa̱ʼa̱ ley kuití kúú ña̱ kivi xa̱a̱yó kooyó na̱ yiví va̱ʼa, va̱ása ndáyáʼviví ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo xa̱ʼa̱yó.
3 Kíʼviní ndóʼó na̱ ñuu Galacia, saáchi xa̱a̱ na̱kunda̱a̱ káxi inindó ndáa ki̱ʼva kúú ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesucristo ndaʼa̱ iin yitu̱n, ta ¿ndáana ta̱xindó sa̱ndáʼvi ndóʼó vitin? 2 Iin kuití ña̱ kúni̱i̱ nda̱ka̱tu̱ʼíi̱n ndóʼó: ¿ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ nda̱kiʼinndó espíritu santo? ¿Á xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó ña̱ káʼa̱n ley kúúña? ¿Á xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ndíxandó ña̱ xi̱niso̱ʼondó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ kúúña? 3 ¿Á ndixaví kíʼviníndó? Tá xa̱ʼa̱, va̱ʼaní ki̱xáʼandó ndíku̱nndó ña̱ káʼa̱n espíritu santo Ndióxi̱. Soo vitin nda̱kundiku̱nndó ña̱ káʼa̱n na̱ ñuyǐví yóʼo ña̱ va̱ʼa keʼéndó ña̱ kúni̱ miíndó. 4 ¿Á va̱ása ndáyáʼviví ña̱ ni̱xo̱ʼvi̱ndó? Kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ ndáyáʼvinívaña. 5 Tá saá, ta̱ táxi espíritu santo ndaʼa̱ndó ta kéʼéra milagro xínindó, ¿ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kéʼéraña? ¿Á xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéndó ña̱ káʼa̱n ley á xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandó ña̱ xi̱niso̱ʼondó? 6 Ña̱yóʼotu kúú ña̱ ku̱u xíʼin ta̱ Abrahán: “xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ndíxara Jehová,* ni̱xa̱a̱ra ku̱ura iin ta̱a ta̱ nda̱kú-ini”.
7 Ndóʼó kúnda̱a̱va-inindó, na̱ kándíxaní Ndióxi̱ kúúna se̱ʼe ta̱ Abrahán. 8 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra nu̱ú tu̱ʼunra, ña̱ ndiʼi na̱ yiví xa̱a̱na koona na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxanara. Ta xa̱a̱ ya̱chi̱ka ni̱ka̱ʼa̱nra tu̱ʼun va̱ʼa yóʼo xíʼin ta̱ Abrahán, tá ka̱chira: “Xa̱ʼa̱ yóʼó, ndiʼi na̱ yiví xa̱a̱na ndakiʼinna bendición”. 9 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ kándíxaní Ndióxi̱ ndákiʼinna bendición xíʼin ta̱ Abrahán, chi ta̱kán ka̱ndíxaníra Ndióxi̱.
10 Ndiʼi na̱ kúni̱ní keʼé ña̱ káʼa̱n ley, ndaʼa̱ chiʼña ñúʼuna, saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ndiʼi na̱ kǒo ndíku̱n ña̱ káʼa̱n Ley ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú rollo, ná ndakiʼinna chiʼña”. 11 Ta saátu, ni iinna kǒo kivi xa̱a̱na koona na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií nu̱ú Ndióxi̱, xa̱ʼa̱ ña̱ ndíku̱n kuitína ley, saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱ “na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa, kutakuna xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxanara”. 12 Na̱ ndíku̱n ña̱ káʼa̱n Ley kiviva saxínuna ña̱ káʼa̱nña, ni kǒo kándíxavína Ndióxi̱, chi mií Ley káchiña “na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ káʼa̱n Ley kutakuna xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼénaña”. 13 Ta̱ Cristo nda̱satára* miíyó ta sa̱kǎkura miíyó ña̱ va̱ása ndakiʼinyó chiʼña ña̱ káʼa̱n Ley xa̱ʼa̱, ta miíra nda̱kiʼinña nu̱úyó, saáchi saá káchi ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Ndiʼi na̱ kátikaana ndaʼa̱ yitu̱n, ná ndakiʼinna chiʼña”. 14 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ Cristo Jesús, ndiʼi na̱ yiví ndakiʼinna bendición ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱ ta̱ Abrahán, ña̱kán xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ ndakiʼinyó espíritu ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra taxira.
15 Ñaniyó,* ná ka̱ʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé na̱ yiví: tá ki̱ndoona iin trato, ni na̱ yiví kúú na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo, kǒo ni iinna kivi sandíʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱ndoona á ña̱ nasamanaña. 16 Saáchi xíʼin ta̱ Abrahán xíʼin se̱ʼera kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndakiʼinna chí nu̱únínu. Va̱ása káʼa̱nña “na̱ se̱ʼún” chi su̱ví ku̱a̱ʼání kúú na̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱, chi Ndióxi̱ ka̱chira “ta̱ kúú se̱ʼún”, chi iinlá kuití kúú ta̱ káʼa̱nra xa̱ʼa̱: ta̱ Cristo. 17 Káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó vitin: Ley ña̱ nda̱kiʼinna tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa 430 ku̱i̱ya̱, va̱ása sándiʼi-xa̱ʼa̱víña trato ña̱ xa̱a̱ ki̱ndoo Ndióxi̱ xíʼin ta̱ Abrahán, ña̱kán saxínuvara ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra. 18 Su̱ví ley kúú ña̱ níxiniñúʼu Ndióxi̱ ña̱ taxira herencia ndaʼa̱ra chi iin tratova ki̱ndoora xíʼinra. Ña̱kán xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ ta̱xira herencia yóʼo ndaʼa̱ ta̱ Abrahán xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱ndoora xíʼinra.
19 Tá saá, ¿ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ta̱xira Ley? Ta̱xiraña, ña̱ va̱ʼa nani ndátuna kixaa̱ ta̱ chi̱ka̱a̱ Ndióxi̱ iin trato xa̱ʼa̱, Ley yóʼo na̱ʼa̱ káxiña nu̱úna ña̱ kúúna na̱ yiví ku̱a̱chi. Ndióxi̱ xi̱niñúʼura na̱ ángel ña̱ va̱ʼa taxina Ley ndaʼa̱ ta̱ Moisés, ta ta̱ Moisés ta̱xiña ndaʼa̱ na̱ ñuu. 20 Saáchi tá iinlá kuití kúú na̱ yiví na̱ kíndo̱o iin trato, va̱ása xíniñúʼu koo inka na̱ chindeétáʼan xíʼinna, ta ki̱ʼva saátu íyo ña̱ ke̱ʼé Ndióxi̱, iinlá miíra kúú ta̱ ke̱ʼé trato yóʼo. 21 Tá saá, ¿á va̱ása kítáʼan Ley xíʼin ña̱ ki̱ndoo Ndióxi̱? Kítáʼanvaña, saáchi tá níxi̱yo iin ley ña̱ kivi taxi kutaku na̱ yiví, xa̱ʼa̱ ley yóʼo kúú ña̱ xa̱a̱na koona na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií. 22 Soo tu̱ʼun Ndióxi̱ nda̱taxiña ndiʼi ña̱ʼa ndaʼa̱ ku̱a̱chi, ña̱kán ndiʼi na̱ kándíxa ta̱ Jesucristo ndakiʼinna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira.
23 Soo tá kúma̱níka kandíxayó ta̱ Cristo, xi̱ñuʼuyó ndaʼa̱ ley ta xi̱ndaaña miíyó, nani ndátuyó kixaa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira. 24 Ley kúú ña̱ xi̱ndaa miíyó ta xi̱niʼiña yichi̱ nu̱úyó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó nda̱a̱ nu̱ú ta̱ Cristo, ña̱ va̱ʼa kivi xa̱a̱yó kooyó na̱ yiví na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayóra. 25 Soo vitin, xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ kándíxayó ta̱ Cristo, va̱ása íyoka iin ña̱ ndáa miíyó.
26 Saáchi ndiʼivandó kúúndó se̱ʼe Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandó ta̱ Cristo Jesús. 27 Saáchi ndiʼi ndóʼó na̱ nda̱kuchi xíʼin ki̱vi̱ ta̱ Cristo, nda̱kundiku̱nndó yichi̱ ta̱ Cristo.* 28 Saáchi kǒo na̱ kúú judío, ni griego, ni na̱ kúú esclavo, ni na̱ íyo libre, ni ta̱a, ni ñaʼá, chi ndiʼi ndóʼó iin ni̱xa̱a̱ndó ku̱undó xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanndó xíʼin ta̱ Cristo Jesús. 29 Tá kúúndó kuenta ta̱ Cristo kúútundó se̱ʼe ta̱ Abrahán, ta ndakiʼinndó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira.
4 Ta vitin káʼi̱n xíʼinndó, tá kúma̱níka kuchée ta̱ ndakiʼin herencia, inkáchi íyovara xíʼin na̱ kúú esclavo ni kuenta miíra kúú ndiʼiva ña̱ʼa, 2 chi íyo na̱ kíʼin kuenta xíʼin miíra saátu xíʼin ña̱ kúúmiíra nda̱a̱ ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n yivára. 3 Ta saátu miíyó tá ni̱xi̱yoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱lí xi̱ndiku̱nyó ña̱ kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo xíʼin ña̱ ndákanixi̱nína. 4 Soo tá ki̱xaa̱ tiempo, Ndióxi̱ chi̱ndaʼára se̱ʼera nu̱ú ñuʼú yóʼo ta iin ñá ñaʼá kúú ñá sa̱káku ta̱yóʼo ta ka̱kura ti̱xin ley, 5 ña̱ va̱ʼa ndasatára* na̱ ñúʼu ndaʼa̱ ley ta ndatavárana ndaʼa̱ña, ta saá kivi xa̱a̱yó kooyó se̱ʼe ndáʼvi Ndióxi̱.
6 Ña̱kán, xa̱ʼa̱ ña̱ kúúndó se̱ʼera, Ndióxi̱ chi̱ndaʼára espíritu santo ña̱ kúúmií se̱ʼera ndaʼa̱yó, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ chíndaʼá miíyó ka̱ʼa̱nyó: “Abba,* Yivá”. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása kúúkaún esclavo chi se̱ʼera kúún vitin. Ta tá se̱ʼe Ndióxi̱ kúún, taxivara herencia ndaʼún.
8 Soo tá va̱ása níxi̱xini̱ndó Ndióxi̱, xi̱kuundó esclavo ndióxi̱ vatá. 9 Soo vitin ña̱ xa̱a̱ xíni̱ndó Ndióxi̱, á ña̱ kúni̱ kachii̱ kúúña, vitin xa̱a̱ mií Ndióxi̱ kúú ta̱ xíni̱ ndóʼó, ¿nda̱chun kúú ña̱ ndíkó tukundó sa̱tá ña̱ʼa ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo? 10 Ndóʼó ndákanixi̱níndó ña̱ íyo ki̱vi̱, yo̱o̱, tiempo xíʼin ku̱i̱ya̱ ña̱ ndáyáʼviní nu̱úndó ta ndásakáʼnundóña. 11 Ndíʼi̱-inii̱ xa̱ʼa̱ndó chi sana si̱síkí miívai̱ tiempoi̱ xíʼin ndeéi̱ xa̱ʼa̱ndó.
12 Ñaniyó, káʼa̱n-ndáʼvii̱ xíʼinndó ña̱ ná koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yi̱ʼi̱, saáchi yi̱ʼi̱ ni̱xi̱yoi̱ táki̱ʼva íyo ndóʼó. Ta ndóʼó va̱ása ní ixandi̱va̱ʼandó xíʼi̱n. 13 Soo xíni̱vandó xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuumiíi̱ iin kue̱ʼe̱ kúú ña̱ ki̱ndoi̱ xíʼinndó ta na̱túʼi̱n xíʼinndó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ yichi̱ nu̱ú. 14 Ni sa̱ndóʼi̱ ndóʼó xa̱ʼa̱ kue̱ʼe̱ ña̱ xi̱kuumiíi̱, va̱ása níkundasíndó kunindó yi̱ʼi̱ ta ni kǒo níkukini-inindó kunindó yi̱ʼi̱* chi viíníva nda̱kiʼinndó yi̱ʼi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva ndakiʼinndó iin ángel á ta̱ Cristo Jesús. 15 ¿Nda̱chun va̱ása kúsi̱íka-inindó vitin nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yondó tá ya̱chi̱? Saáchi va̱ása xíka-inii̱, tá ña̱ kívi kúúña, nda̱a̱ tavándó nduchúnu̱úndó taxindó ndaʼíi̱. 16 Ta vitin, ¿á ta̱ sáa̱-ini xíni ndóʼó kúi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ káʼi̱n ña̱ nda̱a̱ xíʼinndó? 17 Na̱kán kúni̱nívana kindo̱o va̱ʼana xíʼinndó, soo kǒo ña̱ va̱ʼa ndíka̱a̱-inina. Kúni̱na sakúxíkána ndóʼó nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa ndakundiku̱nndóna. 18 Soo iin ña̱ va̱ʼava kúúña tá íyo iin na̱ chíka̱a̱ní ndee̱ ña̱ kindo̱o va̱ʼana xíʼinndó, tá ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ ndíka̱a̱-inina, ta su̱ví tá íyo kuitíi̱ xíʼinndó kéʼéna ña̱yóʼo, 19 se̱ʼe miíi̱, tuku xóʼvi̱i̱ xa̱ʼa̱ndó nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá xa̱a̱ ku̱nu̱mí kaku se̱ʼe, soo tá ná na̱ʼa̱ndó ña̱ íyondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ Cristo, va̱ása xo̱ʼvi̱kai̱ xa̱ʼa̱ndó. 20 Xa̱a̱ ndi̱ku̱n kúni̱i̱ xa̱i̱ koi̱ xíʼinndó ta viíva ka̱ʼi̱n xíʼinndó, chi mií ña̱ nda̱a̱ ni kǒo kúnda̱a̱ka-inii̱ xíʼin ña̱ kéʼéndó.
21 Ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n, ndóʼó na̱ kúni̱ kundiku̱n ley, ¿á kǒo kúnda̱a̱va-inindó ña̱ káʼa̱n Ley? 22 Xa̱a̱ kúnda̱a̱va-iniyó xa̱ʼa̱ ta̱ Abrahán ña̱ u̱vi̱ xi̱kuu se̱ʼera: iinra sa̱káku ñá xi̱kachíñu nu̱úra, ta inkara sa̱káku ñá síʼira, ñá va̱ása kúú esclava. 23 Se̱ʼera ta̱ ka̱ku xíʼin ñá síʼira ka̱kura ña̱ va̱ʼa xi̱nu trato ña̱ ki̱ndoo Ndióxi̱ xíʼinra, ta se̱ʼera ta̱ ka̱ku xíʼin ñá káchíñu nu̱úra su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo níkakura. 24 Ndiʼi ña̱yóʼo íyo ña̱ kúni̱ kachiña, chi u̱vi̱ saá ná ñaʼá yóʼo ndákiʼinná nu̱ú u̱vi̱ trato: iin ña̱ ke̱ʼéna chí yuku̱* Sinaí, ta na̱ ñúʼu ti̱xin ña̱yóʼo kúúna esclavo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ñá Agar. 25 Ñá Agar ndákiʼinñá nu̱ú yuku̱ Sinaí, iin yuku̱ ña̱ íyo chí Arabia, ta ña̱yóʼo kúú Jerusalén ña̱ íyo vitin. Ta Jerusalén yóʼo xíʼin na̱ se̱ʼeña, esclavo kúúna. 26 Soo Jerusalén ña̱ íyo chí ndiví ña̱ libre kúúña, ta ña̱yóʼo kúú siʼíyó.
27 Saáchi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱: “Kusi̱íní-iniún, ñaʼá ñá va̱ása kívi koo se̱ʼe; ta xíʼin ña̱ si̱í-ini nda̱ʼyi̱ún, yóʼó ñá va̱ása xóʼvi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ iin ñaʼá ñá káku se̱ʼe. Saáchi ku̱a̱ʼáníka kúú se̱ʼe ñaʼá ñá kǒo kívi koo se̱ʼe nu̱úka ñá íyo yií”. 28 Ña̱kán, ñaniyó xíʼin ku̱ʼvayó, ta̱ Isaac ka̱kura xa̱ʼa̱ iin trato ña̱ ke̱ʼé Ndióxi̱ ta saátu ndóʼó ñúʼundó ti̱xin ña̱ trato yóʼo. 29 Soo nda̱a̱ táki̱ʼva kúu vitin saátu ku̱u tá ya̱chi̱, chi ta̱ loʼo ta̱ ka̱ku nda̱a̱ táki̱ʼva káku ndiʼi na̱ va̱lí, ki̱xáʼara íxandi̱va̱ʼara xíʼin ta̱ loʼo ta̱ ka̱ku xíʼin ndee̱ ña̱ kúúmií espíritu santo. 30 Soo, ¿ndáaña káchi tu̱ʼun Ndióxi̱? “Taxín ñá káchíñu nu̱ún xíʼin ta̱ loʼo se̱ʼeñá. Chi ta̱ loʼo se̱ʼe ñá va̱ása kúú esclava, va̱ása ndataʼvíra herencia xíʼin ta̱ loʼo se̱ʼe ñá kúú esclava”. 31 Xa̱ʼa̱ ña̱kán ñaniyó, su̱ví se̱ʼe iin ñá esclava kúúyó chi se̱ʼe ñá va̱ása kúú esclava kúúyó.
5 Ta̱ Cristo nda̱tavára miíyó ña̱ va̱ʼa kooyó na̱ yiví libre. Ña̱kán chika̱a̱ndó ndee̱ ña̱ koondó na̱ yiví libre ta va̱ása ndikó tukundó koondó esclavo.
2 Yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo, káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó, tá ná kaʼndandó nu̱ú yi̱i̱ndó* va̱ása kundayáʼvi ña̱ ke̱ʼé ta̱ Cristo xa̱ʼa̱ndó. 3 Tuku káʼi̱n xíʼinndó, ndiʼi na̱ ná ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱* xíniñúʼu kundiku̱nna ndiʼi ña̱ káʼa̱n Ley. 4 Ndóʼó na̱ kéʼé ña̱ káʼa̱n ley xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ndó xa̱a̱ndó koondó na̱ yiví na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií, íyo xíkándó nu̱ú ta̱ Cristo. Ta kǒo kúni̱kandó ña̱ va̱ʼa koo inira xíʼinndó. 5 Soo ndi̱ʼi̱ ndátundi̱ ña̱ xa̱a̱ndi̱ koondi̱ na̱ yiví va̱ʼa nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ chíndeétáʼan espíritu santo xíʼinndi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandi̱ Ndióxi̱. 6 Saáchi na̱ kítáʼan xíʼin ta̱ Cristo Jesús, va̱ása ndáyáʼviví á ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na* á va̱ása. Saáchi ña̱ ndáyáʼvika kúú ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ ta kundaa-iniyóra chi ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kuʼvi̱-iniyó kunitáʼanyó.
7 Ndóʼó xa̱a̱ va̱ʼaníva ki̱xáʼa kéʼéndó. Soo, ¿ndáana sa̱si nu̱úndó ña̱ kǒo kandíxakandó ña̱ nda̱a̱? 8 Saáchi ña̱ káʼa̱n na̱yóʼo va̱ása kítáʼanña xíʼin ña̱ kúni̱ ta̱ nda̱kaxin ndóʼó. 9 Loʼo kuití ña̱ sáxi̱ya̱ yuxa̱n sáku̱i̱ya̱ña iníísaá yuxa̱n. 10 Kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ va̱ása nasamandó ña̱ ndákanixi̱níndó xa̱ʼa̱ ña̱ inkáchi kítáʼanndó xíʼin ta̱ kúú tátayó. Soo nda̱a̱ ndáaka na̱ sákaku ku̱a̱chi xíʼinndó, ndakiʼinvana castigo. 11 Ñaniyó xíʼin ku̱ʼvayó, tá ná natúʼunkai̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xíniñúʼu ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱* na̱ yiví va̱ása ixandi̱va̱ʼavína xíʼi̱n, ta ña̱ sánáʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús ndaʼa̱ iin yitu̱n* va̱ása sandákavaña nda̱a̱ ni iin na̱ yiví. 12 Ta na̱ ta̱a na̱ sáká xi̱níndó ta káʼa̱nna ña̱ xíniñúʼu kaʼndandó nu̱ú yi̱i̱ndó* va̱ʼaka ná kaʼndana miína.*
13 Ñaniyó xíʼin ku̱ʼvayó, nda̱kaxinna ndóʼó ña̱ koondó na̱ yiví libre. Soo xa̱ʼa̱ ña̱ kúúndó na̱ yiví libre va̱ása kúni̱ kachiña ña̱ kivi keʼéndó ña̱ kúni̱ ku̱ñundó, chi xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inindó xínitáʼanndó nduundó esclavo nu̱ú táʼanndó. 14 Saáchi ña̱ ndáyáʼvika nu̱ú ndiʼika Ley kúú ña̱yóʼo: “Kuʼvi̱-iniún kuniún inka na̱ yiví nda̱a̱ táki̱ʼva kúʼvi̱-iniún xíniún miíún”. 15 Soo ni saá tá kánitáʼanndó ta sáxo̱ʼvi̱-táʼanndó kiʼinndó kuenta xíʼin ña̱ kéʼéndó chi kivi sandíʼi-xa̱ʼa̱ táʼanndó.
16 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, káʼi̱n ña̱yóʼo xíʼinndó: taxindó ná chindeétáʼan ña̱ espíritu santo xíʼinndó tasaá kǒo keʼéndó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúni̱ ku̱ñundó. 17 Saáchi ña̱ kúni̱ ku̱ñuyó va̱ása kítáʼanña xíʼin ña̱ kúni̱ espíritu Ndióxi̱, ta ña̱ kúni̱ espíritu Ndióxi̱ va̱ása kítáʼanña xíʼin ña̱ kúni̱ ku̱ñuyó. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása kítáʼan ña̱yóʼo, ndóʼó va̱ása kéʼéndó ña̱ʼa ña̱ kúni̱ndó. 18 Saáchi tá ña̱ espíritu Ndióxi̱ ná kuniʼi yichi̱ nu̱úndó, va̱ása xíniñúʼu keʼévíndó ña̱ káʼa̱n ley.
19 Va̱ása yo̱ʼvi̱ví* ndakuniyó ña̱ kéʼé na̱ yiví ku̱a̱chi, chi kíʼvina ku̱a̱chi kini,* kéʼéna ña̱ yaku̱a̱, kéʼéna ña̱ va̱ása kúkaʼan nu̱úna xíʼin,* 20 ndásakáʼnuna ndiʼi ña̱ʼa, nátúʼunna xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa,* sáa̱-inina xínitáʼanna, kánitáʼanna, sáa̱-inina xínina inkana xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiína á xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna, kamaní sáa̱na, kútóonína ku̱a̱chi, ndátaʼví-táʼanna, ndátaʼví-táʼanna ña̱ kundiku̱nna ña̱ sánáʼa̱ na̱ yiví, 21 kúini̱-inina,* xíʼina nda̱a̱ xíniina, kéʼéna vikó nu̱ú kininí kéʼéna xíʼin ndiʼika ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱yóʼo. Káʼi̱n xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinndó, na̱ kéʼé ndiʼi ña̱yóʼo va̱ása koona ti̱xin Reino Ndióxi̱.
22 Soo ña̱ espíritu santo Ndióxi̱ táxiña ña̱ kuumiíyó ña̱yóʼo: ña̱ kuʼvi̱-iniyó kunitáʼanyó, si̱í koo iniyó, táxi̱n koo iniyó, kúee koo iniyó, vií koo iniyó, va̱ʼa koo iniyó, kandíxayó Ndióxi̱, 23 vitá koo iniyó, ka̱ʼnu̱-iniyó. Ta kǒo nda̱a̱ ni iin ley ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ása va̱ʼa keʼéyóña. 24 Saáchi na̱ kítáʼan xíʼin ta̱ Cristo Jesús, ndiʼi ña̱ kútóo ku̱ñuna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xa̱ʼnína saá íyoña ta ka̱tikaanaña ndaʼa̱ yitu̱n tú xi̱tikaa ta̱ Jesús ndaʼa̱.
25 Tá tákuyó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ ña̱ espíritu santo Ndióxi̱, ná chika̱a̱kayó ndee̱ ña̱ keʼéyó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ mií ña̱yóʼo. 26 Ná va̱ása kuta̱aní-iniyó ta keetáʼanyó xíʼin inkana, ta saátu ná kǒo kukúini̱-iniyó* kunitáʼanyó.
6 Ñaniyó, tá iinna va̱ása ku̱a̱ʼa̱nna yichi̱ nda̱kú ta ta̱ʼán kiʼinna kuenta, ndóʼó na̱ níʼi ña̱ espíritu Ndióxi̱ yichi̱ nu̱ú, chindeétáʼanndó xíʼinna ña̱ ná ndikóna yichi̱ nda̱kú, soo viíní ka̱ʼa̱nndó xíʼinna, ta kiʼinndó kuenta ña̱ kǒo ndakavatu miíndó ndaʼa̱ ku̱a̱chi. 2 Chindeétáʼanndó xíʼin táʼanndó tá yáʼandó nu̱ú tu̱ndóʼo tasaá saxínundó ña̱ káʼa̱n ley ta̱ Cristo. 3 Soo tá iinna ndákanixi̱nína ña̱ ndáyáʼvinína, soo mií ña̱ nda̱a̱ va̱ása ndáyáʼvina, na̱ sándaʼvi xíʼin mií kúúna. 4 Soo iin tá iinna ná kotona ndáa ki̱ʼva íyo ña̱ kéʼéna tasaá kúú ña̱ kusi̱í-inina xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna, ta ná va̱ása chitáʼanna miína xíʼin inkana. 5 Saáchi iin tá iinna ndakuiinna xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna.
6 Ta saátu ndiʼi na̱ sákuaʼa xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ ná taxina ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiína ndaʼa̱ na̱ sánáʼa̱-ñaʼá.
7 Kǒo sandáʼvindó miíndó: nda̱a̱ ni iinna va̱ása kívi kusi̱kindaana Ndióxi̱. Saáchi ña̱ chíʼiyó ña̱kán kúú ña̱ ndakiʼinvayó. 8 Soo tá ña̱ kúni̱ ku̱ñuyó ná keʼéyó na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va kooyó, soo tá ná keʼéyó ña̱ kúni̱ espíritu santo Ndióxi̱ xa̱a̱yó kutakuyó ndiʼi tiempo. 9 Ná kǒo sandákooyó keʼéyó ña̱ va̱ʼa, chi tá ná chika̱a̱níyó ndee̱* ña̱ keʼéyóña ndakiʼinvayó ña̱ va̱ʼa. 10 Soo tá íyo iin na̱ xíniñúʼu chindeétáʼanyó xíʼin, ná chindeétáʼanyó xíʼin ndiʼina, soo na̱ xíniñúʼu chindeétáʼankayó xíʼin kúú na̱ inkáchi ndásakáʼnu Ndióxi̱ xíʼinyó.
11 Kotondó, náʼnukaví letra ña̱ ka̱ʼyíi̱ xíʼin ndaʼa̱ miíi̱ ku̱xa̱a̱ nu̱úndó.
12 Na̱ íxandúxa xíʼinndó ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ndó,* kéʼéna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na kindo̱o va̱ʼana nu̱ú na̱ yiví. Ta saátu kéʼéna ña̱yóʼo chi kǒo kúni̱na xo̱ʼvi̱na nda̱a̱ táki̱ʼva xóʼvi̱ na̱ ndíku̱n ta̱ Cristo.* 13 Saáchi nda̱a̱ mií na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱* va̱ása ndíku̱nna ña̱ káʼa̱n Ley, soo kúni̱na ña̱ ná ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ndó* ña̱ va̱ʼa ni̱nu kunina xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ndó.* 14 Yi̱ʼi̱ va̱ása kúni̱i̱ kuta̱a-inii̱ xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa, chi kúni̱ kuitíi̱ kuta̱a-inii̱ xa̱ʼa̱ tátayó Jesucristo ta̱ ni̱xi̱ʼi̱ ndaʼa̱ iin yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱.* Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ saá íyo na̱ ñuyǐví nu̱úi̱ ta saátu íyo yi̱ʼi̱ nu̱ú na̱kán. 15 Saáchi su̱ví ña̱ ndáyáʼviví kúú ña̱ ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱na* á va̱ása, chi iinlá ña̱ ndáyáʼvi kúú ña̱ na̱kuva̱ʼa xa̱á tukuyó i̱xaa Ndióxi̱. 16 Mií Ndióxi̱ va̱ʼaní ná koo inira ta ná taxira ña̱ viíní ná kutáʼan ndiʼi na̱ kéʼé ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ yóʼo, na̱ ñuu Israel na̱ kúú kuenta Ndióxi̱.
17 Ta vitin, ni iinna ná kǒo keʼékana yi̱ʼi̱, saáchi xa̱a̱ náʼa̱ miíva ku̱ñui̱ ña̱ xóʼvi̱i̱ xa̱ʼa̱ ña̱ káchíñui̱ nu̱ú ta̱ Jesús.
18 Ñaniyó, va̱ʼaní ná koo ini tátayó Jesucristo xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní íyo ki̱ʼva ña̱ ndákanixi̱níndó. Saá koo.
Koto glosario.
Inka variante “Iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱”, “Ndákaʼndaní-inii̱”.
Koto glosario.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱ñu xíʼin ni̱i̱”.
Nanítura Pedro.
Inka variante “ña̱ to̱ʼón”.
Koto glosario.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Á “ña̱ inkáchi kítáʼanndi̱ xíʼinna”.
Koto glosario, circuncisión.
Nanítura Pedro.
Koto glosario, circuncisión.
Nanítura Pedro.
Nanítura Pedro.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ixava̱ʼa tukui̱ ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼíi̱”.
Koto glosario.
Inka variante “xe̱enra”.
Sava yichi̱ tá va̱xi tu̱ʼun “ñaniyó” nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱a xíʼin ñaʼá.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nda̱kundixindó ta̱ Cristo”.
Inka variante “kueenra”.
Iin tu̱ʼun hebreo á arameo kúú ña̱yóʼo, ta na̱ va̱lí kúú na̱ xi̱xiniñúʼuña tá xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼin yivána ta xíʼin ña̱yóʼo xi̱na̱ʼa̱na ña̱ va̱ʼaní kítáʼanna xíʼinra ta to̱ʼóní káʼa̱nna xíʼinra.
Á “kǒo níxatandó tási̱índó á tá yuʼúndó nu̱úi̱”.
Inka variante “xi̱kí”.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱.
Koto glosario, circuncisión.
Á “nduuna eunuco”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “kaʼndana kaʼána”. Koto glosario, eunuco. Tá ná keʼéna ña̱yóʼo va̱ása kivika saxínuna ley ña̱ ndeéní káʼa̱nna xa̱ʼa̱.
Inka variante “xuxa”.
Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.
Tu̱ʼun griego, asélgueia. Koto glosario, ña̱ kéʼé na̱ kǒo kúkaʼan nu̱ú.
Á “kéʼéna ndiʼi ña̱ kúú kuenta na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa”, “kéʼéna ña̱ tási”, “xíniñúʼuna droga”. Koto glosario, espiritismo.
Inka variante “u̱ní-inina”, “i̱ni̱-inina”.
Inka variante “ná kǒo ku̱ní-iniyo”, “ná kǒo kóo i̱ni̱-iniyó”.
Á “va̱ása kunaáyó”.
Koto glosario, circuncisión.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱”. Koto glosario, yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario, circuncisión.
Koto glosario.
Koto glosario, circuncisión.