BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • nwt Efesios 1:1-6:24
  • Efesios

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Efesios
  • Biblia tu̱ʼun sâví Ña̱ ku̱vaʼa xa̱ʼa̱ na̱ kundoo ñuyǐví xa̱á
Biblia tu̱ʼun sâví Ña̱ ku̱vaʼa xa̱ʼa̱ na̱ kundoo ñuyǐví xa̱á
Efesios

EFESIOS

1 Yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo ta̱ nda̱kaxin Ndióxi̱ ña̱ koi̱ apóstol ta̱ Cristo Jesús, káʼi̱n xíʼin ndiʼi ndóʼó na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱* na̱ íyo chí ñuu Éfeso, na̱ nda̱kúní íyo ini kítáʼan xíʼin ta̱ Cristo Jesús:

2 Va̱ʼaní ná koo ini yiváyó Ndióxi̱ xíʼinndó saátu tátayó Jesucristo ta va̱ʼaní ná kutáʼanndó xíʼinna.

3 Ná ndukáʼnu Ndióxi̱ ta̱ kúú yivá tátayó Jesucristo, saáchi táxira espíritu santo ña̱ kée chí ndiví ndaʼa̱yó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó discípulo ta̱ Cristo, 4 chi tá kúma̱níka kuva̱ʼa ñuyǐví* nda̱kaxinra miíyó ña̱ kutáʼanyó xíʼinra,* ña̱ va̱ʼa kooyó na̱ yi̱i̱ ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kuumiíyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó Ndióxi̱. 5 Xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesucristo, xa̱a̱ ya̱chi̱ka nda̱kaxin Ndióxi̱ miíyó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó kooyó se̱ʼe miíra, nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíra ta nda̱a̱ táki̱ʼva kútóo miíra, 6 ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuyóra xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱niñúʼura se̱ʼera ta̱ kúni̱níra xínira, ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra nu̱úyó ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼinyó. 7 Saáchi xi̱niñúʼura se̱ʼera ña̱ va̱ʼa ndatavára miíyó ndaʼa̱ ku̱a̱chi,* ta xa̱ʼa̱ ni̱i̱ ta̱yóʼo kivi koo káʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, chi va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ xíʼinyó.

8 Ta̱kán va̱ʼaní-inira xíʼinyó, chi ta̱xira ña̱ ndíchi ndaʼa̱yó xíʼin ña̱ va̱ʼaní kunda̱a̱-iniyó 9 ta saátu táxira ña̱ kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱* ña̱ kúni̱ra keʼéra. Nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíra, chi̱ka̱a̱-inira 10 ña̱ koo iin ki̱ʼva ña̱ keʼéra ndiʼi ña̱ʼa ta xi̱nuña tiempo ña̱ xa̱a̱ nda̱kaxin miíra, ña̱ va̱ʼa ndakaya tukura ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví ta saátu ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú, ña̱ va̱ʼa kiʼin ta̱ Cristo kuenta xíʼinña, 11 saáchi kítáʼanndi̱ xíʼinra, ta Ndióxi̱ kúú ta̱ xa̱a̱ ya̱chi̱ka nda̱kaxin ndi̱ʼi̱ ña̱ ndakiʼinndi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra taxira, ta̱yóʼo kúú ta̱ xa̱a̱ ya̱chi̱ka nda̱kaxin ndi̱ʼi̱, ña̱ va̱ʼa xi̱nu ndiʼi ña̱ kúni̱ra, chi kéʼéra ndiʼi ña̱ kúni̱ miíra koo, 12 ña̱ va̱ʼa ná ndukáʼnura xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndi̱, chi miíndi̱ na̱ judío kúú na̱ siʼnaka ka̱ndíxa ta̱ Cristo. 13 Soo ndóʼó na̱ inka ñuu, tá xa̱a̱ xi̱niso̱ʼondó xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱ ni̱xa̱a̱ndó ka̱ndíxandó ta̱yóʼo, ta na̱kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa* ña̱ sakǎku ndóʼó, ta tá xa̱a̱ ka̱ndíxandó saá kúú ña̱ nda̱kiʼinndó sello i̱xaa ña̱ espíritu santo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra taxira, 14 ta espíritu santo yóʼo náʼa̱ káxiña nu̱úyó ña̱ ndixava ndakiʼinyó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra taxira ndaʼa̱yó, Ndióxi̱ ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa chaʼvira* xa̱ʼa̱ na̱ ñuura ña̱ va̱ʼa sakǎkurana, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ʼaní xa̱a̱na ndasakáʼnunara.

15 Ta saátu yi̱ʼi̱, nani tá xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ va̱ʼaní kándíxandó tátayó Jesús, ta kúʼvi̱ní-inindó xínindó ndiʼi na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱,* 16 táxiníi̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó, ta ndákundeékai̱ káʼi̱n xa̱ʼa̱ndó xíʼinra, 17 ña̱ va̱ʼa taxi Ndióxi̱ ta̱ kúú yivá tátayó Jesucristo espíritu santora ndaʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ndó ndíchi koondó, ta kunda̱a̱ va̱ʼa inindó xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ káʼa̱nra, nani ndákundeéndó kúnda̱a̱ káxika inindó xa̱ʼa̱ra. 18 Ndióxi̱ ndákunára níma̱ndó, ña̱ va̱ʼa kunindó ta kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nra taxira ndaʼa̱ndó, ta kunda̱a̱tu-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ káʼa̱nra taxira ndaʼa̱ na̱ nda̱kaxinra, ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa kítáʼan xíʼin ña̱yóʼo, 19 ta saátu ña̱ va̱ʼa kunindó ndee̱ ña̱ káʼnuní ña̱ kúúmiíra, ña̱ ni̱na̱ʼa̱ra nu̱ú miíyó na̱ kándíxañaʼá. Ta xíʼin ña̱ kéʼéra náʼa̱ra ndee̱ ña̱ káʼnuní ña̱ kúúmiíra, 20 ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱niñúʼura tá sa̱ndátakura ta̱ Cristo ta ta̱xira ña̱ koora chí ndaʼa̱ kúaʼara, 21 ta ta̱yóʼo káʼnukara nu̱ú na̱ chíñu á nu̱ú na̱ kúúmií iin chiñu káʼnu á nda̱a̱ ndáaka na̱ xáʼndachíñu á nda̱a̱ ndáaka na̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiína iin chiñu káʼnu tiempo vitin* ta saátu chí nu̱únínu. 22 Ndióxi̱ chi̱ndúʼúra ndiʼi ña̱ʼa ti̱xin xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo, ta ta̱xira ña̱ kaʼndachíñura nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo ti̱xin congregación, 23 ta ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñura saá íyoña, ta mií ta̱ Cristo kúú ta̱ sáxi̱nu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo iniña.

2 Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ kutakundó ni ni̱xi̱yondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼvindó. 2 Ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ xi̱keʼéndó ta xi̱ndiku̱nndó ña̱ kéʼé na̱ ñuyǐví* yóʼo, ta xi̱keʼétundó ña̱ kúni̱ ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱yóʼo. Ta̱yóʼo kúú ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú ña̱ ndákanixi̱ní na̱ yiví,* ta ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱chí saá íyoña chi iníí ndíka̱a̱ña ta chíka̱a̱ña-inina ña̱ va̱ása kandíxana ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱. 3 Saá íyoña, ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ xi̱keʼéyó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo, chi xi̱keʼéyó ña̱ kúni̱ ku̱ñuyó, xi̱keʼéyó ña̱ kútóo ku̱ñuyó ta xi̱ndiku̱nyó ña̱ ndákanixi̱ní miíyó, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo ndiʼi na̱ yiví, tá ka̱kuvíyó kúúmií Ndióxi̱ nda̱yí* ña̱ sa̱a̱ra kunira miíyó. 4 Soo Ndióxi̱ kúndáʼviní-inira xínira miíyó. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱kuʼvi̱ní-inira xi̱nira miíyó 5 ta̱xira ña̱ kutakuyó ta kutáʼanyó xíʼin ta̱ Cristo, ni ni̱xi̱yoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviyó (xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní ni̱xi̱yo inira xíʼinndó sa̱kǎkura ndóʼó). 6 Ta su̱ví kuití ña̱yóʼo níkeʼéra, chi Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ kutakuyó* ta ta̱xira ña̱ kooyó chí ndiví, saáchi mií Ndióxi̱ kúú ta̱ ta̱xi ña̱ kutáʼanyó xíʼin ta̱ Cristo Jesús. 7 Ndióxi̱ kéʼéra ña̱yóʼo, ta ti̱xin ñuyǐví* xa̱á na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼinyó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ keʼéra xa̱ʼa̱yó, chi kítáʼanyó xíʼin ta̱ Cristo Jesús.

8 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ kúú ña̱ ni̱ka̱kundó chi kándíxandóra, soo su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ níkeʼé miíndó kúú ña̱ níka̱kundó chi iin bendición Ndióxi̱ kúú ña̱yóʼo. 9 Saá íyoña, su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ níkeʼé miíndó kúú ña̱ níndakiʼinndó ña̱yóʼo, ña̱ va̱ʼa ná kǒo ni iin ña̱ʼa ña̱ kuta̱a-inindó xa̱ʼa̱. 10 Ndióxi̱ kúú ta̱ i̱xava̱ʼa miíyó ta ke̱ʼéra miíyó ña̱ va̱ʼa kutáʼanyó xíʼin ta̱ Cristo Jesús ña̱ keʼéyó ña̱ va̱ʼa, ta xa̱a̱ mií Ndióxi̱ kúú ta ya̱chi̱ka nda̱kaxin ña̱ saá keʼéyó.

11 Ndakaʼánndó chi ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndó ña̱ kúúndó “na̱ va̱ása níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱”,* chi nani tá ka̱kuvíndó va̱ása níxi̱kuundó na̱ judío, ta na̱ xi̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼinndó kúú “na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱”* i̱xaa na̱ yiví. 12 Tá tiempo saá va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo, ta kǒo níxi̱kitáʼanndó xíʼin na̱ ñuu Israel ta ni kǒo níki̱ʼvindó ti̱xin trato ña̱ chi̱ka̱a̱ Ndióxi̱ xíʼinna. Ta saátu kǒo ña̱ níxi̱ndatundó ndakiʼinndó chí nu̱únínu, ni va̱ása níxi̱xini̱ndó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. 13 Soo ndóʼó, ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, soo vitin xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanndó xíʼin ta̱ Cristo Jesús, kúnda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ta̱ ni̱i̱ ta̱ Cristo xa̱ʼa̱yó. 14 Saáchi ta̱yóʼo sa̱ndákutáʼan ma̱níra miíyó* ta ni u̱vi̱ nda̱taʼvíyó iin ndu̱uyó i̱xaara, ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra nama̱ ña̱ xi̱ndataʼví miíyó. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taxira miíra xa̱ʼa̱yó, va̱ása níxiniñúʼu kundiku̱nkayó ña̱ xi̱ka̱ʼa̱n Ley ta̱ Moisés, chi ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱ndataʼví u̱vi̱ saáyó. Tándi̱ʼi, ta̱ Cristo iin kuití sa̱ndákutáʼanra miíyó, ta u̱vi̱ saáyó nda̱kundiku̱nyóra ta nda̱kutáʼan ma̱níyó i̱xaara, 16 ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra ndaʼa̱ iin yitu̱n,* nda̱chitáʼan va̱ʼara u̱vi̱ saáyó xíʼin Ndióxi̱ ta iin kuití ni̱xa̱a̱yó ndu̱uyó ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱ xi̱ndataʼví miíyó. 17 Ta̱kán ki̱xira ta na̱túʼunra xíʼinndó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ nda̱chitáʼan ma̱ní ndóʼó na̱ va̱ása níxi̱xini̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ta saátu na̱túʼunra xíʼin na̱ xa̱a̱ xíni̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, 18 saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra, iin kúú espíritu santo ña̱ chíndeétáʼan xíʼin u̱vi̱ saáyó ña̱ va̱ʼa kuyatinyó nu̱ú ta̱ kúú yiváyó.

19 Ta vitin, su̱víka na̱ túkú kúúndó ta ni su̱víka na̱ inka ñuu kúúndó chi iin ñuu ni̱xa̱a̱ndó ku̱undó xíʼin na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱* ta kúúndó na̱ veʼe Ndióxi̱, 20 na̱ apóstol xíʼin na̱ profeta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱u̱ ña̱ ki̱xáʼa xa̱ʼa̱ veʼe saá íyona ta ndóʼó íyondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱u̱ ña̱ ndákundósó ku̱a̱ʼa̱n, ta ta̱ Cristo Jesús kúú mií yu̱u̱ ña̱ ndáyáʼvi va̱ʼaka ña̱ kítáʼan xíʼin ña̱yóʼo. 21 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanra xíʼin iníísaá veʼe yóʼo va̱ʼaní kítáʼanña, ta kúva̱ʼaña ku̱a̱ʼa̱nña nda̱a̱ xa̱a̱ña nduuña iin templo santo nu̱ú ndukáʼnu Jehová.* 22 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanra xíʼinndó, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin veʼe ña̱ inkáchi kúva̱ʼa ku̱a̱ʼa̱n saá íyondó, ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ndó koondó iin veʼe nu̱ú koo espíritu santo Ndióxi̱.

3 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo, ta̱ ndíka̱a̱ veʼeka̱a xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo Jesús, ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ chíndeétáʼi̱n xíʼin ndóʼó na̱ yiví na̱ va̱ása kúú judío... 2 Sana xa̱a̱ kúnda̱a̱va-inindó ña̱ nda̱kiʼi̱n chiñu ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼinndó, ña̱ ndakiʼinndó ña̱ va̱ʼa ña̱ táxi Ndióxi̱ chi va̱ʼaní-inira, 3 nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ka̱ʼyíi̱ nu̱úndó, Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ na̱kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ iin ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱.* 4 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, tá ná kaʼvindó ña̱yóʼo kiʼinndó kuenta ña̱ va̱ʼaní kúnda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo. 5 Ni̱xi̱yo iin tiempo, na̱ ñuyǐví yóʼo va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ íyo se̱ʼé yóʼo, soo espíritu santo chi̱ndeétáʼanña xíʼin na̱ apóstol ta saátu na̱ profeta ña̱ na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ña. 6 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱: Na̱ va̱ása kúú judío soo kítáʼanna xíʼin ta̱ Cristo Jesús, ndakiʼinna herencia ña̱ ndákiʼin ta̱ Cristo ta iin xa̱a̱na nduuna, ta ndakiʼintuna ña̱ʼa ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱ndi̱, xa̱ʼa̱ ña̱ na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa.* 7 Ndióxi̱ xi̱niñúʼura ndee̱ra ña̱ ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼi̱n, ta ta̱xira chiñu ndaʼíi̱ ña̱ natúʼi̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.

8 Yi̱ʼi̱ kúú ta̱ loʼoka ndáyáʼvi nu̱ú ndiʼika na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱,* ta Ndióxi̱ ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼi̱n ta ta̱xira chiñu ndaʼíi̱ ña̱ ku̱ʼi̱n nu̱ú na̱ va̱ása kúú judío ña̱ natúʼi̱n xíʼinna tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ bendición ña̱ táxi ta̱ Cristo, ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo bendición yóʼo. 9 Ndióxi̱, ta̱ i̱xava̱ʼa ndiʼi ña̱ʼa, nda̱kaxinra yi̱ʼi̱ ña̱ chindeétáʼi̱n xíʼin na̱ yiví, ña̱ va̱ʼa kunina ndáa ki̱ʼva kúú ña̱ kéʼéra ña̱ chíndeétáʼanra xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ yi̱i̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tiempo ni̱xi̱yo se̱ʼé xa̱ʼa̱. 10 Ndióxi̱ ke̱ʼéra ña̱yóʼo ti̱xin congregación ña̱ va̱ʼa ná kuni na̱ chíñu na̱ íyo chí ndiví* ña̱ xa̱a̱ síín síín kúú ki̱ʼva ña̱ náʼa̱ra ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiíra. 11 Ña̱yóʼo kítáʼanña xíʼin ña̱ xi̱kuni̱ Ndióxi̱ koo ndiʼi tiempo tá xi̱niñúʼura tátayó Cristo Jesús ña̱ va̱ʼa chika̱a̱ra iin trato. 12 Xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo kǒo xíka-iniyó káʼa̱nyó xíʼin Ndióxi̱* ta va̱ʼa kúyatinyó nu̱úra chi kándíxayó ta̱ Cristo. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán káʼi̱n xíʼinndó ña̱ ná kǒo ndakava-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xóʼvi̱i̱ xa̱ʼa̱ndó chi ña̱ va̱ʼa miívandó kúúña.

14 Xa̱ʼa̱ ña̱kán xíkuxítíi̱ nu̱ú yiváyó, 15 chi ta̱yóʼo kúú ta̱ ta̱xi ña̱ táku ndiʼi na̱ íyo chí ndiví ta saátu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo. 16 Káʼa̱nníi̱ xíʼin Ndióxi̱ ta̱ káʼnuní ña̱ ná kuniñúʼura espíritu santo ña̱ va̱ʼa ndasandakúra níma̱ndó ta saátu ña̱ ndákanixi̱níndó, 17 ta káʼi̱n xíʼinra ña̱ ná koo ta̱ Cristo níma̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandóra ta ná kuʼvi̱-inindó kunindó inkana. Ta saátu káʼi̱n xíʼin Ndióxi̱ ña̱ kútu̱ní ná koondó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yitu̱n tú kúnuní ñúʼu ti̱oʼo.* 18 Ña̱ va̱ʼa ndakutáʼanndó xíʼin ndiʼi na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱* ta kunda̱a̱-inindó ña̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ra, ndáa ki̱ʼva ndíka̱ña, ndáa ki̱ʼva káni̱ña, ndáa ki̱ʼva súkunña, ta ndáa ki̱ʼva kúnuña, 19 ta saátu ña̱ kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini ta̱ Cristo xínira miíyó ta ña̱yóʼo káʼnukaña nu̱ú ndiʼika ña̱ xíni̱ na̱ yiví xa̱ʼa̱. Ta saátu ña̱ ná kuumiíndó ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ táxi Ndióxi̱.

20 Ndióxi̱ xíniñúʼura ndee̱ra ña̱ chindeétáʼanra xíʼinyó ta kivi keʼéra ku̱a̱ʼáníka ña̱ʼa nu̱úka ña̱ ndúkúyó nu̱úra á nu̱úka ña̱ ndákanixi̱níyó keʼéra, 21 xa̱ʼa̱ ña̱kán, na̱ congregación xíʼin ta̱ Cristo Jesús ná ndasakáʼnunara ndiʼi tiempo. Saá koo.

4 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, yi̱ʼi̱ ta̱ Pablo, ndíka̱i̱ veʼeka̱a xa̱ʼa̱ tátayó, ta xákundáʼvii̱ nu̱úndó ña̱ viíní ná keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ ta̱ ka̱na ndóʼó: 2 va̱ása ni̱nuní kunindó,* vitá koo inindó ta kúee koo inindó; kundeé-inindó* xíʼin táʼanndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inindó xínitáʼanndó; 3 chika̱a̱níndó ndee̱ ña̱ inkáchi kutáʼan ndiʼindó, chi espíritu santo kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼinndó ña̱ viíní kutáʼanndó. 4 Iin kuití kúú congregación* íyo, iin kuití kúú espíritu íyo, ta saátu miíndó inkáchi íyo ña̱ ndátundó ndakiʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kaxin Ndióxi̱ ndóʼó. 5 Iin kuití kúú tátayó, iin kuití kúú ña̱ kándíxa ndiʼiyó ta iin ki̱ʼva íyo ña̱ ndákuchi ndiʼiyó. 6 Iin kuití kúú Ndióxi̱ íyo ta ta̱yóʼo kúú yivá ndiʼiyó, ta̱yóʼo kúú ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú ndiʼina ta xíniñúʼura ndiʼiyó ña̱ keʼéyó ña̱ kúni̱ra, ta ku̱a̱ʼání ki̱ʼva náʼa̱ra ndee̱ ña̱ kúúmiíra.

7 Ndióxi̱ ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼin iin iin miíyó ta xi̱niñúʼura ta̱ Cristo ña̱ na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo nu̱úyó. 8 Tu̱ʼun Ndióxi̱ káchiña: “Tá nda̱ara ku̱a̱ʼa̱nra chí nu̱ú súkun, sa̱ñára na̱ xi̱ndasi ta ta̱xirana ña̱ koona iin bendición”. 9 Soo, ¿ndáaña kúni̱ kachi tu̱ʼun “tá nda̱ara ku̱a̱ʼa̱nra”? ¿Á va̱ása kúni̱ kachiña ña̱ siʼnaka nu̱ura ki̱xira nu̱ú ñuʼú yóʼo? 10 Ta̱ nu̱u ki̱xi nu̱ú ñuʼú yóʼo mií ta̱kán kúútu ta̱ nda̱a chí ndiví ta súkunníka nda̱ara nu̱ú ña̱yóʼo, ña̱ va̱ʼa xi̱nu ndiʼi ña̱ʼa.

11 Ta nda̱kaxinra savana ña̱ koona apóstol, savana ña̱ koona profeta, savana ña̱ natúʼunna xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱, savana ña̱ kundaana congregación xíʼin ña̱ sanáʼa̱nana. 12 Chiñu ña̱ nda̱kiʼinna kúú ña̱ kuniʼina yichi̱ nu̱ú na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱,* ña̱ chindeétáʼanna xíʼin inkana, ta saátu ña̱ chika̱a̱na ndee̱ xíʼin ña̱ congregación ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñu ta̱ Cristo 13 nda̱a̱ ná xa̱a̱ ndiʼiyó inkáchi koo ña̱ kándíxayó, ta kunda̱a̱ káxi iniyó xa̱ʼa̱ se̱ʼe Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa kooyó na̱ yiví na̱ xu̱xa-ini nda̱a̱ táki̱ʼva íyo mií ta̱ Cristo. 14 Ña̱kán va̱ása xíniñúʼu kookayó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ va̱lí; saáchi ndiʼi na̱ kándíxa ña̱ káʼa̱n na̱ vatá* ta táxina ña̱ sándaʼvinana, íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin barco tú ndíka̱a̱ nu̱ú tá mar, ta iin va̱xinú chóʼo ta iin ku̱a̱ʼa̱nnú chí káa íxaa ta̱chí. 15 Soo miíyó, ná ka̱ʼa̱nyó ña̱ nda̱a̱, ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-iniyó xínitáʼanyó viíní ná keʼéyó ndiʼi ña̱ʼa xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo, ta̱ níʼi yichi̱ nu̱úyó.* 16 Ndiʼi miíyó íyoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ñu iin na̱ yiví, chi xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo ndiʼi táʼví ku̱ñu yóʼo va̱ʼaní kítáʼanña ta chíndeétáʼan xíʼin táʼanña ña̱ viíní kachíñuña. Ta tá iin iin táʼví ku̱ñu yóʼo sáxi̱nuña chiñuña, ña̱yóʼo va̱ʼaníka xáʼnuña ta xa̱a̱yó kuʼvi̱ka-iniyó kunitáʼanyó.

17 Ña̱kán, káʼi̱n xíʼinndó ta xákundáʼvii̱ nu̱úndó xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tátayó ña̱ ná kǒo keʼékandó* nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo, chi na̱yóʼo nina ña̱ kíʼvi kúú ña̱ ndákanixi̱nína ta ña̱yóʼo kúú ña̱ kéʼévana. 18 Na̱yóʼo va̱ása kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱,* ta va̱ása ndákiʼinna ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱yó ña̱ kutakuyó, chi va̱ása xíínna kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta ku̱téʼé* níma̱na. 19 Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱ñúʼu va̱ʼa ña̱ xínitúni̱na, ndiʼi ña̱ kéʼéna kǒo kúkaʼan nu̱úna* xíʼinña ta nina ña̱ yaku̱a̱ kúú ña̱ ndeéníka kéʼéna.

20 Soo ndóʼó sa̱kuaʼandó ta xíni̱ndó ña̱ va̱ása níkeʼé ta̱ Cristo ña̱yóʼo, 21 ta̱ Jesús sa̱náʼa̱ra ndáaña kúú ña̱ nda̱a̱, ta tá ndixa xi̱niso̱ʼondó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ta ndixa sa̱náʼa̱ra ndóʼó, va̱ʼaníva kúnda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo. 22 Xa̱ʼa̱ ña̱kán xíniñúʼu sandákoondó ki̱ʼva ña̱ ni̱xi̱yondó tá ya̱chi̱ ta saátu ña̱ xi̱keʼéndó chi ña̱ va̱ása va̱ʼa kúúña chi xi̱sandáʼvindó miíndó ta xi̱keʼéndó ña̱ kúni̱ miíndó. 23 Kǒo sandákoondó ña̱ ndasaxa̱ándó ña̱ ndákanixi̱níndó, 24 ta xíniñúʼu kixáʼandó ndasaxa̱ándó ki̱ʼva ña̱ kéʼéndó ta ná kooña nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ mií Ndióxi̱. Ña̱yóʼo va̱ʼaní íyoña ta nda̱kúní íyoña.

25 Vitin ña̱ xa̱a̱ sa̱ndákoondó ndiʼi ña̱ vatá ña̱ xi̱keʼéndó, ka̱ʼa̱nndó ña̱ nda̱a̱ xíʼin táʼanndó. Saáchi inkáchi kítáʼan ndiʼivayó. 26 Tá sáa̱ndó, kǒo ki̱ʼvindó ku̱a̱chi; ta ni va̱ása sa̱a̱ndó iníísaá ki̱vi̱. 27 Kǒo taxindó ña̱ chindaʼá ta̱ Ndi̱va̱ʼa ndóʼó ña̱ keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa. 28 Na̱ íxakuíʼná ná kǒo ixakuíʼnákana, va̱ʼaka ndeéní ná kachíñuna ta viíní ná koo chiñuna ña̱ va̱ʼa taxina ña̱ xíniñúʼu inkana. 29 Kǒo ka̱ʼa̱nndó tu̱ʼun ña̱ va̱ása va̱ʼa.* Nu̱úka ña̱yóʼo va̱ʼaka ka̱ʼa̱nndó ña̱ va̱ʼa, ña̱kán va̱ʼa ndasandakúndó-ini na̱ xíniso̱ʼo ña̱ káʼa̱nndó. 30 Saátu kǒo sakúsuchíndó-ini espíritu santo Ndióxi̱ chi xíʼin ña̱yóʼo nda̱kiʼinndó sello, ña̱kán tá ná ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ sa̱ñándó, sa̱ñávandó chi xa̱a̱ cha̱ʼvira xa̱ʼa̱ndó.*

31 Nandósó-inindó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼé inkana xíʼinndó, va̱ása sa̱a̱níndó, va̱ása nda̱ʼyi̱ nu̱ú táʼanndó, va̱ása ka̱ʼa̱nndó tu̱ʼun ña̱ sáxo̱ʼvi̱-ini inkana, ta saátu va̱ása keʼéndó nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa. 32 Nu̱úka ña̱yóʼo, va̱ʼaní koo inindó xíʼin táʼanndó, viíní keʼéndó xíʼin táʼanndó, ta kundáʼvi-inindó kunitáʼanndó, xíʼin ndiʼi níma̱ndó ixakáʼnu-inindó xa̱ʼa̱ táʼanndó, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé Ndióxi̱, chi ta̱kán va̱ʼaní íxakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ndó, xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ Cristo.

5 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kundiku̱nndó yichi̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúúndó se̱ʼe ma̱níra 2 ta ndakundeéndó kuʼvi̱-inindó kunitáʼanndó nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱kuʼvi̱-ini ta̱ Cristo xi̱nira miíyó* chi ta̱yóʼo ni̱so̱kóra miíra nu̱ú Ndióxi̱ ña̱ kuvira xa̱ʼa̱yó,* ña̱ koora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin xiko̱ ña̱ xáʼa̱n támi nu̱ú Ndióxi̱.

3 Ni loʼo va̱ása kutóondó ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi kini* á nda̱a̱ ndáaka ña̱ yaku̱a̱ á ña̱ ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼa̱ ña̱ kuumiíndó ku̱a̱ʼání ña̱ʼa, chi na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ va̱ása xíniñúʼu keʼéna ña̱yóʼo. 4 Ta ni kǒo keʼéndó ña̱ kaʼan nu̱ú ta ni va̱ása ka̱ʼa̱nndó tu̱ʼun kíʼvi, ni kǒo keʼéndó si̱ki ña̱ kini, chi ña̱yóʼo su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña. Va̱ʼaka taxindó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱. 5 Saáchi ndóʼó xa̱a̱ xíni̱vandó ta kúnda̱a̱ va̱ʼa inindó ña̱ nda̱a̱ ni iin na̱ kéʼé ku̱a̱chi kini,* ni na̱ kéʼé nda̱a̱ ndáaka ña̱ yaku̱a̱, ni na̱ kútóo kuumií ku̱a̱ʼání ña̱ʼa (ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ndásakáʼnuna inka ndióxi̱ saá íyoña) va̱ása ki̱ʼvina ti̱xin Reino Ndióxi̱ nu̱ú xáʼndachíñu ta̱ Cristo.

6 Kǒo taxindó sandáʼvina ndóʼó xíʼin tu̱ʼun vatá ña̱ káʼa̱nna, saáchi Ndióxi̱ taxira castigo ndaʼa̱ ndiʼi na̱ kéʼé ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása kándíxana. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, va̱ása keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱yóʼo;* 8 saáchi, ni̱xi̱yo iin tiempo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ñúʼu nu̱ú naá saá ni̱xi̱yondó, soo vitin xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanndó xíʼin ta̱ Jesús nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ñúʼu nu̱ú íyo luz saá íyondó. Ndakundeéndó keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ xíka nu̱ú luz,* 9 chi ña̱yóʼo kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼinndó ña̱ va̱ʼaní koo inindó, nda̱kúní koo ña̱ keʼéndó ta viíní kooña. 10 Kiʼin va̱ʼandó kuenta á ña̱ kútóo Ndióxi̱ kúú ña̱ kéʼéndó á va̱ása 11 ta kǒo keʼékandó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ñúʼu nu̱ú naá, ta xíʼin ña̱ kéʼéndó na̱ʼa̱ndó ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ kéʼéna. 12 Saáchi nda̱a̱ kúkaʼan nu̱úyó ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kéʼé se̱ʼéna. 13 Ña̱ luz ndáye̱ʼe̱ña sa̱tá ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta saá kúú ña̱ náʼa̱ káxiña ndáaña kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa. 14 Ña̱kán tu̱ʼun Ndióxi̱ káchiña: “Ndóʼó na̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin na̱ kísi̱, ndako̱ondó ta ndakundichindó ta ta̱ Cristo taxira luz ña̱ kúúmiíra ndaʼa̱ndó”.

15 Kiʼinníndó kuenta ña̱ kǒo keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ kíʼvi, ta va̱ʼaka keʼéndó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ yiví ndíchi, 16 ña̱kán viíní kuniñúʼundó tiempo ña̱ kúúmiíndó, chi su̱ví tiempo va̱ʼaka kúú ña̱ ndóoyó. 17 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, va̱ása keʼékandó ña̱ kíʼvi ta kunda̱a̱-inindó ndáaña kúú ña̱ kúni̱ Jehová* keʼéndó. 18 Ta saátu, va̱ása xi̱niindó xíʼin vino, chi tá saá ná keʼéndó xa̱a̱ndó keʼéndó ña̱ʼa ña̱ kininí, nu̱úka ña̱yóʼo ndakundeéndó ndakiʼinndó espíritu santo Ndióxi̱. 19 Katandó salmo, ndasakáʼnundó Ndióxi̱, katandó yaa nu̱úra ña̱ va̱ʼa ndasandakúndó-ini táʼanndó. Xíʼin ndiʼi níma̱ndó katandó yaa nu̱ú Jehová,* 20 kuniñúʼundó ki̱vi̱ tátayó Jesucristo ndiʼi yichi̱ ña̱ táxindó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ yiváyó Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa.

21 Xa̱ʼa̱ ña̱ íxato̱ʼóníndó ta̱ Cristo kundiku̱nndó ña̱ káʼa̱n inkana xíʼinndó. 22 Ná xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ná kundiku̱nná ña̱ káʼa̱n yiíná xíʼinná, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéná xíʼin ta̱ Jesús, 23 saáchi ta̱ ta̱a kúú ta̱ níʼi yichi̱* nu̱ú ñá síʼira nda̱a̱ táki̱ʼva níʼi ta̱ Cristo yichi̱ nu̱ú ña̱ congregación ña̱ kúú ku̱ñura, ta ta̱yóʼo kúú ta̱ sáka̱kuña. 24 Saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva ndíku̱n na̱ congregación ña̱ káʼa̱n ta̱ Cristo, saátu ná ti̱ndaʼa̱ ná kundiku̱nná ndiʼi ña̱ káʼa̱n yiíná. 25 Ndóʼó na̱ ta̱a na̱ íyo ñá síʼi ndakundeéndó kuʼvi̱-inindó kunindó ñá síʼindó nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱kuʼvi̱-ini ta̱ Cristo xi̱nira ña̱ congregación ta nda̱taxira ña̱ tákura xa̱ʼa̱ña, 26 ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa nda̱sayi̱i̱raña ta nda̱yakúnraña xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱ ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ti̱kui̱í, 27 ta saátu ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa liviní ná kuna̱ʼa̱ congregación nu̱úra, saáchi kúni̱ra ña̱ yi̱i̱ní ná kooña ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kuumiíña.

28 Ta saátu na̱ ta̱a na̱ ti̱ndaʼa̱ xíniñúʼu kuʼvi̱-inina kunina ñá síʼina nda̱a̱ táki̱ʼva kúʼvi̱-inina xínina miína. Na̱ ta̱a na̱ kúʼvi̱-ini xíni ñá síʼi kúʼvi̱-inina xínina miína, 29 saáchi nda̱a̱ ni iinna va̱ása kúndasína xínina ku̱ñuna, chi sákuxunaña ta kíʼinna kuenta xíʼinña nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱ Cristo xíʼin ña̱ congregación, 30 saáchi ku̱ñu ta̱yóʼo kúúyó. 31 “Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ ta̱a sandákoora yivára xíʼin siʼíra ta ndakutáʼanra xíʼin ñá síʼira ta si̱ín iinlá xa̱a̱na nduuna”. 32 Ña̱yóʼo kúú ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱,* ta iin ña̱ ndáyáʼviní kúúña. Vitin káʼi̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo xíʼin ña̱ congregación. 33 Iin tá iin ndóʼó xíniñúʼu kuʼvi̱-inindó kunindó ñá síʼindó nda̱a̱ táki̱ʼva kúʼvi̱-inindó xínindó miíndó. Ta saátu ná xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíniñúʼu ixato̱ʼóníná yiíná.

6 Na̱ va̱lí, kuniso̱ʼondó* ña̱ káʼa̱n na̱ yivándó xíʼinndó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ tátayó, chi va̱ʼaní ña̱yóʼo nu̱ú Ndióxi̱. 2 “Ixato̱ʼó yiváún xíʼin siʼún”. Ña̱yóʼo kúú ña̱ nu̱ú xíniñúʼu keʼún ña̱ va̱ʼa ndakiʼún bendición yóʼo: 3 “Ña̱ va̱ʼa kana ndiʼi ña̱ kéʼún ta ku̱a̱ʼání tiempo koún nu̱ú ñuʼú yóʼo”. 4 Ndóʼó na̱ íyo se̱ʼe,* kǒo sasáa̱ndó se̱ʼendó, sakúaʼnundóna ta taxindó yichi̱ nu̱úna nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ mií Jehová.*

5 Ndóʼó na̱ esclavo, kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱n na̱ káchíñundó nu̱ú, ixato̱ʼóníndóna ta xíʼin ndiʼi níma̱ndó kuniso̱ʼondó ña̱ káʼa̱nna, nda̱a̱ táki̱ʼva keʼéndó tá mií ta̱ Cristo ná ka̱ʼa̱n xíʼinndó. 6 Va̱ása keʼéndó ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ xíto kuitína ndóʼó, xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ndó kindo̱o va̱ʼandó nu̱ú na̱ yiví, keʼéndóña nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ káchíñu nu̱ú ta̱ Cristo, ña̱ xíʼin ndiʼi níma̱na kéʼéna ña̱ kúni̱ Ndióxi̱. 7 Tá káchíñundó, xíʼin ndinuʼu-inindó kachíñundó, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ káchíñu nu̱ú Jehová* ta su̱ví nu̱ú na̱ yiví, 8 saáchi ndóʼó kúnda̱a̱-inindó ña̱ mií Jehová* ndacháʼvi iin iin na̱ yiví xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ndáaka ña̱ va̱ʼa kéʼéna, ni kúúna esclavo á va̱ása kúúna esclavo. 9 Ndóʼó na̱ íyo na̱ káchíñu nu̱ú viíní keʼéndó xíʼinna, kǒo sayíʼvindóna, chi kúnda̱a̱-inindó ña̱ miíndó xíʼin na̱kán iin kúú ta̱ káchíñundó nu̱ú ta chí ndiví íyora ta ta̱kán va̱ʼa ndiʼi na̱ yiví nu̱úra.

10 Ta saátu mií Ndióxi̱ ná kuniñúʼura ndee̱ra ña̱ ndasandakúra-inindó. 11 Kuniñúʼundó ndiʼi ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa kanitáʼanndó, saá kuchiñundó ya̱ʼandó nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼu ta̱ Ndi̱va̱ʼa ña̱ kúni̱ra sandáʼvira ndóʼó; 12 saáchi su̱ví xíʼin na̱ yiví kúú ña̱ kánitáʼanyó, chi xíʼin na̱ xáʼndachíñu nu̱ú ña̱ ñuyǐví naá kúú ña̱ kánitáʼanyó, ta na̱yóʼo kúú na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa na̱ ndóo chí ndiví. 13 Xa̱ʼa̱ ña̱kán, kuniñúʼundó ndiʼi ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa kanitáʼanndó, tasaá tá ná kixaa̱ tiempo yo̱ʼvi̱ kuchiñuvandó ya̱ʼandó nu̱úña, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéndó ndiʼi ña̱ xi̱niñúʼu keʼéndó, kuchiñuvandó ndakú koo inindó.

14 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa kútu̱ní* kuitandó, katúnndó tokóndó xíʼin ña̱ nda̱a̱ ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin cinturón, ta saátu kuniñúʼundó ña̱ nda̱kú ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ña̱ ndákasi kándíkana, 15 ta ndataánndó ndu̱xa̱n xa̱ʼa̱ndó ta koo tu̱ʼvandó ña̱ natúʼunndó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa* xíʼin na̱ yiví ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na kutáʼanna xíʼin Ndióxi̱. 16 Ta saátu kandíxaníndó Ndióxi̱, chi ña̱ kandíxayóra nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin escudo káʼnuní saá íyoña, ta xíʼin ña̱yóʼo kuchiñundó ndaʼvandó ndiʼi ña̱ chíndaʼá ta̱ Ndi̱va̱ʼa va̱xi nu̱úndó ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo flecha tú xíxi̱. 17 Ta saátu, kandíxandó ña̱ sakǎku Ndióxi̱ ndóʼó chi ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin casco saá íyoña, ta kuniñúʼundó espada ña̱ táxi espíritu santo, ta ña̱ espada yóʼo kúú tu̱ʼun Ndióxi̱. 18 Ta saátu kuniñúʼundó espíritu santo ña̱ ndiʼi tiempo ka̱ʼa̱nndó xíʼin Ndióxi̱ ta xa̱a̱ síín síín ná koo oración ña̱ keʼéndó nu̱úra ta nda̱a̱ kuakundáʼvindó nu̱úra. Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kundito va̱ʼa nu̱úndó ta ndiʼi tiempo ka̱ʼa̱n-ndáʼvindó xíʼin Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ na̱ nda̱kaxinra.* 19 Ka̱ʼa̱nndó xíʼin Ndióxi̱ xa̱ʼíi̱, ña̱ va̱ʼa ná chindeétáʼanra xíʼi̱n ña̱ va̱ása yi̱ʼvíi̱ natúʼi̱n xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱,* 20 Ndióxi̱ chi̱ndaʼára yi̱ʼi̱ ña̱ natúʼi̱n xa̱ʼa̱ra, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo núʼni ndaʼíi̱ xíʼin cadena, ka̱ʼa̱nndó xa̱ʼíi̱ xíʼin Ndióxi̱ ña̱ va̱ása yi̱ʼvíi̱ natúʼi̱n xa̱ʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva xíniñúʼu keʼíi̱.

21 Ña̱ va̱ʼa ná kunda̱a̱-inindó xa̱ʼíi̱ ndáa ki̱ʼva íyoi̱, ta̱ Tíquico, iin ñaniyó ta̱ kúʼvi̱ní-iniyó xíniyó ta̱ nda̱kúní íyo ini xíʼin tátayó Jesús, ta̱yóʼo natúʼunra xíʼinndó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo. 22 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ chíndaʼíi̱ra ku̱xa̱a̱ra nu̱úndó: ña̱ va̱ʼa ná kunda̱a̱-inindó ndáa ki̱ʼva íyondi̱ ta saátu ña̱ sandíkora-inindó.

23 Viíní kutáʼan ndiʼindó xíʼin Ndióxi̱ ta kuʼvi̱-inindó kunindóra ta kandíxaníndóra, chi mií Ndióxi̱ ta̱ kúú yiváyó kúú ta̱ táxi ña̱yóʼo ta saátu tátayó Jesucristo. 24 Mií Ndióxi̱ ná na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼin ndiʼi na̱ ndixaní kúʼvi̱-ini xíni tátayó Jesucristo.

Á “na̱ santo”.

Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ se̱ʼe ta̱ Adán xíʼin ñá Eva.

Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, ta̱ Cristo.

Koto glosario, rescate.

Koto glosario.

Koto glosario.

Koto glosario, rescate.

Á “na̱ santo”.

Koto glosario, ñuyǐví.

Koto glosario.

Á “espíritu ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo”.

Á “yichi̱”, “derecho”.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “nda̱niʼira”.

Koto glosario.

Koto glosario, circuncisión.

Koto glosario, circuncisión.

Á “va̱ʼaní nda̱kutáʼanyó i̱xaara”.

Koto glosario, yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱.

Á “na̱ santo”.

Koto glosario.

Koto glosario.

Koto glosario.

Á “na̱ santo”.

Xa̱ʼa̱ na̱ ángel káʼa̱n ña̱yóʼo.

Á “nátúʼunyó xíʼin na̱ yiví”.

Inka variante “yoʼo̱”.

Á “na̱ santo”.

Á “kuta̱a-inindó”.

Á “ixandakú-inindó”.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ku̱ñu”, ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱ iin tiʼvi na̱ yiví.

Á “ña̱ chika̱a̱na na̱ santo yichi̱ nda̱kú”.

Inka variante “na̱ to̱ʼón”.

Á “ta̱ kúú xi̱níyó”.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “kakandó”.

Á “nu̱ú naá íyona”.

Inka variante “ku̱táʼyá”.

Tu̱ʼun griego, asélgueia. Koto glosario, ña̱ kéʼé na̱ kǒo kúkaʼan nu̱ú.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “ña̱ táʼyi”.

Koto glosario, rescate.

Á sana “ndóʼó”.

Á sana “xa̱ʼa̱ndó”.

Tu̱ʼun griego, pornéia. Koto glosario.

Koto glosario.

Á “va̱ása kutáʼanndó xíʼinna”.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “se̱ʼe ña̱ luz”.

Koto glosario.

Koto glosario.

Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “xi̱ní”.

Koto glosario.

Á “kandíxandó”.

Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, na̱ ta̱a na̱ íyo se̱ʼe.

Koto glosario.

Koto glosario.

Koto glosario.

Inka variante “tuunní”.

Koto glosario.

Á “na̱ santo”.

Koto glosario.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana