BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • ypq pregunta 5 pág. 15-17
  • ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼíi̱ tá kéʼénína yi̱ʼi̱ escuela?

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼíi̱ tá kéʼénína yi̱ʼi̱ escuela?
  • Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ 10 ña̱ ndáka̱tu̱ʼun na̱ va̱lí kúa̱an
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • Ka̱ʼa̱n xíʼin Jehová ña̱ chindeétáʼanra xíʼún tá kúsi̱kindaana yóʼó
    Tutu nu̱ú va̱xi ña̱ keʼéyó reunión Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ 2023
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ 10 ña̱ ndáka̱tu̱ʼun na̱ va̱lí kúa̱an
ypq pregunta 5 pág. 15-17
Iin ta̱ loʼo kéʼéra ta̱ káʼvi xíʼinra nu̱ú inkana

PREGUNTA 5

¿Ndáaña xíniñúʼu keʼíi̱ tá kéʼénína yi̱ʼi̱ escuela?

NDA̱CHUN NDÁYÁʼVINÍÑA

Xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kéʼún kivi keʼéníkana yóʼó á kǒo keʼékana yóʼó.

¿NDÁAÑA KEʼÚN?

Ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: Ta̱ Thomas kǒo kúni̱kara ku̱ʼu̱nra escuela vitin. Ni taa̱n. Ta nda̱a̱ ni iin ki̱vi̱. Saáchi xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n u̱ni̱ yo̱o̱ na̱ káʼvi xíʼinra ti̱xin escuela ki̱xáʼana káʼa̱nna ña̱ vatá xa̱ʼa̱ra. Tándi̱ʼi ki̱xáʼana nándukúna ki̱vi̱ra. Ta sava ki̱vi̱, yatinní xi̱yaʼana chí siínra ta xi̱xatana librora nu̱ú ñuʼú. Ta inka ki̱vi̱, chi̱ndaʼánara chí sa̱tára, soo tá ndi̱kóra kǒona níxinira. Soo kuni ku̱u iin ña̱ ndeéníka: Na̱ va̱lí na̱ káʼvi xíʼinra ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ kaninara tá ná ku̱ʼu̱nra escuela.

Tá miíún níxi̱yo ta̱ Thomas, ¿ndáaña keʼún?

NDAKANIXI̱NÍ XA̱ʼA̱ ÑA̱YÓʼO

Íyova ña̱ kivi keʼún. Ta kǒo xíniñúʼu kanitáʼún xíʼinna. ¿Nda̱saa kivi keʼúnña?

  • KǑO KUNISO̱ʼÚN ÑA̱ KÁʼA̱NNA XÍʼÚN. Ña̱ Biblia káchiña: “Na̱ kíʼvi kǒo kíʼinna kuenta xíʼin ña̱ sáa̱na, soo na̱ ndíchi kíʼinnína kuenta ta ya̱a̱ íyo inina” (Proverbios 29:11). Tá kǒo sáa̱ kamaún xíʼin ña̱ kéʼéna xíʼún, na̱ kéʼé yóʼó kunaávana ta kǒo keʼékana yóʼó.

  • KǑO KEʼÚN TÁʼAN ÑA̱ KÉʼÉNA XÍʼÚN. Ña̱ Biblia káchiña: “Kǒo keʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin ni iin na̱ yiví” (Romanos 12:17). Tá ná keʼún táʼan ña̱ kéʼéna xíʼún, ndakundeékavana keʼéna yóʼó.

  • KǑO KI̱ʼVIÚN KU̱A̱CHI. Ña̱ Biblia káchiña: “Na̱ ndíchi kúnda̱a̱-inina ndáaña kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa ta kúxíkana nu̱úña” (Proverbios 22:3). Ña̱ kivi keʼún kúú ña̱ kuxíkaún nu̱ú na̱ kéʼé yóʼó.

  • VIÍ VA̱ʼA NDAKUIÚN YUʼÚNA. Ña̱ Biblia káchiña ‘tá vií ndákuiinyó yuʼú iin na̱ yiví va̱ása sáa̱kanaʼ (Proverbios 15:1). Ta nda̱a̱ kivi ku̱a̱kún xíʼin ña̱ ndóʼún. Tá kúú tá káʼa̱n iinna xíʼún ña̱ nduʼúníún, kivi ka̱ʼún xíʼinna: “Ndixava xíniñúʼu nuu loʼi̱ sava kilo”.

  • KÚÁʼAN INKA XIYO. Ñá Nora, ñá kúúmií 19 ku̱i̱ya̱, káchiñá: “Ña̱ kǒo ndakuiún yuʼúna tá kéʼéna yóʼó kúni̱ kachiña ña̱ ndakúníún ta xíni̱ún ka̱ʼnu̱-iniún, ta na̱ kéʼé yóʼó kǒo kúúmiína ña̱yóʼo” (2 Timoteo 2:24).

  • XÍNIÑÚʼU KANDÍXAÚN ÑA̱ KEʼÚN. Na̱ kéʼé yóʼó kúnda̱a̱va-inina ndáana kúú na̱ vitá-ini ta ndáana kǒo kívi ndakiʼin tu̱ʼun mií. Soo tá ndákiʼún tu̱ʼún ta kǒo táxiún keʼéna ni iin ña̱ʼa xíʼún na̱yóʼo kǒo keʼékana yóʼó.

  • KA̱ʼA̱N XÍʼIN IINNA XA̱ʼA̱ ÑA̱ NDÓʼÚN. Iin ñá xi̱kuu maestra káʼa̱nñá: “Ña̱ xíniñúʼu keʼé na̱ ndóʼo ña̱yóʼo kúú ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ na̱ kéʼé miína. Ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéna, saáchi saá chindeétáʼantuna xíʼin inkana ña̱ va̱ása ndoʼona ña̱yóʼo”.

Iin ta̱ loʼo ndákiʼinra miíra nu̱ú ta̱ kéʼé-ñaʼá

Ña̱ va̱ása kaka-iniún xa̱ʼa̱ miíún kúú ña̱ chindeé yóʼó, ta na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana kǒo ña̱yóʼo kúúmiína.

¿Á XA̱A̱ XÍNI̱ÚN XA̱ʼA̱ ÑA̱YÓʼO?

Ña̱ keʼéna iin na̱ yiví á ña̱ naní bullying, va̱ása káʼa̱n kuitíña xa̱ʼa̱ ña̱ kanina inka na̱ yiví, saáchi káʼa̱ntuña xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo:

  • Yuʼú iin ta̱ loʼo kána ñuʼu̱

    Ña̱ káʼa̱nna tu̱ʼun kini. “Ni iin ki̱vi̱ kǒo nandósói̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n. Chi xi̱ndakanixi̱níi̱ ña̱ ni loʼo va̱ása ndáyáʼvii̱. Loʼokava xo̱ʼvi̱i̱ tá níkanina yi̱ʼi̱” (Ñá Celine, 20 ku̱i̱ya̱ñá).

  • Iinlá mií ta̱ loʼo nínduʼú chi inkana kǒo xíínna koona xíʼinra

    Ña̱ kǒo xíínna kutáʼanna xíʼinna. “Na̱ xi̱kaʼvi xíʼi̱n kǒo nítaxina kutáʼi̱n xíʼinna. Tá xi̱kuni̱i̱ kuxui̱ xíʼinna nu̱ú mesa, ña̱ xi̱keʼéna xi̱naʼa̱ña ña̱ kǒo kívika koi̱, ni íyova nu̱ú koi̱. Iníísaá ku̱i̱ya̱ kán xi̱xixi iinlá miíi̱ ta xi̱xakuníi̱” (Ñá Haley, 18 ku̱i̱ya̱ñá).

  • Iin ñá loʼo kúxíkañá nu̱ú iin pantalla ña̱ computadora chi káʼa̱nna ña̱ kini xíʼinñá

    Ña̱ káʼa̱nna xíʼinna nu̱ú Internet. “Ni loʼo kuití tu̱ʼun ná ka̱ʼyi̱ nu̱ú computadora ti̱xin ña̱ Internet, loʼo ña̱yóʼo kuití kivi saxóʼvi̱níña iin na̱ yiví á nda̱a̱ kivi kuvina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo” (Ta̱ Daniel, 14 ku̱i̱ya̱ra).

¿NDA̱SAA XÍNI̱ÚN?

¿ÑA̱ NDIXA Á ÑA̱ VATÁ?

ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ÑA

1 Na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana xa̱a̱ tá ya̱chi̱ví íyona.

1 Ña̱ ndixa kúúña. Tá kúú ña̱ Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ xi̱naní nefilim, ta tu̱ʼun yóʼo kúni̱ kachiña “na̱ sándakava inkana” (Génesis 6:4).

2 Ña̱ bullying su̱ví ña̱ ndeéví kúúña.

2 Ña̱ vatá kúúña. Ku̱a̱ʼání na̱ va̱lí xáa̱na xáʼnína miína xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼénína bullying xíʼinna.

3 Ña̱ va̱ʼaka keʼún tá íxandi̱va̱ʼa iinna xíʼún kúú ña̱ kaniúnna.

3 Ña̱ vatá kúúña. Tá kúú na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana nina na̱ xa̱a̱ náʼnuka kúú na̱yóʼo, ña̱kán va̱ása kuchiñuvíún kaniúnna.

4 Tá xíniún ña̱ íxandi̱va̱ʼana xíʼin iinna va̱ʼaka va̱ása ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱niún.

4 Ña̱ vatá kúúña. Tá ná kǒo ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱niún kuumiíún ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna xíʼin inkana. Na̱ sáxo̱ʼvikaún kúúna ta su̱ví na̱ chíndeétáʼan xíʼinna kúún.

5 Ku̱a̱ʼání na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana kéʼénaña xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ kuitína va̱ʼa kunina.

5 Ña̱ ndixa kúúña. Ni sava na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana ni̱nuka kúnina, ku̱a̱ʼání na̱yóʼo xíkaní-inina ña̱kán xíniñúʼu ixandi̱va̱ʼana xíʼin inkana tasaá va̱ʼa kúnina.

6 Na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana kiviva nasa̱mana.

6 Ña̱ ndixa kúúña. Inka na̱ yiví kiviva chindeétáʼanna xíʼin na̱ kéʼé ña̱yóʼo ña̱ nasamana ña̱ ndákanixi̱nína xíʼin ña̱ kéʼéna.

NDAKANIXI̱NÍ NDÁAÑA KEʼÚN

  • Tá iinna tuku ta tuku kéʼéna yi̱ʼi̱, ¿ndáaña kivi keʼíi̱ á ka̱ʼi̱n xíʼinna?

KAʼVIKA XA̱ʼA̱ ÑA̱YÓʼO

Va̱ʼava ndakiʼún miíún kǒo xíniñúʼu kaniviúnna

Kivi kotoún video ña̱ naní Va̱ʼava ndakiʼún miíún kǒo xíniñúʼu kaniviúnna (ki̱ʼvi nu̱ú jw.org ña̱ tu̱ʼun sáʼán nu̱ú káʼa̱nña ENSEÑANZAS BÍBLICAS > JÓVENES ta kán nasamaún tu̱ʼun video ña̱ kooña tu̱ʼun sâví).

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana