BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • w26 octubre pág. 18-23
  • Na̱ ndixa kúú migoyó chíndeéna miíyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼin Jehová

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Na̱ ndixa kúú migoyó chíndeéna miíyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼin Jehová
  • Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • Subtema
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ KACHÍÑUYÓ NU̱Ú NDIÓXI̱
  • NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ KǑO KEʼÉYÓ ÑA̱ VA̱ÁSA VA̱ʼA
  • NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ YA̱ʼAYÓ NU̱Ú TU̱NDÓʼO YO̱ʼVI̱NÍ
  • IIN MIGOYÓ TA̱ VA̱ʼANÍ CHINDEÉTÁʼAN XÍʼINYÓ
  • NA̱ MIGOYÓ NDIʼI TIEMPO KOONA XÍʼINYÓ
  • Ná kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Daniel
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2023
  • ¿Ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa kutáʼanyó xíʼin inkana?
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • ¿Ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií kutáʼanyó xíʼin Jehová ta saátu xíʼin ta̱ Jesús?
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • “Kúsi̱íní-ini na̱ ndáa-ini Jehová”
    Programa ña̱ asamblea ña̱ circuito 2026-2027 (xíʼin ta̱ superintendente ña̱ circuito)
Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
w26 octubre pág. 18-23

21 NDA̱A̱ 27 TÍ DICIEMBRE 2026

YAA 135 “Se̱ʼe miíi̱ vií va̱ʼa ndakanixi̱níún”

Na̱ ndixa kúú migoyó chíndeéna miíyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼin Jehová

“Va̱ása kuchiñuví iin kuití na̱ yiví xíʼin na̱ kánitáʼan xíʼinna, soo tá u̱vi̱ kúúna kuchiñuvana xíʼin na̱yóʼo” (ECL. 4:12).

ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱

Tá ndáka̱xin vií na̱ va̱lí kúa̱an na̱ koo migona, na̱yóʼo chindeétáʼanna xíʼinna ña̱ nda̱kú koo inina kachíñuna nu̱ú Jehová.

1. ¿Ndáaña ndákanixi̱ní ku̱a̱ʼání na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ koo migoyó?

MIÍYÓ na̱ ndásakáʼnu Jehová kúnda̱a̱-iniyó ña̱ íxayo̱ʼvi̱vaña xíʼinyó ña̱ nda̱kú koo iniyó kachíñuyó nu̱úra saáchi xíniñúʼu chikaa̱yó ndee̱ ña̱ kǒo keʼéyó táʼan ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo. Tá kúú, ná kiʼinyó kuenta ña̱ kǒo ndakanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ íyo migona. Savana ndákanixi̱nína ña̱ ndáyáʼviní koo ku̱a̱ʼá migoyó ni va̱ása vií kítáʼanyó xíʼinna á ni va̱ása xíni̱yóna. Ku̱a̱ʼání na̱ va̱lí kúa̱an ndákanixi̱nína tá kúúmiína tu̱ndóʼo á xíniñúʼuna iin consejo, va̱ʼaníka kúú ña̱ ndukúna ña̱yóʼo nu̱ú na̱ va̱lí na̱ kúúmií ku̱i̱ya̱ miína. Ta inkana ndákanixi̱nína ña̱ kǒo xíniñúʼu koo migona chi kuchiñu miívana ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo. Soo, ¿ndáaña ndákanixi̱ní Jehová xíʼin ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ña̱ koo migoyó?

2. a) ¿Ndáana yiví nda̱kaxin ta̱ Jesús koo migora? b) Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Eclesiastés 4:9-12, ¿ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan na̱ ndixa kúú migoyó xíʼinyó?

2 Jehová kúni̱ra ná koo migoyó na̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼinra. Saá kúú ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús. Tá kúma̱níka kuvira ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ apóstolra ña̱ kúúna migora ta ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ndóʼó kúú na̱ íyo xíʼi̱n ni tá yáʼi̱ nu̱ú tu̱ndóʼo, kǒo sándakoondó yi̱ʼi̱” (Luc. 22:28; Juan 15:15). Na̱ ndixa kúú migoyó chíndeétáʼanna xíʼinyó ni yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo á va̱ása (Prov. 17:17). Eclesiastés 4:9-12a káʼa̱nña na̱ ndixa kúú migoyó, chíkaa̱na ndee̱ xíʼinyó ta chíndeétáʼanna xíʼinyó (kaʼviña). Xa̱ʼa̱ ña̱ chíndeétáʼanna xíʼinyó kivi ya̱ʼayó nu̱ú nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ña̱ kivi sakúxíka miíyó nu̱ú Ndióxi̱. Tá inkáchi kéʼéyó chiñu nu̱ú Ndióxi̱ xíʼin na̱ migoyó, ku̱a̱ʼáníka ña̱ va̱ʼa keʼéyó saá ta ndiʼi tiempo vií kutáʼanyó.

3. ¿Ndáaña ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú artículo yóʼo?

3 Na̱ kúú migo na̱ va̱lí kúa̱an, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼan na̱yóʼo xíʼinna ña̱ nda̱kú koo inina kachíñuna nu̱ú Jehová? ¿Ndáa ki̱ʼva chinúu na̱ íyo se̱ʼe xíʼin inka na̱ hermano na̱ xa̱a̱ xu̱xa-ini iin yichi̱ va̱ʼa nu̱ú na̱ va̱lí? Ña̱ va̱ʼa ndakuiinyó pregunta yóʼo, ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ta̱ profeta Daniel ta ndáa ki̱ʼva ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní. Saátu kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní xi̱kitáʼanra xíʼin Jehová, chi̱ndeétáʼanra xíʼinra ni nda̱kanixi̱níra ña̱ ni̱xi̱yo mitúʼunra.

NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ KACHÍÑUYÓ NU̱Ú NDIÓXI̱

4. ¿Ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Daniel tá ni̱xi̱yo loʼora?

4 Ta̱ Daniel ni̱xi̱yora tiempo ña̱ yo̱ʼvi̱ní ña̱ ni̱ya̱ʼa na̱ ñuu Ndióxi̱ nu̱ú. Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání na̱ ñuu Judá ku̱xíkána nu̱ú Jehová, ta̱xira ná kaʼndachíñu ta̱ rey Nabucodonosor ta̱ ñuu Babilonia nu̱úna tá ku̱i̱ya̱ 620 t.x. (Dan. 1:2). Tiempo saá ta̱ loʼova xi̱kuu ta̱ Daniel tá nda̱kiʼinnara ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí Babilonia ña̱ va̱ʼa sanáʼa̱nara kaʼvi va̱ʼara (Dan. 1:3-6). Ta̱yóʼo xíkaní ni̱xi̱yora nu̱ú na̱ veʼera xíʼin nu̱ú na̱ ñuura.

5, 6. ¿Ndáana sana chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Daniel ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inira ka̱chíñura nu̱ú Jehová?

5 ¿Nda̱chun ni̱xi̱yo tu̱ʼva ta̱ Daniel tá ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo tá ni̱xi̱yora chí Babilonia? Biblia káchiña ña̱ chi̱kaa̱-inira kandíxara Jehová (Dan. 1:8). Soo, ¿ndáana sa̱náʼa̱ miíra ña̱ kundiku̱nra ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱? ¿Ndáana chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ va̱ʼa kachíñura nu̱ú Ndióxi̱? Sana na̱ yivára chi̱ndeétáʼan xíʼinra. Na̱yóʼo nda̱kaxinna ki̱vi̱ra ña̱ kunaníra Daniel ta ña̱yóʼo kúni̱ kachiña “Ta̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼi̱n kúú Ndióxi̱”. Sana chi̱núuna ki̱vi̱ra saá chi xi̱kuni̱na nda̱kú ná koo inira kachíñura nu̱ú Jehová tá ná kuaʼnura (Deut. 6:6, 7).

6 Sana inka na̱ va̱ʼaní chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Daniel xi̱kuu ta̱ profeta Jeremías. ¿Nda̱chun va̱ʼa kúnda̱a̱-iniyó ña̱yóʼo? Ná ndakanixi̱níyó ña̱yóʼo, Jehová nda̱kaxinra ta̱ Jeremías ña̱ koora profeta tá ku̱i̱ya̱ 647 ta ki̱xáʼara kéʼéra chiñu yóʼo tá kúma̱níka kaku ta̱ Daniel (Jer. 1:2). Ta̱ Jeremías ku̱a̱ʼá yichi̱ xi̱kaʼa̱nra xíʼin na̱ ke̱e ti̱xin veʼe ta̱ rey ta saátu xíʼin inkaka na̱ yiví na̱ xi̱kuumií chiñu ña̱ ndáyáʼvi xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kaʼa̱n Jehová, ta sana xíʼin na̱ familia yóʼo xi̱ñuʼu na̱ veʼe ta̱ Daniel (Jer. 1:17, 18; Dan. 1:3, 6). Soo kǒo kúnda̱a̱ káxi-iniyó á migo ta̱ Daniel xi̱kuu ta̱ Jeremías. Tá ni̱xi̱yo loʼo ta̱ Daniel xi̱kunda̱a̱-inira xa̱ʼa̱ profecía ta̱ Jeremías ta tá ku̱chéera, xi̱kaʼvikara xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱yóʼo (Jer. 25:11; 29:10; Dan. 9:1, 2). Ta̱yóʼo va̱ʼaní xi̱ndiku̱nra yichi̱ ta̱ Jeremías chi nda̱kú ni̱xi̱yo inira ni ni̱xi̱yo na̱ yiví na̱ kǒo níkandíxa Jehová.

7, 8. ¿Ndáaña kivi keʼé na̱ íyo se̱ʼe xíʼin inka na̱ hermano ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ va̱lí ña̱ nda̱kú koo inina xíʼin Jehová?

7 Na̱ yivá ta̱ Daniel, ta̱ profeta Jeremías xíʼin inkaka na̱ xi̱kachíñu nu̱ú Jehová va̱ʼaní yichi̱ chi̱núuna nu̱úra ta chi̱ndeétáʼanna xíʼinra ña̱ vií kutáʼanra xíʼin Jehová.

8 Tiempo vitin na̱ íyo se̱ʼe kivi chinúuna iin yichi̱ va̱ʼa nu̱ú na̱ va̱lí se̱ʼena. Tá íyo se̱ʼún ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: “¿Á íyo tu̱ʼva na̱ va̱lí se̱ʼi̱ ña̱ ya̱ʼana nu̱ú prueba tá ná kixiña nu̱úna? ¿Ndáaña keʼéna tá ná ya̱ʼana nu̱ú prueba ti̱xin escuela á tá xíniñúʼuna internet? ¿Á íyo tu̱ʼvana ña̱ nda̱kú koo inina xíʼin Jehová tá ná kixaa̱ ña̱ gran tribulación?”. Chindeétáʼan xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼún ña̱ ku̱ʼvi̱ka-inina kunina Jehová ta kundaa-ininara. Ndáyáʼviní kuumiíún costumbre ña̱ ka̱ʼún xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼún xa̱ʼa̱ Jehová, ña̱ sanáʼúnna ña̱ taxina comentario ti̱xin reunión ta inkáchi keendó natúʼunndó xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kivi sakúaʼa na̱ va̱lí kúa̱an tá ku̱a̱ʼá tiempo kítáʼanna xíʼin na̱ hermano na̱ nda̱kú íyo ini xíʼin Jehová nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Jeremías.

NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ KǑO KEʼÉYÓ ÑA̱ VA̱ÁSA VA̱ʼA

9. ¿Ndáa prueba ni̱ya̱ʼa ta̱ Daniel xíʼin inkaka ta̱ va̱lí hebreo nu̱ú?

9 Tá nda̱kiʼinna ta̱ Daniel ku̱a̱ʼa̱nra xíʼinna chí Babilonia xíʼin inkaka ta̱ va̱lí kúa̱an ta̱ kúú hebreo, ni̱ya̱ʼana nu̱ú prueba ña̱ kǒo níndakanixi̱nína kundoʼona. Na̱ ñuu Babilonia ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna ná kundiku̱nna costumbre ña̱ xi̱kuumiína ta ndakanixi̱nína nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱ndakanixi̱ní miína. Na̱ va̱lí yóʼo ka̱ʼvi va̱ʼana ña̱ va̱ʼa kachíñuna nu̱ú ta̱ rey xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱xiniñúʼu nda̱kú koo inina xíʼin Jehová.

10. ¿Ndáa prueba ña̱ nu̱ú kúú ña̱ ni̱ya̱ʼa ta̱ va̱lí yóʼo nu̱ú?

10 Prueba ña̱ nu̱ú ña̱ ni̱ya̱ʼa ta̱ va̱lí yóʼo nu̱ú, sana su̱ví ña̱ ndeéví kúúña. Ta̱ rey ni̱ka̱ʼa̱nra ná taxina táʼan ña̱ xíxi miíra ndaʼa̱ ta̱ va̱lí yóʼo. Soo ley ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ ta̱ Moisés xi̱kaʼa̱nña ña̱ kǒo xíniñúʼu kuxuna ña̱yóʼo (Dan. 1:5, 8). Ta̱ va̱lí yóʼo kiviva ya̱ʼandosóna ña̱ xi̱kaʼa̱n ley saáchi kivi ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndasina, kǒoka ña̱ kivi keʼéna ta xi̱xiniñúʼu kuxuna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey. Saátu kivi ndakanixi̱nína tá ná kǒo keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey kivi sa̱a̱ra xíʼinna ta ku̱a̱ʼáka tu̱ndóʼo koo nu̱úna. Soo, ¿ndáaña ke̱ʼé na̱yóʼo?

11. Ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora, ¿ndáa ki̱ʼva chi̱kaa̱na ndee̱ xíʼin táʼanna? (Koto na̱ʼná ña̱ va̱xi chí nu̱ú kíxáʼa tutu yóʼo).

11 Ku̱a̱ʼání na̱ va̱lí hebreo nda̱kiʼinnana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí ñuu Babilonia ña̱ va̱ʼa kaʼvi va̱ʼana. Soo Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ku̱mí kuití na̱ nda̱kú ni̱xi̱yo ini xíʼin Jehová: Ta̱ Daniel, ta̱ Sadrac, ta̱ Mesac xíʼin ta̱ Abednego. Na̱yóʼo chi̱kaa̱na ndee̱ xíʼin táʼanna tasaá nda̱kú ni̱xi̱yo inina xíʼin Ndióxi̱. Va̱ása níxixina táʼan ña̱ xi̱xixi ta̱ rey ña̱kán ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ta̱xi Jehová ndaʼa̱na (Dan. 1:6-12, 17).

Chí ñuu Babilonia, ta̱ Daniel, ta̱ Sadrac, ta̱ Mesac xíʼin ta̱ Abednego chíkaa̱na ndee̱ xíʼin táʼanna ta inka ta̱ va̱lí xíxina táʼan ña̱ xíxi ta̱ rey.

Ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora chíkaa̱na ndee̱ xíʼin táʼanna ña̱ va̱ʼa ya̱ʼana nu̱ú prueba ta nda̱kú koo inina xíʼin Jehová (koto párrafo 11).


12. ¿Ndáaña kivi chindeétáʼan xíʼin na̱ va̱lí kúa̱an ña̱ nda̱kú koo inina xíʼin Jehová tá ná ya̱ʼana nu̱ú prueba?

12 Tá iin na̱ loʼo kúa̱an kúún, ¿á íxayo̱ʼvi̱ña xíʼún ña̱ kǒo keʼún ña̱ va̱ása kútóo Jehová? Ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora. Na̱yóʼo chi̱ndeétáʼanna xíʼin táʼanna ña̱ va̱ʼa keʼéna ña̱ va̱ʼa. Ña̱kán ndaka̱xin na̱ koo migoún na̱ nda̱kú íyo ini xíʼin Jehová ta chíkaa̱na ndee̱ ña̱ kǒo keʼéna táʼan ña̱ kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo (1 Juan 2:15-17). Na̱ ndixa kúú migoún chindeétáʼanna xíʼún ña̱ nda̱kú koo iniún xíʼin Jehová ta miíra taxira ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa ndaʼún ta chindeétáʼanra xíʼún (Luc. 16:10). Ni nda̱a̱ ndáakaña kéʼún ta nda̱kú íyo iniún xíʼin Jehová, ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼún ña̱ ya̱ʼún nu̱ú prueba ña̱ yo̱ʼvi̱ní.

NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ YA̱ʼAYÓ NU̱Ú TU̱NDÓʼO YO̱ʼVI̱NÍ

13. ¿Ndáa prueba ña̱ yo̱ʼvi̱ní ni̱ya̱ʼa ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora nu̱ú?

13 Na̱ ndixa kúú migoyó chíndeétáʼanna xíʼinyó ña̱ ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo yo̱ʼvi̱. Ná ka̱ʼa̱n tukuyó xa̱ʼa̱ ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora. Na̱yóʼo ni̱ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní. Ta̱ rey Nabucodonosor ni̱xa̱níra xa̱ʼa̱ iin ña̱ sa̱ndíʼiní-inira ta xi̱kuni̱ra kunda̱a̱-inira ndáaña kúni̱ kachiña. Ña̱kán ka̱nara na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia xíʼin na̱ kéʼé ña̱ tási na̱ ñuu Babilonia ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xa̱níra. Nu̱úka ña̱ ka̱ʼa̱nra ndáaña ni̱xa̱níra, siʼna ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ná ka̱ʼa̱nna xíʼinra ndáaña kúú xa̱ni ña̱ ni̱xa̱níra tasaá ka̱ʼa̱nna xíʼinra ndáaña kúni kachiña. Soo yo̱ʼvi̱ní keʼé iin na̱ yiví ña̱yóʼo (Dan. 2:3, 9-11). Soo tá na̱yóʼo kǒo kívi ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ rey kaʼníra ndiʼi na̱ ndíchi na̱ ni̱xi̱yo ñuu Babilonia, nda̱a̱ ta̱ Daniel, ta̱ Sadrac, ta̱ Mesac xíʼin ta̱ Abednego. Ná kotoyó ndáaña ke̱ʼé ku̱mí saá na̱yóʼo.

14. ¿Ndáaña ke̱ʼé ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora ña̱ va̱ʼa chi̱ndeétáʼanna xíʼin táʼanna? (Koto na̱ʼná).

14 Ta̱ Daniel viíní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ rey ña̱ ná taxira loʼoka ki̱vi̱ ndaʼa̱ra ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ xa̱ni kán. Ta̱ Daniel ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ migora “ña̱ ná ka̱ʼa̱n-ndáʼvina xíʼin Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa koo inira xíʼinna ta ná chindeétáʼanra xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ ni̱xa̱ní ta̱ rey” ña̱ va̱ʼa kǒo kaʼnína nda̱a̱ ni iin na̱yóʼo (Dan. 2:18). Jehová xi̱niso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱yóʼo ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Daniel ndáaña ni̱xa̱ní ta̱ rey ta ndáaña kúni̱ kachiña. Ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora ni̱ka̱kuna ta ta̱ rey ta̱xira chiñu ña̱ ndáyáʼviní ndaʼa̱na chí ñuu Babilonia (Dan. 2:19, 47-49).

Ta̱ Sadrac, ta̱ Mesac xíʼin ta̱ Abednego iin tá iinna káʼa̱nna xíʼin Ndióxi̱, Jehová káʼa̱nra xíʼin ta̱ Daniel ndáaña kúni̱ kachi ña̱ ni̱xa̱ní ta̱ rey.

Tá ni̱ya̱ʼa ta̱ Daniel nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní, ¿ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan na̱ migora xíʼinra? (Koto párrafo 14).


15. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin relato ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Daniel xíʼin na̱ migora? (Gálatas 6:2).

15 Ku̱a̱ʼání ña̱ ndáyáʼvi sákuaʼayó xíʼin relato yóʼo. Ña̱ nu̱ú, íyova na̱ chindeétáʼan xíʼinyó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo. Ná kǒo kukaʼan nu̱úyó ka̱ʼa̱nyó xíʼin inkana ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó. Saátu ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin inkana ña̱ ná ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱yó xíʼin Ndióxi̱ (2 Cor. 1:11). Jehová xíniso̱ʼovara ña̱ káʼa̱nyó xíʼinra ta chindeétáʼanra xíʼinyó ña̱ ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo (Sal. 65:2; Efes. 3:20). Tá ndáka̱xin viíyó na̱ koo migoyó, na̱ ndásakáʼnu Jehová, kivi kandíxayó ña̱ chindeétáʼanvana xíʼinyó ta chikaa̱na ndee̱ xíʼinyó tá ná ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ (kaʼvi Gálatas 6:2).

IIN MIGOYÓ TA̱ VA̱ʼANÍ CHINDEÉTÁʼAN XÍʼINYÓ

16. ¿Ndáa prueba ni̱ya̱ʼa ta̱ Daniel nu̱ú tá xa̱a̱ chéera?

16 Ni túviyó ña̱ íyo mitúʼunyó, íyo iin migoyó ta̱ va̱ʼaní chindeétáʼan xíʼinyó ta ta̱yóʼo kúú Jehová. Ná ndakani tuku xi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ Daniel. Tá xi̱kuumiíra 90 ku̱i̱ya̱ ni̱ya̱ʼara nu̱ú inka tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱. Tiempo saá na̱ medo xíʼin na̱ persa ki̱xáʼa xáʼndachíñuna nu̱ú na̱ ñuu Babilonia ta ta̱ Darío kúú ta̱ xi̱kuu rey. Sava na̱ ta̱a na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ rey xi̱kukúini̱-inina xi̱xinina ta̱ Daniel xa̱ʼa̱ chiñu ña̱ xi̱kuumiíra. Ña̱kán xi̱kuni̱na kaʼnínara ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ rey ná tavára iin ley ña̱ ka̱ʼa̱n kuitína xíʼin iinlá miíra ta va̱ása kívi ka̱ʼa̱nna xíʼin inka ndióxi̱. Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kaʼa̱nka ta̱ Daniel xíʼin Jehová, chi̱kaa̱nara nu̱ú xi̱ñuʼu tí león. Nda̱a̱ ni iin na̱ migora kǒo níxiñuʼu kán ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼinra. Soo, ¿á ni̱xi̱yo mitúʼunra? (Dan. 6:4-16).

17. Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n Daniel 6:19-23, ¿ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan Jehová xíʼin migora ta̱ Daniel?

17 Daniel 6:19-23 káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ku ta̱ Daniel, iin milagro xi̱kuuña (kaʼviña). Jehová ta̱ kúú migoyó ta̱ ndakúní, sa̱kákura ta̱ Daniel ta kǒo níxaxí tí león miíra. Tá ni̱xa̱a̱ ta̱ rey nu̱ú ñúʼu tí león, ta̱ Daniel ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ndióxi̱ miíi̱ chi̱ndaʼára iin ángel ta̱ káchíñu nu̱úra ta nda̱kasira yuʼú tí ndikaʼa, [...] saáchi xi̱nira ña̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmiíi̱” (Dan. 6:22). Ni si̱lóʼo kuvi ta̱ Daniel, nda̱kú ni̱xi̱yo inira xíʼin Jehová ta ka̱ndíxarara.

18. ¿Ndáa ki̱ʼva xa̱a̱yó kooyó migo Jehová ta nda̱chun ndáyáʼviní ña̱yóʼo? (Koto na̱ʼná xíʼin recuadro ña̱ naní “Jehová kúú Yiváún, Ndióxi̱ún xíʼin migoún”).

18 Tá xíka íyoún nu̱ú na̱ veʼún á na̱ migoún, sana túviún ña̱ íyo mitúʼún. Sana káchíñún nu̱ú Jehová iin ñuu ña̱ xíkaní kíndo̱o, á kúúmiíún iin kue̱ʼe̱ ta kǒoka ndee̱ kúúmiíún á sana ndíka̱ún veʼeka̱a. Tá ndóʼún ña̱yóʼo sana kúni mitúʼún, soo ndakaʼán chi na̱ migo Jehová va̱ása íyo mitúʼunna. Jehová káʼa̱nra ña̱ kundaara yóʼó ta chindeétáʼanra xíʼún ni nda̱a̱ ndáaka nu̱ú ndíka̱ún (Sal. 139:7-10). Jehová ndíʼi̱va-inira xa̱ʼún ta kíʼinra kuenta xíʼún.

Nu̱ú va̱xi ku̱a̱ʼá na̱ʼná: Nu̱ú va̱xi sava na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ na̱ náʼa̱ ña̱ íyo mitúʼunna: 1. Ta̱ Daniel ndíkaa̱ra nu̱ú ñúʼu tí león. Ta̱yóʼo kúxítíra ta káʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ta iin ángel ndáara miíra. 2. Iin ta̱ hermano káʼa̱nra xíʼin Jehová. Iinlá miíra íyo. Nu̱ú escritorio kánuu Biblia xíʼin folleto ña̱ naní “Kivi koo si̱íún vitin ta saátu chí nu̱únínu”.

Na̱ kúú migo Jehová va̱ása íyo mitúʼunna (Koto párrafo 18).


Jehová kúú Yiváún, Ndióxi̱ún xíʼin migoún

¿Á íxayo̱ʼvi̱ña xíʼún kandíxaún ña̱ yiváún kúú Jehová xíʼin migoún? Tá ndiʼi ki̱vi̱ chíka̱ún ndee̱ ña̱ keʼún ña̱ va̱xi yóʼo, loʼo tá loʼo kuyatinkaún nu̱úra.

  • Ka̱ʼa̱n xíʼinra: Jehová kúni̱ra kuniso̱ʼora oración ña̱ kéʼún.

  • Tavá tiempo ña̱ vií kutáʼún xíʼinra: Kaʼvi Biblia ta ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱ káʼviún. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-iniún ndáaña kúni̱ra ka̱ʼa̱nra xíʼún. Ta saátu kunda̱a̱-iniún ndáa ki̱ʼva íyora ta ndáaña keʼéra.

  • Kúee koo iniún: Ndakaʼán chi ku̱a̱ʼáva tiempo xíniñúʼu ya̱ʼa ña̱ va̱ʼa vií xa̱a̱yó kutáʼanyó xíʼin iin na̱ yiví. Jehová kúni̱ra koora migoún.

Ndani̱ʼíkaún ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú libro ña̱ naní Lo que los jóvenes preguntan. Respuestas prácticas (volumen 2), página 289 nda̱a̱ 296

NA̱ MIGOYÓ NDIʼI TIEMPO KOONA XÍʼINYÓ

19. ¿Nda̱chun ndáyáʼviní ndaka̱xin viíyó na̱ koo migoyó? (1 Tesalonicenses 5:2, 11).

19 Ki̱vi̱ Jehová xa̱a̱ ku̱nu̱mí kixaa̱ña, ña̱kán ndáyáʼviní ña̱ vií ndaka̱xinyó na̱ kutáʼan xíʼinyó. Na̱yóʼo chindeétáʼanna xíʼinyó ña̱ vií koo ña̱ ndaka̱xinyó keʼéyó, chikaa̱na ndee̱ xíʼinyó ta chindeétáʼanna xíʼinyó (kaʼvi 1 Tesalonicenses 5:2, 11). Ta̱ apóstol Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa”. Ta saátu ta̱xira consejo yóʼo: “Kuʼvi̱ní-inindó kunitáʼanndó” (1 Ped. 4:7, 8).

20. ¿Ndáana kúni̱yó koo migoyó ta ndáaña kuu tá vií ndáka̱xinyó na̱ kutáʼan xíʼinyó?

20 Na̱ ndixa kúú migoyó iin regalo Jehová kúúna. Vitin kúú tiempo ña̱ xíniñúʼuníkayó na̱yóʼo. Ná keʼéyó táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Daniel ta ndukúyó na̱ koo migoyó. Sana ti̱xin congregaciónyó ñúʼu na̱ hermano na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Jeremías, va̱ʼaní kundiku̱nyó yichi̱ na̱yóʼo. Ná kutáʼanyó xíʼin na̱ chíkaa̱ ndee̱ xíʼinyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼin Jehová. Tá xíniñúʼuyó ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó, vitá ná koo iniyó ta ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ ná ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱yó xíʼin Jehová. Ná ndakaʼányó ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ ná kundoʼoyó, ndiʼi tiempo koo Jehová xíʼinyó saáchi migoyó kúúra (Heb. 13:5). Ta̱yóʼo chindeétáʼanra xíʼinyó ña̱ kuumiíyó migo na̱ va̱ʼaní chindeétáʼan xíʼinyó tá ná ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ta ndiʼi tiempo koona xíʼinyó.

¿NDÁA KI̱ʼVA CHÍNDEÉTÁʼAN NA̱ NDIXA KÚÚ MIGOYÓ XÍʼINYÓ . . .

  • tá yáʼayó nu̱ú prueba?

  • tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ túviyó kǒo kuchiñuyó xíʼin?

  • tá kúni mitúʼunyó?

YAA 161 “Kúsi̱íkaví-inii̱ yivá”

a Ni xa̱ʼa̱ na̱ ti̱ndaʼa̱ káʼa̱n versículo yóʼo, saátu káʼa̱nña ña̱ viíní ná kutáʼanyó xíʼin inkana.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2027)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana