Voetnoot

Op de bladzijden 966-969, Deel 2 van A Treatise on the Constitutional Limitations, door T. M. Colley, L.L.D., 4e uitgave, gepubliceerd in 1927 in Boston, lezen wij met betrekking tot het bovenstaande:

„De dingen die onder geen van de Amerikaanse constituties wettig zijn, kunnen als volgt worden geformuleerd: —

1. Elke wet betreffende het organiseren van een religie. . . .

2. Verplichte steunverlening — door belasting of anderszins — aan religieus onderwijs. . . .

3. Verplichte aanwezigheid bij religieuze aanbidding. Wie er niet uit vrije wil of uit plichtsgevoel toe wordt geleid bij de godsdienstige riten aanwezig te zijn, kan daartoe door de staat niet worden gedwongen. Het behoort tot het terrein van de staat om, voor zover dit uitvoerbaar kan worden geacht, een burger de verplichtingen en plichten die hij ten opzichte van of jegens zijn medeburgers of de gemeenschap heeft, op te leggen; doch al wat voortspruit uit de betrekkingen tussen hemzelf en zijn Maker, moet hem door de stem van zijn geweten worden opgelegd, en niet door de straffen van menselijke wetten. Aangezien trouwens alle ware aanbidding in wezen en noodwendig hierin bestaat dat het schepsel uit vrije wil zijn verering en dankbaarheid tot de Schepper richt, zijn menselijke wetten duidelijk ontoereikend om die uiterlijke en vrijwillige gevoelens die ze moeten teweegbrengen, op te wekken of te gebieden, en menselijke straffen zouden hoogstens kunnen dwingen tot inachtneming van ijdele ceremoniën, die, indien men ze tegen zijn zin verricht, voor de deelnemers geen enkele waarde hebben en bovendien nog zijn ontdaan van alle elementen van ware aanbidding.

4. Beperkingen op de vrije uitoefening van religie zoals door het geweten wordt voorgeschreven. Geen uiterlijke autoriteit zal zich tussen het eindige wezen en de Oneindige mogen plaatsen als de eerstgenoemde tracht de verschuldigde hulde te brengen, en wel in een vorm als met zijn geweten en inzicht overeenkomt en die hij passend acht voor zichzelf als de brenger van deze hulde, alsook aanvaardbaar voor het voorwerp ervan. . . .

5. Beperkingen op de uiting van religieus geloof. Een ernstige gelovige beschouwt het gewoonlijk als zijn plicht zijn opvattingen te propageren, en anderen tot zijn zienswijze te brengen. Hem van dit recht te beroven, betekent hem de macht te ontnemen dat te doen wat hij als een allerheiligste plicht beschouwt.”