Beibele—Tlhahlo e Holago Bakeng sa Motho wa Mehleng Yeno
“Lengwalo ka moka le buduletšwe ke Modimo gomme le ka dirišwa ka mo go holago . . . bakeng sa go hlahla maphelo a batho.”—2 Timotheo 3:16, “The Jerusalem Bible.”
LENGWALO le le hlalosa lebaka le bohlokwa leo ka lona Beibele e lego yeo e holago mehleng rena. E buduletšwe ke Modimo. Ka ge Modimo a re bopile, ga go motho yo a tsebago kudu ka mebele, menagano, maikwelo le dinyakwa tša rena go feta yena. Kgoši ya mo-Isiraele Dafida o kile a bolela ka Jehofa Modimo gore: “Mahlô a xaxo a mpone kè sešo ka bopêxa; pukung ya xaxo ké xe di šetše di ngwadilwe tšohle.” (Psalme 139:16) Ge e ba Mmopi wa rena a tseba mo gontši gakaakaa ka rena, gona ke mo go kwagalago gore kgalemelo le keletšo tša gagwe tša kamoo re ka thabago le go atlega ka gona bophelong ruri di swanelwa ke go hlahlobišišwa.
Boitemogelo bo bontšhitše gore melao ya motheo ya Beibele ke yeo e holago le ye e šomago bakeng sa mehla ya rena. E bile ke yeo e lebanyago taba. Se se latelago ke mehlala e mene yeo e bontšhago mohola wa letšatši le lengwe le le lengwe wa Beibele.
Ditswalano tša Batho le Boitshwaro bja Motho ka Noši: Beibele e hlohleletša molao o mobotse wa boitshwaro bja motho ka noši wo o ka lebišago ditswalanong tše botse le tše atlegago le ba bangwe. Ka mohlala, setšhaba sa Isiraele se ile sa laelwa gore: “O se kê wa itefetša; O se kê wa dula Ò befeletšwe wa xeno . . . Wa xeno O mo ratê ka mokxwa wo O ithataxo ka wôna.” (Lefitiko 19:18) Gaešita lege re se ka tlase ga molao wa ba-Isiraele, go latela melao ya motheo ya wona ya Beibele go ka re thuša gore re be le khutšo le magagabo rena. Ka mohlala, nagana feela gore ke mathata a makae ao a bego a ka rarollwa ge e ba o mongwe le o mongwe a ile a leka go hlagolela dika tša moya tšeo di hwetšwago go Ba-Galatia 5:22, 23: “Dienywa tša Môya, tšôna ké leratô, le lethabô, le moláô; ké xo se fêle pelo, le botho, le bonôlô le pôtêxô le bolêta, le boithswarô. Tše byalo xa di xanwe ke Molaô.”—Bapiša le Ba-Roma 8:5, 6.
Ka madimabe ge dikgateletšo tša bophelo di oketšega, gantši go rotoga ngangišano le kgohlano. Maemong a bjalo, go diriša mantšu a temošo ao a hwetšwago go Diema 29:11 go ka re šireletša mathateng a mantši. “Setlatla se thšolla tšohle tša pelong ya sôna; mohlale ó di bolokêla la ka mosô.”—Bapiša le Diema 15:1; Mateo 7:12; Ba-Kolose 3:12-14.
Ke keletšo e botse—eupja na e a šoma bophelong bja kgonthe? Tšea mohlala ka monna o mongwe kwa Fora yo a bego a e-na le bothata bjo bogolo ka bogale bja gagwe. Ka makga a mantši kudu o be a feleletša a le mathateng, gaešita le ka kgolegong, ka gobane a ile a tsena dintweng. Go ba ga gagwe ra-matswele yo a nago le boitemogelo go ile gwa mpefatša maemo. Ka nako e nngwe go ile gwa tsoga phapano magareng ga monna yo le tatagwe. Gatee-tee ke ge a lahletše tatagwe fase ka letswele letee. Go ile gwa ba le karogano e šiišago tswalanong ya bona.
Go sa le bjalo, monna yo o ile a gahlana le Dihlatse tša Jehofa gomme a thoma go ithuta melao ya motheo ya Beibele. Se se ile sa mo tutueletša gore a hlahlobišiše tsela yeo a bego a itshwara ka yona go ba bangwe. Ka boiteko bjo bogolo boitshwaro bja gagwe bja motho ka noši bo ile bja thoma go fetoga, gomme a thoma go ba wa khutšo kudu. Ka gona, ka letšatši le lengwe, monna yo o ile a boela go tatagwe go yo dira khutšo. Tatagwe o ile a kgahlwa kudu ke diphetogo tšeo morwa wa gagwe a di dirilego mo e lego gore tswalano ya bona e ile ya tsošološwa.
Wo ke o mongwe wa mehlala e mentši yeo e hlatselago therešo ya mantšu a moapostola Paulo: “Xobane Lentšu la Modimo ké le le phelaxo, ké le matla; ka boxale le phala thšoša efe le efe ya maxale a mabedi; . . . ’me le tseba xo fênyêka diakanyô le kxopolô tša pelo.”—Ba-Hebere 4:12.
Bophelo bja Lapa: Na lapa la gago le thabile? Malapa a mantši ga se a thaba. The Natal Witness, kuranta ya Afrika Borwa e bolela gore “taba ya gore bophelo bja lapa bjalo ka thulaganyo bo kotsing mo nakong ye e molaleng,” gomme e oketša ka gore “bana ba lehono ba belegwa nakong ya phetogo ya tša leago.”
Lega go le bjalo, Beibele, e phophoma ka keletšo e holago e reretšwego go thuša malapa gore a atlege gaešita lege mathata a rotoga. Ka mohlala, Beibele ge e bolela ka tema e kgathwago ke banna e re: “Banna a ba tsebê xe xo ba swanetše xe ba rata basadi ba bôná, ka mokxwa wo ba rataxo mebele ya bôná ka wôna.” Ge monna a phethagatša senyakwa se, ke mo go thabišago go mosadi wa gagwe go arabela ka go ‘boifa monna wa gagwe.’ (Ba-Efeso 5:25-29, 33) Tswalano magareng ga batswadi le bana e hlaloswa go Ba-Efeso 6:4: “Le lena Bô-tata-xo-bana! Le se kê la befediša bana ba lena; sa lena a e bê xo ba etetša ka xo ba ruta le xo ba eletša tša Morêna.” Se se napile se hlola moya wa lapa wo o dirago gore go be bonolo go bana go latela taelo ya Beibele le go kwa batswadi ba bona.—Ba-Efeso 6:1.
Se se sa tšwago go bolelwa ka mo godimo ke mohlala feela wa seo Beibele e se bolelago ka bophelo bja lapa. Ka go amogela tlhahlo ya Modimo, ba bantši ba hwetša katlego gomme ba hweditše lethabo ka lapeng. Edward, tate wa bana ba babedi, o hlalosa mehola yeo a e thabelago ka go diriša melao ya motheo ya Beibele. O a gopola: “Lenyalo la-ka le be le phumega. Ke be ke se na nako ya go ba le tswalano e holago le bana ba-ka. Selo feela seo se ilego sa re kopanya e bile go diriša ga rena seo Beibele e se bolelago ka bophelo bja lapa.”—Diema 13:24; 24:3; Ba-Kolose 3:18-21; 1 Petro 3:1-7.
Bophelo bjo Bobotse bja Monagano, Mmele le Maikwelo: Dinyakišišo di bontšhitše gore go fihla bokgoleng bjo itšego bophelo bjo bobotse bja mmele bja motho bo sepedišana le boemo bja bophelo bjo bobotse bja monagano le maikwelo a gagwe. The World Book Encyclopedia e re: “Dika tše tlwaelegilego tša kgateletšego, di akaretša lebelo le le oketšegilego la go thebetha ga pelo, kgatelelo e phagamego ya madi, go ngangega ga digoba, kgateletšego ya monagano le go se kgone go ba ka kgopolo ka moka.” Lega go le bjalo, ba bangwe ba dumela gore go ekiša ditiro tše šoro ke tsela ya go tloša kgateletšego. The Star, kuranta ya Afrika Borwa e bolela gore: “Papadi ya matswele e ka ba sefokotša kgateletšego se segolo.” E tsopola mantšu a moeletši wa bophelo bjo bo botse bja mmele Jannie Claasens ge a re: “Ge e ba mosadi a bile le letšatši le nyamišago kudu, a ka tloša kgateletšego ya gagwe ka go betha mokotlana wa go bethwa ka matswele.”
Lega go le bjalo, na go be go ka se be kaone kudu go ithuta go laola modu wa manyami? Ka go makasine wa Stress—The Modern Scourge, Dr. Michael Slutzkin o bolela gore “go lemoga kgateletšego . . . go bohlokwa, ka gobane bontši bja dilo tše di e bakago di ka fedišwa.” O oketša ka gore “go laola kgateletšego . . . go ka dira gore maemo a fapa-fapanego a lokišwe.”
Beibele e hlalosa tsela e holago kudu-kudu yeo ka yona kgateletšego e ka laolwago: “A Le se kê la belaêla selo. Mo xo kaxo ba le tše Le di nyakaxo, Le di tlišê pele xa Modimo ka kxopelô. . . . xomme khutšô ya Modimo, ye e fetaxo thlaoloxanyô yohle, a e bolokê dipelo tša lena le ’kxopolô tša lena xo Kriste Jesu.” (Ba-Filipi 4:6, 7) Go laola kgateletšego ka tsela ye go na le mehola e mentši—gaešita le mo mmeleng. Seema se sengwe sa Beibele se e bea ka tsela ye: “Pelo-thšweu ké ’phelô bya mmele; lehufa ké bolwetši mašapong.” (Diema 14:30) Seema se sengwe se re: “Pelo e thabilexo ké sehlare-hlare; ma-ja-pelo a otiša mmele.”—Diema 17:22.
Ba bantši ge ba leka go efoga mathata le kgateletšego, ba bota motšoko, bjala, le diokobatši. Kotsi yeo dilo tše bjalo tše lemalelwago di e bakago e bile le bohlatse bjo lekanego. Lega go le bjalo, Beibele ka mehla e be e bolelela gore re dule re hlwekile ‘ditšhileng tšohle tša nama.’ (2 Ba-Korinthe 7:1; bapiša le Diema 23:29-35.) Ka kgonthe, go široga mekgwa e bjalo e kotsi ke tšhireletšo e holago lefaseng la lehono.
Mošomo, Tšhelete le Potego: Bobodu ga bo bušetše selo. Diema 20:4 e re: “Sebodu, mohla wa phefô xa se leme; punong se y’o diila se se bône selô.” Ka lehlakoreng le lengwe, go šoma ka thata go a bušetša. Ba-Efeso 4:28 e bolela gore: “E a utswitšexo a se kê a hlwa a utswa.” Lengwalo le le oketša ka gore go kaone kudu gore motho a “kxothalê a dirê tše botse ka diatla tša xaxwe, a tlê a bê le tše a kaxo abêla mohloki.”—Bapiša le Diema 13:4.
Na o be o tseba gore melao ya motheo ya Beibele e ka dirišwa gaešita le ditirišanong tša mošomong? Bašomi ka go swana le “bahlanka” ba mehleng ya Beibele, ba dira gabotse ge ba ‘ekwa ba e lego beng ba bona ka thoko ya mmele.’ Ka lehlakoreng le lengwe, balaodi goba “beng” ba swanetše go ‘dira tše di lokilego le tše di swanetšego’ bathwalwa ba bona.—Ba-Kolose 3:22-24; 4:1; bapiša le 1 Petro 2:18-20.
Beibele e bolela go gontši ka ditirišano tša potego tša modiro. Gaešita lege ka maswabi e hlokega lehono, fela potego gantši e a hlompšha le go amogelwa e le seka se bohlokwa. Se ke seo Beibele e se gatelelago. Jesu o kile a re: “Mmotexi-dinyaneng, le ka tše kxolo ó a bôtêxa. Mo-se-loke-dinyaneng, le ka tše kxolo xa a loke.”—Luka 16:10; bapiša le Diema 20:10; 22:22, 23; Luka 6:31.
Nageng e nngwe ya Afrika, ka intasetering ya taamane go be go e-na le bohodu bjo bontši le kgobogo. Go ile gwa phethwa ka gore go bewe motho o mongwe gore e be mohlokomedi. Ditona tša mmušo di ile tša kgopelwa gore di tliše maina a bao di bego di nagana gore ba ka swanelwa ke boemo bjo. Ge kabinete e be e kopane bakeng sa go dira phetho, maina a ile a tlošwa ka letee ka letee, kudu-kudu ka baka la kgobogo. Mafelelong, ba ile ba tla leineng la mafelelo mo lelokelelong—kgetho ya mopresidente.
Tona e nngwe e ile ya ganetša ka gore: “Eupja ga se setho sa mokgatlo wa bopolitiki!”
Mopresidente a fetola ka gore bjo ga se boemo bja bopolitiki.
O mongwe o itše: “Ke o mongwe wa Dihlatse tša Jehofa.”
Mopresidente a re: “Ka gona ke ka lebaka leo a hwetšago mošomo wo.” Ke moka a oketša ka gore: “Re a tseba gore ba a botega, gomme yo ke mohuta wa motho yo re mo nyakago. Re a tseba gore re ka mmota.”
Ee, bao ba dirišago melao ya motheo ya Beibele gantši ba hwetša e le se se holago bona gaešita le lefaseng la lehono.
Tšea Bohlale bjo bo Šomago e le Lehumo
Re etše hloko feela mohlala o monyenyane wa seo se bolelwago ke go “fihlêla xo tseba Modimo.” (Diema 2:1-9) Lehumo la keletšo e kwagalago le e holago le hwetšwa ka Beibeleng. Melao ya motheo yeo e lego mabapi le bohlweki, boroto, poledišano, kopano ya botona le botshadi, tlhalo, go lefa makgetho, go lebeletšana le dimelo tše di sa swanego le go lebeletšana le bodiidi ke tše dingwe tša dibopego tša bophelo tšeo go bolelwago ka tšona ka Beibeleng. Ba dimilione ba tla hlatsela gore go atlega le go palelwa maphelong a bona go ithekgile ka tekanyo yeo ba dirišago melao ya motheo ya Beibele ka yona.
Lege go ba ga Beibele yeo e šomago gona bjale go kgonthišeditšwe, e bile e nea kholofelo ya mehola e mentši ya ka mo go sa felego. Ka mohlala, Beibele e holofetša gore dilo tšeo di bakago bohloko le tlaišego lefaseng la lehono go se go ye kae di tla lokišwa ka gore Modimo a tsene ditaba ka gare.—Daniele 2:44; 2 Petro 3:11-13; Kutollo 21:1-5.
Ka gona, re go kgothaletša gore o ithute go gontši ka mo o ka kgonago ka gona ka Beibele. Ge e ba o se na kopi ya yona, kgonthišega gore o a e hwetša. Bagatiši ba makasine wo ba tla thabela go go thuša. Bjalo ka ge ba bangwe ba bantši ba ile ba holwa ke go diriša dikeletšo tše holago tše tšwago Beibeleng, le wena o ka thušwa gore o bone bohlokwa bja Lentšu la Modimo, mo nakong ye le nakong e tlago.
[Seswantšho go letlakala 7]
Beibele ke tlhahlo e šomago bakeng sa go dira gore bophelo bja lapa bo thabiše