Aristareko —Modirišani Yo A Botegago Ka Go Se Kwanantšhe

GARE ga badirišani ba bantši ba botegago ba moapostola Paulo go be go e-na le Aristareko. Ke eng se se tlago monaganong wa gago ge o e-kwa leina la gagwe? Na go na le selo le ge e le sefe se se tlago? Na o be o ka kgona go hlalosa tema yeo a e kgathilego historing ya pele ya Bokriste? Gaešita le ge Aristareko e ka ba e se yo mongwe wa baanegwa ba Beibele bao re ba tlwaetšego, ga go pelaelo gore o be a akaretšwa ditiragalong tše dintši tše di anegwago ka Mangwalong a Bakriste a Segerika.

Ka gona-ge, Aristareko e be e le mang? O be a tswalana bjang le Paulo? Ke ka baka la’ng go ka thwe Aristareko e be e le modirišani yo a botegago ka go se kwanantšhe? Re ka ithuta dithuto dife ge re hlahloba mohlala wa gagwe?

Go tšwelela mo go kgahlišago ga Aristareko pegong e lego ka pukung ya Ditiro go direga gare ga mokgoši le kgakanego ya sehlopha se se huduegilego sa bahlola-mpherefere motseng wa Efeso. (Ditiro 19:23-41) Go dira ditempele tša silifera tša modingwana wa maaka Diana e be e le modiro o nago le poelo kudu go Demetrio le barudi ba bangwe ba Efeso. Ka go rialo, ge lesolo la Paulo la boboledi motseng le be le baka gore ba bantši ba tlogele borapedi bjo bo sa hlwekago bja modimogadi yo, Demetrio o ile a tutuetša barudi ba bangwe. O ile a ba botša gore ga se feela gore boboledi bja Paulo bo be bo bea tšhireletšego ya bona ya tša ditšhelete kotsing, eupša gape bo be bo rotoša kgonagalo ya gore borapedi bja Diana bo fele.

Ka ge se be se sa kgone go hwetša Paulo, sehlopha se se galefilego sa bahlola-mpherefere se ile sa gogela badirišani ba gagwe e lego Aristareko le Gayo ka holong ya dipontšho ka kgang. Ka ge bobedi bja bona ba be ba le kotsing e kgolo, bagwera ba Paulo ba ile ba mo lopa gore “a se kê a ya kxorong.”

Akanya o le boemong bjoo. Sehlopha se se huduegilego sa bahlola-mpherefere se ile sa goeletša ka diiri tše ka bago tše pedi gore, “Diana wa Ba-Efeso ké e moxolo!” Go ikhwetša ba le kgaugelong ya lešaba le le fišegelago thoko e bile ba sa kgone go iphahlelela e swanetše go ba e be e le tiragalo e boifišago e le ka kgonthe go Aristareko le Gayo. Ba swanetše go ba ba ile ba ipotšiša ge e ba ba be ba tla tšwa ba phela. Ka mo go thabišago, ba ile ba tšwa ba phela. Ka kgonthe, go kwagala ga pego ya Luka go ile gwa dira diithuti tše dingwe gore di šišinye gore o hweditše bohlatse bja dihlatse tše di bonego ka mahlo, mohlomongwe bja Aristareko le Gayo ka bobona.

Mafelelong mokgoma wa motse o ile a latša kgaruru. E swanetše go ba e ile ya ba kimologo e kgolo go Aristareko le Gayo go mo kwa a hlalosa go se be ga bona le molato ka toka, ka morago ba bona khuduego e ba dikologilego e fela.

O ka be o ile wa ikwa bjang ka morago ga phihlelo e swanago le yeo? Na o ka be o ile wa phetha ka gore go ba modirišani wa Paulo wa moromiwa go be go sa go swanela, gore go be go le kotsi kudu le gore go be go ka ba kaone gore o tsome bophelo bja boiketlo kudu? Aristareko ga se a ka a nagana bjalo! Ka ge a be a e-tšwa Thesalonika, mo gongwe o be a šetše a lemogile gabotse dikotsi tša go bolela ditaba tše di lokilego. Ge Paulo a be a bolela motseng wa gabo nywageng e sego kae feela pejana, go ile gwa tsoga kgaruru le moo. (Ditiro 17:1-9; 20:4) Aristareko o ile a kgomarela Paulo ka potego e sa kwanantšhego.

Go Tloga Gerika go ya Jerusalema

Dikgwedi tše sego kae ka morago ga kgaruru ya barudi, Paulo o be a le Gerika e bile a le kgaufsi le go leba Siria ka sekepe ge a le tseleng ya go ya Jerusalema nakong ya ge “Ba-Juda ba mo laletše.” (Ditiro 20:2, 3) Ke mang yo re mo hwetšago a e-na le Paulo maemong a a kotsi? Ke Aristareko!

Kotsi ye e mpsha e ile ya dira gore Paulo, Aristareko le badirišani ba bangwe ba fetoše dithulaganyo, sa pele ba sepele go phatša Matsedonia, ka morago ba tšama ba ema go bapa le lebopo la Asia Minor pele ga ge mafelelong ba leba Fenikia kua Patara. (Ditiro 20:4, 5, 13-15; 21:1-3) Morero wa leeto le go molaleng gore e be e le go iša meneelo ya Bakriste ba Matsedonia le Akaya go banababo bona ba ba nyakago thušo kua Jerusalema. (Ditiro 24:17; Ba-Roma 15:25, 26) Ba bantši ba ile ba sepela gotee, mohlomongwe ka baka la ge ba be ba neilwe boikarabelo bjo ke diphuthego tše di fapa-fapanego. Ga go pelaelo gore sehlopha se segolo gakaalo se be se bile se tla kgonthišetša tšhireletšego e kgolo.

Aristareko o be a e-na le tokelo e kgolo ya go sepela le Paulo go tloga Gerika go ya Jerusalema. Lega go le bjalo, leeto la bona le le latelago le be le tla ba tloša Judea la ba iša Roma.

Leeto la go ya Roma

Mo nakong ye maemo e be e le a fapanego kudu. Paulo o be a bile kgolegong kua Kesarea ka nywaga e mebedi, a dirile boipiletšo go Kesara gomme o be a swanetše go romelwa Roma a tlemilwe. (Ditiro 24:27; 25:11, 12) Anke o leke go akanya kamoo badirišani ba Paulo ba bego ba ikwa ka gona. Leeto la go tloga Kesarea go ya Roma e be e tla ba le letelele le le lekago maikwelo kudu ka mafelelo a sa tsebjego. Ke mang yo a bego a ka ya le yena go ya go mo thekga le go mo thuša? Go ile gwa kgethwa banna ba babedi goba ba itira ba ba hwetšagalago e le baithapi. E be e le Aristareko le Luka mongwadi wa Ditiro.—Ditiro 27:1, 2.

Luka le Aristareko ba kgonne bjang go namela ka sekepeng se tee di sa tloga fase leetong la go ya Roma? Radihistori Giuseppe Ricciotti o šišinya gore: “Ba babedi ba ba ile ba namela e le banamedi ba itshepelelago . . . goba mo gongwe ba ile ba amogelwa ka botho bja molaodi wa madira yo a ilego a itira eka o ba lebelela e le bahlanka ba Paulo ka ge molao o be o dumelela modudi wa Roma gore a thušwe ke bahlanka ba babedi.” Paulo o swanetše go ba a ile a thabišwa gakaakang ke go ba gona ga bona le kgothatšo ya bona!

Luka le Aristareko ba bontšhitše lerato la bona la go rata Paulo ka go ipea kotsing. Ge e le gabotse, ba bile boemong bjo bo beago bophelo kotsing nakong ya ge ba be ba robegelwa ke sekepe sehlakahlakeng sa Melite gotee le modirišani wa bona yo a thopilwego.—Ditiro 27:13–28:1.

‘Motlengwa-gotee’ le Paulo

Ge Paulo a be a ngwala lengwalo la gagwe le le yago go ba-Kolose le le le yago go Filemone ka 60-61 C.E., Aristareko le Luka ba be ba sa na le yena kua Roma. Go bolelwa ka Aristareko le Epafora e le ‘batlengwa-gotee’ le Paulo. (Ba-Kolose 4:10, 14; Filemone 23, 24) Ka gona, Aristareko go bonala a bile le karolo ka nakwana ditlemong tša Paulo tša kgolego.

Gaešita le ge Paulo e be e le mogolegwa kua Roma bonyenyane ka nywaga e mebedi, o be a dumelelwa go phela a hlapeditšwe ka ngwakong wa gagwe wo a o hirilego moo a bego a kgona go bolela ditaba tše di lokilego go baeng. (Ditiro 28:16, 30) Ka gona, Aristareko, Epafora, Luka le ba bangwe ba be ba direla Paulo ba mo thuša.

“Thušo e Matlafatšago”

Ka morago ga go hlahloba ditiragalo tše di fapanego tšeo Aristareko a tšwelelago go tšona pegong e buduletšwego ya Beibele, go rotoga seswantšho sa mohuta ofe? Go ya ka mongwadi W. D. Thomas, Aristareko “o hlaolwa e le monna yo a bego a kgona go lebeletšana le kganetšo gomme a tšwa go yona a e-na le tumelo e feletšego e bile boikemišetšo bja gagwe bja go hlankela bo sa fokotšega. O hlaolwa e le monna yo a bego a rata Modimo e sego feela mehleng ya ge go le bose, ge letšatši le be le hlabile leratadimeng le le se nago maru, eupša le ka tlase ga maemo a thata.”

Paulo o bolela gore Aristareko le ba bangwe e be e le “thušo e matlafatšago” (Segerika, pa·re·go·riʹa) go yena, ke gore, mothopo wa kgothatšo. (Ba-Kolose 4:10, 11, NW) Ka gona ka go homotša le go kokobetša pelo ya Paulo, Aristareko e be e le modirišani wa kgonthe dinakong tša mathata. Go ba le moapostola le go gwerana le yena lebaka la nywaga e mmalwa e swanetše go ba e ile ya ba phihlelo e kgotsofatšago le e humišago moyeng.

Re ka fo se ikhwetše re le maemong a hlobaetšago go swana le ao Aristareko a bilego go ona. Lega go le bjalo, potego e swanago e sa kwanantšhego go banababo Kriste ba moya le go mokgatlo wa Jehofa e nyakega go bohle bao ba lego ka phuthegong ya Bokriste lehono. (Bapiša le Mateo 25:34-40.) Go bonala barapedi-gotee le rena bao re ba tsebago ba tla welwa ke kotsi goba kgateletšego mafelelong, mohlomongwe ka baka la go lahlegelwa ke moratiwa ka lehu, bolwetši goba diteko tše dingwe. Ka go ba kgomarela le go ba thuša, go ba homotša le go ba kgothatša, re ka hwetša lethabo e bile re ka ipontšha re le badirišani bao ba botegago ka go se kwanantšhe.—Bapiša le Diema 17:17; Ditiro 20:35.