Go Bapala ka Boitshwaro bjo bo Gobogilego
Kotsi ke Eng?
Lauraa o gopola gore, “Ka letšatši le lengwe lesogana la-ka le ile la tla ge mma a be a se gona gae, ka tshwanelo e le feela go tla go bogela TV. Mathomong o ile a fo swara seatla sa-ka. Gatee-tee o ile a thoma go ntshwara gohle. Ke be ke tšhaba go mmotša gore a tlogele; ke be ke nagana gore o be a tla befelwa gomme a nyaka go tloga.”
KA GO rialo Laura le lesogana la gagwe ba ile ba tsena tseleng yeo e ilego ya lebiša gare-gare boitshwarong bjo bo fošagetšego. Go atlana ka phišegelano go ile gwa lebiša ditirong tše dingwe tše di sa swanelago tše kotsi kudu. Lega go le bjalo, ba sego kae lefaseng la lehono ba be ba tla nyatša boitshwaro bjo bjalo. Ee, dinyakišišo di bontšha gore bontši bja bafsa United States ge ba fihla nywageng e 19 ba be ba šetše ba bile le dikopano tša botona le botshadi! Go atlana mo go feteletšego gaešita le go phopholwa ga mafelo a utwago a mmele di lebelelwa e le ditloša-bodutu tše di sa gobatšego. Bafsa ba bangwe ba ikgantšha ka bokgole bjo ba ilego go bjona dikutollong tša bona tša botona le botshadi.
Ka manyami, bafsa ba bangwe ba Bakriste ba ile ba akaretšwa boitshwarong bjo bjalo bjo bo fošagetšego. Go bonala ba ile ba nagana gore ge feela ba sa be le “dikopano tša botona le botshadi,” ga go na kgobalo e bakwago.
Tshenyo ya Moya
Seo ke se se fapanego kudu le therešo. Beibele e nyatša bao ba lokologago ka mo go sa swanelago go batho ba bong bjo bo fapanego le bja bona. Seo ba bangwe ba ka se hlokomologago e le go phopholana “mo go sa gobatšego” go ka lekana le seo Beibele e se bitšago ditšhila, boitshwaro bjo bo hlephilego, goba gaešita le bootswa. Tše ke diphošo tše dikgolo tšeo di ka lebišago go rakweng ka phuthegong ya Bokriste.—Ba-Galatia 5:19, 21.
Ka go rialo, go bapala ka boitshwaro bjo bo gobogilego bja botona le botshadi ga se selo seo se swanetšego go tšewa gabonolo. Ke “thšila . . . tša nama le tša môya”—e lego selo seo se ka senyago o šoro tswalano ya gago le Modimo. (2 Ba-Korinthe 7:1) Mafelelong, go ka ba gwa dira gore monagano wa gago o ‘senywe, o timelelwe ke therešo ye e išago go Kriste.’ (2 Ba-Korinthe 11:3) Mofsa yo a lebišwago boitshwarong bjo bo šilafetšego, goba yo a lebišago yo mongwe go bjona ruri a ka se ke a bontšha “leratô le le tšwaxo pelong-thsekexi, le letswalong le le sa imelwexo ke molatô, le tumelong e se naxo boikaketši” tša Bokriste.—1 Timotheo 1:5, 19.
Motho yo a yago kgole kudu ka dipontšho tša maikwelo a borutho a ka gobala maikwelong. Go etša ge sehlogo sa makasine wa Seventeen se re gopotša, se se direga ka gobane “ditsela tše di fapanego tšeo batho ba ka kgomanago ka tšona . . . e ka ba tša lerato le tše matla go fo swana le kopano ya botona le botshadi.” Ka gona gaešita lege go atlana le go phopholana e ka ba tše di tutuetšago mmeleng, banenyana ka mo go kgethegilego ba ka hwetša gore phihlelo ye e ba tlogela ba ikwa ba se selo. Journal of Marriage and the Family e re: “Basadi ba bega maikwelo a poifo, molato, pelaelo, dihlong gaešita le go selekega.”
Na ke Lerato?
Ela hloko pego ya Beibele go Diema kgaolo 7, yeo e bolelago ka go goketšwa ga lesogana ke sehlotlolo. Mosadi yoo yo a gobogilego boitshwarong o boditše lesogana gore: “Tlaa re y’o thabišana ka leratô xo bê xo sê, re y’o iphsina ka xo ratana.” Ga go pelaelo gore kgopolo ya go ratwa e ile ya kwala e le e kgahlišago go mofsa yo. Eupja ge e le gabotse sehlotlolo se be se “mo xoketša ka polêlô tše di ntši, [sa] bá [sa] mo kxôna ka ’leme la [sona] la boreledi.” Aowa, o be a se na lerato la kgonthe bakeng sa lesogana le; e be e le morekedi feela. O ile a le diriša kudu ka boithati.—Diema 7:18-21.
Ka tsela e swanago, bafsa ba bantši lehono—kudu-kudu banenyana—ba dirišwa ka boithati. Gantši banenyana ka mo go kgethegilego ba swanelwa ke go fekeeletšwa go tshela mellwane ya se se swanetšego. Go ya ka puku ya The Compleat Courtship ka Nancy Van Pelt, “nyakišišo e nngwe e utolotše gore polelo e atilego kudu yeo e dirišwago ke [bašemane] ke ya gore: ‘Ge e ba o nthata, o tla ntumelela.’” Mongwadi o hlalosa gore banna ba dirišitše polelo ye “go tloga mathomong a nako.”
Eupja na motho yo a tlago go go gokeletša boitshwarong bjo bo sa hlwekago le bjo bo nyatšwago ke Modimo Ra-matla-ohle o go bontšha lerato e le ka kgonthe? E sego go ya ka Lentšu la Modimo. Puku yeo e re gopotša gore “leratô [la kgonthe] . . . xa le dire tša dihlong.” (1 Ba-Korinthe 13:4, 5) Mongwadi Nancy Van Pelt o botšiša gore: “Ge e ba a hwetša seo a se nyakago, o tla ba le bohlatse bofe bja gore o a go rata ge go fedile? Go bonala a ikhotše ka wena.”—Bapiša le 2 Samuele 13:15.
Ge mošemane a gapeletša ngwanenyana gore a gatakele tlwaetšo ya gagwe ya Bokriste le letswalo, o bontšha polelo lege e le efe ya gore o mo rata e le ka kgonthe e le maaka. Le gona ge e ba mošemane a ipolela gore ke Mokriste, o bontšha gore go ipolela ga gagwe e le Mokriste ke maaka. Ngwanenyana yo a ineelago phekeetšong ye o dirišwa ka boithati, go ikholwa ka yena, o theošwa seriti. Se sebe le go feta, o dirile tiro e sa hlwekago, mohlomongwe gaešita le bootswa, e lego go robja mo gogolo ga molao wa Modimo.—1 Ba-Korinthe 6:9, 10.
Ee, banenyana ba bangwe ke batšea-karolo ba ba ratago. Eupja tumelelano ya go dira selo se se fošagetšego ga e se dire gore e be se se nepagetšego. Diema 14:12 e re, “Xo na le ditsela tše O rexo di lokile; ’me kwa pele ya tlo ba tša lehu.”
Tswalano e a Senywa
Ba bangwe ba ka nagana gore dipontšho tša kgonthe tša maikwelo a borutho di godiša tswalano. Lega go le bjalo, go lokologa go ba le kopano e sa swanelago ya botona le botshadi ga go godiše tswalano. Go e theoša seriti. Se sebe le go feta, go senya tlhomphano le go botana. Ngwanenyana yo mongwe yo a ilego a tsena boitshwarong bjo bo sa hlwekago o dumela ka gore, “Ke ile ka ba le maikwelo a lehloyo go mošemane ka morago ga moo.”
Go hloka boitshwaro lefereyong go ka tšwela pele go iša mafelelong a sa thabišego gaešita le ka morago ga ge batho ba babedi ba nyalane. Boitshwaro, go se fele pelo le go hloka boithati ke motheo wa tswalano e kgotsofatšago ya botona le botshadi lenyalong. (1 Ba-Korinthe 7:3, 4) Eupja nakong ya lefereyo, baratani ba bangwe ba thoma mokgwa wa go ineela kganyogong ya boithati, ba akgofela go lahla boitshwaro le go hlokomologa maikwelo a yo mongwe le yo mongwe wa bona. Se se ka dira gore lenyalo le be le motheo o mobe ka go fetišiša.
Ge go thoma go atlanwa le go kgomana ka phišegelano, gantši poledišano e nago le morero e a kgaotša. Poledišano e nyakegago ya potego—mabapi le dipakane, merero le maikwelo—e tšeelwa sebaka ke boitshwaro bja go hloka tlhaologanyo bjo bo tsošago phišegelano. Diema 15:22 e lemoša ka gore: “Maanô a padile, xò se keletšanô.” Ka ge ba paletšwe ke go thea motheo o tiilego bakeng sa lenyalo la bona nakong ya lefereyo, baratani ba bantši ba ferekana kudu le go ikwa ba e-na le molato ge ba nyalana mafelelong.
Bolayang Kganyogo e Fošagetšego
Ntlha e nngwe yeo e swanetšego go elwa hloko ke molao wa motheo wa Beibele wo o lego go Ba-Kolose 3:5: “Bolayang-xê tše dithong tša lena e lexo tša lefase, e lexo bootswa, le dithšila, le tumô, le kxanyoxô e mpe, le mexabaru e lexo xo dirêla modimo o šele.” Go e na le go fokotša “kxanyoxô e mpe,” go atlana le go phopholana di fo e butšetša. Lesogana leo le bitšwago Jack le utolla seo se diregilego ge le be le e-na le mmeeletšwa wa lona: “Mathomong re be re atlana feela. Eupja se se latelago e ile ya ba go atlana ka phišegelano le go phopholana mo go feteletšego, lekgeng le lengwe gwa ba gwa fihla ntlheng ya gore re nyake re dira bootswa. Ke be ke tseba gore seo re bego re se dira e be e se se se nepagetšego go ya ka ditekanyetšo tša Jehofa.”
Mofsa yo a bitšwago Vera, yoo le yena a ilego a akaretšwa boitshwarong bjo bjalo bjo bo fošagetšego o dumela gore go atlana le go phopholana di ile tša mo dira gore a nyake go “ba le dikopano tša botona le botshadi.” Ka dinako tše dingwe seo ke sona se se diregago. Beibele e bontšha gore sebe se na le mafelelo a retetšago letswalong la motho. (Ba-Hebere 3:13) Ge motho a dutše a tlwaela go lokologa ka mo go sa swanelago, bobe bo ka oketšega ka lebelo. Kgato e tee ya botona le botshadi e lebiša go e nngwe gape. Laura (yo a boletšwego mathomong) o ipobola ka gore, “Pele le lemoga, le šetše le wetše go phopholaneng mo go feteletšego. Ke feela metsotso ka morago moo le welago bootsweng. Ke seo se ntiragaletšego.”
Ka manyami, selo sona seo se diragaletše bafsa ba bangwe ba ba sa balegego. Seema sa kgale se lemoša ka gore: “A fa motho a ka xokoxêla mollô sehubeng a se thšume diaparô tša xaxwe?” (Diema 6:27) Karabo e molaleng. Bafsa ba Bakriste ba swanetše go lebelela temošo ya Modimo e le ya bohlokwa kudu: “Le se ke la forwa: Modimo ga a kwerwe. Seo motho a se bjalago, ke sona seo a tlago go se buna.”—Ba-Galatia 6:7, NW.
Go feta moo, Lentšu la Modimo le bolela gore: “E ka ba seotswa, le xe e le wa dithšila, xoba wa mexabaru—xobane wa mexabaru ó dirêla medimo e šele—bohle bao xa ba na kabêlô mmušong wa Kriste le wa Modimo.” (Ba-Efeso 5:5) Ka gona, go bapala ka boitshwaro bjo bo gobogilego go na le mafelelo a kotsi kudu gomme go ka dira gore Mokriste a lahlegelwe ke kholofelo ya gagwe ya bophelo bjo bo sa felego lefaseng le lefsa la Modimo.—Kutollo 22:15.
Mediro e hlwekilego ya sehlopha e le thuša go phema maemo a go kwanantšha
Go dira ditiro tše di sa swanelago tša botona le botshadi go theoša seriti sa tswalano
[Mengwalo ya tlase]
a A mangwe a maina a fetotšwe.