Na Batho ka Moka ba ka Ratana?
RAMOLAO o boletše gore gore re thabele “bophelô byo bo sa felexo,” re swanetše go rata Modimo ka dipelo tša rena ka moka gomme re rate baagišani ba rena ka mokgwa wo re ithatago ka wona. Jesu o ile a reta ramolao gomme a mmotša gore: “O fetotše ka xôna; dira seo, ké mo O tl’o xo phela.” (Luka 10:25-28; Lefitiko 19:18; Doiteronomio 6:5) Eupša monna ka go nyaka go ipontšha a lokile, o ile a botšiša gore: “Wa xešo [“moagišani wa-ka,” NW] ké mang?”
Ga go pelaelo gore ramolao o be a letetše gore Jesu a re, ‘Bagageno ba ba-Juda.’ Eupša Jesu o ile a anega kanegelo ka Mosamaria yo a nago le moya wa boagišani, yeo e bontšhitšego gore batho ba ditšhaba tše e sego tša rena le bona ke baagišani ba rena. (Luka 10:29-37; Johane 4:7-9) Nakong ya bodiredi bja gagwe, Jesu o ile a gatelela gore go rata Modimo le go rata moagišani wa rena ke ditaelo tša bohlokwa kudu tša Mmopi wa rena.—Mateo 22:34-40.
Eupša, na sehlopha le ge e le sefe sa batho se kile sa rata e le ka kgonthe baagišani ba sona? Na ruri-ruri go a kgonega gore batho ka moka ba ratane?
Mohlolo wa Lekgolong la Pele la Nywaga
Jesu o boditše balatedi ba gagwe gore ba be ba tla lemogwa ka lerato leo le fenyago mapheko a morafo, setšhaba le a mangwe ka moka. O itše: “Ké Le nea molaô o mofsa, wa xo re Le ratanê, wa xo re Le ratanê byalo ka Nna xe ké Le ratile.” Ke moka o okeditše ka gore: “Seo bohle ba tl’o xo tseba ka sôna xe Le le barutiwa ba-ka, ké xe Le na le leratanô.”—Johane 13:34, 35; 15:12, 13.
Dithuto tša Jesu tša mabapi le lerato tšeo di bego di thekgwa ke mohlala wa gagwe, di phethile mohlolo wa lekgolong la pele la nywaga. Balatedi ba gagwe ba ile ba ekiša Mong wa bona, ba ithuta go ratana ka tsela yeo e ilego ya goga tlhokomelo e apareditšego le tlhompho. Tertullian, mongwadi wa lekgolong la bobedi le la boraro la nywaga C.E., o tsopotše mantšu a batho bao e sego Bakriste ge ba reta balatedi ba Jesu ka gore: ‘Bonang kamoo ba ratanago ka gona le kamoo ba itokišeditšego go hwelana ka gona.’
Ee, moapostola Johane o ngwadile gore: “Se se re swanetšexo ké xe re xafa bophelô bya rena ka ’baka la bana ba bô-rena.” (1 Johane 3:16) Jesu o ile a ba a ruta balatedi ba gagwe go rata manaba a bona. (Mateo 5:43-45) Mafelelo a ge batho ba ratana e le ka kgonthe bjalo ka ge Jesu a ba rutile gore ba ratane ke afe?
Go molaleng gore moprofesara wa thutamahlale ya tša bopolitiki o ile a hlahlobišiša potšišo yeo. Ka gona, o ile a botšiša go etša ge go begilwe ka go The Christian Century gore: “Na ruri motho le ge e le ofe a ka akanya ka Jesu a foša manaba a gagwe ka digranata tša seatla, a diriša sethunya, a diriša sebetša-mollo, a lahlela dipomo tša nuclear goba a foša ICBM yeo e bego e tla bolaya goba ya golofatša bo-mma le bana ba dikete?”
Ge a araba, moprofesara o itše: “Potšišo ke e se nago tlhaologanyo kudu mo e lego gore ga se ya swanelwa ke go arabja.” Ka gona o ile a rotoša potšišo e rego: “Ge e ba Jesu a be a ka se dire se gomme a botegela se se letetšwego go yena, bjale re ka se dira bjang ra ba ra mmotegela?” Ka gona, ga se ra swanela go makatšwa ke boema-gare bjo bo tšerwego ke balatedi ba pele ba Jesu, bjo go ngwadilwego gabotse ka bjona dipukung tše dintši tša histori. Ela hloko mehlala e mebedi feela.
Our World Through the Ages, e ngwadilwego ke N. Platt le M. J. Drummond, e itše: “Boitshwaro bja Bakriste bo be bo fapane kudu le bja ba-Roma. . . . Ka ge Kriste a be a ile a bolela ka khutšo, ba ile ba gana go ba mašole.” Le gona The Decline and Fall of the Roman Empire, e ngwadilwego ke Edward Gibbon, e re: “[Bakriste ba pele] ba ganne go tšea karolo le ge e ka ba efe taolong ya selegae goba go itšhireletša ka tša bohlabani ga mmušo. . . . Go be go sa kgonege gore Bakriste ba amogele modiro wa go ba bahlabani ka ntle le go rola modiro o itšego o mokgethwa kudu.”
Go Thwe’ng ka Lehono?
Na go na le motho le ge e le ofe yo a bontšhago lerato la go swana le la Kriste? Encyclopedia Canadiana e re: “Modiro wa Dihlatse tša Jehofa ke tsošološo le go hlongwa lefsa ga Bokriste bja bogologolo bjo bo bontšhitšwego ke Jesu le barutiwa ba gagwe . . . Ka moka ke barwarre.”
Seo se bolela’ng? Se bolela gore Dihlatse tša Jehofa ga di dumelele selo—e ka ba morafo, botšhaba, gaešita le setlogo sa morafo—se di dira gore di hloye baagišani ba tšona. Le gona di ka se ke tša bolaya motho le ge e le ofe, ka gobane ka tsela ya seswantšhetšo di rutše ditšhoša tša tšona ya ba megoma le marumo a tšona ya ba magwetla, bjalo ka ge Beibele e boletše e sa le pele gore bahlanka ba therešo ba Modimo ba be ba tla dira bjalo.—Jesaya 2:4.
Ga go makatše ge morulaganyi go Sacramento Union ya California a ile a bolela gore: “Ke mo go lekanego go bolela gore ge e ba lefase ka moka le ka be le phela ka ditumelo tša Dihlatse tša Jehofa, go tšhollwa ga madi le lehloyo di be di tla fela, gomme lerato le be le tla buša bjalo ka kgoši”!
Ka mo go swanago, mongwadi ka makasineng wa Ring wa Hungary o boletše gore: “Ke fihleletše phetho ya gore ge nkabe Dihlatse tša Jehofa e be e le tšona feela tšeo di phelago lefaseng, dintwa di be di tla kgaotša go ba gona, gomme modiro feela wo o bego o tla dirwa ke maphodisa e be e tla ba go laola leema-ema la dikoloi le go ntšha di-passport.”
Moitlami wa mosadi wa Roma Katholika le yena o ngwadile ka tlhompho ka Dihlatse ka makasineng wa kereke wa Italy wa Andare alle genti gore: “Di gana mohuta le ge e le ofe wa bošoro gomme ka ntle le go rabela di kgotlelela diteko tše dintši tšeo di hlaselwago ka tšona ka baka la ditumelo tša bona . . . Lefase e be e tla ba le fapanego gakaakang ge e ba ka moka e ka re ge re tsoga mesong e mengwe ra tsoga re dirile phetho e tiilego ya go se sa tšea dibetša gape, go sa šetšwe tshenyagalelo goba lebaka, go swana feela le Dihlatse tša Jehofa!”
Dihlatse di tsebja ka go gata mogato pele wa go thuša baagišani ba tšona. (Ba-Galatia 6:10) Ka pukung ya gagwe ya Women in Soviet Prisons, mo-Latvia o boletše gore o ile a thoma go babja kudu ge a be a šoma kampeng ya kotlo ya Potma magareng a bo-1960. “Nakong ka moka ya bolwetši bja-ka [Dihlatse] e be e le baoki ba mafolofolo. Nkabe ke sa ka ka nagana ka tlhokomelo e kaone, kudu-kudu ka tlase ga maemo a kampa.” O okeditše ka gore: “Dihlatse tša Jehofa di lebelela go thuša motho yo mongwe le yo mongwe e le modiro wa tšona, go sa šetšwe bodumedi goba botšhaba.”
Morago bjale kuranta ya setšhaba ya Czech Republic e ile ya lemoga boitshwaro bjo bjalo bja Dihlatse dikampeng tša tshwenyo. Ge e hlalosa pegong ya “Legae la Tahlego,” e tšweleditšwego kua Brno, kuranta ya Severočeský deník e itše: “Ke mo go lemogegago kudu gore gaešita le batho ba ba botegago bao ba bego ba golegilwe le tšona [e lego baphologi ba ba-Juda ba ma-Czech le ma-Slovak] ka tlhompho ba ile ba nea bohlatse ba dumelelana le bagolegwa ba Dihlatse tša Jehofa. Ba bantši ba hlalositše gore, ‘E be e le batho ba nago le sebete kudu, bao ka mehla ba bego ba re thuša ka tsela le ge e le efe yeo ba bego ba kgona ka yona, gaešita le ge ba be ba ipea kotsing ya go bolawa. Ba be ba re rapelela bjalo ka ge eka re be re le ditho tša lapa la bona; ba be ba re kgothaletša gore re se langwe.’”
Ka gona, go thwe’ng ka go rata bao ge e le gabotse ba go hloilego? Na seo se a kgonega?
Lerato le Fenya Lehloyo
Thuto ya Jesu ya mabapi le lerato la go rata manaba e dumelelana le seema sa Beibele se se rego: “Xe ’naba la xaxo lè ne tlala, le fê dijô; xe le nyôrwa, O le nošê meetse.” (Diema 25:21; Mateo 5:44) Mosadi wa motho-moso yo a sa tšwago go ba yo mongwe wa Dihlatse tša Jehofa, o ngwadile mabapi le mafelelo a mabotse a go hwetša tlhokomelo e lerato go tšwa go bao pele a bego a ba lebelela e le manaba gore: “Ka nako e nngwe pelo ya-ka e ile ya tutuetšega go fihla mo ke ilego ka se sa kgona go e laola ka baka la go bona lerato la kgonthe la Dihlatse tša ba bašweu, e lego batho bao pele nka bego ke ba bolaile ka ntle le go dika-dika gore ke tšwetše pele phetogo ya tša bopolitiki.”
Hlatse ya mo-Fora e ile ya laodiša kamoo moagišani a ilego a bega mmago yona go ma-Gestapo nakong ya Ntwa ya II ya Lefase. Morwedi o hlalositše gore: “Ka baka leo, mma o ile a fetša nywaga e mebedi dikampeng tša tshwenyo tša Jeremane moo a ilego a nyaka a hwela gona. Ka morago ga ntwa, maphodisa a Fora a ile a nyaka gore mma a saene pampiri yeo e latofatšago mosadi yo e le modirišani wa Jeremane. Eupša mma o ile a gana.” Ka morago, yena moagišani yo o ile a swarwa ke bolwetši bja kankere e bolayago. Morwedi o itše: “Mma o ile a diriša diiri tše dintši go dira gore dikgwedi tša mafelelo tša bophelo bja gagwe e be tše bonolo ka mo go kgonegago. Le ka mohla nka se ke ka lebala phenyo ye ya lerato godimo ga lehloyo.”
Ka ntle le pelaelo, batho ba ka ithuta go ratana. Bao e kilego ya ba manaba—ma-Tutsi le ma-Hutu, ba-Juda le ma-Arabia, ma-Armenia le ma-Turk, Majapane le ma-Amerika, Majeremane le ma-Russia, Maprotestanta le Makatholika—ka moka ba ile ba kopanywa ke therešo ya Beibele!
Ka ge batho ba dimilione bao ba kilego ba boloka maikwelo a lehloyo ga bjale ba ratana, ruri lefase ka moka la batho le ka ratana. Lega go le bjalo, ka mo go dumelelegago, phetogo e kgolo ya lefase ka bophara e tla nyakega ge e ba batho ka moka ba tla ratana. Phetogo yeo e tla tla bjang?
[Seswantšho go letlakala 15]
Ba bašweu le batho-baso Afrika Borwa
[Seswantšho go letlakala 15]
Ba-Juda le ma-Arabia
[Seswantšho go letlakala 15]
Ma-Hutu le ma-Tutsi
[Seswantšho go letlakala 15]
Ka tsela ya seswantšhetšo, Dihlatse di rutše ditšhoša tša tšona ya ba megoma