Jehofa—Morati wa go Loka le Toka
NGWANENYANA yo monyenyane kua Sarajevo o ipotšiša lebaka leo ka lona bana ba motseng wa gabo ba swanelwago ke go kgotlelela tlaišego e kgolo gakaakaa. O re: “Ga se ra dira selo. Ga re na molato.” Bo-mma ba ba ferekanego ba ma-Argentina ba be ba e-ya magahlanong a ditsela kua Buenos Aires ka nywaga e ka bago e 15 ba ngongoregela go timelela ga barwa ba bona. Mo-Afrika yo a bitšwago Emmanuel yoo mmagwe le dikgaetšedi tša gagwe tše tharo ba bolailwego ka sehlogo nakong ya go phulega ga ntwa ya morafe o gatelela gore: “Yo mongwe le yo mongwe o swanetše go amogela moputso wa gagwe o mo swanetšego . . . Re nyaka toka.”
Toka ke e nngwe ya dika tše dikgolo tša Jehofa Modimo. Beibele e re: “’Tsela tša’xwe tšohle di lokile [“ke tša toka,” NW].” Ka kgonthe, Jehofa “ke morati wa go loka le toka.” (Doiteronomio 32:4; Psalme 33:5, NW) Gore re tsebe Modimo gabotse, re swanetše go kwešiša kgopolo ya gagwe ya toka gomme re ithute go e ekiša.—Hosea 2:19, 20; Ba-Efeso 5:1.
Go bonala kgopolo ya rena ya toka e tutueditšwe ke seo batho ba naganago seka se se le sona. Dikarolong tše dingwe tša lefase, gantši toka e swantšhwa e le mosadi yo a khupeditšwego mahlo a swere tšhoša le dielo. Toka ya batho e bolelwa e le e sa bebego sefahlego, ke gore yeo e sa bonego lehumo goba tutuetšo. E swanetše go ela molato ka kelohloko goba go se be le molato ga molatofatšwa dielong. Ka tšhoša ya yona, toka e swanetše go šireletša bao ba se nago molato gomme e otle bafoši.
Puku ya Right and Reason—Ethics in Theory and Practice e bolela gore “toka e kgokagane le molao, boikarabelo le ditshwanelo gomme e ela meputso ya yona ka teka-tekano goba ka mo go swanetšego.” Eupša toka ya Jehofa e fetela ka kua ga seo. Re ka bona se ka go seka-seka ditiro le dika tša Jesu Kriste, yo a swanago kudu le Tatagwe wa legodimong.—Ba-Hebere 1:3.
Mantšu a Jesaya 42:3 a dirišitšwe go Jesu ke mongwadi wa Ebangedi Mateo yo a boletšego gore: “Lehlaka le le thinyexilexo a ka se kê a le thokxêla ruri, ’me lebônênyana le le kunyêlêlaxo a ka se le timêle ruri; [go fihlela a phetha toka ka katlego, NW].” Jesu o tsebaditše molaetša o homotšago bathong bao ba bego ba swana le lehlaka le le thinyegilego leo le kobilwego gomme la gatakelwa. Ba be ba le bjalo ka thapo e kunyelelago ya lebone bjalo ka ge eka hlase ya bona ya mafelelo ya bophelo e kgaufsi le go tima. Go e na le go thokga ka mokgwa wa seswantšhetšo mahlaka a a thinyegilego gomme a timele ruri dithapo tše di kunyelelago, Jesu o ile a šokelwa bao ba tlaišegago, a ba ruta le go ba fodiša gomme a ba hlalosetša ka mo go kwalago ka toka ya Jehofa Modimo. (Mateo 12:10-21) Go etša ge boporofeta bja Jesaya bo boletše e sa le pele, mohuta o bjalo wa toka o ile wa nea kholofelo.
Kgaugelo le Toka ya Jehofa
Kgaugelo ke karolo ya motheo ya toka ya Modimo. Se se ile sa bonagala ge Jesu a be a le lefaseng. O ile a emela ka mo go phethagetšego ditekanyetšo tša Modimo tša toka le go loka. Lega go le bjalo, ba-mangwalo le Bafarisei ba ba-Juda ba ile ba tsoma go ba ba lokilego ka go latela thulaganyo e sa koba-kobegego ya melao—yeo e mentši ya yona e bego e le yeo ba ipeetšego yona. Gantši toka ya bona ya molao e be e fediša kgaugelo. Dithulano tše dintši magareng ga Jesu le Bafarisei di be di theilwe tabeng ye: Toka ya kgonthe le go loka ke eng?—Mateo 9:10-13; Mareka 3:1-5; Luka 7:36-47.
Jesu o swantšhitše kamoo go ka swarwago ba bangwe ka tsela ya toka le go loka ka gona. Monna yo a tsebago Molao kudu o kile a botšiša Jesu ka seo se bego se nyakega gore o hwetše bophelo bjo bo sa felego. Ge a araba, Jesu o ile a mmotšiša potšišo gomme a mo reta ge a be a araba gore melao e mebedi ya bohlokwa e be e le wa go rata Modimo ka pelo ya motho ka moka, moya, tlhaologanyo le matla le wa go rata moagišani wa motho bjalo ka ge a ithata. Ka morago monna o ile a botšiša gore: “Xomme wa xešo ké mang?” Jesu o ile a araba ka go anega seswantšho sa mo-Samaria wa kgaugelo.—Luka 10:25-37.
Go loka ga Jehofa le toka ya gagwe ya kgaugelo di bontšhitšwe seswantšhong sa Jesu sa mo-Samaria. Mo-Samaria o ile a dira selo se se lokilego, sa toka le sa kgaugelo ka go thuša ka go hloka boithati monna yo a gobetšego yo a bego a sa mo tsebe. Jesu ka noši o bontšhitše moya o swanago ge a be a le lefaseng. O be a lokile e bile a e-na le toka. Go feta moo, o gafile bophelo bja gagwe bakeng sa batho ba ba hlokago, bakeng sa batho ba sebe le ba sa phethagalago bao ba tlaišegago, ba babjago le go hwa. Moapostola Paulo o kgokagantše go loka le tokišetšo ya topollo. O ngwadile gore: “Ka mo go tlilego tšuo godimo ga batho ka moka ka bosenyi bja motho o tee, ka mokgwa o bjalo go tlile le tokafatšo ya bophelo godimo ga batho ka moka ka tiro ya go loka ya motho o tee.” (Ba-Roma 5:18, PK) “Tiro [ye e tee] ya go loka” e be e le tsela ya Modimo ya go phološa batho ba kwago mafelelong a nyamišago a sebe sa Adama ao ba bego ba sa ikarabele ka ona ka go lebanya.
Toka ya Modimo e be e nyaka go lopolla batho ba sebe le go phagamiša melao ya motheo ya go loka ka nako e swanago. Go hlokomologa sebe e ka be e ile ya ba go hloka toka le go hloka lerato, ka gobane go ka be go ile gwa tutuetša go hloka molao. Ka lehlakoreng le lengwe, ge nkabe toka ya Modimo e be e lekaneditšwe go neeng moputso goba ka kotlo, boemo bja batho e ka ba e ile ya ba bja go hloka kholofelo. Go ya ka Beibele, “moputsô wa sebe ké lehu” gomme “ga go yo a lokilego le ge e le o tee.” (Ba-Roma 3:10, PK; Ro 6:23) Ka go ikgafa mo gogolo ga gagwe ka noši le ga Morwa wa gagwe yo a ratwago, Jehofa o ile a nea sehlabelo sa poelano bakeng sa dibe.—1 Johane 2:1, 2.
Topollo e bontšha gore toka ya Modimo e kgokagane le lerato le laolwago ke melao ya motheo (se-Gerika, a·gaʹpe). Ka kgonthe, toka ya Modimo ke go phethagala ga melao ya gagwe ya motheo ya go loka—ponagatšo ya seo a se emelago bakeng sa boitshwaro. Ka gona ge e bontšhwa ke Modimo, a·gaʹpe ke lerato leo toka ya Modimo e theilwego go lona. (Mateo 5:43-48) Ka gona ge e ba re tloga re kwešiša toka ya Jehofa, re tla bota dikahlolo tša gagwe ka mo go feletšego. E le “Moahlodi wa lefase ka moka,” o dira se se nepagetšego ka mehla.—Genesi 18:25; Psalme 119:75.
Ekišang Toka ya Jehofa
Beibele e re kgothaletša gore re be “baetši ba Modimo.” (Ba-Efeso 5:1) Se se bolela go ekiša toka ya gagwe gotee le lerato la gagwe. Lega go le bjalo, ditsela tša rena ga se tše di phagamego bjalo ka tša Jehofa Modimo ka ge re sa phethagala. (Jesaya 55:8, 9; Hesekiele 18:25) Ka gona re ka ipontšha bjang re le barati ba go loka le toka? Ka go apara “motho e mofsa, e a bopetšwexo xo etša Modimo xo lokeng le kxethexong ya makxonthe.” (Ba-Efeso 4:24) Ka go rialo, re tla rata seo Modimo a se ratago gomme ra hloya seo a se hloilego. ‘Go loka ga makgonthe’ go phema bošoro, boitshwaro bjo bo gobogilego, go se hlweke le bohlanogi ka gobane tše di lwantšhana le seo e lego se sekgethwa. (Psalme 11:5; Ba-Efeso 5:3-5; 2 Timotheo 2:16, 17) Toka ya Modimo gape e re tutueletša go bontšha kgahlego ya kgonthe go ba bangwe.—Psalme 37:21; Ba-Roma 15:1-3.
Go feta moo, ge e ba re leboga seo toka ya Modimo ya kgaugelo e lego sona, re ka se ke ra ba le tshekamelo ya go ahlola banababo rena goba dikgaetšedi tša moya. Re ka ba kwešiša bjang go etša kamoo Jehofa a ba kwešišago ka gona? Na re ka se ke ra ba ahlola go ya ka pono ya rena ya sepitša? Ke ka baka leo Jesu a lemošitšego ka gore: “Le se kê la ahlola, xore le lena Le se tlo ahlolwa. Xobane moahlolêlô wo Le ahlolaxo ka wôna, le lena Le tlo ahlolwa ka wôna; le seêlô se Le êlaxo ka sôna, le lena Le tlo êlêlwa ka sôna. O re’ng-xê Ò bôna lehlôkwana la mo ’ihlong la ngwan’eno, Ò sa lemoxe kwata ya mo ’ihlong la xaxo? ’Me O ka bolêla bya’ng le ngwan’eno wa re: A nkê ke nthšê lehlôkwana mo ’ihlong la xaxo! mola leihlong la xaxo xò na le kwata? Moikaketši-tena! Thôma xo nthša kwata ya mo ’ihlong la xaxo; ké mo O tl’o xo boneša, wa kxôn’o nthša lehlôkwana mo ’ihlong la ngwana weno.” (Mateo 7:1-5) Go lekodišiša go se phethagale ga rena ka noši ka potego go tla re thibela go nea dikahlolo tšeo Jehofa a tlago go di lebelela e le tše sa lokago.
Bagolo ba ba kgethilwego ba phuthego ba gapeletšega go ahlola melatong ya phošo e kgolo. (1 Ba-Korinthe 5:12, 13) Ge ba dira bjalo, ba gopola gore toka ya Modimo e tsoma go bontšha kgaugelo mo go kgonegago. Ge e ba go se na motheo bakeng sa yona—go etša tabeng ya badira-dibe ba sa sokologego—kgaugelo e ka se ke ya bontšhwa. Eupša bagolo ga ba rake mofoši yo bjalo ka phuthegong e le go itefeletša. Ba holofela gore mogato wa go kgaola ka bowona o tla mo hlapholla monaganong. (Bapiša le Hesekiele 18:23.) Ka tlase ga bohlogo bja Kriste, bagolo ba phetha dikgahlego tša toka gomme se se akaretša go ba bjalo ka “tšhirelo ge phefo e foka.” (Jesaya 32:1, 2, PK) Ka gona ba swanetše go bontšha go se bebe sefahlego le teka-tekano.—Doiteronomio 1:16, 17.
Bjalang Dipeu ka go Loka
Ge re dutše re letile lefase le lefsa la go loka la Modimo, re swanetše go ‘tsoma toko’ e le gore re amogelwe ke Modimo. (Tsefanya 2:3; 2 Petro 3:13) Kgopolo ye e hlalositšwe gabotse ka mantšu a, ao a hwetšwago go Hosea 10:12: “Ipyaleleng tokô, Le bunê leratô; ikxatheleng lehwiti, è sa le lebaka la xo nyaka Morêna, xore a tlê a Le nešetše tokô bo-ka pula.”
Maphelong a rena a letšatši le letšatši, re na le dibaka tše dintši tša ‘go bjala dipeu ka go loka’ go etša ge Jesu a swantšhitše ka papišo ya gagwe ya mo-Samaria wa kgaugelo. Jehofa o tla kgonthišetša gore re ‘buna lerato.’ Ge e ba re tšwela pele re sepela ‘tseleng ya toko,’ re tla tšwela pele re amogela thuto ka go loka ka tlase ga pušo ya Mmušo. (Jesaya 40:14) Ge nako e dutše e e-ya, ka ntle le pelaelo re tla thoma go lemoga ka botlalo kudu gore Jehofa ke morati wa go loka le toka.—Psalme 33:4, 5, NW.
[Seswantšho go letlakala 23]
Mo-Samaria wa kgaugelo o ekišitše toka ya Jehofa
[Seswantšho go letlakala 23]
Jesu o ile a šokelwa batho ba tlaišegago, bao ba bego ba swana le mahlaka a a thinyegilego