Dipotšišo tše Tšwago go Babadi

Na e tla ba gabohlale go Mokriste gore a ye ngakeng ya tša bophelo bjo bobotse bja monagano?

Dipego tše di tšwago dinageng tše dingwe di bontšha gore go bile le koketšego ya malwetši a maikwelo le a monagano “mehleng [ye] ya bofêlô.” (2 Timotheo 3:1) Bakriste ba ba le kwelobohloko e tseneletšego ge badumedi-gotee le bona ba babja, eupša ba lemoga gore yo mongwe le yo mongwe o swanetše go itirela phetho ya ge e ba a tla nyaka kalafo bakeng sa bolwetši bja gagwe, gomme ge e ba a dira bjalo, ke kalafo ya mohuta mang.a “Motho ka o tee ka o tee ó rwešwa morwalo e lexo wa xaxwe.” (Ba-Galatia 6:5) Ba bangwe bao ba tlaišwago o šoro ke schizophrenia, tšharakano ya tshepedišo ya megalatšhika, kgateletšego e tseneletšego yeo e kgonthišeditšwego ka tša kalafo, tšharakano e kgolo ya tutuetšo e sa laolegego, go ikgolofatša le ditšharakano tše dingwe tše di nyamišago, ba ile ba kgona go phela maphelo a tlwaelegilego kudu ka morago ga go hwetša thušo e nepagetšego ya ditsebi tša tša kalafo.

Mafelong a mangwe go fetogile mo go tlwaelegilego kudu go nyaka kalafo. Maemong a mantši molwetši ga a na tšharakano e šoro ya monagano, eupša o na le bothata bja go lebeletšana le boemo bjo itšego bophelong. Lega go le bjalo, ke Beibele yeo e neago thušo e atlegago kudu go rarolleng mathata a boima a bophelo. (Psalme 119:28, 143) Jehofa ka Beibele o nea bohlale, matla a go nagana le tsebo ya kgonthe—e lego dilo tšeo di re matlafatšago monaganong le maikwelong. (Diema 2:1-11; Ba-Hebere 13:6) Bahlanka ba botegago ba Modimo ba ka bolela ka go hloka tlhaologanyo ka dinako tše dingwe ka baka la khuduego e šoro ya ka gare. (Jobo 6:2, 3) Jakobo 5:13-16 e kgothaletša ba bjalo gore ba ye go bagolo bakeng sa thušo le keletšo. Mokriste a ka ba a babja moyeng goba a ka ba a nyamišitšwe ke boemo bjo bo ka se fetošwego goba ke mathata a gateletšago, goba a ka ikwa e le mohlaselwa wa go hloka toka. (Mmoledi 7:7; Jesaya 32:2; 2 Ba-Korinthe 12:7-10) Motho yo bjalo a ka hwetša thušo go bagolo bao ba tlago ‘go mo tlotša ka makhura’—ke gore, ba nee keletšo e homotšago ya Beibele ka bokgoni—gomme ba be “ba mo rapêlêlê.” Mafelelo e tla ba afe? “Thapêlô ya tumêlô e tlo phološa molwetši. Morêna ó tlo mo tsoša [boemong bja gagwe bja go hloka kholofelo goba maikwelong a gagwe a go ikwa a lahlilwe ke Modimo].”

Ka gona, go thwe’ng ge e ba go gateletšega ga motho monaganong le kgakanego di phegelela go sa šetšwe thušo ya bokgoni ya badiši ba moya? Ba bangwe ba ba lego boemong bjo ba ile ba kgetha go dirwa tlhahlobo e feletšego ya mmele. (Bapiša le Diema 14:30; 16:24; 1 Ba-Korinthe 12:26.) Bothata bja mmele bo ka baka kgateletšego ya maikwelo goba ya monagano. Go rarolla bothata bjo bo bjalo maemong a mangwe go ile gwa imolla motho yo a babjago maikwelong.b Ge e ba go se na bothata bja mmele bjo bo hwetšwago, ngaka ge e kgopelwa e ka eletša gore go iwe ngakeng ya tša monagano. Ke’ng seo se latelago? Go etša ge go boletšwe, ye ke phetho yeo motho yo mongwe le yo mongwe a swanetšego go e hlahlobišiša ka boyena. Ba bangwe ga se ba swanela go swaya diphošo goba go ahlola.—Ba-Roma 14:4.

Lega go le bjalo, go swanetše go bontšhwa bohlale bjo bo šomago gotee le tlhokomelo gore go se ke gwa lebalwa melao ya motheo ya Beibele. (Diema 3:21; Mmoledi 12:13) Tabeng ya bolwetši bja mmele, balwetši ba lebane le dikgetho tše di fapa-fapanego tša kalafo go tloga go kalafo e tlwaelegilego go ya go dikalafo tše bjalo ka naturopathy, acupuncture le homeopathy. Gape go na le mehuta e fapanego ya dingaka tša tša bophelo bjo bobotse bja monagano. Gare ga tšona go na le dingaka tša teko ya monagano le tše dingwe tšeo di ka fatollago histori ya molwetši ka noši bakeng sa go leka go hwetša mabaka a boitshwaro bjo e sego bja mehleng goba maikwelo a bohloko. Dingaka tša go hlahloba monagano ka go šetša boitshwaro di ka leka go thuša molwetši go ithuta mekgwa e mefsa ya boitshwaro. Dingaka tše dingwe tša bophelo bjo bobotse bja monagano di dumela gore malwetši a mantši a monagano a swanetše go alafša ka dihlare-tagi.c Go begilwe gore tše dingwe di kgothaletša mohuta o itšego wa dijo le dibithamine.

Balwetši le malapa a bona ba swanetše go ela hloko ge ba nagana ka dikgetho tše. (Diema 14:15) Ka mo go lemogegago, Moprofesara Paul McHugh yo e lego molaodi wa Lefapha la Thutamahlale ya tša Monagano le Boitshwaro kua Johns Hopkins University School of Medicine, o boletše gore modiro wa tša bophelo bjo bobotse bja monagano “ke bokgoni bja motheo bja tša kalafo. Ga go bonolo go hwetša bohlatse bja ditšhišinyo tša wona gaešita le ge o swaragane le ditšharakano tša dikarolo tše di raraganego kudu tša bophelo bja motho—e lego monagano le boitshwaro.” Boemo bjo bo bula sekgoba bakeng sa dilo tše sa tlwaelegago le boradia, gotee le dikalafo tše di reretšwego merero e mebotse tšeo di ka bakago tshenyo e kgolo go e na le go ba tše holago.

Go swanetše go bolelwa gape gore le ge dingaka tša tša kalafo ya monagano gotee le ditsebi tša tša monagano di e-na le di-degree tša mediro yeo di e tlwaeleditšwego gotee le tša ka morago ga ge di alogile, tše dingwe tše dintši tšeo di se nago ditshwanelego le ge e le dife tša mediro yeo di e tlwaeleditšwego di šoma ka ntle le go hlokomelwa e le baeletši goba baalafi. Batho ba bangwe ba dirišitše tšhelete e ntši ba e-ya go batho ba bjalo ba sa swanelegego.

Gaešita le mabapi le ngaka e tlwaeditšwego e swanelegago ya tša bophelo bjo bobotse bja monagano, go na le dilo tšeo di swanetšego go elwa hloko. Ge re kgetha ngaka ya tša kalafo goba mmui, re swanetše go kgonthišetša gore e tla hlompha dikgopolo tša rena tše di theilwego Beibeleng. Ka mo go swanago, e be e tla ba kotsi go ya ngakeng ya tša bophelo bjo bobotse bja monagano yeo e sa hlomphego dikgopolo tša rena tša bodumedi le tša boitshwaro. Bakriste ba bantši ba katana ka thata gore ba be le “kxopolô e tee ya xo amana le Kriste Jesu” go sa šetšwe mathata a tša monagano le a maikwelo. (Ba-Roma 15:5) Ba bjalo ba kgomega ka mo go swanetšego ka boemo bja kgopolo bja motho le ge e le ofe yo a ka kgomago kgopolo ya bona goba boitshwaro. Dingaka tše dingwe di lebelela dithibelo le ge e le dife tše di bewago ke ditumelo tša Mangwalo e le tše di sa nyakegego le tše di ka bago kotsi bophelong bjo bobotse bja monagano. Di ka amogela gaešita le go bolelela mekgwa yeo e solwago ka Beibeleng, e bjalo ka bosodoma goba go se botege lenyalong.

Dikgopolo tše di akaretšwa go seo moapostola Paulo a se bitšago “dikganetšano tša seo se bitšwago ka maaka gore ke ‘tsebo.’” (1 Timotheo 6:20, NW) Di ganetša therešo mabapi le Kriste gomme ke karolo ya ‘filosofi le bofora bja lefeela’ bja lefase le. (Ba-Kolose 2:8, PK) Tekanyetšo ya Beibele e molaleng: “Ge e le go Jehofa, bohlale, le ge e le tlhaologanyo goba keletšano ga di thuše selo.” (Diema 21:30, PK) Dingaka tša tša bophelo bjo bobotse bja monagano tšeo di rego “bobe . . . ké botse, ’me botse [tša] re ké bobe” ke ‘bagwera ba babe.’ Go e na le go thuša go alafa menagano e sa tsepamago, di tla “senya mekgwa e mebotse.”—Jesaya 5:20; 1 Ba-Korinthe 15:33, NW.

Ka gona Mokriste yo a naganago gore go a nyakega gore a ye ngakeng ya tša bophelo bjo bobotse bja monagano o swanetše go lekodišiša ditshwanelego, boemo bja kgopolo le botumo bja ngaka gotee le mafelelo a ka bago gona a kalafo le ge e le efe yeo e bolelelwago. Ge e ba Mokriste yo a gateletšegilego a sa kgone go itirela se, mohlomongwe mogwera yo a godilego ka tsebo wa kgaufsi goba wa leloko a ka kgona go thuša. Mokriste yo a sa kgonthišegego ka go ba ga bohlale ga kalafo e itšego a ka hwetša gore go boledišana le bagolo ka phuthegong ke mo go thušago—gaešita le ge e le yena a dirago phetho ya mafelelo (goba batswadi ba gagwe goba phetho ya mohlakanelwa ya monna le mosadi).d

Thutamahlale e ka dira mo gontši kudu lehono go feta dinakong tše fetilego bakeng sa go imolla tlaišego. Lega go le bjalo, go na le malwetši a mantši—a mmele gotee le a monagano—ao gona bjale a sa alafegego gomme a swanetše go kgotlelelwa tshepedišong ye ka moka ya dilo. (Jakobo 5:11) Go sa dutše go le bjalo, “molaki e a bôtêxaxo yo bohlale,” bagolo le ba bangwe ka moka ka phuthegong ba otlollela letsogo la kwelobohloko le thekgo go balwetši. Jehofa ka noši o ba matlafaletša gore ba kgotlelele go fihlela nakong yeo ya letago ya ge bolwetši bo ka se sa hlwa bo e-ba gona.—Mateo 24:45; Psalme 41:1-3; Jesaya 33:24.

[Mengwalo ya tlase]