Dihele—Na ke Tlhokofatšo ya ka mo go sa Felego Goba ke Lebitla le le Tlwaelegilego?

NA O ile wa botšwa gore bontši bja Botate ba mathomo ba Kereke, bo-ra-thutatumelo ba mehleng ya magareng le Bampshafatši ba ile ba bolela gore ditlhokofatšo tša diheleng ke tša ka mo go sa felego? Ge e ba go le bjalo, mo gongwe o ka makatšwa ke go tseba gore barutwana ba bangwe ba ba hlomphegago kudu ba Beibele mo nakong ye ba ganetša kgopolo yeo. Kua Brithania, o mongwe wa bona, John R. W. Stott o ngwala gore “Mangwalo a bolela ka phedišo, le gore ‘go hlokofatšwa ka mo go sa felego o ikwa’ ke thuto yeo e swanetšego go dumelelana le matla a magolo a Mangwalo.”—Essentials—A Liberal-Evangelical Dialogue.

Ke’ng se se mo dirilego gore a phethe ka gore thuto ya tlhokofatšo ya ka mo go sa felego ga se ya thewa Beibeleng?

Thuto ya Leleme

Lebaka la gagwe la mathomo le mabapi le leleme. O hlalosa gore ge Beibele e bolela ka boemo bja mafelelo bja kahlolo (“Gehenna”; bona lepokisi, letlakala 8), gantši e diriša mantšu ao a tswalanego le “phedišo,” ‘lediri la Segerika apollumi (go fediša) le leina apòleia (phedišo).’ Na mantšu a a šupa tlhokofatšo? Stott o hlalosa gore ge lediri le laetša modiro wo o dirwago ke sediri go sedirwa le ge le laetša modiro wo o diregago, “apollumi” e bolela “bolaya.” (Mateo 2:13; 12:14; 21:41) Ka gona, go Mateo 10:28, moo King James Version e bolelago gore Modimo o fediša “moya le nama diheleng,” kgopolo e bohlokwa ke go fediša lehung, e sego go hlokofatšwa ka mo go sa felego. Go Mateo 7:13, 14 Jesu o bapiša ‘tsela e tshese e išago bophelong’ le ‘tsela e petleke e išago tahlegong.’ Stott o re: “Ka gona, go ka makatša, ge e ba batho bao ba hlaloswago ba fedišwa ge e le gabotse ba sa fedišwe.” Ka lebaka le le kwagalago o fihlela phetho ye: “Ge e ba go bolaya e le go tloša bophelo mmeleng, gona dihele di tla bonagala e le go fediša bophelo bja nama le moya, go fediša go ba gona.”—Essentials, matlakala 315-16.

Go Hlatholla Ditlhaloso tša Mollo wa Dihele

Go sa dutše go e-na le batho ba bantši ba bodumedi bao ba tlago go dumelelana le mopresidente wa Southern Baptist Convention Morris H. Chapman, yo a itšego: “Ke ruta dihele tša kgonthe.” O ile a oketša ka gore: “Beibele e di bitša ‘bodiba bja mollo,’ gomme ke nagana gore ga go na tlhaloso e kaone go phala ye.”

Ke therešo gore mollo wa seswantšhetšo wo o dirišwago ka Beibeleng o ka dira gore o nagane ka tlhokofatšo. Lega go le bjalo, puku ya Essentials e re: “Ga go belaetše ka gobane ka moka ga rena re kile ra kwa bohloko bjo bo tseneletšego bja go fišwa ke mollo, mo e lego gore mollo menaganong ya rena o tswalanywa le ‘go hlokofatšwa o ikwa.’ Eupja modiro o mogolo wa mollo ga se go kweša bohloko eupja ke go tiišetša phedišo, bjalo ka ge bafiši ba ditlakala ba lefase ba hlatsela seo.” (Letlakala 316) Go dula o gopola ka phapano yeo e bohlokwa go tla go thuša gore o pheme go hlalosa Mangwalo ka tlhaloso yeo ge e le gabotse e sego gona. Mehlala e mengwe še:

Mabapi le bao ba lahlelwago Gehenna, Jesu o boletše gore: “Seboko sa bôná se sa hwexo, mo mollô ò sa timexo.” (Mareka 9:47, 48) Ba tutueditšwe ke mantšu a puku ya apocrypha ya Judith (“O tla romela mollo le diboko dinameng tša bona gomme ba tla lla ka bohloko go ya go ile.”—Judith 16:17, The Jerusalem Bible), bahlalosi ba bangwe ba Beibele ba ile ba re mantšu a Jesu a bolela tlhokofatšo ya ka mo go sa felego. Ke therešo gore puku ya apocrypha ya Judith, ka ge e se ya budulelwa ke Modimo, e ka se dirišetšwe go dira phetho mabapi le seo se bolelwago ke mantšu a Mareka. Lengwalo leo go bonagalago Jesu a ile a le tsopola la Jesaya 66:24 le bolela gore mollo le diboko di fediša mebele e hwilego (Jesaya e re “ditoto”) ya manaba a Modimo. Ga go na mo go bolelwago ka go hlokofatšwa ka mo go sa felego o ikwa mantšung a Jesaya goba a Jesu. Mollo wa seswantšhetšo o bontšha phedišo e feletšego.

Kutollo 14:9-11 e bolela ka ba bangwe bao ba ‘hlokofatšwago mollong wa tshebela . . . gomme muši wa tlhokofatšo ya bona o rotoga go iša mehleng ya neng le neng.’a Na se se hlatsela go hlokofatšwa ka mo go sa felego o ikwa mollong wa dihele? Ge e le gabotse, seo se bolelwago ke temana ye ke gore ba babe ba a hlokofatšwa, e sego gore ba hlokofatšwa ka mo go sa felego. Temana ye e bolela gore ke muši—bohlatse bja gore mollo o phethile mošomo wa wona wa go fediša—wo o tšwelago pele o kuelela go ya go ile, e sego tlhokofatšo ya mollo.

Kutollo 20:10-15 e bolela gore ka “bodibeng bya mollô le thsêbêla . . . ba tlo tlaišwa mosexare le bošexo xo iša mehleng ya neng le neng.” Ge o e bala la mathomo, e ka kwagala e le bohlatse bja go hlokofatšwa ka mo go sa felego o ikwa ka mollo, eupja ga e bjalo le gatee. Ka baka la’ng? Gare ga mabaka a mangwe, “sebata le Moporofeta wa maaká” le “lehu le bo-dula-bahu” di tla feleletša di le moo go bitšwago “bodibeng bja mollô.” Bjale ka ge o tseba gabotse, sebata, moporofeta wa maaka, lehu le bodula-bahu ga se batho ba kgonthe; ka gona, di ka se hlokofatšwe di ikwa. Go e na le moo, G. B. Caird ka go A Commentary on the Revelation of St. John the Divine, o ngwala gore “bodiba bja mollo” bo bolela “go fedišwa le go lebalwa ka mo go feletšego.” Phetho ye e swanetše go fihlelelwa gabonolo, ka gobane Beibele ka boyona e bolela ka bodiba bjo bja mollo gore: “Ké lôna lehu la bobedi.”—Kutollo 20:14.

Go Aroganya Dilo tše Pedi tše Swanago tša Thutatumelo

Go sa šetšwe mabaka a, badumedi ba bantši ba phegelela gore “phedišo” ga e bolele seo lentšu le le se bolelago eupja e bolela tlhokofatšo ya ka mo go sa felego. Ka baka la’ng? Kgopolo ya bona e tutueditšwe ke lefahla la bodumedi la mollo wa dihele—thuto ya go se hwe ga moya wa motho. Le gona ka ge dikereke tša bona di ka ba di ile tša hlohleletša dithuto tše tše pedi ka nywaga e makgolo, ba ka nagana gore ditemana tšeo di bolelago ka phedišo ge e le gabotse di bolela tlhokofatšo ya ka mo go sa felego. Go feta moo, moya wa motho wo o sa hwego o ka se kgone go se be gona—bjalo ka ge ba bantši ba bolela.

Eupja hlokomela se se boletšwego ke moruti wa Anglican Philip E. Hughes: “Go bolela feela gore moya wa motho ka tlhago ga o hwe ke go ba le kgopolo yeo e sa amogelwego lege e le kae ka Mangwalong, ka gobane ka kwešišo ya Beibele tlhago ya motho ka mehla e bonwa e le bobedi moya le nama tše e lego selo se tee se kopanego. . . . Temošo ya Modimo mathomong, mabapi le sehlare se se ileditšwego, ya gore ‘ka letšatši leo o se jago o tla hwa,’ e be e lebišitšwe go motho bjalo ka sebopiwa sa nama le moya—ge a be a ka se ja, o be tla hwa a le bjalo. Ga go na moo go bolelwago gore karolo ya gagwe e be e sa hwe le gore go hwa ga gagwe go be go tla ba ka karolo feela.”—The True Image—The Origin and Destiny of Man in Christ.

Ka mo go swanago, ra-thutatumelo Clark Pinnock o bolela gore: “Thuto ye [ya gore moya wa motho ga o hwe] e tutueditše thutatumelo ka nako e telele-telele eupja ga e dumelelane le Beibele. Beibele ga e rute go se hwe ga tlhago ga moya.” Esekiele 18:4, 20 (PK) le Mateo 10:28 di tiiša se. Go feta moo, Jesu ka boyena o ile a bolela ka mogwera wa gagwe yo a hwilego Latsaro gore “ó robetše.” Jesu o ile a bolela gore o be a “ya xo mo tsoša borokong.” (Johane 11:11-14) Ka gona motho goba moya wa motho, Latsaro o be o hwile, eupja gaešita le ka morago ga gore go fete nako e itšego, o be a ka tsošwa, a bušetšwa bophelong gape. Bohlatse bo bontšha seo. Jesu o tsošitše Latsaro bahung.—Johane 11:17-44.

Dintlha tše di ama bjang thuto ya tlhokofatšo ya ka mo go sa felego? Morago kua ngwaga-kgolong wa bo-17, mongwadi wa ditaodišo William Temple o ile a bolela gore: “Go na le [mangwalo] ao a bolelago ka go lahlelwa mollong o sa timego. Eupja ge e ba re sa a lebelele ka kakanyo yeo e nagannwego e sa le pele ya gore seo se lahlelwago ka moo ka tsela yeo ga fedišege, re ka se be le kgopolo, ya gore se se lahlelwago ka moo se tla fsa go ya go ile, eupja re tla ba le kgopolo ya gore se tla fedišwa.” Nyakišišo yeo e nepagetšego e sa dutše e le therešo, ka gobane ke sona seo ge e le gabotse Beibele e se rutago.

Ka ntle le pelaelo, o na le mabaka a tiilego a go belaela thuto ya go hlokofatšwa diheleng ka mo go sa felego o ikwa. Goba mohlomongwe o nyaka go dira se se fetago feela go belaela le go latela keletšo ya moprofesara wa thutatumelo Pinnock, yo a itšego: “Sehlopha ka moka sa ditumelo tšeo di sepedišanago le dihele, go akaretša le tlhokofatšo e sa felego . . . di swanetše go fedišwa ka dithuto tše kwagalago.” Ee, boitshwaro, toka le—sa bohlokwa kudu-kudu—Lentšu la Modimo, Beibele le go botša gore o dire sona seo.

Ge e ba o dira bjalo, o tla bona gore tsela yeo dihele di hlaloswago ka yona e kgodiša e le ka kgonthe. O ka hwetša tsebišo e holago mabapi le taba ye ka pukung ya O ka Phela ka mo go sa Felego Paradeiseng mo Lefaseng.b Hle anke o e kgopele ge o kopana le Dihlatse tša Jehofa. Bala dikgaolo “Go Direga’ng Lehung?” “Na ‘Dihele’ Ruri di Gona?” le “Tsogo ke ya Bomang, Gomme Kae?” O tla lemoga gore tsela yeo dihele di lego ka yona ga se ye e kgodišago feela, eupja e bile e a holofetša.

[Mengwalo ya tlase]

[Lepokisi go letlakala 8]

GO HLALOSA MANTŠU

Mo sehlogong se mantšu “dihele” le “mollo wa dihele” bjalo ka ge a dirišitšwe ke bo-ra-thutatumelo Bojakaneng a hlalosa lentšu la Segerika geʹen·na, leo le tšwelelago ka makga a 12 ka “Testamenteng e Mpsha.” (Mateo 5:22, 29, 30; 10:28; 18:9; 23:15, 33; Mareka 9:43, 45, 47; Luka 12:5; Jakobo 3:6) Le ge diphetolelo tše fapa-fapanego tša Beibele di fetolela lentšu le la Segerika e le “dihele,” diphetolelo tše dingwe di le fetolela mongwalelo e le “Gehenna.” Le sepedišana le “lehu la bobedi, bodiba bja mollo,” e lego seka seo se emelago phedišo ya ka mo go sa felego yeo e hwetšwago ka pukung ya mafelelo ya Beibele.—Kutollo 20:14.

Mabapi le mantšu a mangwe a mabedi ao ka dinako tše dingwe a fetolelwago e le “dihele,” A Dictionary of the Bible (1914), yeo e rulagantšwego ke William Smith, e re: “Dihele . . . ke lentšu leo ka kakaretšo le ka manyami le dirišitšwego ke bafetoledi ba rena go fetolela lentšu la Sehebere Sheol. Mohlomongwe go ka ba go bile kaone go tlogela lentšu la Sehebere Sheol, goba go sego bjalo go le fetolela ka mehla e le ‘lebitla’ goba ‘molete’. . . . Ka T[estamenteng] e M[psha], lentšu Hades, go swana le Sheol, ka dinako tše dingwe le bolela ‘lebitla’ le tlwaelegilego . . . Ke ka kgopolo ye moo dithuto di bolelago gore Morena wa rena ‘o ile a fologela diheleng,’ e lego boemo bja bahu ka kakaretšo.”

Ka go se swane le Gehenna, yeo e swantšhetšago phedišo ya mafelelo Sheol le Hades di bolela lehu ka lebitleng le tlwaelegilego la batho, ka tebelelo ya go tsošetšwa bophelong gape.—Kutollo 20:13.

[Seswantšho go letlakala 9]

Jesu o ile a tsoša Latsaro borokong bja lehu