Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Lokaiahn Pohnpei
  • PAIPEL
  • SAWASEPEN PAIPEL KAN
  • MIHTING KAN
  • Ohl akan, Kumwail Kin Uhpah Amwail Tapwi Krais?
    Kahn Iroir—2010 | May 1
    • Ohl akan, Kumwail Kin Uhpah Amwail Tapwi Krais?

      “Krais eh tapwin aramas [“ohl,” NW] koaros.”​—1 KOR. 11:3.

      1. Dahme kasalehda me Siohwa iei Koht soandi mwahu men?

      PWUHKEN Kaudiahl 4:11 mahsanih: “Maing at Kaun oh at Koht! Komwi me uhdahn warohng sapwellimanki lingan, wahu, oh roson. Pwe komwi me ketin wiadahr mehkoaros, oh pwehki kupwuromwien, me mehkoaros mihmiehki oh momourki.” Pwehki e ketin kapikada soahng koaros, Siohwa Koht iei kaun me keieu lapalap nanleng oh sampah oh e sapwellimanki manaman pohn sapwellime kapikipik kan koaros. Siohwa iei “Koht en meleilei a kaidehn liseliping,” met sansal sang ni eh ketin koasoanehdi sapwellime tohnleng kan.​—1 Kor. 14:33; Ais. 6:1-3; Ipru 12:22, 23.

      2, 3.(a) Ihs me Siohwa tepin kapikada? (b) Ia dewen sapwellimen Koht Ohl rehn Koht?

      2 Mwohn mehkoaros kapikipikda, Koht ketiketier erein ahnsou ehu me aramas sehse ia uwen werei. Dahme e tepin ketin kapikada iei ngehn emen me adaneki “Mahseno” pwehki e wia sapwellimen Siohwa Sounkair. Koht ketin doadoahngki Mahseno en kapikada soahng teikan koaros. Mwuhr, e ketido sampah nin duwen aramas unsek men oh aramas esehla me ih iei Sises Krais.​—Wadek Sohn 1:1, NWa, 2, 3, 14.

      3 Dahme iren Paipel mahsanih duwen dewen sapwellimen Koht Ohl mesenih rehn Koht? Koht ketin kamwakid wahnpoaron Pohl en padahkihong kitail ni eh ntingihedi: “I men kumwail en dehdehkihla mwahu padahk wet: duwen Krais eh tapwin aramas [“ohl,” NW] koaros, duwen ohl pwopwoud eh moangen eh pwoud, oh duwen Koht eh tapwin Krais.” (1 Kor. 11:3) Krais kin mi pahnangin Seme. Koasoandi en tapwi oh uhpah kin kesempwal pwe meleilei oh soandi mwahu en pweida nanpwungen sapwellimen Koht tohnleng kan oh aramas akan. Mehnda ma “pwehki Krais Koht ketin kapikada soahng koaros me mi nanleng oh sampah,” e anahne uhpah Koht.​—Kol. 1:16.

      4, 5. Ia pepehm en Sises duwen dewe rehn Siohwa?

      4 Ia sapwellimen Sises pepehm duwen eh ketin uhpah Siohwa oh eh ketido sampah? Iren Paipel mahsanih: “E sapwellimanki roson en Koht ahnsou koaros, ahpw sohte ketin kupwukupwure en kapahrekiong Koht pein ih. Eri, pwehki sang ni sapwellime kupwur saledek e ketin tounmeteikihla mehkoaros, oh ketin wiahla ladu men. E ketin wia-aramasala oh ketidohng sampah ni mwomwen aramas. E ketin mpahi, oh e ketin weid nan elen peik lao lel mehla—eh pwoula pohn [“tuhkehn kalokolok,” NW].”​—Pil. 2:5-8.

      5 Ahnsou koaros, Sises kin ni aktikitik uhpah kupwuren Semeo. E mahsanih: “I sohte kak wia mehkot ni pein ei koasoandi. . . . ei kadeik me pwung, pwehki I sohte kin rapahki pein nsenei, ahpw kupwur en ih me ketin kadariedohro.” (Sohn 5:30) E pil mahsanih: “Ei poaden wiewia mehkan me [Semei] kin ketin kupwurperenki.” (Sohn 8:29) Mwohn sapwellime mour nin sampah kereniong imwisekla, Sises loulou ong Seme: “I kasaledahr sapwellimomwi lingan nin sampah; oh I kaimwisekalahr doadoahk kan me komw ketin kilelehiong ie.” (Sohn 17:4) E sansal me Sises sohte ketin apwalki en pohnese oh pwungki sapwellimen Koht koasoandi en tapwi ong ih.

      Sapwellimeo Paiekihda Eh Uhpah Semeo

      6. Soangen irair kaselel dah kan me Sises ketin kasalehda?

      6 Ni eh ketiket sampah, Sises ketin kasalehda irair kaselel tohto. Sapwellime limpoak laud ong Semeo iei ehu irair pwukat. E mahsanih: “I poakohng Semei.” (Sohn 14:31) E pil ketin kasalehiong aramas akan limpoak laud. (Wadek Madiu 22:35-40.) Sises kin ketin kadek oh nsenohki aramas akan, sohte kin ketin lemei oh limeidihd. E mahsanih: “Kumwail kohdo rehi, kumwail koaros me pwangadahr oh toutoukilahr amwail mehn wisik kan, I ahpw pahn kommoaleikumwailla. Kumwail ale oh kapaikada ei mehn wisiket, oh kumwail padahngki sang ie, pwe I me opampap oh nan kapehd karakarahk; kumwail ahpw pahn diar kommoalpen [“amwail mour,” NW]. Pwe mehn wisik me I pahn kihong kumwail me mengei, oh audepe kan me marahra.” (Mad. 11:28-30) Sohte lipilipil soangen aramas dah me rasehng sihpw, ahpw mehlel irail me pahtoula oh mwamwahlla, kin diar nsenamwahu sang sapwellimen Sises mahsen kangoang kan oh irair kaselel kan.

      7, 8.Dahme Kosonnedo keinapwihdi liho me kohwahki mehn warmwowi en wia? Ia duwen Sises eh ketin apwalih ih?

      7 Medewehla ia mwomwen Sises eh kin ketin apwalih lih akan. Poadopoad kin kasalehda me ohl tohto kin lemei ong lih akan. Met kin mehlel rehn kaunen pelien lamalam en mehn Israel mahs. Ahpw Sises kin ketin wauneki lih akan. Met sansalda ni eh ketin apwalih lih emen me kohwahki mehn warmwowi erein sounpar 12. Liho kin tihwohkihla repen mour rehn sounwini kan oh kesehkilahr nah mwohni kan pwe en mwahula. Mendahki met, e “susuwedlahte.” Nin duwen Kosonnedo, e wia aramas samin men. Ma emen pahn doahke ih, e pahn pil saminla.​—Lip. 15:19, 25.

      8 Ni ahnsou me liho rongada me Sises kin ketin kamwahwihala soumwahu kan, e iang pokono me kapilpene ih oh ndinda: “Ma ihte sapwellime likou me I pahn doahke, I uhdahn pahn kehlailda.” E doahke Sises, oh ih eri mwahula ahnsowohte. Sises mwahngih me e sohte konehng liho en doahke sapwellime likou. E sohte ketin lipwoare ih, ahpw e ketin kadek ong ih. Sises mwahngih pepehm en liho pwehki eh kin sousoumwahu erein ahnsowo oh me e uhdahn anahne sawas. Ni kadek Sises mahsanihong ih: “Nei serepein, omw pwoson me kakehlaiukada. Eri, kohkohwei ni popohl.”​—Mark 5:25-34.

      9. Dahme Sises ketin wia ni ahnsou me sapwellime tohnpadahk kan song en irehdi seri kan ren kohla rehn Sises?

      9 Seri kan pil kak nsenamwahu rehn Sises. Ehu pak, ni ahnsou me aramas akan wahdo neirail seri kan reh, sapwellime tohnpadahk ko lipwoare aramas akan, pwe re medewe me e sohte kupwurki seri kan en kedirepwehla ih. Ahpw Sises sohte kin ketin medewe met. Paipel mahsaniong kitail: “Ni Sises eh mwahngihada met, e ahpw kupwursuwedkihla oh mahsanihong tohnpadahk ko, ‘Kumwail pweisang kisin seri kan pwe re en kohdo rehi. Kumwail dehr ireiraildi; pwe irail kan me rasehng kisin seri pwukat, iei arail wehi, Wehin Koht.’ . . . Ih eri pwoalehdi seri ko oh ketikidahng lime ko pohn emenemen irail oh kupwuramwahwihirailla.” Sises sohte kin ihte kanengamahiong seri kan, ahpw e pil kin ketin kasamwo irail.​—Mark 10:13-16.

      10. Ia duwen Sises eh ketin sapwellimanki irair kaselel kan me e kin ketin kasalehda?

      10 Ia duwen Sises eh ketin sapwellimankihda irair kaselel kan me e ketin kasalehda ni eh ketiket sampah? Mwohn eh wia aramasala, e kin ketin kilikilang Semeo nanleng ahnsou reirei oh sukuhlki Sapwellime ahl kan. (Wadek Lepin Padahk 8:22, 23, 30.) E kin kilang sapwellimen Siohwa elen limpoak ni eh ketin kaunda Sapwellime kapikipik koaros oh e alasang ih. Ma Sises sohte kin uhpah, e sohte pahn kak wia met. E kin perenki uhpah Semeo oh Siohwa kin kupwurperenki sapwellime Ohl menet. Ni eh ketiket nin sampah, Sises ketin kasalehda ni unsek irair kaselel kan me Semeo nanleng sapwellimanki. Ia uwen eh wia pwais kaselel ong kitail en uhpah Krais me Koht ketin idihada nin duwen Kaunen Wehin nanleng!

      Kahlemengih Sapwellimen Krais Irair kan

      11. (a) Ihs me kitail en nantihong kahlemengih? (b) Dahme kahrehda ohl akan nan mwomwohdiso anahne nantihong kahlemengih Sises?

      11 Koaros nan mwomwohdisohn Kristian, ahpw mehlel ohl akan, anahne usehlahte kahlemengih sapwellimen Krais irair kan. Nin duwen me kitail tehkehr, Paipel mahsanih: “Duwen Krais eh tapwin aramas koaros.” Duwehte Krais eh kin kahlemengih Tapwi, me iei Koht mehlel, ohl Kristian akan anahne nantihong kahlemengih arail tapwi, Krais. Ni eh wiahla Kristian men, wahnpoaron Pohl pil kin wia met. E kin kangoange ienge Kristian akan: “Kumwail kahlemengih ie, duwehte ei kin kahlemengi Krais.” (1 Kor. 11:1) Wahnpoaron Piter pil koasoia: “Pwe ong ni met me Koht ketin malipehkinkumwaildo; pwe duwen pein Krais eh lokolongkin kumwail oh ketikihong kumwail karasepe mwahu, ih pil duwen amwail pahn idawehn oh kahlemengih.” (1 Pit. 2:21) Pil mie ehu kahrepe me ohl akan en tehk kanahieng kaweid me pid kahlemengih Krais. Met pwehki irail me kin wiahla elder kan oh sounsawas kan. Duwehte Sises eh kin kupwurperenki kahlemengih Siohwa, ohl Kristian akan pil anahne perenki arail kin kahlemengih Krais oh sapwellime irair kan.

      12, 13. Ia duwen elder kan ar anahne apwalih sihpw kan me mi pahn epwelparail?

      12 Elder kan nan mwomwohdisohn Kristian anahne sukuhlki pwe ren duwehte Krais. Piter kihong elder kan kaweid wet: “Kumwail en kin wia doadoahk en silepen sihpw me Koht ketikihong kumwail, oh apwalih irail, kaidehk ni mehnseiren ahpw ni kupwur mwahu duwen kupwur en Koht. Kumwail wia amwail doadoahk, kaidehk pwehki amwail pahn ale pweipweiki, a pwehki amwail kin uhdahn ngoangki papah. Kumwail dehr kin aksoupeidi ong irail kan me mi pahn epwelpamwail, ahpw kumwail en kin wia kahlemengihpen pwihn sihpw.” (1 Pit. 5:1-3) Kristian elder kan en dehr kin limeidihd, ren dehr apwalih pelin sihpw ni soh kadek oh dehr kin sohte nsenohki anahn en sihpw kan. Ahpw ni arail kahlemengih Krais, re kin nantihong kasalehda limpoak, nsenoh, aktikitik, oh kadek ni arail kin apwalih sihpw kan me mi pahn epwelparail.

      13 Irail kan me kin tiengla mwowe ni arail apwalih mwomwohdiso sohte unsek oh re anahne kin pohnese arail sou itar wet. (Rom 3:23) Eri, irail anahne ngoangki sukuhlki duwen Sises oh kahlemengih sapwellime limpoak. Re anahne medemedewe ia duwen Koht oh Krais ara kin ketin apwalih aramas akan oh ren nantihong kahlemengih ira. Piter kaweidkin kitail: “Kumwail koaros pwuhriong nan likoun karakarahk oh uhpahpene nanpwungamwail; pwe Pwuhk Sarawi mahsanih, ‘Koht kin ketin pelianda me aklapalap akan, a e ketikihong sapwellime kalahngan me karakarahk kan.’”​—1 Pit. 5:5.

      14. Ia uwen laud elder kan anahne wauneki meteikan?

      14 Ohl akan me idihdida nan mwomwohdiso anahne kasalehda irair kaselel kan ni arail apwalih sapwellimen Koht pelin sihpw. Rom 12:10 mahsanih: ‘Kumwail limpoakpene nin duwen limpoak en Kristian; oh kumwail wahupene nanpwungamwail.’ Elder kan oh sounsawas kan kin wauneki meteikan. Duwehte Kristian teikan, ohl pwukat en ‘dehr wia mehkot sang ni arail ineng en roporop ong pein irail de suwei mwahl; ahpw re en mpahipene nanpwungarail, oh dehr wiahki me irail mwahusang aramas teikan.’ (Pil. 2:3) Eri, irail me kin tiengla mwowe uhdahn anahne medewe me meteikan mwahusang irail. Ni arail wia met, ohl idihdida pwukat pahn alasang kaweid en Pohl: ‘Eri, kitail kan me kehlail ni atail pwoson, kitail uhdahn pahn sewese me luwet akan ni arail katoutou kan. Kitail dehr kaparanda pein kitail. Ahpw emenemen kitail uhdahn pahn kaparanih riatail Kristian kan ni wiewia mwahu ong irail, pwe kitail en seweseirailda nan ar pwoson. Pwe Krais sohte ketin kupwurohkihte pein ih.’​—Rom 15:1-3.

      ‘Wauneki Lih Pwopwoud kan’

      15. Ia duwen ohl pwopwoud kan arail anahne apwalih arail pwoud kan?

      15 Tehk kaweid en Piter ong ohl pwopwoud kan. E ntingihedi: “Kumwail ohl pwopwoud kan pil duwehte, ni amwail pahn kin werekiong amwail pwoud kan, kumwail uhdahn pahn kin pohnese me iei irail me luwet, oh kumwail uhdahn pahn waunekin irail.” (1 Pit. 3:7) En wauneki emen iei en kesempwalki ih oh kin nsenohki eh madamadau, anahn kan, oh kin mweidohng dahme re mwahuki ihte ma mie kahrepe kesempwal ehu en dehr wia met. Ih duwen ohl pwopwoud men eh anahne apwalih eh pwoud.

      16. Dahme Mahsen en Koht panawihekin ohl pwopwoud kan duwen wauneki arail pwoud kan?

      16 Piter pil kapatahiong peneu wet ni ahnsou me e padahkihong ohl pwopwoud kan ren wauneki arail pwoud kan: “Kumwail pahn kin wia met pwe en dehr mie mehkot me pahn kerempwa amwail kapakap akan.” (1 Pit. 3:7) Met kasalehda ni sansal sapwellimen Siohwa madamadau ong mwomwen ohl emen eh kin apwalih eh pwoud. Ma ohlo sohte pahn wauneki liho, met kak kerempwa eh kapakap akan. Patehng met, ma ohlo kin wauneki eh pwoudo, met sou pahn kalaudehla ara nsenamwahu oh sawaspene?

      17. Ia uwen laud en ohl pwopwoud men anahne poakohng eh pwoud?

      17 Me pid emen eh kin poakohng eh pwoud, Mahsen en Koht kaweidki: “Ohl akan uhdahn pahn poakohng ar werek kan duwehte ar kin poakohng pein paliwararail kan. . . . Sohte me kin kailongki pein paliwere. Pwe e kin kamwenge oh e kin kanai, duwehte Krais eh kin ketin apwalih mwomwohdiso. . . . Emenemen ohl pwopwoud en poakohng eh werek duwehte eh kin poakohng pein ih.” (Ep. 5:28, 29, 33) Ia uwen laud ohl pwopwoud kan anahne poakohng arail pwoud kan? Pohl ntingihedi: “Ohl pwopwoud kan, kumwail poakohng amwail werek kan duwehte Krais eh ketin poakohng mwomwohdiso oh ketin pangala pein ih pwehki mwomwohdiso.” (Ep. 5:25) Ei, ohl pwopwoud men anahne tounmeteikihla eh mour pwehki eh pwoud, duwehte me Sises ketin wiahiong meteikan. Ni ahnsou me ohl pwopwoud Kristian men kin apwalih eh pwoud ni keneinei, nsenohkin ih, oh kin pohnese eh anahn akan ni soh roporop, e pahn mengeiong eh pwoud en uhpah ih.

      18. Soangen sawas dah me mie ong ohl emen pwe en kak apwalih eh pwoud ni wahu?

      18 Ia duwe, e pahn apwal ong ohl pwopwoud kan en wauneki arail pwoud kan ni ahl wet? Soh. Siohwa sohte kin kupwurki ren wia mehkot me laudsang dahme re kak wia. Patehng met, sapwellimen Siohwa tohnkaudok kan kak ale manaman me keieu kehlail nanleng oh sampah, me iei sapwellimen Koht manaman. Sises mahsanih: “Mehnda ma kumwail aramas sapwung kei, a kumwail ese kihong noumwail seri kan dahme mwahu ong irail. Eri, Samamwail me ketiket nanleng soh pahn ketikihong [“sapwellime manaman,” NW] irail kan me kin peki reh?” (Luk 11:13) Nan arail kapakap akan, ohl pwopwoud kan kak peki rehn Siohwa en ketin sewesekin irail sapwellime manaman nan arail wiewia ong meteikan, pil iangahki arail pwoud kan.​—Wadek Wiewia 5:32.

      19. Dahme kitail pahn sukuhlki nan iren onop en mwuhr?

      19 Ei mehlel, ohl akan ahneki pwukoa laud ren sukuhlki ia duwen arail pahn uhpa Krais oh kahlemengih ih. Ahpw ia duwen lih akan, ahpw mehlel lih pwopwoud kan? Iren onop en mwuhr pahn koasoia ia duwen arail anahne kilangwohng arail pwukoa nan sapwellimen Siohwa koasoandi.

  • Dahme Kahrehda Lih akan Anahne Uhpah Arail Pwoud kan?
    Kahn Iroir—2010 | May 1
    • Dahme Kahrehda Lih akan Anahne Uhpah Arail Pwoud kan?

      “Ohl pwopwoud eh moangen eh pwoud.”​—1 KOR. 11:3.

      1, 2. (a) Dahme wahnpoaron Pohl ntingihedi duwen sapwellimen Siohwa koasoandi en Tapwi oh uhpah? (b) Peidek dah kan me kitail pahn koasoiapene nan iren onop wet?

      POHL koasoia duwen sapwellimen Siohwa koasoandi en tapwi ni ahnsou me e ntingihedi “duwen Krais eh tapwin aramas koaros” oh “duwen Koht eh tapwin Krais.” (1 Kor. 11:3) Nan iren onop en mwoweo, kitail sukuhlkier me Sises ketin wauneki koasoandi wet oh kupwurperenki uhpah Tapwi, me iei Siohwa Koht, oh pil me Krais me tapwin ohl Kristian kan. Krais kin ketin kadek, poakepoake aramas oh sohte kin roporop nan sapwellime wiewia kan ong aramas akan. Ohl akan nan mwomwohdiso pil anahne wia duwehte met ong meteikan ahpw mehlel ong arail pwoud kan.

      2 Ahpw ia duwen lih akan? Ihs me moange irail? Pohl ntingihedi “duwen ohl pwopwoud eh moangen eh pwoud.” Ia duwen lih kan arail anahne kilangwohng kaweid wet? Re anahne kapwaiada kaweid wet ma arail pwoud sohte iang padahk mehlel? Ia duwe, lih pwopwoud eh kin uhpah eh pwoud wehwehki liho en kin nennenla oh sohte nda mehkot ni ahnsou me ohlo wiahda pilipil kan? Ia duwen lih emen eh kak ale kaping ong pein ih?

      “I Pahn Wiahiong Eh Werek en Wia Sawasepe”

      3, 4. Dahme kahrehda koasoandien tapwi nan pwopwoud kin wia kamwahu ehu?

      3 Koasoandien tapwi kohsang rehn Koht. Mwurin Adam eh kapikipikda, Siohwa mahsanih: “E sohte konehng aramas menet en kelekelehpw. I pahn wiahiong eh werek en wia sawasepe.” Mwurinte Ihp eh kapikipikda, Adam uhdahn perenkihda eh werek oh sawasepe oh nda: “Iei met emen me rasehng iehte​—tih me sang tih kat, oh uduk sang ni udukei.” (Sen. 2:18-24) Adam oh Ihp kakete wiahla pahpa oh nohno en aramas unsek kan me pahn perenki mour kohkohlahte nan paradais nin sampah pwon.

      4 Tepin atail pahpa oh nohno ara uhwongada Koht kahrehda mour unsek nan mwetuwel en Ihden salongala. (Wadek Rom 5:12.) Ahpw koasoandien tapwi kin wie manamante. Ni ahnsou me ohl pwopwoud kin kapwaiada koasoandi wet ni pwung oh lih pwopwoud men kin uhpah eh pwoudo, ira pahn paiekihda oh pil nsenamwahu nan ara pwopwoud. Imwilahn met pahn duwehte sapwellimen Sises pepehm ni eh kin ketin uhpah Tapwi me iei Siohwa. Mwohn Sises ketin wiahla aramas, e kin ketin ahnsou koaros ‘perenkihda eh patopato rehn [Siohwa].’ (Lep. Pad. 8:30) Pwehki aramas akan sohte unsek, ohl akan sohte kak kapwaiada arail pwukoahn tapwi ni unsek oh lih akan sohte kak uhpah ni unsek. Ahpw, ni ohl pwopwoud kan oh lih pwopwoud kan arail pahn wia uwen arail kak en kapwaiada koasoandi wet, re kak uhdahn nsenamwahu nan arail pwopwoud nan rahnpwukat.

      5. Dahme kahrehda irail me pwopwoud kan en kapwaiada kaweid me kileldi nan Rom 12:10?

      5 Pwe pwopwoud ehu en kak pweida, e uhdahn kesempwal ohl oh lih pwopwoud men en kapwaiada kaweid en Paipel wet me kowohng Kristian koaros: ‘Kumwail limpoakpene nin duwen limpoak en Kristian; oh kumwail wahupene nanpwungamwail.’ (Rom 12:10) Ohl pwopwoud oh lih pwopwoud koaros pil anahne nantihong en kin “kadekpene oh loallamwahupene, oh mahkpene.”​—Ep. 4:32.

      Ma me Pwopwoud Men Sohte Iang Padahk Mehlel

      6, 7. Dahme kak wiawi ma lih pwopwoud Kristian men kin uhpahte eh pwoudo me sohte iang padahk mehlel?

      6 Ia duwen ma omw pwoud sohte kin papah Siohwa? E kin kalapw ohl pwopwoudo me sohte iang padahk mehlel. Ma ih duwe, dahme lih pwopwoudo anahne wia? Paipel mahsanih: “Kumwail lih pwopwoud kan, kumwail peikiong amwail pwoud kan, pwe ma ekei irail sohte pwoson mahsen en Koht, re en alehkihla pwoson amwail mouren wiewia mwahu. Kumwail sohte anahne kapahrekiong irail, pwe re pahn pein kilang amwail mour mwakelekel oh duwen amwail wauneki” amwail pwoud.​—1 Pit. 3:1, 2.

      7 Mahsen en Koht padahkihong lih pwopwoud en kin uhpahte eh pwoud me sohte iang padahk mehlel. Eh tiahk mwahu kak kahrehiong ohlo en medemedewe dahme kin kamwakid ih en wia soahng wet. Mwein met kak imwikihla ohlo en men esehla dahme eh pwoudo kin kamehlele oh eri iangala padahk mehlel.

      8, 9. Dahme lih pwopwoud Kristian men kak wia ma eh pwoud me sohte iang padahk mehlel sohte mwekidki eh tiahk mwahu kan?

      8 Ahpw ia duwen ma ohl seupwoson men sohte kin mwekidki padahk mehlel mendahki wiewia mwahu en eh pwoudo? Paipel kin kangoange lih pwopwoud men en ahnsou koaros kasalehda irair en Kristian kan mendahki met kin apwal. Karasepe, kitail kin wadek nan 1 Korint 13:4: “Limpoak me kanengamah.” Eri, e mwahu lih Kristian men en pousehlahte eh “mpahi, meleilei oh kanengamah” oh dadaurete ni limpoak. (Ep. 4:2) Sapwellimen Koht manaman kin sewese ih en kak kasalehda irair en Kristian akan mendahki kahpwal kan.

      9 Pohl ntingihedi: “Se rasehng sah pwehl kan me kopwukopw oh kehohla; eri met pwe en kadehdehda duwen manaman lapalap eh uhdahn sapwellimen Koht, a kaidehk aht.” (2 Kor. 4:7) Sapwellimen Koht manaman kin kahrehiong ohl de lih pwopwoud Kristian men eh kak wia soahng tohto me e sohte kak wia sang ni pein eh kehl. Karasepe, ma emen kin lemei ong eh pwoudo, met kak kasonge meteio en dupuk. Ahpw, Paipel kin padahkihong Kristian koaros: “Ma emen pahn wiahiong kumwail me suwed, kumwail dehr dupungkihong me suwed. . . . Pwe Pwuhk Sarawi mahsanih, ‘Kaun-o ketin mahsanih, ngehi me pahn dupuk, ngehi me pahn ikih.’” (Rom 12:17-19) Pil duwehte, 1 Deselonika 5:15 kaweidkin kitail: “Kumwail mwasahn pwe emen dehr dupungkihong en emen eh suwed mehkot suwed, ahpw kumwail nantihong wia me mwahu nanpwungamwail oh pil ong aramas teikan koaros.” Sapwellimen Siohwa manaman kin sewese kitail en kak wia dahme kitail sohte kak wia sang pein atail kehl. Ia uwen e konehng kitail en kapakapki sapwellimen Koht manaman en kihong kitail kehl me kitail sohte ahneki!

      10. Ia duwen Sises eh ketin mwekidki lokaia oh wiewia soh kadek en meteikan?

      10 Sises ketikihda mehn kahlemeng mwahu ni ahnsou me ahn meteikan ar koasoi de wiewia kin kansensuwedihala ih. 1 Piter 2:23 mahsanih: “Ni aramas akan ar lahlahwe, e soh mwahn dupukohng irail; nan sapwellime lokolok mwuledek, e sohte angiangihada sounkamakam ko, pwe e ketin mweidalahte sapwellime koapworopwor koaros rehn Koht, Sounkadeik Pwung.” Kitail kin ale kaweid en idawehn sapwellime mehn kahlemeng mwahu. Dehr lingeringerkihda tiahk suwed en meteikan. Nin duwen kaweid me kowohng Kristian akan koaros, kitail ‘kadekpene oh aktikitikpene. Kitail dehr dupungki me suwed ong me suwed, de lokaia suwed ong lokaia suwed.’​—1 Pit. 3:8, 9.

      Irail en Uhpah oh Sohte Nda Mehkot?

      11. Pwais kaselel dahieu me ekei lih Kristian kan pahn iang ahneki?

      11 Mendahki lih akan anahne uhpah arail pwoud kan, Siohwa sohte kupwurki irail en nennenlahte ahnsou koaros. Siohwa ketikihong ohl kan oh lih kan pwais kaselel tohto. Medewehla pwais kaselel me irail meh 144,000 ahneki en wia nanmwarki oh samworo kan nanleng pahn Krais ahnsou me e pahn ketin kaunda sampah! Lih akan iang mi nanpwungarail. (Kal. 3:26-29) Eri, e sansal me Siohwa ketikihong lih akan arail pwukoa kesempwal nan sapwellime koasoandi kan.

      12, 13. Menlau kihda ehu karasepe me lih akan kin iang kalohk.

      12 Karasepe, ni ahnsou me Paipel ntingdi, lih akan kin iang kalohk. Soel 2:28, 29 kohpada: “I pahn kamwerehdi [“ei manaman,” NW] pohn aramas akan koaros: noumwail pwutak oh serepein kan pahn kalohkiseli ei mahsen; .  . . I pahn kamwerehdi [“ei manaman,” NW] pil pohn lidu kan, ohl oh lih, sohte lipilipil.”

      13 Ni rahnen Pendekos pahr 33, sapwellimen Sises tohnpadahk meh 120, ohl kan oh lih akan, pokonpene nan pere ehu powe nan Serusalem. Sapwellimen Koht manaman mweredi pohn pokono pwon. Piter eri kak koasoia dahme soukohp Soel kohpada oh doadoahngki met ong kaidehn ohl akante ahpw pil ong lih akan. Piter koasoia: “Iet duwen me soukohp Soel patohwan: ‘Koht ketin mahsanih, iet me I pahn wia ni imwilahn rahn akan: I pahn kamwerehdi [“ei manaman,” NW] pohn aramas koaros. Noumwail pwutak kan oh serepein kan pahn kalohkiseli ei mahsen,  . . . pil ei lidu kan, ohl oh lih akan, I pahn kamwerehdi [“ei manaman,” NW] pohrail ni rahn ako, oh irail pahn iang kalohkiseli ei mahsen.’”​—Wiewia 2:16-18.

      14. Dahme lih akan kin wia ni mwehin tepin Kristian kan?

      14 Ni mwehin tepin Kristian kan, lih akan kin ahneki pwukoa kesempwal en kalohki padahk en Krais. Re kin kalohk ong meteikan duwen Wehin Koht oh wia mehkan me pidada doadoahk en kalohk. (Luk 8:1-3) Karasepe ehu, wahnpoaron Pohl kin koasoia duwen Pihpe “me kin wia doadoahk nan mwomwohdisohn Senkria.” Oh ni eh kadarala rahnmwahu ong ienge tohndoadoahk kan, Pohl pil koasoia duwen ekei lih lelepek kan, me iangahki “Tripihna oh Triposa, me pil iang doadoahk en atail Kaun.” E pil koasoia duwen “Persis, me kin wia doadoahk laud ong atail Kaun.”​—Rom 16:1, 12.

      15. Dahme lih akan kin wia nan atail ahnsou?

      15 Nan atail ahnsou, aramas daulih isirar me kin kalohkiseli rongamwahu en Wehin Koht nan sampah pwon. Pali laud en irail iei lih akan, me mah oh me pwulopwul. (Mad. 24:14) Tohtohn irail pwukat kin wia pioneer kan, misineri kan, oh pil kisehn tohndoadoahk en Pedel (Bethel). Sounmelkahka Depit kin koulki: “Kaun-o ketin poahngoak, oh lih ngeder me waseli poaron en poahngok wet.” (Mel. 68:11) Ia uwen mehlel en mahsen pwukat! Siohwa kin ketin kesempwalki pwukoa me lih akan ahneki en kalohkiseli rongamwahwo oh kapwaiada kupwure kan. Eri, sapwellime koasoandi me pid lih Kristian akan en uhpah arail tapwi sohte kin wehwehki me irail en kin nennenlahte.

      Lih Riemen me Sohte Nennenlahte

      16, 17. Ia duwen mehn kahlemeng en Sara eh kasalehda me lih akan en dehr nennenlahte nan mouren arail pwopwoud?

      16 Ma Siohwa kin ketikihong lih akan pwais kaselel tohto, ia duwe, ohl pwopwoud kan sou anahne idek rehn arail pwoud kan mwohn arail pahn wiahda pilipil kesempwal kan? E pahn wia elen erpit ma irail wia met. Paipel kin kasalehda ekei ire kan duwen lih pwopwoud kan me koasoia de wia mehkot mendahki arail pwoud sohte idek rehrail arail madamadau. Medewehla ire riau.

      17 Sara kin ndindaiong eh pwoud Eipraam en kasarehla keriemen en eh pwoud oh nah pwutako pwehki ara sohte kin kasalehda wahu. “Met kapwunodehda kowahlap Eipraam,” ahpw kaidehn Koht. Siohwa ketin padahkihong Eipraam: “Ke dehr pwunodki pwutaken oh omw lidu Akar. Kapwaiada mehkoaros me Sara pahn ndawei.” (Sen. 21:8-12) Eipraam peikiong Siohwa, rong Sara, oh kapwaiada dahme e pekio.

      18. Ia duwen Apikail eh tiengla mwowe?

      18 Pil medewehla Apikail en Napal eh pwoud. Ni ahnsou me Depit tangasang nanmwarki luwakahk Sohl, e kin koukousoan wasa me karanih nein Napal pelinmen kan. Depit oh nah ohl kan sohte kin ale mehkot sang ohl kepwehpwe menet ahpw re kin sinsile eh wasao. Ahpw Napal kin “mihn oh lemei,” oh e kasarowehdi nein Depit ohl kan. Ih “ohl mwahl emen” oh “pweipwei.” Ni nein Depit ohl ako ar peki reh ekis kanarail mwenge ni wahu, Napal sohte kihong irail. Ia duwen Apikail eh mwekidki ni eh rongada dahme wiawi? Ni eh sohte ndaiong Napal mehkot, e “mwadangete kihpene lopwon en pilawa riepwiki, ehd en wain riau, sihpw limmen me umwdahr, ehd en wahn kohn kereng riau, kapakap en wahn wain epwiki oh keik pik madekeng riepwiki,” oh kihong Depit oh nah ohl kan. E pwung dahme Apikail wia? Ei, ekei ire kan me pwarada mwuhr kasalehda me dahme e wia me pwung. Paipel mahsanih: “KAUN-O ahpw ketin kaloke Napal, e ahpw mehla.” Mwuri, Depit pwoudikihda Apikail.​—1 Sam. 25:3, 14-19, 23-25, 38-42.

      Lih akan me Ale Kaping

      19, 20. Dahme kahrehiong lih akan en uhdahn warohng kaping?

      19 Paipel kapinga lih pwopwoud kan me kin wia dahme Siohwa kupwurki. Pwuhken Lepin Padahk kapinga “lih pwopwoud me keieu koahiek men” ni eh mahsanih: “[E] kesempwalsang takai kesempwal akan; . . . Eh pwoud kin likih; eri, e sohte pahn semwehmwehla. Erein eh momour, lih menet kin wia mwahu ong eh pwoud, e sohte kin kansensuwedihada. Eh lokaia me maledek oh kin diren loalokong. Ahnsou koaros lih menet me soupisek, e kin mwasamwasahn anahn kan en eh peneinei. Nah seri kan kin kasapahlkalahnganohng, oh eh pwoud pil kin kapikapinga.”​—Lep. Pad. 31:10-12, 26-28.

      20 Dahme kahrehiong lih akan en uhdahn warohng kaping? Lepin Padahk 31:30 mahsanih: “Poh komwokomw me widingan, oh lingan kin sohrala, ahpw lih emen me kin lemmwiki KAUN-O uhdahn pahn ndandla.” En perenki uhpah sapwellimen Koht koasoandi en tapwi iei kisehn lemmwiki Siohwa. “Ohl pwopwoud eh moangen eh pwoud,” duwehte “Krais eh tapwin aramas koaros,” oh “Koht eh tapwin Krais.”​—1 Kor. 11:3.

      Kalahnganki Sapwellimen Koht Kisakis

      21, 22. (a) Ia kahrepe kan me Kristian pwopwoudla kan en kalahnganki sapwellimen Koht kisakis en pwopwoud? (b) Dahme kahrehda kitail anahne wauneki sapwellimen Siohwa koasoandi en tapwi oh manaman en kaunda?

      21 Kristian pwopwoudla kan ahneki kahrepe tohto en kalahngan ong Koht. Re kak momour nin duwen pwopwoud peren ehu. Ahpw mehlel re kak kalahngankihong sapwellimen Koht kisakis en pwopwoud pwehki e kin kihong ira ahnsou mwahu en ehupene oh papah Siohwa nin duwen pwopwoud peren ehu. (Rud 1:9) Ih me wie utupen koasoandi en pwopwoud kin mwahngih dahme uhdahn anahn pwe pwopwoud en nsenamwahu. Kitail en wia kupwure ahnsou koaros oh ‘peren me KAUN-O pahn ketikihong kitail pahn kakehlakeikitailla’ mendahki kahpwal en sampah ahnsou wet.​—Neh. 8:10.

      22 Ohl pwopwoud Kristian men me kin poakohng eh pwoud duwehte pein ih pahn kin kadek oh wia kaunen peneinei mwahu men. Lih pwopwoud men me kin lemmwiki Koht pahn kin utung oh wauneki eh pwoud ihme kahrehda eh pwoud uhdahn poakohng ih. Me keieu kesempwal, ara mehn kahlemeng mwahu nin duwen pwopwoud ehu pahn kawauwih Siohwa Koht me warohng kaping.

Pwuhk kan en lokaiahn Pohnpei (1987-2026)
Log Out
Log In
  • Lokaiahn Pohnpei
  • Share
  • Me Ke Mwahuki
  • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
  • Terms of Use
  • Privacy Policy
  • Privacy Settings
  • JW.ORG
  • Log In
Share