Eaa te Manakonakoanga no te Akaperepereia Tei Mate Ra?
“Kia mate te tangata nei, ka ora akaou ainei aia?” tei uiia e te tangata ko Iobu i te tuatau roa kua topa. (Iobu 14:14) Penei ko koe katoa tetai tei manako no runga i te reira. Akapeea toou manako me ka kite koe e ka rauka te kapitianga akaou ma toou aronga akaperepere i konei tikai i te enua nei i raro ake i te au tu meitaki rava?
Ae, te akanoo maira te Puka Tapu i te taputou: “Toou ra aronga mate, e ora ia. . . . e tu akaou ia.” Pera katoa te tuatua ra te Puka Tapu: “Ka riro te enua no te aronga tuatua-tika, ka noo tamou rai ratou i reira.”—Isaia 26:19; Salamo 37:29.
E raukai te irinakianga tika tikai i te reira au taputou, ka tau tatou kia pau i etai au uianga tumuanga: Eaa ra i mate ei te au tangata? Tei ea tei mate ra? Akapeea e papu ei ia tatou e ka ora akaou ratou?
Te Mate, e Eaa te ka Tupu me Mate Tatou
Te akataka papu maira te Puka Tapu e kare te Atua i akakoro i te akamata anga e kia mate te au tangata. Kua anga aia i nga tangata mua ko Adamu e Eva, kua tuku ia raua ki roto i te enua paradaiso ko Edene te ingoa, e kua akaue atu ia raua kia anau tamariki e kia akatotoa i to ratou kainga Paradaiso kia takapini te ao katoa. Ka mate raua me ka akarongo kore raua ki tana au akauenga.—Genese 1:28; 2:15-17.
No te ngere i te āriki ngakau no to te Atua takinga-meitaki, kua akarongo kore a Adamu raua ko Eva e kua akonoia kia tutaki i te akautunga tei akatakaia ra. “E oki ua atu koe ki raro i te one,” kua tuatua atu te Atua kia Adamu, “no reira mai oki koe: e one-pueu oki koe, e ka riro akaou rai koe ei one-pueu.” (Genese 3:19) I mua ake i tona anga angaia kare ua a Adamu; e one-pueu aia. E no tona akarongo kore, me kare ara, kua akautungaia a Adamu kia oki akaou ei one-pueu, ki te tu e e kare ua.
No reira ko te mate e kore anga no te ora. Te akatutu maira te Puka Tapu i te tukeanga: “E utunga te mate no te ara; kareka te ora mutu kore ra, e mea oronga uaia mai e te Atua” (Roma 6:23) I te akakite anga mai e ko te mate ko te tu ia o te ngaro takiri te manako, te na ko ra te Puka Tapu e: “Kua kite oki te aronga e ora nei e ka mate ratou; kare ra a te aronga i mate ra e tuatua i kitea.” (Koheleta 9:5) Me mate te tangata, te akamarama maira te Puka Tapu e: “Te riro nei oki tona vaerua, te oki nei aia ki tona ra one; kore rava atura tana i akakoro i taua rā ra.”—Salamo 146:3, 4.
Tera ra, i te mea ko Adamu anake raua ko Eva tei akarongo kore i te akauenga i Edene ra, eaa ra tatou katoatoa ka mate ei? No te mea pouroa tatou i anauia mai i muri ake i to Adamu kore anga i akarongo, e no reira kua akatuangaia tatou ravarai i te ara e te mate mei iaia mai. Mei ta te Puka Tapu i akataka maira: “No te tangata okotai [ko Adamu] ra i o mai ei te kino i te ao nei, e no te kino oki te mate; e kua taea katoaia oki te tangata ravarai e te mate.”—Roma 5:12; Iobu 14:4.
Inara penei ka ui tetai: ‘Kare ainei e e vaerua [soul, New World Translation] mate kore to te tangata te ka ora atu i te matenga?’ E manganui tei apii ana i te reira, ma te tuatua anga e ko te mate e ngutupa ia ki tetai atu ora anga. Inara kare te reira manako no te Puka Tapu mai. Mari ra, te apii ra te Tuatua a te Atua e e soul a koe, e ko toou soul ko koe tikai, ma toou au tu kopapa e te manako katoa. (Genese 2:7; Ieremia 2:34; Maseli 2:10) Pera katoa, te tuatua ra te Puka Tapu: “Ko te vaerua [soul, NW] e rave i te ara ra, ko te ka mate ia.” (Ezekiela 18:4) Kare e ngai i roto i te Puka Tapu te apii ra e e soul mate kore to te tangata te ka ora atu i te matenga o te kopapa.
Akapeea e Ora Akaou ei te au Tangata
I muri ake i te o mai anga te ara e te mate ki te ao nei, kua akakite mai a Iehova e ko tana akakoroanga e kia akaoraia mai tei mate na roto i te tuakaouanga. No reira te Puka Tapu i akataka mai: “I karanga oki aia [a Aberahama] e, e tika i te Atua kia akatu mai iaia [i tana tamaiti ko Isaaka] mei te mate maira.” (Ebera 11:17-19) Kare i aere ke to Aberahama irinakianga, no te mea te karanga ra te Puka Tapu no te Mana Katoatoa e: “Kare oki aia i te Atua no tei mate, no te ora ra: te ora katoatoa ra iaia.”—Luka 20:37, 38.
Ae, kare ko te mana anake to te Atua Mana Katoatoa mari ra ko te anoano katoa kia akatuakaou i te aronga tana ka iki. Kua tuatua a Iesu Mesia uaorai e: “Auraka e poitirere ua i te reira: te vaitata mai nei oki te ora, e akarongo ei te aronga katoa i roto i te rua i tona reo, E kua aere mai ki vao.”—Ioane 5:28, 29; Angaanga 24:15.
Kare i roa i muri ake i te tuatua anga i te reira, kua aravei atu a Iesu i te pupu te aere ra ki te tanumanga mei roto mai i te oire o Naina no to Iseraela ra. Ko te tangata ou tei mate ra e tamaiti okotai ia na tetai takaua. I te kite anga i tona ati-ngakau kino rava, kua aroa atu ra Iesu. No reira, i te tuatua anga ki te tangata mate ra, kua akaue atu aia: “E teianei tangata ou, ka tu ki runga, te karanga atu nei au kia koe!” Kua tu maira taua tangata ra ki runga, e kua orongaia atu e Iesu ki tona metua vaine.—Luka 7:11-17.
Mei te tupu ra ki te reira vaine takaua, pera katoa oki e maata tei poitirere i to Iesu aere anga ki te ngutuare o Iairo, e tutara no te sunago ngati Iuda ra. Kua mate tana tamaine e 12 ona mataiti. Inara i te tae atu anga a Iesu ki te ngutuare o Iairo, kua aere atura aia ki te tamaine mate ra e kua karanga atu: “E maine, ka tu!” E kua tu maira aia!—Luka 8:40-56.
I muri ake kua mate te taeake o Iesu ko Lazaro. I to Iesu tae atu anga ki tona ngutuare, kua a rā te mate anga o Lazaro. Noatu rai te mamae ngakau oonu, o tona tuaine koia a Mareta, kua akakite i te manakonakoanga i te na ko anga: “Kua kite au e, ka tu akaou maira aia i te tuakaouanga i te rā openga ra.” Inara kua aere atu a Iesu ki te ngai tanumanga, e kua akaue atura kia akaateaia te toka, e kua kapiki atura: “E Lazaro, ka aere mai ki vao!” e kua aere maira aia!—Ioane 11:11-44.
E tamanako ana i teia: Eaa te tu o Lazaro i te reira nga rā e a i mate ra aia? Kare a Lazaro i tuatua e i te rangi aia me kare i te ade tamamae anga, e mea papu ka akakite aia i te reira me i aere ana aia ki reira. Kare, kua ngaro takiri to Lazaro manako i tona matenga e ka vai rai aia mei te reira te tu tae roa ki “te tuakaouanga i te rā openga ra” naringa kare a Iesu i akatu mai iaia kia ora.
E tika rai e ko te reira au semeio a Iesu i rave ra i puapinga poto ua, no te mea i mate akaou te aronga tana i akatu maira. Inara, kua oronga mai aia i te akapapuanga e 1,900 mataiti i topa ra e ma te mana o te Atua, ka ora akaou tei mate! No reira na tana au semeio kua akaari a Iesu na roto i te akakite anga meangiti ua, i te ka tupu ki runga i te enua nei i raro ake i te Basileia o te Atua ra.
Me Mate Tetai Tei Akaperepereia ra
Me pākia e te enemi koia oki te mate, ka tupu te maromaroā kino, noatu rai e te manakonako ra koe i te tuakaouanga. E akarongo to Aberahama e ka ora akaou tana vaine, inara ka tatau tatou e “Kua aere mairā Aberahama i te mii ia Sara, e aue iaia.” (Genese 23:2) E akapeea a Iesu? I te mate anga a Lazaro, kua “ngunguru iora aia i roto iaia, e taitaia atura,” e i muri ua ake kua “aue iorā Iesu.” (Ioane 11:33, 35) No reira, me mate tetai tei akaperepereia ra e koe, kare i te akara anga apikepike me aue koe.
Me mate tetai tamaiti, ko te metua vaine tikai te ka kite i te mamae ngakau. No reira te akakite maira te Puka Tapu e ka tupu te mamae ngakau ki te metua vaine. (2 Ariki 4:27) Inara e mea ngatā katoa ia ki te metua tane te mii ra. “Naringa ko au tei mate ei tupau ia koe,” te aue te reira a te Ariki ko Davida i te mate anga tana tamaiti ko Abasaloma.—2 Samuela 18:33.
Tera ra, no te mea e irinakianga toou i te tuakaouanga, kare toou mii e kino roa. Mei ta te Puka Tapu e tuatua ra “kia kore oki kotou kia taitaia, mei tetai papaki kare o ratou tiakianga ra.” (1 Tesalonia 4:13) Mari ra, ka akavaitata atu koe ki te Atua na roto i te pure, e te taputou maira te Puka Tapu e “nana koe e tauturu.”—Salamo 55:22.
Te au irava no te Puka Tapu tei tataia ki roto i eia pepa no roto mai i te Bibilia Tapu a te Rarotonga i te 1888, me kare kua akakiteia atu te reira.