Kajadian
37 Yakub tetep cicing di tanah Kanaan, di tempat bapana cicing jadi urang asing.
2 Ieu sajarahna Yakub.
Basa keur ngora kénéh, umur 17 taun, Yusuf ngajaga ingon-ingon bareng jeung anak-anak lalakina Bilha sarta anak-anak lalakina Zilpa, pamajikan bapana. Yusuf ngalaporkeun kalakuan goréng lanceuk-lanceukna ka bapana. 3 Israél leuwih nyaah ka Yusuf tibatan ka anak-anak séjénna, lantaran Yusuf mah lahirna téh pas Israél geus kolot. Israél mangnyieunkeun jubah* nu alus keur manéhna. 4 Ningali bapana leuwih nyaah ka Yusuf tibatan ka anak-anak séjénna, lanceuk-lanceukna jadi ngéwa ka Yusuf jeung sok kasar lamun ngomong ka manéhna.
5 Ka dieunakeun, Yusuf ngimpi, tuluy impian éta dibéjakeun ka lanceuk-lanceukna. Jadi lanceuk-lanceukna beuki ngéwa ka manéhna. 6 Ceuk Yusuf, ”Abdi rék nyarita, abdi téh ngimpi. 7 Urang kabéh keur meungkeutan gandum di kebon. Ari pék téh beungkeutan nu abdi nangtung, ari beungkeutan-beungkeutan nu Akang mah ngurilingan ka nu abdi tuluy sujud.” 8 Lanceuk-lanceukna ngomong ka manéhna, ”Jadi maksudna, manéh rék jadi raja jeung ngawasaan urang?” Ku sabab Yusuf nyaritakeun impianana, lanceuk-lanceukna beuki wéh ngéwa ka manéhna.
9 Sanggeus éta, manéhna ngimpi deui, tuluy éta dicaritakeun ka lanceuk-lanceukna, ”Abdi ngimpi deui. Nu ayeuna mah panonpoé, bulan, jeung 11 béntang sarujud ka abdi.” 10 Geus kitu, manéhna nyaritakeun impian éta ka bapana pas keur aya lanceuk-lanceukna. Bapana negor, ”Naon maksud impian manéh? Piraku Bapa, indung manéh, jeung adi lanceuk manéh bakal sujud ka manéh?” 11 Ku kituna, lanceuk-lanceukna jadi sirik ka Yusuf. Ari ku bapana mah omongan manéhna téh diinget.
12 Hiji waktu, lanceuk-lanceukna Yusuf indit ka Syikhém rék ngangon ingon-ingon bapana. 13 Ka dieunakeun, Israél ngomong ka Yusuf, ”Lanceuk-lanceuk manéh keur ngajaga ingon-ingon di deukeut Syikhém, pan? Jung ka ditu pangningalikeun.” Yusuf ngajawab, ”Muhun, Pa!” 14 Ceuk Israél, ”Cik pangningalikeun kumaha kaayaan lanceuk-lanceuk manéh jeung ingon-ingon. Engké balik deui ka dieu, béjaan Bapa.” Bral Yusuf indit ti Lebak Hébron ka arah Syikhém. 15 Tuluy Yusuf udar-ider di tegalan. Jol aya saurang lalaki nyampeurkeun, terus nanya, ”Néangan naon, Jang?” 16 Yusuf ngajawab, ”Milarian lanceuk-lanceuk abdi. Bapa terang teu maranéhna ngajaga ingon-ingon di mana?” 17 Lalaki éta ngajawab, ”Geus arindit. Bapa ngadangu mah maranéhna téh rék ka Dotan.” Jadi Yusuf nyusulan lanceuk-lanceukna ka Dotan, tuluy panggih jeung maranéhna di dinya.
18 Ti kajauhan, lanceuk-lanceukna geus nempo Yusuf. Saacan manéhna nepi, maranéhna badami rék maéhan Yusuf. 19 Maranéhna pada ngomong kieu, ”Tuh si tukang ngimpi datang. 20 Hayu urang paéhan manéhna tuluy alungkeun ka jero sumur. Béjakeun wéh dihakan ku sato galak. Hayang nyaho impianana téh kajadian atawa moal.” 21 Ngadéngé kitu, Rubén hayang nyalametkeun Yusuf. Ceuk manéhna, ”Ulah dipaéhan.” 22 Rubén ngomong deui, ”Geus urang alungkeun wéh ka sumur di gurun keusik ieu. Tapi ulah dipaéhan atawa dicilakakeun.” Manéhna ngomong kitu téh da hayang nyalametkeun Yusuf supaya bisa dibawa balik ka bapana.
23 Teu lila sanggeus Yusuf datang, jubah alus nu dipaké ku manéhna dirampas ku lanceuk-lanceukna. 24 Kerewek manéhna dicekelan tuluy digebruskeun kana sumur. Harita, sumur téh garing, euweuh caian.
25 Tas kitu, maranéhna diuk dalahar. Pas keur dalahar, maranéhna ningali rombongan urang Ismail datang ti Giléad rék ka Mesir. Onta-ontana ngakut geutah seungit,* minyak balsem, jeung kulit kai nu geutahan. 26 Ningali kitu, Yéhuda ngomong ka dulur-dulurna, ”Naon untungna maéhan manéhna jeung nutup-nutupan kalakuan urang? 27 Mending urang jual wéh manéhna ka urang Ismail, ulah dikukumaha. Kitu-kitu gé manéhna adi urang, sagetih sadaging jeung urang.” Ngadéngé kitu, dulur-dulurna satuju. 28 Waktu urang Ismail, nyaéta para padagang Midian, ngaliwat, lanceuk-lanceukna Yusuf ngangkat manéhna ti jero sumur tuluy ngajual manéhna 20 duit pérak ka urang Ismail. Ku maranéhna Yusuf dibawa ka Mesir.
29 Pas Rubén balik deui ka sumur, Yusuf geus euweuh di dinya. Béréwék Rubén nyoékkeun bajuna. 30 Waktu Rubén balik ka adi-adina, manéhna ngomong, ”Budak téh geus euweuh! Akang kudu kumaha ari geus kieu?”
31 Jadi, maranéhna meuncit embé jalu hiji, tuluy jubah Yusuf dicelupkeun kana getihna. 32 Geus kitu, jubah alus éta dibawa ka bapana. Ceuk maranéhna, ”Abdi sadaya mendakan ieu. Leres teu ieu téh jubahna putra Bapa?” 33 Sanggeus mariksa, bapana ngomong, ”Ieu jubah anak Bapa! Manéhna pasti geus dihakan ku sato galak! Moal salah deui, Yusuf geus disasaak!” 34 Béréwék Yakub nyoékkeun bajuna. Geus kitu, manéhna maké kaén goni dina cangkéngna tuluy nyeungceurikan budakna mangpoé-poé. 35 Kabéh anakna nu lalaki jeung awéwé ngalilipur manéhna, tapi manéhna teu daék dililipur. Ceuk manéhna, ”Bapa rék nyeungceurikan budak Bapa nepi ka paéh!”* Bapana terus nyeungceurikan Yusuf.
36 Di Mesir, urang Midian ngajual Yusuf ka Potifar, pajabat istana Firaun jeung kapala pangawal.