Wu bu akpɛɛkpɛnë efɩ fënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye fë éba ewu ëënë mɩnɛn

1-2. ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë eɔsɛ erishi ekpɛkpɛ bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë ngbeɲi é? (Kpɩ fotonë esë.)

?FË NTƖJINË ghëwu, ngiki elɛ fë bunë gha sheghë wué? ?Fë shikwaghɩ esë emianmian fë wú? ?Akɔ, sɛhɔ ëë elɔ oohʋn ekpɛkpɛ elɔ fë wú? ?Aa erɛrɛ fë, noo agheci ghɩnë fë kolonë rɔ́ wú? Fɛ Ʒoova sʋghɩ kalanë gbe mɩnɛnnë, agheci fë esë, “aviɛlɛ lɛ, busɛhʋn lɛ” shi fë oohʋnnë ghë tɔ̀.—Ps. 90:10.

² Bunë bë eboka elë álɛ ebë eɔsɛ erishi ekpɛkpɛ bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë ngbeɲinë, ëë lɛ́ n’ye, ebë ewu bunë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn. ?Mabughëwu yɛsɛ n’ye ebë eba nhɛn elɛ é? Noo, àlɛ́ elë gha ba nhɛn gha wu bu wunë, elë ghe emʋn bu mumunë ebë elɛ álɛ ebë erishi ekpɛkpɛ bu ntɔnelë ghë. Álɛ ebë ece jɔ ntɔnë eshinë, elë ébɔ ëë epɔpɔ bu nkpɔ. Àlɛ́ yiki nkpɔ në emi tomobi, ese ëë tomobi vɛnë gha pie wunë, àlɛ́ bu nkpɔ aba shigbënë ghënë, në ghe eɔsɛ ghe ewu ëë ghe eyɛ. N’yonë, ghe emʋn kɔpɛ bë erishi o, kɔpɛ bë eyi mbakwa o, kɔpɛ bë eyi mbamɛn o. Ese, àlɛ́ tomobi vɛnë apienë, tomobimighonë bë eɔsɛ ewu shigbënë eyɛsɛ, álɛ bë emʋn n’ye bë eghʋ̀ eyi. Nkpɔkpɔnë esë, álɛ ebë eɔsɛ erishi ekpɛkpɛ bunë efɩ elënë ngbeɲinë, ebë elele mɛnsɩ ewu ëë eyɛsɛ, ëë eshi ëë lɛ́ n’ye, ebë ewu ëë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn. Mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá ewu (1) n’ye ebë eba ewu bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë, (2) bunë bë eɔsɛ efɩ elë àlɛ́ elë gha wu bu fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba wu ëënë mɩnɛn, (3) bu nfre nfrenë ebë elɛ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ afɩ elë.

N’YE EBË EBA EWU BU AKPƐƐKPƐNË EFƖ ELËNË

3. ?Mabughëwu elë gha eɔsɛ ebë ekwa bu apʋpʋnë eshu maɛnnë ghënë wué?

³ Elë gha ɔɔsɛ ebë ekwa bu akpɛɛkpɛ maɛn pʋpʋ ntɛnɩ ghë. Noo elɛ́ lakwaghɩ, Satan ëë ekpa emimi maɛn ntɛnɩ aɛnnë, elɛ̀-mɩɩ-elɛ̀, bu akpɛɛkpɛ bá efɩ elë maɛn ntɛnɩ ghë. Lapɔ esë, noo maɛn ntɛnɩ ëë rere-kunë edasɛ edɔ eyinë, Biblënë eya n’ye oohʋnnë bá ekpa eɔ mɛnsɩ edɔ, noo aviɛlɛ ologbɔ fɛ eshinë ekɔ lɛ, mijinë eshi ebɔ aʋn lɛ, kpanë egbe là lɛ mɩnɛnnë, enʋnghë edɔ eyi. Ngiki ekpa elɛ bu olopunë elɔ oohʋn edamë ekpɛkpɛ elɔ ngiki edɔ (Mat. 24:8; 2 Tim. 3:13). Àlɛ́ amɛn, Ʒoova në elɛ bu álɛ bë eghɔ bu olopunë eshu Satan maɛnnë ghënë enɩnë, ka lɛ́ fɛ n’ye në eboka Satan álɛ bë emimi maɛn ntɛnɩ aɛn mɩnɛn. Ebë emʋn n’ye, àlɛ́ Satan në emimi maɛn ntɛnɩ aɛn eyinë, mɩɩ taa aviɛlɛ lɛ pɛ lɛ bë enʋnghë.—Eccl. 9:​12, nɔtë.

4. ?Bu akpɛɛkpɛ fuɔ nkpɔca efɩ kretiɛnghɩnelë esëkpɔ é?

⁴ Kpa ɔɔ mianmian ntɛnɩ efɩ kretiɛnghɩnelë esëkpɔ. Ʒezi hɛ́ ëë ejiti-aghɩnelë eki fannga nhɛn kɔ, ngiki bá emianmian kelë, kelë ntɩjinë ghëwu (Mat. 24:9; Jean 16:2). Noo emʋ́n jɔ ntɔnë, àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ ntɔnelë në efɩ elënë, elë ntɩjinë ghe eji ghe ewa eshi (1 Thess. 3:​3, 4). Àlɛ́ ngiki në emianmian elë, óó enë erishi ekpɛkpɛ edi ecele eyinë, bu ntɔnë eya n’ye enʋ́n ananan oohʋn shigbënë ghë. Lapɔ esë, Satan hɛ́ kɔ Ʒoova gha lɛ́ aɛnmimigho yɔghɔ, në kpa hɛ́ kɔ elë esë, elë esʋ Ʒoova, noo elë ewu ayɔghɔ ghëwu. Álɛ Satan bë eya n’ye jɔnë në hɛ́në lɛ́ nahɔnrɛnë, në ebɔ aɛn ekɩ Ʒoova sʋghɩnelë, në emianmian kelë tete. N’yonë, àlɛ́ enë edi ecele erishi ekpɛkpɛ bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë ghënë, elë eya n’ye jɔnë Satan hɛ́në powu lɛ́ mpu aa (Job 1:​9-11). Bu ntɔnë esë ekpa elɔ sɛ eyɛyɛ Ʒoova.—Prov. 27:11.

5. ?Mabu ebë eɔsɛ ehɔhɔ Ecclésiaste 7:​13, 14 ghë é? (Kpɩ fotonelë esë.)

⁵ Ʒoova ghe ri bu akpɛɛkpɛnë eshunë shi. Ʒoova gha ɔɔsɛ bë elɛ abɛlɛ wu tata, në ghe bɔ bu apʋpʋ ghe jeje ghɩʋn (Jacq. 1:13). Ese, blengbi Salomɔn hɛ́ kɔ “aarɛrɛ micinë” lɛ́ “jumannë Ofo tetenë edi” (ka Ecclésiaste 7:​13, 14). Mici aghɔ Biblënë ghë, àlɛ́ Ʒoova aɲa bu nkpɔ shi ashunë, kë ehɛ ëë jɔ fɛ n’ye në omunë ëë në lɔ́ bu ntɔnë shú mɩnɛn. Nhɛn esë ëë Salomɔn bá hɛ́ jɔnë abɩ ntɔnelë ghë. Biblë abɩ ntɔnelë ekpa eo elë jɔ ayɔghɔ aɲʋn. Nkpɔghë, ebë eɔsɛ enʋn cibɩ yɔghɔ ghë, ebë eɔsɛ enʋn cibɩ pʋpʋ ghë esë, noo lakwa nʋn elë sɛ, elë ekpa ehʋn-oo Satan maɛnnë ghë. Àlɛ́ elë anʋn cibɩ yɔghɔ ghënë, ebë edà Ʒoova nasɩ, ebë ekpa ewu cibɩ ntɔnë fɛ bu yɔghɔnë në hɔ́ elë mɩnɛn. Aɲʋnghë, Salomɔn eghagha elë ghë kɔ, elë gha ɔɔsɛ ebë emʋn bunë bá eshu elë oohʋn ghë tete. Ci ari mɩɩ álɛ ci bë ekunë, “elë ghe mʋn kɔ́ bu ayɔghɔ bá efɩ elë o, kɔ́ bu apʋpʋ bá efɩ elë,” noo bu apʋpʋ efɩ ngiki kwapowu, élɛ ngiki ayɔghɔ o, élɛ ngiki apʋpʋ o.

6. ?Agheci, mabughëwu Ʒoova eɲa elë shi elë epɛ é? (Hébreux 12:​7, 11).

⁶ Àlɛ́ enë ewu bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛnnë, ebá ewu n’ye në eyaya elë bu álɛ elë ghe ejì elë esë omunë ntɩ, ese, ebë ebɔ elë ntɩji eba në ghë. Ʒoova ewu bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë mici kwapowu, ehʋn në sɛ tete, në ekpa elɛ bu eboka elë. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ Ʒoova eɲa elë shi elë enɔn “gbogboninë kúshi” dɔ́ tetenë ghënë, në eda emimi elë aɛn eyi, në eya n’ye në kolo elë, në ekpa elɔ elë mɛnsɩnë ebë ebɔ ekɩopu (Ps. 23:4). Bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë emʋn elë esë eyɛsɛ, ebë emʋn oku ntɛnɩ ghë elë gha ɔɔ mɛnsɩ, álɛ Ofo bë eboka elë ebë epetè ayɔghɔ ghë (ka Hébreux 12:​7, 11). Elë éhɛ Ʒɔbë jɔ je. Ʒɔbë esë, ɔɔ bu jɔghɔnë bë epetè, álɛ bë ekpa ése ëë esë eshi eyɛsɛ. Gha lɛ́ Ʒoova ëë lɔ́ Ʒɔbë pɛ́ wo, ese në ɲá Ʒɔbë shi pɛ́, álɛ në éghʋ̀ n’yo eyaya ëë bu ayɔghɔnë bë eɔsɛ eɲishi (Job 42:​1-6). Agbate, Ʒoova eɲa pɛ shi efɩ elë o, ese elë émʋn eyɛsɛ n’ye ná eboka elë álɛ ebë edi ecele në ngbeɲi, ná ekpa eo elë ajokpa ayɔghɔ nhɛn.—Rom. 8:​35-39.

7. ?Mabughëwu fë éɔsɛ enʋn sɛyɛyɛ ghë àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë në emianmian fë, fë ntɩjinë ghëwu é?

⁷ Ebë eɔsɛ enʋn sɛyɛyɛ ghë àlɛ́ bɔ́bɔ́ kë në emianmian elë. Àlɛ́ kë në emianmian fënë, gha édi akɔnda n’ye Ʒoova ghe boka fë, fë gha kpa gha yɛ ëë aɛn wo. Ese, mianmiannë kë emianmian fënë eya n’ye fë elɛ bunë eyɛ Ʒoova aɛn (Mat. 5:​10-12). Àlɛ́ kë në emianmian fë noo fë lɛ́ Ʒoova sʋgho óó fë në ekpa ewu mianmiannë fɛ n’ye Ʒoova eba ewu ëënë mɩnɛn, bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ fë énʋn sɛyɛyɛ ghë, fë ékpa ewu kɔ fë lɛ́ kretiɛngho yɔghɔ fɛ akotonelë mɩnɛn (Actes 5:​40-42). Lapɔ esë, fë éɔsɛ eghʋ̀ n’yo eboka aghɩnë kë gha lɛ́ Ʒoova sʋghɩ wunë álɛ kebë emʋn nahɔnrɛnë, kebë ekpa “ele Ofo eyi” (1 Pierre 2:12). Fɛ n’ye Ʒoova bá bóka Ʒozɛfënë mɩnɛn, fë esë Ʒoova bá eboka fë álɛ fë énʋn sɛyɛyɛ ghë mianmian cibɩnë ghë.—Gen. 39:​3, 23.

8. ?Bu fuɔ nkpɔca bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë ekɩopu àlɛ́ enë epɛ é?

⁸ Bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë, bá erere. Ʒɔbë jɔnë elɔ elë eghaghaghë n’ye, bu akpɛɛkpɛnë efɩ elë oohʋn ghënë powu, bá erere mici nkpɔ. Emʋ́n n’ye “Ʒoova yɔ́ Ʒɔbë oohʋn kalanë shi dɔ́ she epidɛ eenë” (Job 42:12). Nkpɔkpɔnë esë, Ʒoova bá eyɔ elë shi maɛn puɔpuɔnë ghë ayɔghɔ nhɛn. Agbate amɛn, bu apʋpʋ fannga nhɛn efɩ elë oohʋn ghë o, ese oohʋn ntɛnɩ elë ehʋn maɛn ntɛnɩ ghënë, ghe enʋn fɛ ngbeɲi gbo eenë mɩnɛn. Bu ntɔnë ele elë ndɔnʋn, álɛ elë kwapowu ebë ekɩopu mɩɩ bë eshu órò!—Mat. 24:13.

BUNË BË EƆSƐ EFƖ ELË ÀLƐ́ ELË GHE WU BU FƐ ƷOOVA MƖNƐN

9. ?Àlɛ́ elë gha wu bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn wunë, mabu bë eɔsɛ efɩ elë é?

⁹ Bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë powu, bayɛ n’ye ebë ewu ëë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn. Àlɛ́ elë gha ba nhɛn gha wu ëë wunë, bë eɔsɛ elɔ bu bë ekpa ekpɛkpɛ elɔ elë edɔ eyi. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ebë eɔsɛ edi akɔnda n’ye në ëë në elɔ elë epɛ. N’ye Ʒɔbë në eba epɛnë, shú cibɩ nkpɔ, në dí akɔnda n’ye Ofo ëë elɔ në epɛ. Akɔnda pʋpʋ ntɔnë në dínë, lɔ́ “në hɛ́ jɔnë yá n’ye në shéghe she Ofo” (Job 32:2). Noemi esë, epidɛghë në dí akɔnda n’ye Ʒoova ëë elɔ në epɛ (Ruth 1:​13, 20, 21). Saci Ʒɔbë lɛ Noemi lɛ kë ɲí akɔndadi pʋpʋ ntɔnë shi yínë, sa bu ntɔnë lɔ́ opu jíji kelë Ʒoova sɛ, mɩɩ kebë eri ëë sʋnë shi (Prov. 19:3). Ese, Ʒoova bóka kelë, ë kë wú n’ye gha lɛ́ në ëë në lɔ́ kë pɛ́, në kpa yɔ́ kelë shi kelë eceledinë ghëwu.

10. ?Àlɛ́ enë epɛ, mabu akɔnda bë eɔsɛ ewa elë órò é?

¹⁰ Agbate, emʋ́n kɔ gha lɛ́ Ʒoova ëë elɔ elë epɛ wo, ese àlɛ́ enë epɛnë, ebë eɔsɛ evivi elë esë kɔ́ Ʒoova edi elë akɔnda o. Àlɛ́ enë eba nhɛn edi akɔndanë, sɛ bë eɔsɛ erɔrɔ elë shi, jɔ bë ekpa ehʋn elë sɛ edɔ mɩɩ ebë eri Ʒoova sʋnë shi (Prov. 24:10). Blɛngbi Davidë lɛ, Ofo agbagho Abakukë lɛ esë bu akpɛɛkpɛ fɩ́ kelë. N’ye kë në eba epɛnë, kë vívi kelë esë kɔ́ Ʒoova ece kelë sɛrɛnë teteghë o (Ps. 10:1; Hab. 1:2). Kë vívi kelë esë jɔ ntɔnë kʋra ese, kë gha rí ofosɛrɛ shi, kë sɛ́rɛ Ofo yí. Ʒoova esë tú kelë àkpa yá n’ye në gha ɲá kelë shi. Ʒoova bá elɛ bu nkpɔkpɔnë elɔ fë esë.—Ps. 10:17.

11. ?Àlɛ́ elë gha wu pɛnë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn wunë, mabu akɔnda ebë eɔsɛ edi é?

¹¹ Àlɛ́ elë gha wu pɛnë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn wunë, bë eɔsɛ eji elë sɛ, bɔ́bɔ́ ebë edi akɔnda n’ye gha ba gha yɛ n’ye Ʒoova bë eɲa pɛ ntɔnë shi bë efɩ elë (1 Pierre 4:12). N’ye Ʒezi bá hɛ́ ëë ejiti-aghɩnelë kɔ ngiki bá emianmian ëë mɩɩ kë bá ée ëënë, ëë ejiti-aghɩnelë dí akɔnda n’ye bu apʋpʋ ntɔnelë gha ɔɔsɛ bë efɩ ëë (Luc 18:​33, 34). Bɔ́bɔ́, Piɛrë dí akɔnda n’ye Ʒoova gha ɔɔsɛ bë eɲa Ʒezi shi bë eba nhɛn epɛ. Saci Ʒezi dí akɔnda fɛ n’ye Piɛrë vívi n’ye bë eba edi akɔndanë mɩnɛn, sa në gha ɔɔsɛ gha lɛ́ bunë Ʒoova vívinë. Bu ntɔnë ghëwu ëë Ʒezi rɩ́ Piɛrë rɔkɔ kpa-nkpɔ n’yo (Marc 8:​31-33). Bɔ́bɔ́ n’ye Ʒezi bá rɔ́në, në ejiti-aghɩnelë gha cé bunë ghëwu në rɔ́në eshi se. Ese, n’ye Ʒezi bá píe rɔ ghë púlɛnë, sɛ gha rɔ́rɔ në shi kelë sɛ, në bóka kelë, ‘në ghʋ́ Ofo Mbënë ghë lɔ́ kë cé bunë ghëwu në pɛ́në eshi yɛsɛ’ (Luc 24:​25-27, 32, 44-48). Ʒezi yáya kelë bu ntɔnelë álɛ bë eboka kelë, álɛ kebë eɔsɛ ekɩopu àlɛ́ mianmian afɩ kelë. N’yonë, àlɛ́ elë esë enë edi jɔ nfre nfrenë Biblënë ehɛ mianmian jɔnë ghënë akɔndanë, bë eɔsɛ eboka elë, álɛ ebë ebaba elë esë eyɛ emʋn bunë ebë elɛ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ në efɩ elë.

12. ?Àlɛ́ elë gha di akɔnda gha wu pɛnë efɩ elɛnë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn wunë, élé bë eba eɔsɛ eci elë aba é?

¹² Àlɛ́ elë gha di akɔnda gha wu pɛnë efɩ elɛnë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn wunë, ebë eɔsɛ edi akɔnda kɔ bunë efɩ elënë lɛ́ nkɔdi bu, kpa ɔɔ mɛnsɩ dɔ́, ese agheci gha lɛ́ nhɛn ëë bá nʋn teteghë. Viɲë-pala jumandighɩ jɔnë Ʒezi hɛ́në ghë, në yá n’ye ebë eɔsɛ eba nhɛn edi akɔnda. Viɲë-pala jumandighɩnë aghɔ dí akɔnda n’ye apɩnë kë nɛ́ kelë jumannë kë dínë ghënë, gha sheghë. Ese, kelë kpashinë hɛ́ kelë owu-nkpɔ kɔ: “Më cɛwu, më gha lɛ́ fë bu kwa wa” (Mat. 20:​10-13). Viɲë-pala jumandighɩnelë kë dí akɔnda n’ye kpashinë dí kelë nkɔ, ese teteghë, kpashinë gha dí kelë nkɔ wo. Bunë ghëwu opu gha ní kelë shi wunë, ëë lɛ́ n’ye kë dí akɔnda n’ye kebë enɛ kelë apɩ edɔ eshe ntɛnɩ kelë lɛ kelë kpashinë lɛ sɛ́shinë. Amɛn esë, Ʒoova Adashɛghɩ jɔghɔ edi akɔnda n’ye kë lɛ́ kelë bunë gha sheghë noo kë gha bɔ́ jumannë kë ghágha n’ye kebë edinë gha lé kelë mërɩ, agheci esë noo kë ghɔ́ kelë nɩ́ juman nkpɔ ghë Ʒoova omuonë ghë. ?Àlɛ́ jɔ nkpɔ afɩ elë, élé ebë eba ewu bunë efɩ elënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye ebë eba ewu ëënë mɩnɛn é?

BU NFRE NFRENË EBË ELƐ ÀLƐ́ BU AKPƐƐKPƐ AFƖ ELË

13. ?Mabu bë eɔsɛ eshu àlɛ́ enë epɛ é?

¹³ Ʒoova sʋghɩnelë mʋn jɔnë Biblënë ehɛ pɛ jɔnë ghë. Agheci, eɲë bɔ́ jɔ ntɔnelë ká dí ngiki fuɔ bóka kelë álɛ kebë erishi ekpɛkpɛ mianmiannë efɩ kelënë ghë. Ese, àlɛ́ mianmian në efɩ eɲë omunë, bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ eɲë n’ye eɲë édi akɔnda ewu bunë efɩ eɲënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye eɲë éba ewu ëënë mɩnɛn. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, eɲë éɔsɛ edi akɔnda n’ye Ʒoova ele eɲë pini bu pʋpʋ nkpɔnë eɲë lɛ́në ghëwu; eɲë ékpa eɔsɛ edi akɔnda n’ye në ghe ce eɲë sɛrɛnë. ?Bu nfre nfre nkpɔca ebë elɛ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ afɩ elë é?

14. ?Àlɛ́ enë epɛ, mabu ebë eɔsɛ evivi Ʒoova ofosɛrɛ ghë é? (Philippiens 4:13).

¹⁴ Sɛrɛ Ʒoova n’ye bë eboka fë. Bɔ bunë efɩ fënë lɛ, n’ye eba eci fë abanë lɛ powu ka di Ʒoova. Fë ofosɛrɛ ghë, fë ékpa eɔsɛ ehɛ Ʒoova n’ye fë eba evivi n’ye bë eba eboka fënë. Sɛrɛ Ʒoova n’ye bë elɔ fë ëë wawɛ celenë. Në wawɛ celenë bë eɔsɛ elɔ fë mɛnsɩnë fë ébɔ esʋ ëë eyi, bë ekpa eɔsɛ elɔ fë aɛnshiji álɛ fë énɩ bu ayɔghɔ ebɔ. Mʋn kɔ n’ye Ʒoova bá eba ekaka mbë elɔ fë aji sɛrɛnë fë sɛ́rɛ ëënë ghënë, agheci ghe elɛ fɛ n’ye fë omunë fë bá vívinë mɩnɛn (Éph. 3:20). Në éɔsɛ eghʋ̀ wawɛnelë lɛ nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ ghë etu fë àkpa (Ps. 34:7). N’yonë, disʋ bɔ bokanë Ʒoova eboka fënë. Mʋn yɛsɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye bë elɔ fë ëë wawɛ celenë álɛ bë eboka fë miannë efɩ fënë powu ghë.—Ka Philippiens 4:13.

15. ?Mabu bë eɔsɛ eboka fë, álɛ fë érishi ekpɛkpɛ cibɩ akpɛɛkpɛ ghë é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁵ Lɛ bunë bë ele fë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë mɛnsɩ yi. Àlɛ́ fë anʋn cibɩ kpɛɛkpɛ ghë, bë eɔsɛ ekpɛkpɛ elɔ fë n’ye fë élɛ bunë fë elɛ wɔ́wɔ́ Ofo jumannë ghënë. Ese, “aarɛrɛ lɛ bu akpɛɛkpɛ lɛ” cibɩnë ghënë ëë bayɛ n’ye fë élele mɛnsɩ ele fë lɛ Ʒoova lɛ cɛwudinë mɛnsɩ, álɛ fë édi akɔnda fɛ n’ye Ʒoova eba edi akɔndanë mɩnɛn (Ps. 119:143). N’yonë, ka Biblënë mici powu, kpa di akɔnda wɛsɛ ëë. Lɛ ntɛnɩ fë éɔsɛ elɛnë powu Ofo ndakanë ghë, yi jɛmɛnnelë ghë, kpa ce bà orù bɔ mbë. Lapɔ esë, fë esëkpɔ gha ékà miji gha éso gha édɔ, fë lɛ nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ ébɔ cibɩ enʋn aʋn-nkpɔ.—Prov. 18:1.

16. ?Àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ në efɩ fë, élé bë eba eɔsɛ elɛ fë é? ?Mabu bayɛ n’ye fë élɛ cibɩ ntɔnë ghë é? (2 Corinthiens 10:​4, 5).

¹⁶ Lɛ bunë bë elɔ fë ghe kpa ghe etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋn n’ye. Àlɛ́ bu kpɛkpɛ nkpɔ afɩ fënë, fë éɔsɛ etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋn, fë éɔsɛ edi “akɔnda pʋpʋ” fë omunë lɛ Ʒoova lɛ sɛ (ka 2 Corinthiens 10:​4, 5). ?Cibɩ ntɔnë ghënë, mabu bë eboka fë álɛ fë épetè akɔnda pʋpʋ ntɔnë é? Bunë bë eboka fë álɛ fë ghe ekpa ghe etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋn n’ye wunë, ëë lɛ́ “nahɔnrɛ tetenë ebë emʋn Ofo sɛ” óó nʋn Biblënë ghë lɛ, Ofo nakwanë në omuonë esɔnë ghë lɛnë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn: ?Fë etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋn n’ye fë gha kpa gha yɛ Ʒoova aɛn wuan? Elë éhɛ akoto Pɔlë jɔ je. Pɔlë esë, bu akpɛɛkpɛ fannga nhɛn fɩ́ ëë kʋra ese, në bɔ́ ebëlɛgba ghë ká Ofo nda yɔghɔnë yí. Noo në wú mianmian kʋra ese, në ɔɔsɛ ká Ofo ndanë yínë, bu ntɔnë lɔ́ në mʋ́n yɛsɛ n’ye Ʒoova lɛ Ʒezi lɛ kë kolo në (2 Cor. 11:​23-27). ?Fë ekpa evivi fë esë kɔ́ Ʒoova ɲá lakwanë fë lɛ́ lahɔ gbonë shi hɔ́ fë wú? Àlɛ́ nhɛn ëë fë eba edi akɔndanë, viɛ Biblë abɩ nfre nfrenë bë eboka fë álɛ fë émʋn eyɛsɛ n’ye Ʒoova eɲa lakwa shi ehɔ ngiki (Is. 43:25). Eji ee ghë, ka Biblë abɩ ntɔnelë, kpa di akɔnda wɛsɛ ëë (Ps. 119:97). Ofo hɛ́ kɔ ná ebidi në sʋghɩnelë shi. ?Ese, bu nkpɔ fɩ́ fë, óó elɔ fë etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋn n’ye Ʒoova ghe bidi ëë sʋghɩnelë shi teteghë wué? Àlɛ́ fë etɔtɔ opu aɲʋn aɲʋnnë, viɛ bu elë Ofo nakwanelë ghë álɛ fë émʋn bunë ghëwu Ofo eɲa pɛ shi eshu, álɛ fë ékpa eɔsɛ emʋn n’ye në eba eboka elë, àlɛ́ elë anʋn mianmian ghënë (Ps. 91:​9-12). Lapɔ esë, ka nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë aviɛlɛ fɩ́ kelënë jɔ elë Ofo nakwanelë ghë, álɛ fë éwu n’ye kë bá ɔɔsɛ ríshi kpɛkpɛ dí ecele bu ntɔnelë ngbeɲi.a

17. ?Mabu ebë elɛ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ në efɩ elë é?

¹⁷ ?Amɛn, fë nʋn cibɩ yɔghɔ ghë, bu akpɛɛkpɛ ologbɔ ngʋʋn ghe fɩ fë wué? Àlɛ́ nhɛn ëë eba eyi elɔ fënë, dà Ʒoova nasɩ, kpa di bu ayɔghɔnë në elɛ elɔ fënë akɔnda (Eccl. 7:14). Ese, àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ në efɩ fënë, di akɔnda wu bunë efɩ fënë fɛ n’ye Ʒoova evivi n’ye fë éba ewu ëënë mɩnɛn, kpa bɔ fë ntɩji powu ba në ghë. N’yonë, Ʒoova bá “ebaba bu eyɛ álɛ fë éɔsɛ ekɩopu” (1 Cor. 10:13). ?Ese, mabu ebë eɔsɛ elɛ àlɛ́ bu akpɛɛkpɛ në efɩ elë nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ é? Ebá egbagba jɔ ntɔnë shi mbë órò gbeenë ghë.