?Mabughëwu Biblë mbratishinelë ɔɔ alɔ é?

1-2. (1) ?Mabughëwu elë ehɛ kɔ Biblënë lɛ́ nakwa hɔ́hɔ tete é? (2) ?Mabughëwu Biblënë eɔsɛ eboka elë amɛn é?

BIBLË lɛ́ nakwa hɔ́hɔ tete. Kë ghɛ́ghɛ Biblë nakwa pidɛnelë amɛn lɛ́ agbʋʋn 3.500. Píe n’ye kë bá ghɛ́ghɛ ëë nakwa fɛjinë mɩɩ shú amɛnnë ɲa leje bë epi agbʋʋn 2.000. Kʋra ese, ebise ‘Ofo Mbë ntɔnë ɔɔ mɛnsɩ, epetè ngiki oohʋn’ (Héb. 4:12; 2 Tim. 3:​16, 17). Amɛn ngiki fannga nhɛn ehɛ kɔ Biblënë edamë eboka kelë edɔ tete ë kë eɔsɛ enɩ bu ebɔ aɛnshiji ghë, kë ekpa ewu sɛyɛyɛ tete oohʋn ghë.

² ?Mabughëwu nakwa hɔ́hɔ ntɔnë ekpa eɔsɛ eboka elë eyi amɛn é? Bu tete aɲʋn ntɛnɩelë ghëwu: Nkpɔghënë, Biblë píe “Ofonë nʋnghënë” ee gbo, ëënë lɛ́ Ghɩnë óo elë, kpa lɛ́ Aɛnshijigho gbɔ taatanë (1 Tim. 4:10; Rom. 16:​26, 27). Aɲʋnghënë, mbratishinë nʋnnʋn ëë ghënë bayɛ cibɩ powu ghë. Ëë ghëwu ëë ɔɔsɛ bóka ngiki lahɔ gbo bunë fɩ́ kelënë powu ghë, ekpa eɔsɛ eboka ngiki eyi amɛn esë.

3. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

³ Mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá egbagba jɔvivi ntɛnɩelë shi:?Mabu lɛ́ Biblë mbratishi é? ?Mabughëwu Biblë mbratishinelë ɔɔ alɔ elë aɛn é? ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë eɔsɛ emʋn Biblë mbratishinelë àlɛ́ enë eka Biblënë é? Ebá ekpa ewu n’ye bunë Ʒezi yáyanë eba eya n’ye Biblë mbratishinelë bá ɔɔ alɔ.

?MABU LƐ́ BIBLË MBRATISHI É?

4. ?Mabu lɛ́ Biblë mbratishi é?

⁴ Nahɔnrɛ nfre nfrenë eya elë akɔndanë Ʒoova edi óó Ofo mbranelë epie ëë ghënë, ëë lɛ́ Biblë mbratishinë. Mici jɔghɔ, mbra nkpɔ bë eɔsɛ elɛ Biblë mbratishi nkpɔ (Mat. 22:37). Ese Biblë mbratishi yí orù she mbra, noo mbranë, ghe ci bu fannga nhɛn aba. Mici jɔghɔ, kë bë eɔsɛ elɔ mbra nkpɔ bu nkpɔ cece ghëwu. Bë eshu ngbeɲi esë, mbra ntɔnë bë eɔsɛ eji-ekiyi. Ese Biblë mbratishinë eci bu fannga nhɛn aba, noo eya akɔndanë Ʒoova edi bu nfre nfre ghë. N’yonë, ebë eɔsɛ ehɛ kɔ mbra nkpɔ ghënë, ɔɔ nahɔnrɛ ntɛnɩ enʋn ëë eji. Bu ntɔnelë eya n’ye Ʒoova mbranelë powu ghënë, ɔɔ nahɔnrɛ nfre nfre ntɛnɩ nʋnnʋn ëë eji. Mbratishinelë bë eɔsɛ eboka elë bu nfre nfre ghë lɛ cibɩ powu ghë lɛ (Ps. 119:111). Mbranë, bë eɔsɛ epetè, ese mbratishinë ghe petè, enʋnghë eyi.—Is. 40:8.

5. Hɛ jɔ nkpɔ ya n’ye mbra lɛ mbratishi lɛ bá nʋn agha? (Kpɩ fotonelë esë.)

⁵ Jɔnë ehɛ́në eya n’ye mbra lɛ mbratishi lɛ gha lɛ́ nkpɔkpɔnë. Álɛ ebë eɔsɛ eɲi ëë órò eyɛsɛnë, elë éhɛ jɔ nkpɔ je egbagba ëë shi. Nɔ̀n nkpɔ eshi bu la, në hɛ́ jɛ kɔ: ‘Gha éci oruvienë aba.’ Jɔnë nɔ̀nnë hɛ́në ka lɛ́ mbra nkpɔ enë. ?Ese akɔnda nkpɔca ëë nʋn mbranë nɔ̀nnë lɔ́në eji é? Ëë lɛ́ mbratishi ntɛnɩ: Àlɛ́ fë aci bu lala abanë, bá etɩ fë. Mbratishi ntɔnë eya n’ye bu lala powu etɩ, fɛ fɛrë arepase lɛ, ogbo bu nfre powunë bë eɔsɛ etɩ yikinë lɛ mɩnɛn. Gha lɛ́ ereni esëkpɔ ëë bu lala bë eɔsɛ etɩ yiki wo, bë eɔsɛ etɩ yiki n’ye anʋnnë powu. Àlɛ́ jejenë adɔomu óó në eshi bu lanë, ghe epa mbratishinë nɔ̀n lɔ́ ëënë aɛn. N’yonë bá ele ëë esë aɛn ghë álɛ bu ghe etɩ ëë. Jɔ je ntɔnë eya n’ye mbratishinë ghe ji ghe kiyi.

?MABUGHËWU BIBLË MBRATISHINELË ƆƆ ALƆ ELË AƐN É?

6. (1) ?Mabu Ʒoova lɔ́ elë óó nʋn në Mbënë ghë é? (2) ?Élé Ʒoova eba eya n’ye në ejì elë ntɩ é?

⁶ Noo Ʒoova kolo elënë ghëwunë, në lɔ́ elë mbra nfre nfrenë ebë ekpʋ álɛ bu kwa ghe efɩ elë (Jacq. 2:11). Lapɔ esë, në ekpa eboka elë álɛ ebë emʋn nahɔnrɛnë nʋnnʋn mbra ntɔnelë ejinë. Àlɛ́ jɔ nkpɔ ghë Ofo gha lɔ́ elë mbranë eya elë bunë ebë elɛ wunë, në Mbënë bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë enɩ bu ebɔ aɛnshiji ghë, noo Biblënë ghënë, në lɔ́ elë mbratishinë ebë eɔsɛ ebɔ edi akɔnda álɛ ebë elɛ bunë bë eyɛ në aɛn. Bu ntɔnë eya n’ye Ʒoova evivi n’ye elë omunë ebë edi akɔnda enɩ bu ebɔ, bunë bë eya n’ye ekólo ëë, óó elë ekpa evivi n’ye ebë ewu ëë ghɩnë. Bu ntɔnë eya n’ye në ejì elë ntɩ.—Gal. 5:13.

7. Hɛ jɔ nkpɔ ya n’ye Biblë mbratishinelë bá ɔɔ alɔ (Kpɩ fotonë esë.)

⁷ Álɛ ebë emʋn n’ye Biblë mbratishinelë bë eba eɔsɛ eboka elënë, elë éhɛ jɔ nkpɔ je egbagba ëë shi. Oo jɔghɔ shigbënelë aba n’yonë, bu nfre nfre baba n’yo. Brɔfiɛ ghë kë elɛlɛ ëë pano de siɲalizasiɔn. Pano ntɔnelë afannga nhɛn elɔ tomobiceghɩnelë mbra nfre nfre. Àlɛ́ kë gha wu mbra ntɔnelë ghɩ wunë, gufrëmɔndɔn ngikinelë bë eɔsɛ erɩ kelë rɔkɔ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ɔɔ pano fannganë ehɛ ngiki n’ye kebë eba enɛ tomobinë obu lɛ, n’ye kebë erishi lɛ. Kpa ɔɔ pano ntɛnɩ esë ele tomobiceghɩnelë shi óó eya kelë bunë bë eɔsɛ eshu shigbënë ghë: Bë eɔsɛ elɛ panonë eya okunë nɛpiɛ bë eɔsɛ eghʋ̀ etoriɛ shigbënë, bë ekpa eɔsɛ elɛ panonë eya oku ntɛnɩ shigbënë bë eɔsɛ eshirɔnë. Àlɛ́ tomobicegho yɔghɔ awu panonë ele yiki shinë, ekpa eba aɛn eshi eyɛsɛ ece ëë tomobinë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, àlɛ́ kɔ́ miji ëë në enɔn o, kɔ́ ofa ëë rú dɔ́ shigbënë ghë o, tomobicegho yɔghɔnë epetè n’ye eba emi tomobinë álɛ bu kwa ghe efɩ ëë. Nkpɔkpɔnë esë, ɔɔ mbranë Ʒoova lɔ́ elë óó eya bunë elë gha ɔɔ shigbë n’ye ebë elɛ tata. Lapɔ esë, kpa ɔɔ Biblë mbratishi nfre nfrenë ele elë shi álɛ elë ghe eyi ghe eja bu pʋpʋ ghë. Álɛ ebë eɔsɛ elɛ bu ntɔnënë, bayɛ n’ye ebë edi akɔnda eyɛsɛ fɛ Ʒoova mɩnɛn.

8. ?Fɛ n’ye Romains 12:​1, 2 eba ehɛnë mɩnɛn, àlɛ́ enë ekpʋ Ʒoova mbratishinelë, mabu ebá eɔsɛ elɛ é?

⁸ Kpa ɔɔ bu ayɔghɔnë ebá ewu àlɛ́ enë eviɛ Biblë mbratishinelë, enë ekpa ebɔ ëë epɔpɔghë eta fù. Àlɛ́ enë elɛ bu ntɔnë, ebá eɔsɛ ewɛsɛ bu álɛ ebë emʋn akɔndanë Ʒoova edi jɔ nfre nfre ghë. N’yonë àlɛ́ enë eka jɔ nkpɔ Biblënë ghënë, elë élele mɛnsɩ ewɛsɛ bu álɛ ebë emʋn jɔ ayɔghɔnë ebë eɔsɛ eɲishi ëë ghënë. Ebë eɔsɛ evivi elë esë bunë ghëwu Ʒoova lɔ́ kë ghɛ́ghɛ jɔ ntɔnë lé në Mbënë ghënë lɛ, n’ye jɔ ntɔnë bë eba eɔsɛ eboka elë esënë lɛ. Àlɛ́ enë eba nhɛn elɛnë, elë eka ebɔ elë “akɔndanë” ewɛsɛ bu Ʒoova jumannë ghë. N’yonë, ebá eɔsɛ emʋn kɔ bunë elë elɛnë, lɛ́ ‘bunë Ofo omunë evivi, bunë yɛsɛ, bunë bayɛ, bunë sheghë.’—Ka Romains 12:​1, 2.a

9. ?Àlɛ́ enë ekpʋ Biblë mbratishinelë elë oohʋn ghë, ayɔghɔ nkpɔca ebá ekpa ewu é? (Hébreux 5:​13, 14)

⁹ Àlɛ́ enë ekpʋ Biblë mbratishinelë elë oohʋn ghënë, bu ntɔnë bá elɔ ebá ekaci kretiɛnghɩnë kë ɔɔ aɛnhɔ Ofo shigbënë ghë. Àlɛ́ elë aba nhɛn alɛnë ebá eɔsɛ enɩ bu ebɔ aɛnshiji ghë, bu ntɔnë bá elɔ elë lɛ Ʒoova lɛ bá edi cɛwuelë ayɔghɔ (ka Hébreux 5:​13, 14). Wɔ́wɔ́, shìelë ebaba mbra elɔ kelë jɛelë álɛ kebë emʋn bunë kë bë eɔsɛ elɛ jɔ nfre nfre fannga nhɛn ghë. Mici agheci, ngbɔjɛelënë elele mɛnsɩ ekpʋ mbranë kelë shìelë ebabanë álɛ kelë shìelë ghe ele kelë pini. Ese Ʒoova ghe baba mbra nfre nfre fannga nhɛn ghe lɔ elë fɛ elɛ́ ngbɔjɛelë mɩnɛn wo. Në ejì elë ntɩ noo në mʋn kɔ ebá eɔsɛ emʋn bunë në evivinë álɛ ebë elɛ bunë bë eyɛ në aɛn. Àlɛ́ elë aba nhɛn alɛnë, bu ntɔnë bá eyɛyɛ në sɛ edɔ tete.—Ps. 147:11; Prov. 23:​15, 26; 27:11.

?MABU EBË ELƐ ÁLƐ EBË EƆSƐ EMƲN BIBLË MBRATISHINELË É?

10. ?Mabu ebë elɛ álɛ ebë eɔsɛ emʋn Biblë mbratishinelë àlɛ́ enë eka Biblënë é?

¹⁰ Àlɛ́ enë eka Biblënë óó enë ewɛsɛ ëë, álɛ ebë ewu jɔ ayɔghɔnë ebë eɔsɛ eɲishi ëë ghënë, bu ntɔnë bá elɔ ebá eɔsɛ emʋn Biblë mbratishinë eya elë n’ye Ʒoova eba edi akɔndanë lɛ, n’ye në eba ewu bunë lɛ. Lapɔ esë, àlɛ́ enë ewɛsɛ bu álɛ ebë emʋn bunë ghëwu Ʒoova bá mbra nfre nkpɔnë, bu ntɔnë bá eboka elë álɛ ebë emʋn Biblë mbratishinë nʋn mbra ntɔnë ejinë. Àlɛ́ enë mʋn bunë ghëwu Ʒoova ebaba mbranë, ebá emʋn n’ye Ʒoova eba edi akɔndanë. Ese álɛ ebë eɔsɛ emʋn n’ye Ʒoova eba edi akɔndanë, bayɛ n’ye ebë esɛrɛ ëë álɛ bë eboka elë, ebë ekpa ehɔhɔ n’ye ebë eba ewɛsɛ bu eyɛsɛ (Prov. 2:​10-12). N’yonë, àlɛ́ enë eka Biblënë, elë évivi elë esë jɔ ntɛnɩelë: ?Mabughëwu Ʒoova bá mbra ntɔnë é? ?Noo Ʒoova gha kolo bu ntɔnë wunë, àlɛ́ më në elɛ bunë ebɔbɔ bu ntɔnë, élé bë eba eci në aba é? ?Bu nkpɔca më éɔsɛ eɲishi Biblë jɔ ntɔnë ghë é? ?Élé më éba eɔsɛ ebɔ ëë epɔpɔghë eta fù é? Àlɛ́ elë amʋn bunë ghëwu Ʒoova bá mbra nkpɔ óó elë akpa awu bunë ebë eɔsɛ eɲishi Biblë jɔ nkpɔ ghënë, bu ntɔnë bá elɔ ebá eɔsɛ enɩ bu ebɔ aɛnshiji ghë, bunë bë eyɛ Ʒoova aɛnnë.

11. ?N’ye Ʒezi në eba egbagba mbë shi faɲi nkpɔ ngborunë, élé në bá gbágba jɔ shi álɛ ngiki bë emʋn mbratishinelë é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹¹ N’ye Ʒezi në eba egbagba mbë shi faɲi nkpɔ ngborunë, në hɛ́ jɔ nfre nfre yá elë n’ye ebë eba emʋn Biblë mbratishinelë. Ebá ehɛ arɩ jɔ. N’ye Ʒezi në eba egbagba jɔnelë shinë, epidɛghënë, në eboepi ehɛ mbra nkpɔ jɔ, ë eji ee ghë në eya mbratishinë nʋn mbra ntɔnë ejinë. Àlɛ́ enë ewɛsɛ n’ye Ʒezi bá gbágba jɔnelë shinë, ebá ewu n’ye mbratishinë në nɩ́nɩshinë bë eba eɔsɛ eboka elë amɛn alɛ ayɔghɔnë ebë eɔsɛ ewu ëë ghënë lɛ.

12. ?Mbranë nʋn Matthieu 5:​21, 22 ghënë, mbratishi nkpɔca nʋn ëë eji é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹² Ka Matthieu 5:​21, 22. “Fë ghe ee yiki akɔlogho ghë.” ?Mbratishi nkpɔca nʋn mbra ntɔnë eji é? Ʒoova gha kolo n’ye ebë etu ngiki tiɛ elë mbëlɛ̀ ghë lɛ, bunë elë elɛnë ghë lɛ, elë akɔnda ghë bɔ́bɔ́ esë lɛ. Jɔnë Ʒezi hɛ́ n’yenë eya elë n’ye, àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë gha ee yiki, ese enë etu elë nɔnjɛ tiɛnë, ka lɛ́ fɛ n’ye enɛ́ píɛ mbratishinë nʋn mbra ntɔnë eji mɩnɛn. Àlɛ́ yiki nkpɔ ‘ebɔ nɔnjɛ sɛ opujiji eyi,’ ‘erara ëë ara,’ ‘elɛ̀lɛ̀ ëë abɛlɛ mbënë,’ Ʒoova bá ‘enɩnɩ ghɩ ntɔnë aa’ noo bu ntɔnelë ëë eshu yiki rupu mɩɩ bë eɔsɛ elɔ bë ee nɔnjɛ.—1 Jean 3:15.

13. ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​21, 22 ghënë epɔpɔghë eta fù é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹³ ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​21, 22 ghënë epɔpɔghë eta fù é? Elë gha ébɔ yiki opukwe gha éle opu (Lév. 19:18; Job 36:13). ?Mabughëwu é? Noo bu ntɔnë bë eɔsɛ elɔ ebë etu ghɩnë tiɛ, mɩɩ ebë ehɛ jɔnë ghe eyɛ ëë aɛn, ebë ekpa elɛ ëë bunë bë ehʋn ëë sɛ (Prov. 10:12). Lapɔ esë, ebá erierie ghɩnë, ebá elele ëë dɛ̀ mɩɩ ebë ecɔghɔ ëë eyi (Prov. 20:19; 25:23). Cibɩnë Ʒezi gbágba jɔnë shinë, ɔrdinatɛrë lɛ, cinngrafë lɛ rezo sosio lɛ, ɛntɛrnɛtë lɛ ngʋʋn gha nʋnghë. Ese mbratishinë në nɩ́nɩshinë, ele kretiɛnghɩnë kë ɔɔ aɛnhɔnë shi, álɛ kë në eghʋ̀ bu ntɔnelë ghë elɛ bunë, kë ghe ehɛ jɔ olopu ghe efu yiki sɛ joʋn. N’yonë, Elë kwapowu, elë gha éghʋ̀ bu ntɔnelë ghë gha éhɛ jɔnë bë eɔsɛ ecɔghɔ yiki eyi mɩɩ bë elɔ ngiki ghe ekpa ghe eka ghɩ ntɔnë n’ye wunë.

14. ?Mbranë nʋn Matthieu 5:​27, 28 ghënë, mbratishi nkpɔca nʋn ëë eji é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁴ Ka Matthieu 5:​27, 28. “Fë ghe eɔ ghɔkpe.” ?Mbratishi nkpɔca nʋn mbra ntɔnë eji é? Ʒoova gha kolo sɛhɛ pʋpʋ bu lɛ akɔnda olopunë bë eɔsɛ elɔ yiki bë eja bu pʋpʋ ntɔnë ghënë lɛ. Jɔnë Ʒezi hɛ́në eya n’ye àlɛ́ yikpenë vínë në ekpɩ yighɔ fuɔ mɩɩ yighɔnë eyɛ ëë aɛn sa-ghënë, yikpe ntɔnë ka lɛ́ lakwa. N’yonë, àlɛ́ sɛhɛ akɔnda olopunë në ewa elë órònë, elë élɛ putu lɛ pɛtɛ lɛ álɛ ebë eghɔ ëë enɩ àlɛ́ bɔ́bɔ́ gha rɛeshi (Mat. 5:​29, 30) Kretiɛnghɩnë kë gha ví wunë bɔ́bɔ́, bayɛ n’ye kebë eɲi Biblë mbratishi ntɔnë shi.

15. ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​27, 28 ghënë epɔpɔghë eta fù é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁵ ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​27, 28 ghënë epɔpɔghë eta fù é? Elë gha édi sɛhɛ pʋpʋ bu akɔnda joʋn (2 Sam. 11:​2-4; Job 31:​1-3). N’yonë, Kretiɛnghonë ɔɔ aɛnhɔnë ekwa pɔrnografi bu nfre powu. Në ghe hɛ në esë kɔ pɔrnografi-kpɩnë gha lɛ́ lakwa, noo gha lɛ́ në omunë ëë në elɛ bu ntɔnë, ese kpɩ ëë në ekpɩ ëë esëkpɔ. Lapɔ esë, në ghe kpa ghe hɛ në esë kɔ ɔɔ pɔrnografi bu ntɛnɩ “da yɛsɛ” she lafuɔ óó yiki bë eɔsɛ ekpɩ ëë, fɛ n’ye maɛnnë ngikinelë eba ehɛnë mɩnɛn. Fɛ n’ye ebá boepi hɛ́në mɩnɛn, Ʒezi brɛsʋnë, ɔrdinatɛrë lɛ, cinngrafë lɛ, video lɛ, foto lɛ, gha nʋnghë wo. Ese mbratishinë në nɩ́nɩshi n’yenë, eya elë n’ye Ʒoova eba ewu video lɛ foto lɛnë eya sɛhɛ pʋpʋ bunë. Jɔnë Ʒezi hɛ́në ekpa eya elë n’ye sɛhɛ bunë ngiki eghʋ̀ ɛntɛrnɛtë ghë ece kelë esënë lɛ, bunë ngiki eghʋ̀ kɔ́ cinngrafë ghë o, kɔ́ ɔrdinatɛrë o, elɛ fɛ n’ye kelë lɛ yiki lɛ erɛ mɩnɛn lɛnë, Ʒoova gha kolo bu ntɔnelë joʋn. Biblë mbratishi ntɔnë eboka aghɩnë kë vínë álɛ kebë edi ecele kelë esë sɛ (Mal. 2:15). Ao mbratishi ntɔnë eboka elë kwapowu, élɛ n’ye eví o, élɛ n’ye elë gha ví wo, álɛ ebë ekwa bu nfre nfrenë bë eɔsɛ elɔ ebë eja sɛhɛ pʋpʋ bu ghënë.—Prov. 5:​3-14.

16. ?Mbranë nʋn Matthieu 5:​43, 44 ghënë, mbratishi nkpɔca nʋn ëë eji é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁶ Ka Matthieu 5:​43, 44. “Fë ékolo më-nɔnjɛ-pie.” ?Mbratishi nkpɔca nʋn mbra ntɔnë eji é? Ʒoova evivi n’ye ebë ebɔ ngiki nfre powu fɛ elë nɔnjɛelë mɩnɛn, ebë ekolo kelë. Ʒezi brɛsʋ, Ʒuifë-aghɩnelë bɔ́ wú n’ye kebë ekolo kelë nɔnjɛelë Ʒuifë-aghɩnelë esëkpɔ, ese kebë etu kelë kaɛnghɩnelë tiɛ. Ese Ʒezi mʋ́n kɔ gha lɛ́ mbranë ëë eshi enë. Në mʋ́n kɔ elë Shìnë lɛ́ kologho gbɔnë evivi n’ye ebë ekolo ngiki nfre powu, ebë ebɔ kelë fɛ elë esë omu nɔnjɛelë mɩnɛn; elë gha ékpɩ sɛakɔnë kë tɔ́ lɛ oonë kë píenë lɛ.—Mat. 5:​45-48.

17. ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​43, 44 ghënë epɔpɔghë eta fù é? (Kpɩ fotonë esë.)

¹⁷ ?Élé ebë eba eɔsɛ ebɔ Biblë mbratishinë nʋn Matthieu 5:​43, 44 ghënë epɔpɔghë eta fù é? Àlɛ́ elë akolo elë nɔnjɛ-pienë, elë ghe ebɔ elë esë ghe ejiji aghʋnë maɛnnë ëë ngikinë eghʋ kelë esë ghë (Is. 2:4; Mich. 4:3). Ebá eɔsɛ eyɛopu ngiki nfre powu sɛ, elë ghe ekpɩ sɛakɔnë kë tɔ́në lɛ, oonë kë píenë lɛ ofotɩnë kë eyinë ghë lɛ (Actes 10:​34, 35). Lapɔ esë, ebá eɔsɛ eɲa jɔ shi ehɔ ngiki àlɛ́ kë alɛ elë lakwa, àlɛ́ kë alɛ aghɩnë ekólonë esë lakwa.—Mat. 18:​21, 22; Marc 11:25; Luc 17:​3, 4.

ELË ÉLELE MƐNSƖ EBƆ BIBLË MBRATISHINELË EPƆPƆGHË ETA FÙ

18. (1) ?Mabu ebë elele mɛnsɩ elɛ é? (2) ?Mabu ebá ewu mbë órò gbeenë ghë é?

¹⁸ Ʒoova gha bába mbra nfre nfre fannga nhɛn gha lɔ́ elë fɛ n’ye elɛ́ ngbɔjɛelë mɩnɛn wo, bu ntɔnë eyɛyɛ elë sɛ edɔ tete! Në evivi n’ye álɛ ebë egbɔ enɩ bu nkpɔ ebɔnë, ebë eboepi ebɔ cibɩ edi në mbratishinelë akɔnda, noo në mʋn kɔ bu ntɔnë ëë bë eɔsɛ emimi elë aɛn eyɛsɛ (1 Cor. 14:20). N’yonë, àlɛ́ eɲá enɩ bu ebɔnë, elë éviɛ n’ye ebë emʋn “bunë Ʒoova evivinë” (Éph. 5:17). Kolonë ekólo Ʒoovanë ëë bë eshu elë rupu álɛ ebë elɛ bunë bë eyɛ në aɛn, ese gha lɛ́ pininë në hɛ́ kɔ ná ele elënë ëë bë ele elë lahuɔn opu, álɛ ebë elɛ bunë në vívinë wo. Ʒoova kpa hɔ́ elë bu yɔghɔ ntɛnɩ bë eɔsɛ eboka elë álɛ ebë enɩ bu ebɔ aɛnshiji ghë. ?Bu nkpɔca lɛ́ ëë é? Ëë lɛ́ elë akɔndanë. Ebá ehɛ bu ntɔnë jɔ mbë órò gbeenë ghë.