N’ye ntɛɛn-yiyi jumannë eba eya Ʒoova kolonë

1. ?Mabughëwu bayɛ n’ye kebë eboka ngiki powu é ?

NGIKI powu, élɛ n’ye kë akolo o, élɛ n’ye kë gha kolo wo, bayɛ n’ye kebë eboka kelë mɛnsɩghë. ?Mabughëwu é? Noo, píe mícínë Adamë lɛ Ɛvë lɛ kë lɛ́ lakwanë, ngiki powu, àlɛ́ kë ahʋn kelënë, lakwa eka enʋn kelë sɛ dádá, n’yonë kë gha ɔɔsɛ kebë erɩ eda Ofo sɛ álɛ kelë lɛ ëë lɛ bë edi cɛwu (Éph. 2:12; Col. 1:21). Lakwanë nʋn elë sɛnë, ka lɛ́ fɛ gbogboni gbɔ nhɛn nʋn elë lɛ Ofo lɛ anɱɔlɔ mɩnɛn. N’yonë, elë esëkpɔ elë gha ɔɔsɛ ebë eturɛ ëë shi álɛ ebë eda Ofo sɛ. Àlɛ́ kë gha boka elë wunë, elë gha ɔɔsɛ ebë ewu sɛyɛyɛ tete elë oohʋn ghë, elë gha kpa gha ɔɔ bunë ebë ejì ntɩ ngbeɲi gbo. ?N’yonë, mabu Ʒoova lɛ́ bóka elë é?

2. ?Mabu ebá ewu mbë órò ntɛnɩ ghë é?

² Álɛ Ʒoova bë eɔsɛ eca elë epieji lakwanë ghënë, në bá bu yɔghɔ nkpɔ lɔ́ elë: Ëë lɛ́ ntɛɛn-yiyi jumannë. Lahɔ gbo, Ʒoova lɔ́ Israɛlë-aghɩnelë ntɛɛn-yiyighɩ lɛ, ntɛɛn-yiyigho gbɔ nkpɔ lɛ. Bë eshu ngbeɲi, në lɔ́ Jɛ Ʒezi lɛ́ Ntɛɛn-yiyigho Gbɔ; n’yonë, ebise Ʒezi lɛ́ elë Ntɛɛn-yiyi Gbɔ. Mbë órò ntɛnɩ ghë, ebá ewu n’ye ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë bá bóka eyikpe lɛ eyighɔ lɛ lahɔ gbo. Ebá ekpa ewu n’ye ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eba eboka elë amɛn, alɛ n’ye bá ekpa eba eboka elë ngbeɲi gbonë lɛ. Rereghënë, ebá ewu n’ye ntɛɛn-yiyi juman ntɔnë eba eya kolo gbɔnë Ʒoova kolo elënë.

N’YE NTƐƐN-YIYI JUMANNË ƷOOVA BÁNË BÁ BÓKA ISRAƐLË-AGHƖNË LAHƆ GBO

3. ?Fɛ n’ye Hébreux 5:1 eba eyanë mɩnɛn, élé ntɛɛn-yiyighonë eba eboka ofosʋghɩnë oghorumɔn yɛ kelë sɛnë é? (Kpɩ fotonë esë.)

³ Ʒoova ghʋ́ akoto Pɔlë ghë yá bunë ghëwu në bá ntɛɛn-yiyi jumannë lɔ́ Israɛlë-aghɩnë (ka Hébreux 5:1). Ʒoova vívi n’ye Ootu ntɔnë ëë ngikinë bë erɩ eda ëë sɛ. N’yonë bɔ́ juman lé ntɛɛn-yiyigho gbɔnë mërɩ álɛ “bë edi [...] juman eboka kelë.” Ntɛɛn-yiyighɩnelë eboka ofosʋghɩnë oghorumɔn yɛ kelë sɛnë, álɛ kebë erɩ eda Ʒoova sɛ fɛ n’ye në bá vívinë mɩnɛn, kebë ekpa elɔ gbogboninë nʋn ngiki lɛ Ʒoova lɛ anɱɔlɔnë bë eti.

4. ?Élé Israɛlë-aghɩnë kë lɛ́ ntɛɛn-yiyighɩnë kë bá lɛ́ Ofo pishata ngiki ngbeɲi é?

⁴ ?Élé Israɛlë-aghɩnë kë lɛ́ ntɛɛn-yiyighɩnë kë bá bóka ofosʋghɩnë kë edi ecelenë ë kë rɩ́ dá Ʒoova sɛ, kë kpa sʋ́ ëë fɛ n’ye në bá vívinë mɩnɛn é? Kë lɛ́ bu nfre aɲʋn bóka kelë. Epidɛghë, ntɛɛn-yiyighɩnelë kë lɛ́ Ofo pishata Israɛlë-aghɩnë ngbeɲi, n’yonë, kë eyaya Israɛlë˗aghɩnelë bu. ?Élé kë eba edi juman ntɔnë é? Malachie 2:7 ehɛ kɔ: “Ntɛɛn-yiyighonë eyimbunë ëë bë ebidi bumʋnnë shi, àlɛ́ kë avivi ëë jɔnë, mbënë bë epie ëë ɲi esɔnë ëë bë elɔ kebë emʋn mbranë, noo në lɛ́ ghɩnë ebɔ Ʒoovanë lɛ́ sonjaghɩ Kpashinë nda ece ngiki.” N’yonë, jumannë ntɛɛn-yiyighɩnelë kebë edinë ëë lɛ́ n’ye kebë eyaya Israɛlë-aghɩnelë Moizë mbranë, kebë ekpa eboka kelë álɛ kebë ece ëë eshi eyɛsɛ, kebë ekpa ebɔ ëë epɔpɔghë eta fù. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, Neemi brɛsʋ, Levi-aghɩ 13 cɛ́ ntɛɛn-yiyigho Esdrasë ghë gbágba Ofo Mbranë shi yá Israɛelë-aghɩnë. Kë kpa bóka kelë ë kë cé Ofo Mbranë kë kánë eshi yɛsɛ. Noo kë bá nhɛn bóka kelënë, Israɛlë-aghɩnë ɔɔsɛ bɔ́ Ofo Mbranë pɔ́pɔghë tá fù kelë oohʋn ghë, kë kpa rɩ́ dá Ofo sɛ.—Néh. 8:​2, 3, 6-8.

5. ?Élé ntɛɛn-yiyighɩnelë kë bá lɛ́ Israɛlë-aghɩnë pishata Ofo ngbeɲi é? ?Mabu bu ntɔnë eyaya elë Ʒoova sɛ é?

⁵ Aɲʋnghë, ntɛɛn-yiyighɩnelë kë lɛ́ Israɛlë-aghɩnë pishata Ofo ngbeɲi. N’ye kë bá lɛ́ bu ntɔnë ë lɛ́ n’ye kë yíyi˗ntɛɛn lɔ́ Ʒoova álɛ Ʒoova bë eɲa lakwa shi ehɔ ëë ngikinelë. Israɛlë-aghɩnë mʋ́n n’ye kë enɛ-epiɛ elɛ bu mici jɔghɔ, n’yonë, bayɛ n’ye kebë eɲa lakwa shi ehɔ kelë (Ps. 51:9). Ntɛɛnnë ntɛɛn-yiyighɩnelë eyiyinë ghëwu, Ʒoova eɔsɛ eɲa lakwa shi ehɔ kelë. Noo Israɛlë-aghɩnë mʋ́n kɔ Ʒoova eɲa lakwa shi ehɔ kelënë, bu ntɔnë edamë enini kelë opu shi tete! Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eya në kolo gbɔnë lɛ në orɔhɔwunë lɛ, ekpa eya n’ye në evivi n’ye në ngikinë bë ehʋn-oo yɔghɔ, kebë ekpa ewu ca.

JUMANNË NTƐƐN-YIYIGHƖNELË KË DÍ LAHƆ GBO LƐ, JUMANNË KË EDI AMƐN LƐ, JUMANNË KË BÁ EDI NGBEƝI GBONË LƐ

6. ?Mabughëwu Ʒoova boepi lɛ́lɛ eyikpe agheci ntɛɛn-yiyighɩ, ë në gbɔ nɩ́ ntɛɛn-yiyighɩ lɔ́ Israɛlë-aghɩnë é?

⁶ Lahɔ gbo, n’ye Ʒoova gha ba gha nɩ́ ntɛɛn-yiyighɩ gha lɔ́ Israɛlë-aghɩnë se wunë, shikwanë kë edi ecele esʋ Ʒoovanë ghë, shikwa kpashi nkpɔ eyiyi˗ntɛɛn elɔ ëë shikwanë lɛ omunë lɛ. Noo kë eyiyi˗ntɛɛn álɛ kebë eyɛ Ʒoova aɛnnë, bu ntɔnë edamë eyɛyɛ Ʒoova sɛ tete. Ʒoova esë edamë evivi n’ye bë edi cɛwu eyi alɛ ngiki kë edi ecelenë lɛ. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, n’ye Noe bá píe mberunë ghë sɔ́në, në yíyi-ntɛɛn dá Ʒoova nasɩ (Gen. 8:20). Abrahamë lɛ́ ntɛɛn-yiyifa nfre nfrenë në só yíyi-ntɛɛn lɔ́ Ʒoova (Gen. 12: 7, 8). Ʒɔbë esë yíyi-ntɛɛn lɔ́ Ʒoova, jɛelë ghëwu (Job 1:5). Bu nfre nfre ntɔnë kë lɛ́në eya bunë ghëwu Ʒoova lɛ́lɛ eyikpe jɔghɔ ntɛɛn-yiyighɩ álɛ bë egbɔ enɩ ntɛɛn-yiyighɩ elɔ Israɛlë-aghɩnë. Ʒoova hɛ́ Israɛlë-aghɩnë kɔ: “Ntɛɛn-yiyighɩnë [ëë lɛ́ shikwanelë kpashinë] kë eda Ʒoova sɛnë, kebë eca, álɛ Ʒoova ghe ee kelë kë ghe erɔ.”—Ex. 19:22.

7. ?Ca lɛ́ Mɛlkizedɛkë é? ?Élé Mesinë bá ewanë bá eba enʋn fɛ Mɛlkizedɛkë mɩnɛn é?

⁷ Ghɩ pidɛnë kë lɛ́lɛ ëë ntɛɛn-yiyigho Biblënë ghënë, ëë lɛ́ Mɛlkizedɛkë (Gen. 14:18). Mɛlkizedɛkë gha lɛ́ ntɛɛn-yiyigho esëkpɔ wo, ese në kpa lɛ́ blengbi. Bɛtɛɛ, Ʒoova hɛ́ báshi kɔ Mesinë kë bá ehʋnnë bá enʋn fɛ Mɛlkizedɛkë mɩnɛn. Mesinë oodinë bá ése ngiki powu ayɔghɔ mɩɩ bé elɛ ananan.—Ps. 110:4; Héb. 7:17.

8. ?Aghɩca kë lɛ́ ntɛɛn-yiyighɩ Israɛlë gbonë é? ?Mabu juman kë dí é?

⁸ Fɛ n’ye ebá boepi wúnë mɩnɛn, n’ye Ʒoova bá nɩ́ Israɛlë-aghɩnë bɔ́ álɛ kebë elɛ në ngikinë, në lɔ́ kelë ntɛɛn-yiyighɩ, në kpa ghʋ́ Moizë ghë lɔ́ kelë në Mbranë. Mbra ntɔnë në lɔ́ kelënë ghënë, në yá kelë ntɛɛn-yiyighɩ ee jumannë kebë edi lɛ ntɛɛn-yiyigho gbɔnë ee jumannë bë edi lɛ. Moizë nɔnjɛ Aarɔn lɛ ëë bʋsʋnë lɛ ëë Ʒoova nɩ́ kelë bɔ́ álɛ kebë edi ntɛɛn-yiyi jumannë (Ex. 40:​12-15). Levi-aghɩnelë kë eboka ntɛɛn-yiyighɩnelë ë kë eyiyi-ntɛɛn elɔ Israɛlë-aghɩnë powu lɛ Israɛlë-aghɩnë owu-nkpɔ owu-nkpɔ lɛ. Ʒoova yá kelë ntɛɛn nfre nfrenë kebë eyiyinë lɛ, bunë ghëwu kebë eyiyi-ntɛɛnnë lɛ, n’ye kebë eba eyiyi ëënë lɛ. Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bábanë, eya bu yɔghɔnë bá elɛ elɔ ngiki ngbeɲi gbonë.

9-10. ?Aghɩca lɛ Ʒezi lɛ kë bá edi ntɛɛɛn-yiyi juman mɩɩ bë elɛ agbʋʋn akpɩ nkpɔ é?

⁹ N’ye kë bá wɔ́ Ʒezi jinë, në ka káci Ntɛɛn-yiyigho Gbɔnë edi ntɛɛn-yiyi juman Ʒoova ofotɩ gbɔnë ghë (Héb. 8:1). Bɛtɛɛ, Ʒezi bɔ́ ëë oohʋn celenë hɔ́, álɛ bë eɔsɛ ekuku ngiki lakwa powu shi. Ntɛɛnnë në yíyinë, yí orù she nɛpiɛnë ntɛɛn-yiyighɩnë bɔ́ yíyi˗ntɛɛn lahɔ gbonë. Amɛn, Ʒezi ëë lɛ́ elë Ntɛɛn-yiyigho Gbɔnë, në ekpa eboka elë álɛ elë lɛ Ʒoova lɛ bë eɔsɛ edi cɛwu yɔghɔ (Héb. 9: 24). Àlɛ́ Ʒezinë lɛ́ elë Ntɛɛn-yiyigho Gbɔ lɛ elë Blengbi lɛnë në edi-oo eshipata n’yenë, ngiki 144.000 Ofo nɩ́ bɔ́në, kelë esë kë bá elɛ blengbi lɛ ntɛɛn-yiyighɩ lɛ (1 Pierre 1:​3, 4; 2:9). Àlɛ́ ngiki ntɔnë kë apie rɔ ghë apulɛ, óó kë ayi oforu gbonë, kelë lɛ, Ofo lɛ, Krisë lɛ bá eo-omu edi juman álɛ kebë elɔ ngikinë kë ewu Ofo ghɩnë, kebë elɛ ecele, kebë ekpa elɔ eshipatanë bë ekaci paradi. Sɛ edamë etɛ elë n’ye mici yɔghɔ ntɔnë bë eshu!

¹⁰ Fɛ n’ye ebá boepi wúnë mɩnɛn, Ʒoova lɔ́ ngiki dí ntɛɛn-yiyi jumannë lahɔ gbo, álɛ kelë lɛ Ʒoova lɛ bë eɔsɛ edi cɛwu yɔghɔ. Ntɛɛn fannganë ntɛɛn-yiyighɩnelë yíyinë, yá Israɛlë-aghɩnë kɔ bayɛ n’ye kebë enɛ capɩ elɔ kelë. Agbʋʋn akpɩ nkpɔnë Krisë bá ebɔ edi-oonë ghë, Ʒoova bá eghʋ̀ ntɛɛn-yiyi jumannë në bánë ghë edi juman mɩɩ ngiki powu bë elɛ ecele; n’yonë ntɛɛn-yiyi juman ghe kpa ghe enʋnghë n’ye. ?Élé mʋnnë emʋ́n bunë Ʒoova bánë eba elɔ elë erɩ eda ëë sɛ é? Elë éwu n’ye bu ntɔnë eba elɔ elë erɩ eda ëë sɛnë.

N’YE NTƐƐN-YIYI JUMANNË ƷOOVA BÁNË EBA ELƆ ELË ERƖ EDA ËË SƐ

11. ?Élé ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eba eya n’ye në edamë evivi tete n’ye, elë lɛ në lɛ bë edi cɛwu é?

¹¹ Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eya n’ye në edamë évivi tete n’ye, në lɛ në sʋghɩnelë owu-nkpɔ owu-nkpɔ lɛ bë edi cɛwu yɔghɔ. Àlɛ́ bɔ́bɔ́ lakwanë lɔ́ gbogboni gbɔ nhɛn nʋn Ʒoova lɛ ngiki lɛ anɱɔlɔnë, në edamë evivi tete n’ye në élɔ gbogboni ntɔnë bë eti mɩɩ bë elɛ wɔ́wɔ́. Ʒoova evivi n’ye ebë erɩ eda në sɛ, ebë eyɛ në aɛn, elë lɛ në lɛ bë edi cɛwu yɔghɔ, ebë ekpa ewu ca (2 Cor. 5:18). Ʒoova mʋn yɛsɛ n’ye lakwanë edí ëë ajanë, gha lɛ́ elë omunë ëë evíɛ ëë. Ʒoova edamë ewu elë orɔhɔ edɔ tete, bu ntɔnë ghëwu ë në tí gbogboninë álɛ ebë eɔsɛ erɩ eda në sɛ, ebë ekpa elɛ bunë bë eyɛ në aɛn. ?Mëkɔ bu ntɔnë ekpa elɔ elë ekolo Ʒoova edɔ o?

12. ?Mabughëwu mʋnnë emʋ́n n’ye Ʒezi elɛ̀ Shì mbë elë ghëwunë, edamë ele elë ndɔnʋn tete é? (Hébreux 7:25; kpɩ fotonë esë.)

¹² Ʒezi esë evivi n’ye elë lɛ Ʒoova lɛ bë edi cɛwu yɔghɔ. Noo Krisë lɛ́ Ntɛɛn-yiyigho Gbɔnë, “në edi boka juman Shì sɛ n’yo,” në esɛrɛ Ʒoova álɛ bë eɲa lakwa shi ehɔ elë (1 Jean 2:1; ka Hébreux 7:25). ?Àlɛ́ Ʒezi në esɛrɛ Shì álɛ bë eɲa lakwa shi ehɔ elënë, bu nfre nfre nkpɔca në ebɔ aɛn eba ëë ghë é? Agheci në edi akɔnda ewu n’ye kë bá tá elënë lɛ, okunë edɔ́omunë lɛ, orogba nfre nfrenë emianmian elënë lɛ, akɔnda nfre nfrenë elë edinë lɛ. Ʒezi mʋn n’ye bu eba eci elë abanë lɛ, eki evienë elë esɛrɛ Ʒoova álɛ ebë eɲa lakwa shi ehɔ elënë lɛ, mɛnsɩnë elë elele álɛ ebë elɛ bunë sheghënë lɛ. Ebë eɔsɛ emʋn eyɛsɛ n’ye sɛrɛnë Ʒezi esɛrɛ Shì álɛ bë eɲa lakwa shi ehɔ elënë, Ʒoova epɔ edisʋ ebɔ ëë, noo në ɔɔ orɔhɔ-órò, në ekpa eɲa lakwa shi ehɔ ngiki (Ps. 86:5). ?Mabughëwu elë ehɛ jɔ ntɔnë é? Noo Ʒoova omunë ëë nɩ́ Ʒezi bá n’yo, álɛ bë eɔsɛ eboka elë lakwanë elë elɛnë ghëwu!

13. ?Bu fuɔ nkpɔca ghëwu Ʒoova bá ntɛɛn-yiyi jumannë é? ?Élé bu ntɔnë eba eboka elë, elë ofosɛrɛnelë ghë é? (Hébreux 4:16).

¹³ Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eya elë kɔ, Ʒoova evivi n’ye elë lɛ në lɛ bë edidi jɔ ayɔghɔ nhɛn (ka Hébreux 4:16). Ntɛɛn-yiyigho Gbɔ jumannë Ʒezi edinë ghëwu, ebë eɔsɛ eghʋ̀ ofosɛrɛ ghë elɛ̀ Ʒoova mbë ayɔghɔ nhɛn. Àlɛ́ enë erɩ eda Ʒoova sɛ ofosɛrɛ ghënë, edamë eyɛyɛ në sɛ tete. Àlɛ́ enë elɛ bu ntɔnë, elë eya n’ye elë ejì Ʒoova ntɩ. Mici jɔghɔ, bë eɔsɛ eshu n’ye, elë ghe emʋn jɔ mumunë ebë ehɛ elë ofosɛrɛ ghë esë, n’yonë, bu ntɔnë bë eɔsɛ eji elë opu tete (Rom. 8:26). Ese, Ʒoova mʋn jɔ ntɔnë, në mʋn n’ye bu eba eci elë aba, në eboka elë. N’yonë, opu gha éji elë n’ye ebë ebɔ bunë eci elë abanë jɔ eka edi Ʒoova wo, noo në lɛ́ elë Shìnë ɔɔ kolo, në kpa ɔɔ orɔhɔ-órò.

14. ?Mabu Ʒoova lɛ́ yá n’ye në evivi n’ye ngiki bë ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan é?

¹⁴ Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eya elë kɔ Ʒoova evivi n’ye ebë ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan (Ézéch. 33:11). Nɛpiɛnë kë ebɔ eyiyi ntɛɛn lahɔ gbonë, ghe kuku ofosʋghɩnelë lakwanë shi tata wo (Héb. 7:19). Ese ntɛɛn-yiyi ntɔnë yá ntɛɛn celenë Ʒezi Krisë bá eyiyinë. Ntɛɛnnë Ʒezi yíyinë elɔ Ʒoova eɲa lakwa shi ehɔ elë talatala. Bu ntɔnë ghëwu, aghɩnë kë ewu Ofo ghɩnë, kebë eɔsɛ ehʋn-oo mɩɩ bë elɛ ananan. Elë eda Ʒoova nasɩ, noo në bá bu ntɔnë álɛ ebë eɔsɛ ewu ca!—1 Jean 4:10.

15. ?Élé elë eba ewu Ʒoova kolonë aghɩnë në nɩ́nɩ bɔ́ óó kë bá edi ntɛɛn-yiyi jumannë në Shibanë ghënë é?

¹⁵ Elë ewu Ʒoova kolonë ngiki në nɩ́nɩ bɔ́ óó kë bá edi ntɛɛn-yiyi jumannë ghë. Aghɩnë Ʒoova nɩ́nɩ bɔ́ álɛ kebë eyi oforunë, kebë edi ecele mɩɩ bë eshu kelë rɔ mici, fɛ kelë Kpashi Ʒezi mɩnɛn (Phil. 2:8; Rév. 2:10). Ngiki powu bá ewu n’ye kë dí ecele Ʒoova sɛ. Ebë eɔsɛ emʋn eyɛsɛ n’ye capɩnë Ʒezi nɛ́në ghëwu, aghɩ ntɔnelë bá elɔ ngiki bá elɛ saʋn, lakwa ghe kpa ghe enʋn kelë sɛ n’ye. Kë bá edi juman yɔghɔ ntɔnë eyi mɩɩ agbʋʋn akpɩ nkpɔnë Ʒezi Krisë bë ebɔ edi-oonë bë erere, mɩɩ bë eshu n’ye Ʒoova bë ebaba eshipatanë eyɛ, álɛ ngiki bë ehʋn-oo ëë ghë, sɛyɛyɛ ghë mɩɩ bë elɛ ananan.—Rév. 22:​1, 2.

16. ?Élé Hébreux 4:15 eba eya n’ye Ʒezi ëë lɛ́ Ntɛɛn-yiyigho Gbɔ tetenë bayɛ lɔ́ elë é?

¹⁶ Krisënë lɛ́ elë Ntɛɛn-yiyigho Gbɔnë, mʋn bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë, noo në esë në boepi lɛ́ yiki, në hʋ́n-oo eshipata n’ye (ka Hébreux 4:15). Di bu ntɛnɩ akɔnda: ?Mici jɔghɔ, sɛ egbɔ fë wú? Ʒezi esë sɛ boepi gbɔ́ ëë (Jean 4:6). ?Mijighʋ boepi yó fë, àghʋ esë yó fë dɔ́ wú? Ʒezi esë bu ntɔnelë fɩ́ ëë (Mat. 4:2; Jean 19:28). ?Ngiki boepi míanmian fë, kë fífi fë miya fë ntɩjinë ghëwu wú? Ʒezi esë kë lɛ́ ëë bu ntɔnë (Is. 50:6; Jean 15:20). ?Yiki boepi rɔ́ fë, hʋ́n fë sɛ wú? Ʒezi esë, cɛwu Lazarë lɛ, shì Ʒozɛfënë tá ëënë lɛ esë kë rɔ́ ëë. N’yonë, ebë eɔsɛ emʋn eyɛsɛ n’ye Ʒezinë lɛ́ elë Ntɛɛn-yiyigho Gbɔnë, mʋn bunë efɩ elënë, ná eboka elë, noo në omunë esë bu ntɔnelë boepi fɩ́ në.

17. ?Mabughëwu ebë eɔsɛ emʋn eyɛsɛ n’ye ngiki 144.000, kë mʋn bunë efɩ elënë, kë bá eboka elë álɛ ebë elɛ saʋn é?

¹⁷ Ngiki 144.000 esë kë lɛ́ ntɛɛn-yiyighɩ, kë mʋn bunë efɩ elënë. Kelë lɛ Ʒezi lɛ bá éo-omu eboka ngiki álɛ kebë elɛ saʋn. Kelë esë, n’ye kë bá nʋ́n eshi n’yenë, kë lɛ́ eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë lakwa nʋn kelë sɛ, kë mʋn n’ye bu eba ehʋn yiki sɛ àlɛ́ në anɛ-apiɛ alɛ bu. Kelë esë kë já orogba, jɔ rɛ́rɛ kelë, n’yonë kë mʋn bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë. Kë píe oo nfre nfre, kë tɔ́ sɛakɔ nfre nfre, kë ɔɔ kelë oo bu nfre nfrenë kë lɛ́, Ʒoova nɩ́nɩ kelë bɔ́ cibɩ nfre nfre ghë, kë kpa ɔɔ kelë omu bu nfre nfrenë kë lɛ́. Bunë efɩ fënë powu ghë, mʋn yɛsɛ n’ye ngiki 144.000 Ofo nɩ́ bɔ́ álɛ kebë eyi oforunë, ɔɔ nkpɔnë bá epɔ emʋn n’ye bu eba eci fë aba teteghënë.

18. ?Mabu ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eyaya elë Ʒoova sɛ é? ?Élé bu ntɔnë elɔ elë eba ewu Ʒoova é?

¹⁸ Bunë ewú mbë órò ntɛnɩ ghënë, eya elë n’ye Ʒoova lɛ́ Ofonë ɔɔ kolo, në mʋn bunë efɩ elënë, në ɔɔ orɔhɔ-órò, në eɲa jɔ shi ehɔ elë, në ekpa eboka elë. Satan elele elë dɛ̀ ngbú lɛ orugbu lɛ, ese Ʒoova ëë ghe lɛ bu ntɔnë (Rév. 12:10). Ekpá wú n’ye Ʒoova lɛ́ bu dɔ́ tete álɛ ebë erɩ eda në sɛ, në kpa bába bu álɛ elë lɛ në lɛ bë eɔsɛ edi cɛwu. ?Mëkɔ bu ntɔnë elɔ elë edamë erɩ eda Ʒoova sɛ edɔ tete o? ?Mëkɔ bu ntɔnë ekpa elɔ elë ewu n’ye kolonë Ʒoova kolo elë, ekpa eɲa jɔ shi ehɔ elënë ése elë ayɔghɔ o?

19. ?Élé ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë eba eya n’ye Ʒoova mʋn bu akpɛɛkpɛnë efɩ elënë é?

¹⁹ Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë elɔ elë emʋn jɔ ntɛnɩ eyɛsɛ: Àlɛ́ bɔ́bɔ́ elë edi akɔnda n’ye elë gha pí Ʒoova kolonë ghë wunë, Ʒoova mʋn kɔ lakwanë nʋn elë sɛnë ghëwu ëë elë eba nhɛn di akɔnda. Në mʋn kɔ elɛ́ ofa (Ps. 103:14). Ʒoova ghe bɔ aɛn ghe ba elë lakwanë ghë wo, ese në ebɔ aɛn eba bu ayɔghɔnë elë elɛnë ghë, në mʋn kɔ ebë eɔsɛ elele mɛnsɩ elɛ bu álɛ ebë epetè. Àlɛ́ elë lakwanë lɛ, bunë enɛ́-píɛ lɛ́në lɛ esëkpɔ ëë në ewa elë órònë, elë éghagha kɔ “[Ʒoova] dɔ́omu she elë oghorumɔnnë, në mʋn bu powu.”—1 Jean 3:20.

20. ?Mabughëwu ebë emʋn tɩ, ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë ghë é? ?Mabu fë evivi n’ye fë élɛ é?

²⁰ Fɛ n’ye ebá wúnë mɩnɛn, Ʒoova bába ntɛɛn-yiyi jumannë álɛ ebë eɔsɛ esʋ ëë fɛ n’ye në bá vívinë mɩnɛn, bu ntɔnë ëë eji ëë kpówú shi tete. Ntɛɛn-yiyi jumannë Ʒoova bánë ghëwu, gbogboninë nʋn në lɛ në sʋghɩnë lakwanë nʋn kelë sɛnë lɛ anɱɔlɔnë tí. N’yonë, fɛ n’ye Hébreux 4:16 eba ehɛnë mɩnɛn: “Elë érɩ eda bunë kë ehɔ, óó elë gha pí ëë ghë wunë eshiso-kunë sɛ, ele élɛ̀ mbë teteghë álɛ kebë eɔsɛ ewu elë orɔhɔ eboka elë, álɛ bunë kë ehɔ óó elë gha pí ëë ghë wunë, ebë ekpa eɔsɛ ewu boka ëë ghë, cibɩnë bayɛnë ghë.”