Éka ndanë edi ngikinë “kë elɛ̀ mbë nfre nfrenë nʋn maɛnnë ghënë powu”

1. ?Mabughëwu yɛsɛ n’ye ebë eka nda yɔghɔnë edi ngiki mbë nfre nfre ghë é? (Romains 10:​13, 14).

MƐNSƖNË ngiki léle lahɔ gbo álɛ kebë elɛ Babɛlë etaʒë cacanë, Ʒoova lɔ́ ëë yɛ́yɛshi noo në lɔ́ kë gha cé kelë esë mbë. N’yonë, kë wúwughë, kë lɛ́ mbë nfre nfre, kë kákashi yí eshipatanë ghɔgbo nfre nfre powu ghë (Gen. 11:​6-9). Ese, Ʒoova evivi n’ye në élɔ ‘ooya gbɔ nkpɔ ngikinë kë píe ootu powu ghë lɛ, […] shikwa powu ghë lɛ, ngiki powu ghë lɛ, mbë powu ghë lɛnë,’ kebë eo-omu, kebë epie sɛhʋn bu gbɔnë ghë esɔ álɛ kebë ehʋn-eyi maɛn puɔpuɔnë ghë (Rév. 7:​9, 10, 14). Ooya gbɔ ntɔnë bë eɔsɛ efuɔ elɛlɛ Ʒoova eyinë sɛhʋn bu gbɔnë ghë, noo Ofo Shiba nda yɔghɔnë, kë ká ëë dí kelë mbënë kë ecenë ghë (ka Romains 10:​13, 14). Nda yɔghɔ ntɔnë eca oohʋn óó elë eka ëë edi ngikinë, lɛ́ eyile bu gbɔ tete!

2. ?Mabu jɔ Ʒoova ghʋ́ Ofo agbagho Zakari ghë hɛ́ báshi é?

² Agbʋʋn fannga nhɛn álɛ akoto Ʒan bë egbɔ eghɛghɛ Révélation nakwanë, Ʒoova boepi ghʋ́ Ofo agbagho Zakari ghë hɛ́ jɔ ntɛnɩ báshi: ‘Ootu fannga nhɛn bá erɩ eda Ʒoova sɛ, kë bá ekaci [Në] ngiki” (Zach. 2:11). bɛtɛɛ, Zakari hɛ́ jɔ ntɛnɩ báshi: “Kpe jɔnë Ʒoovanë lɛ́ sonjaghɩ Kpashinë ehɛ: ‘Cibɩ ntɔnë ghë, ngiki enɛnnë kë elɛ̀ mbë nfre nfrenë nʋn maɛnnë ghënë powunë, kë bá […] eɲi Ʒuifë-pie nkpɔ talɛnë shi ekpɛkpɛ, ë kë bá ehɛ kɔ: “Elë evivi n’ye elë lɛ eɲë lɛ bë eyi, noo ecé ngiki hɛ́ kɔ Ofo nʋn alɛ eɲë lɛ”’” (Zach. 8:23). Jɔ yɔghɔ ntɔnë kë hɛ́ báshinë epɔ eshu elë brɛsʋ n’ye. Elë éwu bunë elë esë ebë eɔsɛ elɛ jɔ ntɔnë ghë.

EBË EKA NDA EDI “NGIKI ENƐNNË KË ELƐ̀ MBË NFRE NFRENË NƲN MAƐNNË POWU GHËNË”

3. ?Amɛn “Ʒuifë-pienë” Zakari hɛ́ ëë jɔnë ëë lɛ́ aghɩca é? ?“Eyikpe enɛnnë” esë ëë lɛ́ aghɩca é?

³ “Ʒuifë-pienë” Zakari hɛ́ ëë jɔnë ëë lɛ́ kretiɛnghɩnë kë nʋn eshipata n’ye, óó Ofo nɩ́ kelë bɔ́ álɛ kebë eyi oforunë. Kë ekpa elɛlɛ kelë “Ofo Israɛlë” (Gal. 6:16). Kelë lɛ Ʒezi lɛ bá edi-oo oforu gbo (Héb. 3:1). “Eyikpe enɛnnë” kë ɲí Ʒuifë-pienë talɛnë, ëë lɛ́ aghɩnë kë ése kelë esë eshi, óó kë ejì ntɩ n’ye kë bá ehʋn-oo paradinë ghë eshipata n’ye mɩɩ bë elɛ ananannë. Ngiki ntɔnelë kë píe oo nfre nfre ghë, kë ekpa elɛ̀ mbë nfre nfre.

4. ?N’ye Ʒezi bá nɩ́ “kanga celenë aɛn ji ëë shinë” bɔ́ agbʋʋn 1919 ghënë, mabu shú é?

⁴ Agbʋʋn 1919 ghë ë Ʒezi nɩ́ “kanga celenë aɛn ji ëë shinë” bɔ́. Nɔnjɛelë eyikpenë kë lɛ́ kanga celenë, kë mʋ́n kɔ jumannë kebë edinë bë eci eshipatanë powu aba, kebë ekpa eghɛghɛ Biblënë mbë nfre nfre fannga nhɛn ghë (Mat. 24:45). Álɛ agbʋʋn 1919 bë egbɔ eshunë, Ofo ngikinelë ghʋ́ videonë kë lɛ́në ghë ká ndanë dí ngiki (Photo-Drame de la Création). Kë sɔ́ video ntɔnelë mbë nfre nfre fannga nhɛn ghë. Ese kanga celenë wú kɔ bayɛ n’ye kebë ekpa elɛ bu fuɔ edɔ eka ndanë. N’yonë, agbʋʋn 1921 ghë, kë sɔ́ nakwa La Harpe de Dieu. Nakwa ntɔnë kë sɔ́ ëë mbë 36 ghë álɛ bë eboka Ofo ngikinë kebë ece Biblënë eshi eyɛsɛ. Agbʋʋn 1935 ghë, kanga celenë aɛn ji ëë shinë wú n’ye “ooya gbɔ nkpɔ” bá esʋ Ʒoova mɩɩ bë elɛ ananan eshipatanë powu ghë. N’yonë kanga celenë wú kɔ bayɛ n’ye kebë eka ndanë edi ngiki maɛnnë bude fannga nhɛn ghë lɛ mbë nfre nfre fannga nhɛn ghë lɛ. Ngikinë Ofo nɩ́ bɔ́ álɛ kebë eyi oforu cibɩ ntɔnë ghënë, kë léle mɛnsɩ bába bu álɛ Ofo ngikinë bë eka nda eshipatanë powu ghë, álɛ jɔnë Zakari hɛ́ báshinë bë eshu.

“FË NGIKINË BÁ EBƆ KELË ESË EHƆ”

5-6. ?Élé Isaïe 2:​2-4 eba eshu amɛn é? (Kpɩ fotonë esë.)

⁵ N’ye Ofo ngikinelë në eba eka ndanë eyi maɛnnë powu ghënë, aghɩnë oghorumɔn yɛ́ kelë sɛnë, kë dísʋ bɔ́ nahɔnrɛnë. Aghɩ ntɔnelë kë elɛ̀ mbë nfre nfre. Fɛ n’ye Biblënë bá hɛ́ báshinë mɩnɛn, ngiki bá epie maɛnnë powu ghë ewa Ʒoova aʋnnë ghë, álɛ në éyaya kelë në shigbënelë (ka Isaïe 2:​2-4). Ofo ngikinelë kë “bɔ́ kelë esë hɔ́” ká Ofo ndanë, kë ghɛ́ghɛ Ofo Mbënë mbë fuɔ ghë, kë sɔ́ Ofo nakwa mbë nfre nfre fannga nhɛn ghë, álɛ kebë eɔsɛ ewu aghɩnë oghorumɔn yɛ́ kelë sɛ álɛ kebë ekaci Ʒezi ejiti-aghɩnë (Ps. 68:11; 110:3). Nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛnë kë mʋn ɔrdinatɛrë juman-di yɛsɛnë, kë nɩ́ kelë bɔ́, ë kë sɔ́ elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë jw.org lɛ JW Library^® lɛ. Bu ntɔnelë eboka ngikinë kë elɛ̀ mbë nfre nfrenë álɛ kebë ehɔhɔ bu edɔ Biblënë ghë.

⁶ Ngikinë kë nʋn maɛnnë powu ghë óó kë ekpa elɛ̀ mbë nfre nfrenë, kë ewu ayɔghɔ mpʋnë kanga celenë elɔ elë Ofo shigbënë ghënë ghë. N’ye ngiki ntɔnelë eba eya n’ye kë mʋn tɩ mpʋnë kanga celenë elɔ kelënë ghënë, ëë nkpɔ ëë lɛ́ n’ye kë esɔ shigha etu ofojɔhɛ jumannë kë edi maɛnnë powu ghënë àkpa. Mɛnsɩnë elë powu elë elele etu juman ntɔnë àkpanë, elɔ elë omuonë esɔ Ofo nakwa nfre nfrenë eca oohʋnnë mbë nfre nfre ghë, mɩɩ dɔ́ she 1.100. N’yonë, agbʋʋn powu, ngiki akpɩ ya fannga nhɛn, kë ewɔ kelë ji.

7. ?Àlɛ́ enë ewu n’ye jɔnë kë hɛ́ báshi óó nʋn Révélation 14:6 ghënë eba eshunë, élé eba elɛ elë é?

⁷ Amɛn, Ʒoova ngikinelë kë ɔɔ bu nfre nfrenë eboka kelë, ë kë eka ndanë edi ngiki mbë nfre nfre powu ghë. Kë eo-omu eka “ananan nda yɔghɔnë edi […] ngiki ootu powu ghë lɛ, shikwa powu ghë lɛ, mbë powu ghë lɛ.” Ʒoova wawɛnelë ëë kë emimi kelë aɛn juman ntɔnë ghë (ka Révélation 14:6). Àlɛ́ enë ewu n’ye jɔnë Ʒoova ghʋ́ Zakari lɛ Ʒan lɛ ghë hɛ́ báshinë eba eshu elë brɛsʋ n’yenë, bu ntɔnë eshu elë rupu ë elë ejì jɔnë Ʒoova hɛ́ báshi kɔ́ bá eshunë powu ntɩ; elë ekpa ekolo elë omuonë Ʒoova eghʋ̀ ëë ghë eka nda yɔghɔnë.

ATRƐ BUNË ESHU ELË BRƐSƲ N’YE

8. ?Atrɛ bu nkpɔca Ʒoova lɛ́ mícínë kë dí Pantekɔtë agbʋʋn 33 ghënë é?

⁸ Mícínë kë dí Pantekɔtë agbʋʋn 33 ghënë, Ʒoova lɛ́ atrɛ bu nkpɔ. Në lɔ́ Ʒezi ejiti-aghɩnë kë nʋn Ʒerizalɛmë gbonë, kë ka dá mbë nfre nfre fannga nhɛn-lɛ̀ (Actes 2:​4-10). ?Mabughëwu në lɛ́ bu ntɔnë é? Noo cibɩ ntɔnë ghë, ngiki píe oo nfre nfre ghë wá Ʒerizalɛmë n’yo álɛ kebë esʋ Ofo, ofotɩ gbɔnë ghë. Ʒoova vívi n’ye ngiki ntɔnelë bë ‘ece nda yɔghɔnë’ kelë esë omu mbë ghë (Actes 2:11). Amɛn, ebë eɔsɛ eboka aghɩnë kë elɛ̀ mbë fuɔnë, noo eɔ́ Ofo nakwa fannga nhɛnnë kë ghɛ́ghɛ ëë mbë nfre nfre ghë.

9. ?Élé ebë eba eɔsɛ eboka ghɩnë elɛ̀ mbë fuɔnë álɛ bë ece nda yɔghɔnë é?

⁹ Bayɛ n’ye ngiki bë ece nda yɔghɔnë mbënë kë ecenë ghë. Elë éhɛ jɔ nkpɔ je egbagba ëë shi: Yikpe nkpɔ në eyi oo ghë, ka já orogba. N’yonë, bayɛ n’ye kebë ece ëë dɔrtɔrë álɛ kebë elɛ ëë kpe. Àlɛ́ ghɩ ntɔnë ghe ce dɔrtɔrëghonë mbënë elɛ̀në wunë, bayɛ n’ye kebë enɩ ghɩ nkpɔ elɔ ëë álɛ bë egbagba ëë eshi eya ëë ee mbënë ghë. Nkpɔkpɔnë esë, amɛn, ngiki fannga nhɛn epɛ Ofo shigbënë ghë, jɔ ekpa erɛrɛ kelë. N’yonë, bayɛ n’ye kebë eboka kelë, kebë enini kelë opu shi. Bunë bë eɔsɛ eboka kelënë ëë lɛ́ nda yɔghɔnë nʋn Biblënë ghënë. Àlɛ́ elë asɩ yiki nkpɔnë, ebë eɔsɛ eya ëë nda yɔghɔnë mbënë ecenë ghë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, ebë eɔsɛ elɔ ëë Ofo nakwa, ebë ekpa eɔsɛ eya ëë video ëë mbënë ecenë ghë.

10-11. ?Mabu fë ehɔhɔ bunë nɔnjɛ yikpe Robɛrë lɛ́ Ofo ndakanë ghënë é? ?Mabu fë ékpa eɔsɛ ehɔhɔ kare ntɛnɩ ehɛ kɔ “Yighɔ nkpɔ píe ëë oonë ghë ní yí oo fuɔ hɔ́hɔ Ʒoova mʋn” ghënë ghë é?

¹⁰ Elë éwu n’ye ebë eba eɔsɛ eghʋ̀ elë Ofo nakwanelë ghë lɛ, JW Library ghë lɛ eka ndanë edi ngiki mbë fuɔ ghë. Elë éwu n’ye Robɛrënë elɛ̀ Anglɛnë bá lɛ́. Mící nkpɔ, n’ye Robɛrë në eba eka nda bato ghënë, në sɩ́ yikpe nkpɔnë elɛ̀ Tirkë. Yikpe ntɔnë esë ece Anglɛ je, ese në dísʋ bɔ́ elë nakwajɛ Nda yɔghɔnë píe Ofo ee gbo! Tirkë ghë. Noo Robɛrë mʋn jɔnë kë hɛ́ nakwa ntɔnë ghë yɛsɛ dádánë, në ká hɛ́ yikpenë kɔ bë eka nakwa ntɔnë ëë ghɔgbo jɔghɔ omu ee mbë ghë. Yikpenë vívi Robɛrë oohʋn jɔ fannga nhɛn. Robɛrë ghʋ́ Biblënë ghë káka mbë lɔ́ ëë aji. Në bɔ́ elë aplikasiɔn JW Library gbágba jɔnë shi yá ëë Tirkë mbë ghë. Yikpenë hɛ́ Robɛrë kɔ: “Fɛ n’ye fë ka mʋ́n më mbënë mɩnɛn!” Robɛrë hɛ́ kɔ: “Më lɛ yikpenë lɛ dídi jɔ mɩɩ ɲan leje lɛ́ cibɩ nkpɔ. N’ye ebá dídi jɔnë rérenë, yikpenë cé Biblë ndanë eshi yɛsɛ. Në wú n’ye Biblënë lɛ́ nakwanë ɔɔ alɔ tete.” Sɛyɛyɛ bu tete ëë lɛ́ n’ye elë eboka aghɩnë oghorumɔn yɛ́ kelë sɛnë, ë kë ece Ofo ndanë mbënë kë kolonë ghë!

¹¹ Ebë eɔsɛ ebɔ elë nakwa flɛflɛnë elɔ ngiki mbënë kë ecenë ghë. Ebë ekpa eɔsɛ eya kelë elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë jw.org mbënë kë ecenë ghë. Bu ntɔnë bë eɔsɛ ése ayɔghɔ fannga nhɛn. Micinë fë asɩ ghɩnë ghe lɛ̀ fë mbënë wunë, fë éɔsɛ elɔ ëë nakwa flɛflɛ mbënë ecenë ghë. Fë ékpa eɔsɛ eya ëë elë ɛntɛrnɛtë adrɛsë jw.org mbënë ecenë ghë.

EBË EBOKA NGIKI KEBË EMƲN ƷOOVA EYINË MAƐNNË POWU GHË

12. ?La Bible. Traduction du monde nouveau kë ghɛ́ghɛ ëë mbë fuɔ ghënë, élé eba eboka Ofo ngikinelë é?

¹² Jumannë nɔnjɛelënë kë edi eghɛghɛ Ofo bu mbë fuɔ ghënë, eboka elë tete. Gha lɛ́ amɛn n’ye ëë kë píe ghɛ́ghɛ Biblënë mbë fuɔ ghë wo.a Nɔnjɛelënë kë eghɛghɛ Ofo bu mbë fuɔ ghënë, kë edi juman kpɛɛkpɛ álɛ ngiki fannga nhɛn bë ece Ofo ndanë. Agbʋʋn fɛji ntɛnɩelë ghë, La Bible. Traduction du monde nouveau kë ghɛ́ghɛ mbë nfre nfre ghënë, bóka Ʒoova ngikinelë tete maɛnnë powu ghë, ë kë mʋ́n Ofo Mbënë yɛsɛ. Kpe jɔnë ofokwa ghɩmɛn nkpɔnë nʋn Nepalë oonë ghënë hɛ́: “Bunë kë ghɛ́ghɛ më esë omu mbë ghë óó më kánë, lɔ́ më kpa mʋ́n Ʒoova yɛsɛ. Bu ntɔnë bóka më, më rɩ́ dá Ʒoova sɛ dɔ́, kpa lé më ntɩjinë mɛnsɩ.” Kë ghɛ́ghɛ La Bible. Traduction du monde nouveau ghɔgbo lɛ powu lɛ, mbë nfre nfre ghë mɩɩ dɔ́ she 300. La Bible. Traduction du monde nouveau kë ghɛ́ghɛ ëë mbë nfre nfre ghënë sheghë, mɛn ce-ghë, ekpa eyaya nahɔnrɛnë Ʒoova sɛ. Bu ntɔnë elɔ Ʒoova sʋghɩnë kë nʋn maɛnnë powu ghënë, kë ebɔ bu nkpɔkpɔnë ewu nahɔnrɛ, kë ekpa eka Ofo nda nkpɔkpɔnë edi ngiki powu (1 Cor. 1:10). Ese, kpa ɔɔ bu fuɔnë ghëwu, Biblë ntɔnë ɔɔ alɔ. Elë éwu bunë ghëwu.

13. ?Mabughëwu Ofo eyinë gha nʋn Biblë fannga nhɛn ghë amɛn wué?

¹³ Amɛn, Biblë fannga nhɛn ghë, Ofo eyinë gha nʋnnʋn ëë ghë. Ese, La Bible. Traduction du monde nouveau ghë, Ofo eyinë nʋn ëë ghë mɩɩ eki akpɩ fannga nhɛn. Lahɔ gbo, ebë eɔsɛ ewu Ofo eyi Ʒoovanë, Biblë fannga nhɛn ghë. Eyi ntɔnë dɔ́ Biblë ghɔgbo ntɛnɩ kë ghɛ́ghɛ ëë Ebre mbë ghënë ghë. Ese, ofoshighɩnë kë ehɛ kɔ kë elɛ Ofo bunë, kë gha vívi n’ye ngiki bë emʋn Ofo eyinë, kebë ekpa ebɔ ëë elɛlɛ ëë. Fɛ bu ntɛnɩ mɩnɛn, Katolikë ofoshighɩnelë kë ghɔ́ Ofo eyinë nɩ́ kelë Biblënelë ghë lɛ, kelë nakwanelë ghë lɛ.b Protɛstan ofotɩ ngikinelë esë kë ghɔ́ Ofo eyinë nɩ́ kelë Biblënë ghë. Ese, La Bible. Traduction du monde nouveau ghë, kë bɔ́ Ofo eyinë bá okunë bayɛ n’ye bë enʋnnë ghë, mbë nfre nfre powu ghë. ?Mabughëwu kë lɔ́ Ofo eyinë nʋn Biblë ntɔnë ghë é? Elë éwu bunë ghëwu.

14. ?Fɛ n’ye Biblënë eba ehɛnë mɩnɛn, mabughëwu ebë emʋn Ofo eyinë, ebë ekpa ebɔ elɛlɛ ëë é?

¹⁴ Biblënë eya ayɔghɔ nhɛn kɔ bayɛ n’ye ngiki bë emʋn Ofo eyinë, kebë ekpa ebɔ ëë elɛlɛ ëë. Psaume ghɛghɛgho nkpɔ lé ofosʋghɩnelë ndɔnʋn n’ye “kebë ele Ʒoova eyinë eyi” (Ps. 135:1). Ʒezi esë yáya në ejiti-aghɩnelë n’ye kelë ofosɛrɛ ghë, kebë ehɛ Ʒoova ofosɛrɛ ghë kɔ: “Lɔ fë eyinë bë elɛ ecele.” Mící nkpɔ në ofosɛrɛ ghë, në hɛ́ Shì kɔ: “Më lɔ́ ngiki mʋn fë eyinë” (Mat. 6:9; Jean 17:26). Akoto Pɔlë esë hɛ́ jɔ nkpɔkpɔnë Ofo agbagho Ʒoɛlë hɛ́në. Akoto Pɔlë ghɛ́ghɛ kɔ: “Aghɩnë kë afuɔ alɛlɛ Ʒoova eyinë powu, kë bá ewu ca” (Rom. 10:13). Aghɩnë kë ghɔ́ Ofo eyinë nɩ́ Biblënë ghënë, kë gha wú jɔnë Biblë abɩ ntɔnë hɛ́në ghɩ.

15. ?Élé Ʒoova ngikinë eba ewu në eyinë é?

¹⁵ Ʒoova Adashɛghɩ fannga nhɛn bë eɔsɛ eka La Bible. Traduction du monde nouveau mbënë kë ecenë ghë. Biblë ntɔnë eboka kelë, ë kë emʋn nahɔnrɛnë Ʒoova sɛ, kë ekolo ëë, kë ejì ëë ntɩ, kë ekpa ele ëë eyi.—Prov. 18:10; Is. 56:6.

16. ?Mabughëwu mʋnnë ebë emʋn Ʒoova amɛnnë, bë etɛ elë sɛ é? (Jean 17:3).

¹⁶ Biblënë hɛ́ báshi kɔ ɲan gbɔɔje, Ʒoova bá eghʋ “oodighɩnë kë nʋn eshipatanë ghënë powu” aghʋ (Rév. 16:14). Cibɩ ntɔnë ghë, aghɩnë kë mʋn Ofo eyinë, óó kë ekpa ele ëë eyinë, Ofo bá ebidi kelë shi (Ps. 9:10; ka Jean 17:3; kpɩ nɔtë detidë « qu’ils apprennent à te connaître »). Ese, aghɩnë kë ghe vivi n’ye kebë emʋn kɔ Ʒoova ëë lɛ́ kelë Shì, kpa lɛ́ kelë Ofo wunë, Ʒoova bá elɔ kë bá emʋn Ghɩ mumunë në lɛ́në. ?Élé ná eba elɛ bu ntɔnë é ? Ʒoova hɛ́ kɔ: “Má ece më esë orù, má eya n’ye më lɛ́ ecele, má elɔ maɛn fannga nhɛn bá emʋn më. Teteghë, maɛnnelë bá emʋn kɔ më lɛ́ Ʒoova” (Ézéch. 38:23). Cibɩ ntɔnë ghë, sɛ bá eyɛyɛ Ʒoova ngikinë, noo Ʒoova lɛ́ kelë Cɛwu, ese gha lɛ́ kelë kaɛngho!—Mal. 3:16.

17. ?Mabu eyɛyɛ elë sɛ n’ye elë powu ebë elɛ é?

¹⁷ Elë esë, elë eka Ofo Shieba nda yɔghɔnë edi ngikinë kë nʋn maɛnnë powu ghënë, fɛ n’ye Zacharie 8:23 eba ehɛnë mɩnɛn. Bu ntɔnë ele elë eyi tete! Elë lɛ elë nɔnjɛelë eyikpe lɛ eyighɔ lɛ eo-omu eka Ofo ndanë edi ngiki mbë nfre nfre ghë maɛnnë powu ghë. Ofo wawɛnelë esë kë emimi elë aɛn juman ntɔnë ghë. Ʒoova elɔ elë bu nfre nfrenë bë eboka elë, álɛ ebë eɔsɛ eka ndanë edi ngiki ootu powu ghë lɛ, shikwa powu ghë lɛ, mbë powu ghë lɛ. Elë ébɔ bu nfre nfrenë Ʒoova elɔ elënë eyɛsɛ, álɛ ebë eɔsɛ eboka ngiki fannga nhɛn kebë emʋn Ʒoovanë lɛ́ Ofonë ghe ji ghɩʋn, lɛ́ orɔhɔgho, ekpa efu opu shinë eyɛsɛ. Eyɛyɛ elë sɛ tete n’ye ebë eka Ofo ndanë maɛnnë powu ghë, álɛ ngiki bë emʋn Ofo eyinë, kebë ekpa emʋn nahɔnrɛnë ëë sɛ.—Luc 11:2.