“Mayo sa tawong naglalakaw an kakayahan na giyahan an saiyang lakad. Tanosan ako, O Jehova.”—Jeremias 10:23, 24.

AN MGA tataramon na iyan isinurat rinibong taon na pagkalalanga sa tawo. Narealisar ni Jeremias na sagkod kan saiyang kaaldawan, an kasaysayan nin tawo sarong trahedya kun ikokomparar sa marahay na kapinonan na itinao nin Dios sa enot niatong mga magurang.

An obserbasyon ni Jeremias orog pang pinatunayan kan rekord nin labi sa 2,500 pang taon nin kasaysayan poon kan saiyang panahon. Naggrabe pa nin orog an trahedya nin tawo. Ano an nagkadiperensia?

Ipinaheling man kan pag-agi nin panahon kun gurano karaot an iginagawe sa lambang saro nin makasalan na mga tawo. Nagkaigwa nin maringis na mga guerra na dai na mabilang sa kadakolan, mga pagkaongis sa rasa asin relihiyon, inkisisyon, gabos na klase nin grabeng krimen, asin mga gibo nin kapasloan asin kahanaban. Dugang pa, an kadukhaan asin gutom nambiktima sa dai mabilang na minilyon na tawo.

Kan nakaaging rinibong taon, prinobaran nin katawohan an gabos na maiisip na klase nin gobyerno. Pero, sunod-sunod iyan na nasudya na panigoan an mga pangangaipo nin tawo. Kasuarin pa sana, an mga gobyernong Komunista hinaboan sa dakol na nasyon. Sa demokratikong mga nasyon lakop an krimen, kadukhaan, daing kasegurohan sa ekonomiya, asin malbersasyon. Totoo nanggad, an gabos na klase nin gobyerno nin tawo napatunayan na kulang.

Saro pa, itinao nin Dios sa mga tawo an panahon na makaabot sa saindang pinakakulminasyon nin sientipiko asin materyal na mga gibo. Pero tunay daw na progreso kun an pana nasalidahan nin nuklear na mga bomba? kun an mga tawo nakakabiyahe pasiring sa espasyo pero dai nakakapamuhay nin matoninong digdi sa daga? kun an minilyon natatakot na lumuwas kun banggi huli sa krimen?

An ipinaheheling kan panahon iyo na dai mahihimo nin tawo na ‘giyahan an saindang lakad’ nin mapanggana kun paanong dai ninda mahihimong mabuhay na mayo nin kakanon, tubig, asin aire. Kita dinisenyo na magsarig sa paggiya kan satong Kaggibo kun paanong kita linalang na magsarig sa kakanon, tubig, asin aire.—Mateo 4:4.

Paagi sa pagtogot sa karatan asin pagsakit, pinatunayan nin Dios nin makasaro para sa gabos na panahon an mamondong mga resulta nin salang paggamit sa libreng kabotan. Ini napakahalagang balaog kaya imbes na haleon sa tawo an libreng kabotan, itinogot nin Dios na maheling ninda kun ano an kahulogan kan salang paggamit dian.

Mapadapit sa libreng kabotan, an librong “Statement of Principles of Conservative Judaism” nagsasabi: “Kun mayo an tunay na posibilidad na an mga tawo pumili kan sala kun napapaatubang sa marahay asin maraot, daing kahulogan an bilog na ideya nin pagpili. . . . An kadaklan sa pagsakit sa kinaban direktang resulta kan satong salang paggamit sa libreng kabotan na itinao sa sato.”

Tunay na tama si Jeremias kan sia magsabi: “Mayo sa tawong naglalakaw an kakayahan na giyahan an saiyang lakad.” Asin tama man si Salomon kan sia magsabi: “An tawo nagsakop sa tawo sa saiyang ikararaot.”—Eclesiastes 8:9.