Watchtower LAIBRARE YA PA INTANETI
Watchtower
LAIBRARE YA PA INTANETI
Cibemba
  • BAIBOLO
  • IMPAPULO
  • UKULONGANA
  • w91 9/15 amabu. 24-27
  • Amabala yabuutila ukuseepa mu Brazil

Vidio mulefwaya tamuli

Mukwai yafilwa ukutambika

  • Amabala yabuutila ukuseepa mu Brazil
  • Ulupungu lwa kwa Kalinda—1991
  • Utumitwe utunono
  • Bapainiya Baakana mu Kuseepa
  • Ukusonga kwa Bashibutotelo Kwayambukila Ukuseepa
  • Ukubombesha Kwatwalilila Kwaletele Amapaalo
  • Ubumi Bwayalulwa
  • Akanenimo mu Kukumanina mu Kuseepa
Ulupungu lwa kwa Kalinda—1991
w91 9/15 amabu. 24-27

Amabala yabuutila ukuseepa mu Brazil

“INUNENI amenso yenu, lolesheni amabala, ukuti nomba yabuutila ukuseepa. Kaseepa apokelele cilambu, kabili alonganye fisabo fya ku mweo wa muyayaya.” (Yohane 4:35, 36) Ayo mashiwi ya busesemo aya kwa Yesu Kristu yali aya cine ilelo mu fifulo fyabela ukutali ifya calo capabuka ica mu South America ica Brazil.

Pa myaka yafulilako Inte sha kwa Yehova mu Brazil balaipakisha ukwingilishako kusuma. Mu April 1991, icipimo ca pa mulu ica bakaseepa ba Bufumu 308,973 batungulwile amasambililo ya Baibolo aya mu ŋanda 401,574. Pa March 30, 1991, ubwingi bonse ubwa bantu 897,739 balongene pamo ku kusefya imfwa ya kwa Yesu, uwatendeke umulimo wa kuseepa.

Te mulandu ne fya kufumamo fya musango uyo ifishaiwamina, ulubali lwe bala lucili lupembelela ukuseepa. Ukucila pa bantu amamilioni yasano bekala mu ncende sha Brazil uko umulimo wa kushimikila unono fye ubombwa nelyo ukukanabombwa ne Nte sha kwa Yehova. Cinshi cilecitwa mu kutanununwina ukuseepa kuli ishi ncende?

Bapainiya Baakana mu Kuseepa

Mu kati ka ciputulwa ca nomba line ica myeshi mutanda, iofesi lya musambo ilya Watch Tower Society mu Brazil lyatumine bakabilisha ba Bufumu aba nshita yonse—bapainiya baibela aba pa nshita inono 100 na bapainiya ba nshita yonse 97—ku matauni 97, ukucilisha mu lubali lwa ku kabanga ulwa calo ulwafulamo abantu. Bakasabankanya ba Bufumu ukufuma ku filonganino nabo bene baliitemenwe ukubomba muli ishi ncende pa fiputulwa fya nshita ifipi. Te mulandu ne fipindami ifyo fyali no kucimfiwa, ifya kufumamo fyaliba ifya kulenga insansa.

Ku ca kumwenako, mu São João da Ponte, mu citungu ca Minas Gerais, bapainiya batandalile kafundisha wa butotelo uwe sukulu lya cikaya. Pa numa ya kuumfwa ubukombe, aodele amakope 50 aya citabo Ubwaice Bobe—Ukukwatilamo Ifyawamisha aye kalasi lyakwe ilya katekisimu. Kafundisha na umbi aebele bapainiya baleya ukuti: “Tamulingile ukuya, apantu mulebomba uyu mulimo ushaiwamina kuno. Ni mwe mweka fye mwingapeela ubulondoloshi bwaumfwika ubwa Baibolo.”

Te onse uwali uwasekelela no uyu mulimo usuma. Ku ca kumwenako, languluka kalata yasabankanishiwe mu nyunshipepala ya cikaya (Diário de Montes Claros) pe samba lya mutwe pe bula lya kubalilapo “Shimapepo Apeelwa Umulandu wa Kusongelekanya Ulukaakala no wa Musobololo.” Kalata yasosele ukuti: “Mu calici, [shimapepo] alikwata umwata wa kushimaula abantu balekonka ifyakaniko fimbi na mabutotelo, nangu cingati bashibutotelo ba cikaya tabapayanya ubutungulushi bwa ciKatolika ubwakumanina no bwa Bwina Kristu pe Landwe ku ba citetekelo. Mu Minsa, alisansa abatumikishi ba Nte sha kwa Yehova ababa mwi tauni, nangu cingati tabasunga baKatolika bubi bubi.” Ukukanalanga ubulwani bwa musango uyo, kalemba wa cipande (uwasambilila ifya butotelo) asangilwe ku lyashi lya Baibolo ilyapeelwe na bapainiya kabili alileteleko abalesekelela bambi. Bonse baliipakishe ukulongana.

Bamunyina bane ukufuma ku Fortaleza baishile ne ndeke ku Cishi ca Fernando de Noronha, amakilomita 400 ukufuma ku mulundu. Abekashi ba pa cishi 1,500 bali tabalapokelela ubunte busuma mu myaka ukucila pali 15. Mu nshiku ikumi bamunyina bashalike ifitabo 50 na bamagazini 245 na mabroshuwa, kabili batendeke amasambililo ya Baibolo aya mu ŋanda 15. Abantu ikumi limo na babili basangilwe ku Cibukisho ca mfwa ya kwa Kristu, icacitilwe mu kati ka kutandala kwabo. Bapainiya balesubila ukuti mu kuba no kwaafwa kwa kwa Yehova umulimo mu kwangufyanya ukapampamikwa kulya. Bamunyina bamo balilanguluka pa lwa kuselela ku cishi.

Ukusonga kwa Bashibutotelo Kwayambukila Ukuseepa

Ibumba lya bakasabankanya ba Bufumu ilya Cilonganino ca Arpoador mu Rio de Janeiro baitemenwe ukupoosa imilungu ibili ukushimikila mu matauni ayengi mu citungu ca Minas Gerais, mupepi na makilomita 200 ukutaluka. Ku kucankwa kwabo basangile abantu ba cikaya aba cileela nga nshi kabili aba cikuuku. Aba bantu balikwete umwata wa kwimya utusote twabo inshita iili yonse Lesa nelyo ishina lyakwe, Yehova, lyalumbwilwe. Pa mulandu wa kucindikisha kwabo Lesa, nangu cibe fyo, mu kwanguka balisongelwe na bashibutotelo.

Mwi tauni limo shimapepo acinkwile abantu ukukanakutika ku Nte sha kwa Yehova nelyo ukusangwa ku kulongana uko balepekanya ukukwata. Na kabili atantike Iminsa yaibela pa nshita imo ine nge ya kulongana, kabili Iminsa yabilishiwe pa fisoselo mu ciunda cikalamba ku nse ye calici lyakwe. Ukwabula ukusakamana ukubombesha kwakwe, nangu cibe fyo, abekashi ba cikaya 29 balisangilwe ku kulongana, ukusansha pa batandashi.

Itauni lya mu bwina mupalamano lyali ilyapusanako umupwilapo. Mulya shimapepo aebele abantu ukukutika lintu Inte batandele. Ica kufumamo cali ca kuti 168 balisangilwe ku kulongana kwa kubalilapo. Pa numa, abebele ukupeelako kusakamana ku fintu Inte sha kwa Yehova babaka Icibukisho pantu, nga fintu asosele, “balacicita mu nshila yalinga.” Mu kati ka milungu ibili iya mulimo wa kushimikila Ubufumu muli ilya ncende, ifitabo 1,014 na bamagazini 1,052 na mabroshuwa fyalishalikwe.

Ukubombesha Kwatwalilila Kwaletele Amapaalo

Umweshi umo pa numa bakasabankanya ba Bufumu 34 babwelele ku kusakamana amasambililo ya Baibolo ayatendekwe mu kati ka kutandala kwa kubalilapo. Eluda wa Bwina Kristu uwalebuula ubutungulushi alembele ukuti: “Cali ca kucincimusha ukumona abantu balesekelela ukutupokelela mu kuba no kutasha ne filamba fya buseko mu menso yabo.” Nkashi umo e bukisha ukuti umwanakashi umo alimutununwike ne Nte shimbi mu ŋanda ya kuliilamo ica kulya ca kasuba, “ukupaapaata, mu kuba ne filamba mu menso yakwe, ukuti ifwe twingaya no kusambilila nankwe.” Namayo na umbi asambilile imiku itatu mu kati ka mulungu Inte bali kulya. Inshita iili yonse, apekenye iciputulwa ce sambililo lyakwe kabili alepembelela isambililo. Namayo asosele ukuti alitendeke ukupepa kuli Lesa wa cine, Yehova. “Mu mutima wandi ici e cintu lyonse nalepembelela,” e fintu alundilepo.

Pa numa, bapainiya babili balipeelwe ukusakamana ubuseko muli ilya ncende. Nga fintu cali mu mwanda wa myaka uwa kubalilapo C.E., “bonse abo mu bulungami abali abakongamina ku bumi bwa muyayaya babele abasumina.” (Imilimo 13:48, NW] Kabili ukupala umwanakashi umwina Samaria uyo Yesu acitileko bunte pa cishima ca kwa Yakobo, batendeke ukulanda kuli bambi pa lwa cintu basambilile. (Yohane 4:5-30) Ilelo bapainiya 2 bakwata bambi 6 ukubomba na bene, kabili avareji wa bantu 20 balasangwa ku kulongana kwa cila mulungu.

Ukuba abacincimuka pa lwa kutunguluka kwa uyu mulimo waibela, bakasabankanya 29 aba Cilonganino ca Arpoador baile ku kushimikila mwi tauni lya Mutum, mupepi na makilomita 500 ukutaluka. “Ukupokelelwa kwali ukusuma mu cine cine,” e fyasosele eluda uwaletungulula ibumba. Abantu abengi balikutike mu kuba no kupeelako kusakamana no buseko ica kuti amasambililo ya Baibolo 170 yalitendekwe, kabili tuleyumfwa ukuti abengi aba bene bakatwalilila.” Mu milungu ibili bakasabankanya bashimikile avareji wa maawala 90 umo umo kabili bashalike mupepi ne fitabo 1,100 ku bantu. Icipimo ca pa mulu ica bantu 181 basangilwe ku malyashi ya Baibolo ayapeelwe na bamunyina.

Imyeshi inono pa numa, icilonganino casonkele iŋanda isuma mu cifulo ca pa kati ica Mutum ku kubomfya nga Iŋanda ya Bufumu ne ŋanda ya bapainiya. Lipoti ya kubalilapo iyatuminwe ku Sosaite na bankashi bapainiya babili abapeelwe kulya mu lubali yabelengelwe ukuti: “Mu kuba na masambililo ayengi kale kale ukutendekwa, tulekabila bapainiya balundwako. Nelyo fye mu kuba no kwaafwa kwa bamunyina ukufuma ku Rio de Janeiro umuku umo pa mweshi, umulimo ukalamba. Pabula mwi kumi abene mayanda abo tulandako batwipusha ukubwelelako. Na kabili tulekabila ukwaafwa mu kutungulula ukulongana.” Painiya na umbi nomba aliilunda kuli bene.

Ubumi Bwayalulwa

Caliba ica kukoselesha ukumona icine cilelimbwa no kutwale fisabo fisuma. Umuntu umo uwalesekelela alembele ukuti: “Ukukwata ici cine ca Baibolo e cintu cawamisha icabalile acicitika kuli ine. Ubumi bwandi bwaliwaminako, kabili nshikabila ukubomfya imiti ikola na kabili. . . . Shi Yehova namupaale ku cili conse ico mwancitila.”

Umuntu na umbi alondolwele ukuti: “Ndasunguka mu cine cine pa fintu Yehova aisula amenso yandi. Nangu cingati nalilufishe mama uno mulungu, nomba ninkwata isubilo lya kumumona kabili. Ndesubila ukubatishiwa, lelo ndefwaya ukuba uwaipekanya bwino intanshi. Shi Yehova namupaale pa kwisa kuno ku kutulanga inshila ya kamfyemfye iitungulula ku bumi bwa muyayaya.” Umuntu na umbi asosele ukuti: “Ndefwaya mwishibe ukuti nalekele ukupeepa umweshi umo uwapitapo. Ndi uwa nsansa na magazini iyo mwantumine. Yakwetemo ifintu fisuma ifingi ifyo fyangafwile ukucita ifyo.” Mu kushininkisha, ukuseepa kupeela umulandu usuma uwa kusekelela.

Nangu cibe fyo, amapaalo ya musango uyo tayaisako fye ukwabula ukushomboka. Ku ca kumwenako, lintu namayo umo no mwana mwanakashi wakwe batendeke ukusambilila, shimapepo wa cikaya alibasokele ukuti nga ca kuti baile ku kulongana kwa Nte, ali no kubatamfya ukufuma mwi calici. Ukusuulako kutiinya, balile ku kulongana. Lyene balicelekwe ku fibusa fya kale, bamo abo bababepeeshe ukupena pantu “uyo Yehova” tamoneka muli Baibolo ya ciKatolika. Apantu uyu namayo tali no kusanga ishina lya kwa Yehova muli Baibolo yakwe iya ciKatolika, alaalike abena mupalamano ukumutandalila pa bushiku bwe sambililo lyakwe na bapainiya. Umwanakashi umo aishile no bupilibulo bwa Baibolo ubwa Paulinas ya ciKatolika. Lintu abelengele ishina lya kwa Lesa mu tulembo twa pe samba pa Ukufuma 6:3, apokelele isambililo lya Baibolo mu ŋanda yakwe.

Akanenimo mu Kukumanina mu Kuseepa

Ca kufumamo nshi ico ukubomba mu cifulo cishibombwamo libili libili cakwata pali bakabomba abene? Kasabankanya wa Bufumu umo asosele ukuti: “Uyu mulimo wabombele ku kukosha icitetekelo cesu no kwampana kwesu na Yehova kabili walitwafwile ukupituluka mu fise ntanshi fyesu.” Kasabankanya umbi alondolwele ukuti: “Cilya ciputulwa ca nshiku 14 caingilisheko ukutemwa kwandi ukwa bamunyina, ababomba ngo lupwa lumo mu kuba no buyo bumo: ukufwailisha abafuuka balundwako. Canengele ukutemwa mu kucilapo abo abapokelela ubukombe bwesu, ilingi line mu kuba ne filamba mu menso yabo, ukulanga icilaka cituntulu ku cine. Kabili icacila pali fyonse, naumfwile ukutemwa kwa kwa Yehova mu kutupeela ishuko lya kumubombela.”

Eluda uwayakene mu kushimikila mu cifulo cishibombwamo libili libili asontele ku kupusana pa kati ka bumi kulya na mu misumba ikalamba. Asosele ukuti: “Te kuti ncafwe ukutontonkanya fintu ubumi bwa bamunyina abengi bwinganonshiwa pa kuselela mu fifulo fya mu kati. Ulukaakala talwabako kuno. Ubumi mu matauni yanono na ya bukulu bwalinga bwaba mu nshila ya kuti bulatusuminisha te kwikalilila fye ku ndalama shinono tukwata lelo na kabili ukukwata ukubishanya kukalamba na bamunyina no kupeelesha inshita yakulilako ku mibombele ya ku mupashi. Bushe bamunyina abengi abaleke ncito, abacaice mu kuba ne fishingamo finono ifya lupwa, nelyo bamunyina abo incito yabo ibasuminisha ukusela kuti bafukatila ili shuko lyaibela no kuiletela ubuseko abene, Yehova, na bena mupalamano babo?”

Uyu lipoti pa cifulo cishibombwamo libili libili mu Brazil ishininkisha ukuti amabala nayabuutila ukuseepa. Mu myaka fye ibili, umulimo muli ili bala wafumamo ifilonganino fipya 191 na mabumba yabela ukutali. Ifingi fyashalila ukucitwa, lelo mu kushininkisha Yehova akatwalilila ukupeela ipaalo lyakwe ilya bakasabankanya ba Bufumu abalundwako abalebuula ulubali mu kuseepa kwa kutwale fisabo. Bushe kuti wakwata ukwakanamo kwakulilako muli kwene?

[Mapu ne Cikope pe bula 25]

Inte sha nsansa ukufuma ku Rio de Janeiro bayakana mu kuseepa

[Mapu]

(Nga mulefwya ukumona bwino mapu, moneni muli magazini)

BRAZIL

[Icikope pe bula 26]

Ukucitilo bunte kwa mu mishi mu Minas Gerais

    Impapulo sha mu Cibemba (1982-2026)
    Isaleni
    Isuleni
    • Cibemba
    • Peleniko Bambi
    • Ifyo Mwingasala
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ifya Kubomfya
    • Amafunde Yesu
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Isuleni
    Peleniko Bambi