Mwilapingula aba Bwananyina pa fyo Basalapo Ukucita

1-2. Cinshi inshita shimo ico twingasalapo ukucita cingapusanina ne co aba bwananyina bambi bengasalapo ukucita?

BUSHE umuntu alilandapo ifyabipa pali imwe pa mulandu ne fyo mwasalilepo ukucita? Bushe mwalisuushapo Umwina Kristu munenu pa mulandu ne fyo asalilepo ukucita? Ukwabula no kutwishika, fwe bengi kuti twa-asuka ukuti ee.

² Tatufwile ukupapa nga ca kuti inshita shimo ico twasalapo ukucita capusana ne co bamunyinefwe na bankashi bambi bengasalapo ukucita. Mulandu nshi? Ni co fwe bantu twalipusana, kabili tatutontonkanya cimo cine. Tulapusana mu fyo tutontonkanya pa mulandu wa ko twakulila, ulupwa twakulilamo ne fyatucitikilapo. Nomba nangu ca kuti tatutontonkanya cimo cine, tatufwile ukuleka ici calenga twafilwa ukuba aba mutende kabili abaikatana na ba bwananyina mu cilonganino.—Efes. 4:3.

3. Cinshi nalimo cingalenga twafwaya ukuti uwa bwananyina aalule ico asalilepo ukucita?

³ Nga ca kuti uwa bwananyina asalapo ukucita icipusene ne co ifwe twingasalapo ukucita, nalimo kuti twafwaya ukumweba ukuti aalule ico asalilepo ukucita, nelyo kuti twafwaya ukwebako abantu bambi ifyo tulemona ico asalilepo ukucita. Nalimo ico twingacitila ifi, ni co twalimutemwa. Twalitemwa aba bwananyina, kabili tufwaya ifintu filebawamina. (Amapi. 17:17) E ico te kuti tutemwe basalapo ukucita icintu icingalenga baisalanguluka pa numa, nangu icingalenga bucibusa bwabo na Yehova bwapwa.

4-5. Finshi twingacita nga ca kuti uwa bwananyina asalapo ukucita cimo icipusene ne co ifwe twingasalapo ukucita?

⁴ Bushe tufwile ukulanda no wa bwananyina nga twamona ukuti ico asalilepo ukucita te co ifwe twingasalapo ukucita? Inshita shimo kuti twalanda nankwe, e lyo inshita shimbi te kuti tulande nankwe. Ku ca kumwenako, nga twaishiba ukuti uwa bwananyina aletontonkanya pa kucita icingalenga apula mwi funde lya mu Baibo, pa mulandu wa kuti twalimutemwa, tulingile ukwesha ukulanda nankwe pa kuti aalule ifyo aletontonkanyapo ukucita. (Amapi. 27:​5, 6) Nomba kuti twacita shani nga ca kuti ico uwa bwananyina asalapo ukucita te kuti cilenge apula mu mafunde ya kwa Lesa, lelo cipusene fye ne co ifwe twingasalapo ukucita? Icasuko cili mwi lembo apafumine cino cipande. Baibo itila: “Mwilamupingula pa mulandu fye wa kuti namupusana ifyo mumona ifintu.”—Rom. 14:1.

⁵ Na lyo line, nalimo kuti catukosela ukukanapingula uwa bwananyina pa co asalilepo ukucita. Muli cino cipande, twalasambilila pa mulandu tushilingile ukulapingwila aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita. Twalasambilila na pa fyo twingalacita pa kuti twilabapingula. Nomba natubalilepo ukulanda pali fimo ifyo aba bwananyina bengacita ifingalenga twabapingula.

FIMO IFYO ABA BWANANYINA BENGACITA IFINGALENGA TWABAPINGULA

6-7. Landeniko pa fya kumwenako fimo ifingalenga twapingula uwa bwananyina pa co asalapo ukucita.

⁶ Nga fintu tulandilepo, ilingi line tumona ukuti ifyo tulemona ifintu e fili bwino pa mulandu ne fyo twakula ne fyatucitikilapo. Kuti twafwaya no kuti ifyo tulemona ifintu e fyo na bantu bambi nabo balefimona. Nomba ifi te fyo caba. Natulandeko pa fya kumwenako fimo. Ica kubalilapo: Ilyo munyinefwe umo ashilasambilila icine, bawishi balenwa sana ubwalwa. Bushiku bumo ilyo aleangalila pamo na bamunyinefwe na bankashi, amona aba bwananyina bamo balenwa ubwalwa. Akalipa kabili abeba ukuti ico balecita taciweme. Icalenga bubili: Nkashi umo alilwele sana, nomba apola. Pa numa aishiba ukuti nkashi umbi na o nabamusanga no bulwele bumo bwine. Pa mulandu wa kuti alefwaya ukumwafwa, alamupatikisha ukuti abomfwe umuti umo wine uo ena abomfeshe. Nalimo amweba ukuti alelya fye ifya kulya fimo, nelyo amweba ukuti alebomfya umuti umo uwa ku cipatala nangu uwa cimuntu. Icalenga butatu: Munyinefwe umo ilyo ashilasambilila icine, ali mu mipepele ya bufi. Ilyo asambilila icine, tafwaya ukucitako nangu cimo pa fyo aba mu mipepele iyo alimo bacita. Nomba ilyo aishiba ukuti uwa bwananyina umo alile ku cililo icabelele mu ceici imbi, akalipa.a

⁷ Natulandeko na pa fya kumwenako na fimbi. Icalenga 4: Munyinefwe umo ilyo alekula, abantu abengi balemona ukuti Abena Kristu abaume, tabalingile ukuteka umwefu, kabili bankashi nabo tabalingile ukufwala amatoloshi ilyo balelongana na lintu balebila imbila nsuma. Nangu ca kuti uyu munyinefwe alishiba ifyo Ibumba Litungulula lyalandile nomba line pali ili lyashi, atwalilila fye ukweba aba bwananyina ukuti bamunyinefwe tabalingile ukuteka umwefu, kabili bankashi nabo tabalingile ukufwala amatoloshi ilyo balelongana na lintu balebila imbila nsuma. Icalenga 5: Eluda umo alishibapo uwa bwananyina umo uwalundilepo amasambililo e lyo pa numa aleka ukubombela Yehova. Nomba munyinefwe wacaice umo uwa mu cilonganino umwaba uyu eluda, asalapo ukulundapo amasambililo. Uyu eluda asakamana. E ico alaeba munyinefwe wacaice na bafyashi bakwe ukuti baalule ifyo uwacaice alefwaya ukucita.

8. (a) Cinshi cingalenga umufyashi atampa ukupingula abafyashi bambi? (b) Cinshi cingacitika nga twatendeka ukupingula aba bwananyina mu cilonganino?

⁸ Nomba natulandeko pa ca kumwenako icalenga 6 icingakuma abafyashi. Mwe bafyashi, mulabombesha pa kuti ilyo mulekusha abana benu “mulebasalapula kabili mulebakonkomesha ukulingana ne fyo Yehova afwaya.” (Efes. 6:4) Abafyashi Abena Kristu bambi bena balasuminisha abana babo ukulacita ifintu ifingi ukucila ifyo imwe musuminisha abana benu ukulacita. Ku ca kumwenako, abafyashi bamo tabasakamana nangu ca kuti abana babo tababwelele bwangu pa ng’anda, nelyo balashitila abana babo amafoni nangu ca kuti baice. Ici kuti calenga abana benu balamona ukuti imwe mwalikosha sana amafunde. E ico kuti bamwipusha abati: “Bushe te kuti mubeko nga filya abafyashi ba banensu baba?” Ici kuti calenga mwalamona ukuti abafyashi bambi tabakusha bwino abana babo. Icishinka ca kuti, nga ca kuti Umwina Kristu munensu asalapo ukucita cimo icipusene ne co ifwe twingasalapo ukucita, kuti twatampa ukumusuusha nelyo ukumupingula. Ku ca kumwenako, nalimo kuti twalamona ukuti tabomfya bwino indalama nelyo ifyo aleseshamo icitendwe tafyawama. Lelo tatufwile ukuleka ifyo tumona ifintu fyalenga twaleka ukuba abaikatana mu cilonganino.

9. Cinshi tulingile ukulaibukisha? (Moneni ne cikope.)

⁹ Ico twingasalapo ukucita kuti capusana ne co Umwina Kristu munensu engasalapo ukucita. Nomba te lyonse ici cipilibula ukuti ico umo pali ifwe asalilepo cili fye bwino, e lyo ico umbi asalilepo tacili bwino. (Rom. 14:5) Nangu ca kutila Baibo itweba ukuti fwe Bena Kristu tulingile ‘ukulatontonkanya cimo cine’ ilyo tulekonka amafunde ya kwa Lesa, ici tacipilibula ukuti ne fyo twakulasalapo ukucita nafyo filingile ukuba fimo fine. (2 Kor. 13:11) Ifyo tusalapo ukucita kuti twafilinganya ku fyo ciba nga tulefwaya ukuya ku ncende imo. Ilingi line, abantu kuti babomfya imyendele iyalekanalekana pa kuya kuli iyo ncende. Kuti twasalapo imyendele iyo tutemenwe kabili iyo twingakumanisha. Ifi fine e fyo caba na ku fyo fwe Bena Kristu tusalapo ukucita, kuti fyapusana. Lelo ico bonse tufwaisha, kulasekesha Yehova. Kanshi tatulingile ukulapingula aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita.—Mat. 7:1; 1 Tes. 4:11.

MULANDU NSHI TUSHILINGILE UKULAPINGWILA ABA BWANANYINA PA FYO BASALAPO UKUCITA?

10. Ukulingana na Yakobo 4:​12, finshi ifyo tushakwata insambu sha kucita, kabili mulandu nshi?

¹⁰ Baibo yalitweba ico tushilingile ukulapingwila aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita. Natulandeko pali fimo. Tatwakwata insambu sha kupingula aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita. (Belengeni Yakobo 4:12.) Yehova e utupeela amafunde kabili e Kapingula. E wakwata fye insambu sha kutweba ukuti ici cisuma, e lyo ici cibi. Kanshi aba bwananyina bakalubulula kuli Yehova pa fyo basalapo ukucita, te kuli ifwe iyo. (Rom. 14:10) Tatwakwata insambu sha kupingula aba bwananyina nelyo isha kubasuusha pa fyo basalapo ukucita.b

11. Kuti twacita shani pa kuti tutwalilile ukuba abaikatana mu cilonganino? (Moneni ne cikope.)

¹¹ Yehova afwaya fwe babomfi bakwe tuleba abaikatana, te kuba cimo cine. Na kuba, Lesa wesu alitemwa ifi fine twaba abapusanapusana! Fyonse ifyo abumba, fyaba ifyapusanapusana. Ku ca kumwenako, amabula kuti yaba ku cimuti cimo cine, lelo tayaba cimo cine. Na kabili tontonkanyeni fye na pa fyo fwe bantu twaba. Pano isonde, fwe bantu twabapo ukucila pa mabilioni 8. Nomba takwaba abamoneka fye cimo cine, nelyo abakwata imibele imo ine. Ifi fine e fyo Yehova atubumba. Tafwaya twaba cimo cine. Lelo afwaya twaba abaikatana. Kanshi nga ca kuti uwa bwananyina asalapo ukucita cimo ico ifwe tushingasalapo ukucita, tatulingile ukukalipa. Ico tubikako sana amano, kulenga mu cilonganino mwatwalilila ukuba umutende kabili twatwalilila ukuba abaikata, ukucila ukulabika fye amano ku fyo aba bwananyina basalapo ukucita ifipusene ne fyo ifwe twingasalapo ukucita.—Rom. 14:19.

IFYO TWINGACITA PA KUTI TWILAPINGULA ABA BWANANYINA PA FYO BASALAPO UKUCITA

12-13. Cinshi tulingile ukulaibukisha nga ca kuti ico uwa bwananyina asalapo ukucita cintu ico Baibo yalanda ukuti cibi? (Abena Galatia 6:1; moneni na kabokoshi akaleti “Nga Tamutemenwe ico uwa Bwananyina Asalapo Ukucita.”)

¹² Nga ca kuti uwa bwananyina asalapo ukucita cimo. Mulingile ukuyipusha amuti: ‘Bushe ico asalapo ukucita, Baibo itila cibi, nangu cipusene fye ne co ine ningasalapo ukucita?’ Nga ca kuti ico asalapo ukucita cintu Baibo yalanda ukuti cibi, mufwile ukuyipusha amuti: ‘Bushe nininga ukumulungika, nelyo umuntu umbi e ulingile ukumulungika?’ Nga ca kuti namulinga ukulungika uwa bwananyina, ninshi mulingile ukuba ne cikuuku ilyo mulemulungika. (Belengeni Abena Galatia 6:1.) Nomba ilingi line kuti mwasanga ukuti ico asalilepo ukucita, cipusene fye ne co imwe mwingasalapo ukucita. Ifi nga e fyo cili, ninshi tamufwile ukulamutwishika nelyo ukulalanda ifyabipa pa co asalilepo ukucita. Mulingile ukucindika insambu shakwe isha kuisalila ica kucita, kabili tamufwile ukumupingula.—Rom. 14:​2-4.

¹³ Natulandeko pali ici ica kumwenako. Nga ca kuti mwaya na cibusa wenu mu cikuulwa umo bashitisha ifya kulya, bushe kuti mwalafwaya fye ukuti ashite ifya kulya fimo fine ne fyo imwe mulefwaya? Awe. Kuti mwamuleka aisalila ifya kulya ifyo alefwaya ukulya, pantu nangu ashita ifya kulya ifyo mushitemenwe, te imwe mwalalya. Bushe nga nimwe, kuti mwafwaya cibusa wenu amupatikisha ukuti na imwe mushite fye ifya kulya ifyo ena alefwaya ukulya? Awe. Ifi fine e fyo caba na ku fyo tusalapo ukucita. Tatulingile ukupatikisha aba bwananyina ukusalapo ukucita ifyo ifwe twingasalapo ukucita.

14. Ilyo mulesalapo ica kucita, kuti mwacita shani pa kuti mutwalilile ukuba abaikatana na ba bwananyina? (1 Abena Korinti 8:​12, 13)

¹⁴ Ilyo mushilasalapo ukucita cimo. Nga mule-esha na maka yenu yonse pa kuti mwilakalifya aba bwananyina mu cilonganino, kuti mwatwalilila ukuba abaikatana. (Belengeni 1 Abena Korinti 8:​12, 13.) Inshita shimo kuti mwamona ukuti ico mulefwaya ukusalapo ukucita, cintu ‘amafunde yasuminisha,’ e kutila caliba fye bwino. Nomba nga kuti cakalifya uwa bwananyina, bushe ninshi cili fye bwino ukucicita?c (1 Kor. 10:​23, 24) Nga kuti cakalifya uwa bwananyina, mu cifulo ca kulanda ukuti nalikwata insambu sha kucita ici, kuti cawama tamucicitile. (Rom. 15:1) Nomba bushe, tatulandile ukuti tufwile ukucindika insambu sha kuisalilapo ica kucita isho aba bwananyina bakwata? Ee, e fyo tulandile. Aba bwananyina tabalingile ukutupingula pa co twasalapo ukucita, nga filya fine na ifwe tushilingile ukubapingula pa co bengasalapo ukucita. Na lyo line, tufwile ukulaibukisha ifyo Baibo itufunda pa Abena Roma 12:18 apatila: “Mule-esha na maka yenu yonse ukuba aba mutende ku bantu bonse.” Kanshi tule-esha na maka yesu yonse pa kuti tuleba aba mutende na ba bwananyina kabili twilabakalifya na pashilingile.

15. Finshi baeluda bafwile ukucita pa kuti aba bwananyina mu cilonganino bengatwalilila ukuba abaikatana? (1 Abena Korinti 4:6)

¹⁵ Baeluda tabalingile ukulapingula aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita. Baeluda balalenga aba mu cilonganino batwalilila ukuba abaikatana nga ca kuti tabalepangila aba bwananyina amafunde pa fintu ifyo abene balingile ukuisalilapo, kabili nga ca kuti ‘balekonka ifyalembwa’ mu Baibo. (Belengeni 1 Abena Korinti 4:6.) Balingile no kulakonka ifyalembwa mu mpapulo shesu ishilanda pali Baibo. Na kabili, nga ca kuti uwa bwananyina abeba ukuti bamupandeko amano, tabafwile ukumweba fye ifyo bena balemona ukuti e fyo alingile ukucita. Lelo bafwile ukumupanda amano ukulingana ne fyo Icebo ca kwa Lesa cilanda.—Esaya 48:​17, 18.

16. Finshi eluda afwile ukucita pa kuti akonke ifyo ibumba lya baeluda lyasalapo ukucita?

¹⁶ Na kabili, cila eluda alingile ukukonka ifyo ibumba lya baeluda lyasuminishanya. Nga ca kuti ibumba lya baeluda nalilomba ukuti umupashi wa mushilo ubatungulule, nababelenga Amalembo kabili nabayakonka, e lyo basalapo ica kucita, cila eluda afwile ukukonka ico ibumba lya baeluda lyasalapo ukucita nangu ca kuti nacipusana ne co ena engasalapo ukucita. (Efes. 5:17) Na kabili, baeluda balingile ukulakonka sana ifyo Baibo ilanda ne fyo impapulo shesu shilanda. Tabafwile ukulafwaya fye ukuti ifyo Baibo yalanda ne fyo impapulo shesu shalanda filingane ne fyo bena balemona ukuti e fyo ifintu fifwile ukuba. Ku ca kumwenako, te kuti ciwame eluda asoobolapo fye sentensi imo mu cipande ica mu mpapulo shesu, e lyo ailondolwela mumbi pa kuti fye atungilile ifyo ena alemona ifintu, mu cifulo ca kubelenga icipande conse pa kuti omfwikishe ico cilandapo.

17. Bushe mu cilonganino mukaba shani nga tatulepingula aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita?

¹⁷ Nga fintu twasambilila, fwe bantu tatwaba cimo cine. Ifyo tumona ifintu ne fyo tusalapo ukucita, filapusana. Caliba fye bwino ifi tushaba cimo cine! Ifi twafuma ukwalekanalekana, kabili ifi twakwata imibele iyalekanalekana, fyalenga bonse tuletemwa ukuba mu cilonganino. Kanshi mu cifulo ca kulapusana na ba bwananyina pa mulandu ne fintu ifyo twapusanamo, tulingile ukulaesha na maka yesu yonse pa kuti tuleba aba mutende. Tatulingile ukukalifya aba bwananyina. Tatufwile ukulapingula aba bwananyina pa fyo basalapo ukucita. Nga tulecita ifi, bonse mu cilonganino tukatwalilila ukuba ne nsansa kabili abaikatana.—Amalu. 133:1; Mat. 5:9.