ANG gitingob nga mga kasundalohan sa upat ka hari sa silangan mitabok sa Subang Euprates. Ang ilang giagian mao ang Dakong-Dalan sa Hari ngadto sa silangan sa walog sa Subang Jordan. Diha sa ilang giagian ilang nabuntog ang Repaim, ang Zuzim, ang Emim, ug ang mga Horehanon. Dayon, ang mga manunulong miliso ug gibuntog ang tanang mga pumuluyo sa habagatang Negeb.

Unsay katuyoan niadtong militaryong pagsulong? Tali sa gisulong nga mga rehiyon sa Transjordan ug sa Negeb nahimutang ang ganti. Kini ang gikaikagang walog nga ginganlag Distrito sa Jordan. (Genesis 13:10) Dinhi ang mga pumuluyo sa lima ka estado-siyudad sa Sodoma, Gomora, Adma, Zeboiim, ug Bela, nagkinabuhi sa haruhay nga kinabuhi sa materyal nga kasayon. (Ezekiel 16:49, 50) Kas-a sila nasakop sa dayag nga pangulo sa gitingob nga mga kasundalohan, si Chedorlaomer, ang hari sa Elam. Apan sila mingrebelde batok kaniya. Karon, nga walay tabang sa silingang mga lugar, ilang giatubang ang pagsudya. Si Chedorlaomer ug ang iyang mga kaanib nakadaog sa misangpot nga panaggubat ug misugod sa ilang hataas nga paglakbay balik sa ilang gipuy-an uban ang daghang inagaw.

Taliwala sa mga binihag mao ang matarong nga tawo, si Lot. Siya mao ang pag-umangkon ni Abraham, nga nagpuyo sa tolda sa duol nga kabukirang Hebron. Sa nadunggan ni Abraham ang makapasubong balita, dihadiha gipatawag niya dayon ang 318 sa iyang mga tawo. Uban ang kaisog ug tabang sa pipila sa iyang mga silingan, ilang gigukod ang upat ka hari ug gipakuratan ang ilang mga kasundalohan sa pagkagabii. Ang mga manunulong nangalagiw. Napasig-uli si Lot uban sa iyang panimalay, uban sa laing mga bihag ug kabtangan.

Unsay atong katarongan nga motuo niining maong asoy sa ika-14ng kapitulo sa Genesis? Ang asoy gimugna ba lamang aron makabaton sa usa ka nasyonal nga bayani sa kagikanan sa daghang nasod, apil ang mga Hudiyo? Unsa man ang mahitungod sa uban pang hitabo sa kinabuhi ni Abraham?

Ang Pagsulong ni Chedorlaomer

Unsa na man ang mahitungod sa kadaogan ni Abraham batok kang Chedorlaomer, ang hari sa Elam? Sa sayong ika-19ng siglo, diyutay lamang ang nahibaloan mahitungod sa mga Elamitanhon. Ang mga kritiko sa Bibliya misalikway sa ideya nga ang Elam adunay impluwensiya sa Babilonya, unsa pa kaha sa Palestina. Karon, ang Elamitanhon, gilantaw nang lahi. Ang arkeolohiya nagbutyag nga sila usa ka gamhanan makig-awayong nasod. Ang Funk & Wagnalls Standard Reference Encyclopedia miingon: “Ang mga Elamitanhon milaglag sa siyudad sa Ur niadtong 1950 W.K. . . . Unya sila mihatag dakong impluwensiya sa mga magmamando sa Babilonya.”

Dugang pa, ang mga ngalan sa Elamitanhong mga hari hikaplagan sa arkeolohikanhong mga sinulat. Ang pipila kanila misugod sa pulong “Kudur,” nga sama sa pulong “Chedor.” Ang hinungdanong diyosa sa mga Elamitanhon mao si Lagamar, sama sa “laomer.” Busa, si Chedorlaomer karon gidawat na sa pipila ka sekular nga tinubdan ingong historikal nga magmamando, ang iyang ngalan dayag nagkahulogang “Alagad ni Lagamar.” Ang usa ka hugpong sa Babilonyanhong sinulat may mga ngalan nga sama sa tulo ka misulong nga hari​—si Tudhula (Tidal), Eri-aku (Arioch), ug Kudur-lahmil (Chedorlaomer). (Genesis 14:1) Sa librong Hidden Things of God’s Revelation, si Dr. A. Custance midugang: “Sa tapad nianang mga ngalana mao ang mga detalye nga daw nagpunting sa mga hitabo nga nahitabo sa Babilonya sa dihang ang mga Elamitanhon nagtukod sa ilang pagmando sa maong nasod. . . . Mapamatud-an kaayo sa Kasulatan kining maong mga papan nga gipahimuslan dayon sila sa mga Kritiko sa Kasulatan ug gibuhat ang tanan kutob sa ilang mahimo sa pagpukgong tinuyo sa ilang kahulogan.”