Η θεωρία περί προκαθορισμού. Η θεωρία ότι ο Θεός ασκεί την πρόγνωσή του απεριόριστα και ότι όντως προορίζει την πορεία και την τελική κατάληξη όλων των ατόμων είναι γνωστή ως προκαθορισμός. Οι υπέρμαχοι της θεωρίας αυτής προβάλλουν το επιχείρημα ότι η Θειότητα και η τελειότητα του Θεού απαιτούν από εκείνον να είναι παντογνώστης, όχι μονάχα για το παρελθόν και για το παρόν, αλλά και για το μέλλον. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, θα φανέρωνε ατέλεια από μέρους του το να μην προγνωρίζει όλα τα ζητήματα ως την παραμικρή τους λεπτομέρεια. Ως απόδειξη του ότι ο Θεός προορίζει τα πλάσματά του προτού αυτά γεννηθούν καν, παρουσιάζονται κάποια παραδείγματα όπως των δίδυμων γιων του Ισαάκ, του Ησαύ και του Ιακώβ (Ρω 9:10-13), ενώ περικοπές όπως τα εδάφια Εφεσίους 1:4, 5 παρατίθενται ως απόδειξη του ότι ο Θεός προγνώρισε και προόρισε το μέλλον όλων των πλασμάτων του προτού καν αρχίσει η δημιουργία.

Προορισμός των “καλεσμένων και εκλεγμένων”. Υπάρχουν τέλος και κάποιες περικοπές της Γραφής που ασχολούνται με τους Χριστιανούς οι οποίοι είναι “καλεσμένοι”, ή αλλιώς “εκλεγμένοι”. (Ιου 1· Ματ 24:24) Αυτοί περιγράφονται ως “εκλεγμένοι σύμφωνα με την πρόγνωση του Θεού” (1Πε 1:1, 2), “εκλεγμένοι πριν από τη θεμελίωση του κόσμου”, “προορισμένοι για υιοθεσία από τον Θεό” (Εφ 1:3-5, 11), “διαλεγμένοι από την αρχή για σωτηρία και καλεσμένοι για αυτόν τον προορισμό” (2Θε 2:13, 14). Η κατανόηση των εδαφίων αυτών εξαρτάται από το αν αναφέρονται στον προορισμό μεμονωμένων ατόμων ή αν περιγράφουν τον προορισμό μιας τάξης ατόμων, δηλαδή της Χριστιανικής εκκλησίας, που αποτελεί το «ένα σώμα» (1Κο 10:17) εκείνων που θα είναι συγκληρονόμοι με τον Χριστό Ιησού στην ουράνια Βασιλεία του.—Εφ 1:22, 23· 2:19-22· Εβρ 3:1, 5, 6.

Αν τα λόγια αυτά εφαρμόζονται σε συγκεκριμένα άτομα που είναι προορισμένα για αιώνια σωτηρία, αυτό συνεπάγεται ότι τα εν λόγω άτομα δεν θα μπορούσαν ποτέ να αποδειχτούν άπιστα ή να αποτύχουν ως προς την κλήση τους, διότι η πρόγνωση του Θεού για αυτούς δεν θα ήταν δυνατόν να αποδειχτεί ανακριβής και ο προορισμός τους από εκείνον όσον αφορά κάποια συγκεκριμένη κατάληξη δεν θα μπορούσε ποτέ να αποτύχει ή να ματαιωθεί. Και όμως, οι ίδιοι απόστολοι που έγραψαν υπό θεϊκή έμπνευση τα προαναφερθέντα λόγια φανέρωσαν ότι μερικοί από εκείνους που είχαν “αγοραστεί” και “αγιαστεί” με το αίμα της λυτρωτικής θυσίας του Χριστού, και που “είχαν γευτεί την ουράνια δωρεά και είχαν γίνει μέτοχοι αγίου πνεύματος και είχαν γευτεί δυνάμεις του ερχόμενου συστήματος πραγμάτων”, θα έπεφταν χωρίς πιθανότητα μετάνοιας και θα επέφεραν καταστροφή στον εαυτό τους. (2Πε 2:1, 2, 20-22· Εβρ 6:4-6· 10:26-29) Οι απόστολοι παρότρυναν ομόφωνα εκείνους στους οποίους έγραφαν τις επιστολές τους: «Να κάνετε . . . το καλύτερο που μπορείτε για να καταστήσετε βέβαιη για τον εαυτό σας την κλήση και την εκλογή σας· διότι αν κάνετε συνεχώς αυτά τα πράγματα, δεν πρόκειται να αποτύχετε ποτέ», και επίσης: «Εξακολουθήστε να απεργάζεστε τη σωτηρία σας με φόβο και τρόμο». (2Πε 1:10, 11· Φλπ 2:12-16) Ο Παύλος, που ήταν “καλεσμένος για να είναι απόστολος του Ιησού Χριστού” (1Κο 1:1), δεν θεωρούσε προφανώς ότι είχε προκαθοριστεί ατομικά για αιώνια σωτηρία, δεδομένου ότι μιλάει για τις έντονες προσπάθειες που κατέβαλλε ώστε να φτάσει στο «στόχο για το βραβείο της άνω κλήσης του Θεού» (Φλπ 3:8-15), καθώς και για την ανησυχία που ένιωθε μη τυχόν και “γίνει αποδοκιμασμένος κατά κάποιον τρόπο”.—1Κο 9:27.

Παρόμοια, «το στεφάνι της ζωής» προσφέρεται σε αυτούς με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνουν πιστοί υπό δοκιμασία μέχρι θανάτου. (Απ 2:10, 23· Ιακ 1:12) Τα στεφάνια που θα έχουν ως βασιλιάδες μαζί με τον Γιο του Θεού είναι δυνατόν να χαθούν. (Απ 3:11) Ο απόστολος Παύλος εξέφρασε την πεποίθηση ότι του “επιφυλασσόταν το στεφάνι της δικαιοσύνης”, αλλά το είπε αυτό όταν ήταν πλέον βέβαιος ότι πλησίαζε στο τέλος της πορείας του, έχοντας «τρέξει τη διαδρομή μέχρι το τέρμα».—2Τι 4:6-8.

Από την άλλη μεριά, αν θεωρηθεί ότι οι προαναφερόμενες περικοπές εφαρμόζονται σε μια τάξη, στη Χριστιανική εκκλησία, δηλαδή στο «άγιο έθνος» των καλεσμένων συνολικά (1Πε 2:9), τότε αυτές θα σήμαιναν ότι ο Θεός προγνώρισε και προόρισε πως θα ερχόταν σε ύπαρξη μια τέτοια τάξη (αλλά όχι τα συγκεκριμένα άτομα που την αποτελούν). Τα εδάφια αυτά θα σήμαιναν επίσης ότι εκείνος προδιέγραψε, ή αλλιώς προόρισε, το υπόδειγμα σύμφωνα με το οποίο θα έπρεπε να “διαμορφωθούν” όλοι όσοι θα καλούνταν στον κατάλληλο καιρό να γίνουν μέλη της τάξης, και όλα αυτά σε αρμονία με το σκοπό του. (Ρω 8:28-30· Εφ 1:3-12· 2Τι 1:9, 10) Ο ίδιος προόρισε επίσης τα έργα που θα αναμενόταν να εκτελούν αυτοί, καθώς και το ότι θα δοκιμάζονταν εξαιτίας των παθημάτων τα οποία θα τους επέφερε ο κόσμος.—Εφ 2:10· 1Θε 3:3, 4.