ترس ‏—‏ دوست یا دشمن؟‏

‏«به این فکر می‌کنم که چطوری می‌خواهم بمیرم.‏ دوست ندارم به من تیراندازی بشود ولی اگر شد،‏ دوست دارم گلوله به سرم،‏ درست به اینجا بخورد تا در جا بمیرم.‏»‏

این گفته را گزارشگر تایمز لوس‌آنجلس‏،‏ از زبان یک دختر ۱۴ ساله شنید.‏ این گزارشگر،‏ با دانش‌آموزان در مورد کشتارهای اخیر —‏ به قتل رسیدن افراد بزرگ‌سال و جوان به دست تعدادی جوان —‏ مصاحبه می‌کرد.‏ عنوان گزارش،‏ «عالم ترس» بود.‏

یقیناً بر این امر واقفید که بسیاری از مردم در دنیایی زندگی می‌کنند که ترس بر آن حکمفرماست.‏ ترس از چه؟‏ مشخص نمودن ترسی بخصوص،‏ دشوار است.‏ ببینید شاید بتوانید در جدول کناری،‏ مواردی را که دوستان یا خیلی از اشخاص محلهٔ شما از آنها می‌ترسند،‏ پیدا کنید.‏ این جدول از مجلهٔ نیوزویک،‏ مورخهٔ ۲۲ نوامبر ۱۹۹۳ اقتباس شده است،‏ و نتیجهٔ نظرسنجیی را که از «۷۵۸ کودک و نوجوان،‏ میان سنین ۱۰ تا ۱۷ سال و همچنین والدین ایشان» شده است،‏ نشان می‌دهد.‏

اگر امروز با آن کودکان و نوجوانان مصاحبه به عمل آید،‏ ایشان احتمالاً دلایل بیشتری را برای ترس ارائه می‌دهند؛‏ مانند زمین‌لرزه.‏ متعاقب زمین‌لرزهٔ فاجعه‌آمیز لوس آنجلس،‏ در ژانویه ۱۹۹۴،‏ تایمز گزارش می‌دهد:‏ «در میان عوارض اختلالات روانی ناشی از این ضربهٔ روحی،‏ تداعیهای ناخودآگاه،‏ کابوسها،‏ ترصد مفرط و عصبانیت از عدم تسلط بر امور زندگی،‏ می‌باشند.‏» تاجری که تصمیم گرفته بود از آن محله نقل‌مکان کند،‏ گفت:‏ «صدمهٔ مالی اهمیتی ندارد.‏ وحشت و هراس است که بد است.‏ باید در طبقهٔ هم‌کف با کفش به رختخواب بروی.‏ خوابت که نمی‌برد.‏ فقط هر شب در رختخواب می‌نشینی و انتظار زمین‌لرزه را می‌کشی.‏ خیلی ناخوشایند است.‏»‏

‏«یک سری فاجعه،‏ ژاپنی‌ها را متشنج ساخته است»،‏ عنوان گزارش ۱۱ آوریل ۱۹۹۵ از توکیو بود.‏ این گزارش نقل کرد:‏ «حمله با گاز اعصاب .‏ .‏ .‏ ضربهٔ فوق‌العاده جدیی به روحیهٔ ژاپنی‌ها بود،‏ چرا که آن بخشی از یک سری وقایعی بود که بی‌ثباتی جدید بنیادیی را در مورد آینده بوجود آوردند.‏ .‏ .‏ .‏ مردم در خیابانهایی که زمانی به دلیل امنیت‌شان در روز و شب،‏ معروف بودند،‏ دیگر احساس امنیت نمی‌کنند.‏» و این فقط افراد مسن نیستند که می‌ترسند.‏ «پروفسور ایشیکاوا [از دانشگاه سِیجو] اظهار نمود که نگرانی،‏ .‏ .‏ .‏ بخصوص در میان افراد جوانی که اغلب از آینده تجسم واضحی ندارند،‏ به چشم می‌خورد.‏»‏

شواهد امر نشان می‌دهد که یک «مورد رعب مضمحل‌کننده و توانکاه،‏ می‌تواند تغییری در انفعالات شیمیایی مغز ایجاد نماید و افراد را حتی به مدت دهها سال در مقابل جریان آدرنالین،‏ حساستر گرداند.‏» دانشمندان در تلاشند که پی ببرند مغز چگونه موقعیتی وحشتناک را تعبیر می‌کند —‏ چطور ما جزئیات را سنجیده و با ترسیدن،‏ از خود واکنش نشان می‌دهیم.‏ پروفسور ژوزِف لِدُو،‏ چنین نوشت:‏ «امیدواریم با کشف راههای عصبی،‏ که از طریق آن یک موقعیت باعث می‌گردد تا موجود زنده‌ای ترس را بیاموزد،‏ مکانیسم کلی این نوع خاطرات را توضیح دهیم.‏»‏

لهذا،‏ اکثر ما به مبانی شیمیایی و عصبی ترس،‏ خیلی علاقه‌مند نیستیم.‏ شاید به نحوی واقع‌بینانه،‏ بیشتر به جوابهای برخی از سؤالات علاقه‌مند باشیم؛‏ از قبیل:‏ چرا می‌ترسیم؟‏ چگونه باید عکس‌العمل نشان دهیم؟‏ آیا ترسی خوب هم وجود دارد؟‏

شما احتمالاً این مسئله را قبول دارید که گاهی اوقات،‏ ترس می‌تواند شما را یاری نماید.‏ برای مثال،‏ فرض کنید که در حال بازگشت به منزل می‌باشید و هوا تاریک شده است.‏ در خانه نیمه‌باز است؛‏ با وجود اینکه شما آن را کاملاً بسته بودید.‏ انگار که از درون پنجره سایه‌هایی را می‌بینید که حرکت می‌کنند.‏ بلافاصله هیجان‌زده گشته و احساس می‌کنید که اوضاع خیلی خراب است.‏ احتمالاً،‏ یک دزد و یا یک مهاجم چاقوبدست در داخل منزل است.‏

ترس غریزی شما از چنین موقعیتهایی،‏ می‌تواند مانع این گردد که با خوش‌خیالی خود را در خطر بیندازید.‏ ترس می‌تواند به شما کمک کند که احتیاط نموده و پیش از اینکه احتمالاً مجروح شوید،‏ کمک بطلبید.‏ از این گونه مثالها بسیارند:‏ علامتی که دربارهٔ برق فشارقوی به شما هشدار می‌دهد؛‏ یک خبر رادیویی دربارهٔ توفانی که بسرعت به منطقهٔ شما نزدیک می‌شود؛‏ یک صدای ناهنجار از درون اتومبیل‌تان،‏ در حالی که در خیابان پرتراکمی می‌رانید.‏

در برخی موارد،‏ احساس ترس یقیناً می‌تواند یک دوست باشد.‏ این احساس می‌تواند به ما کمک کند تا از خودمان محافظت کرده و عاقلانه عمل نماییم.‏ معهذا،‏ شما بخوبی می‌دانید که ترس دائم و زیاد،‏ در واقع یک دوست به شمار نمی‌آید.‏ این ترس یک دشمن است.‏ چنین ترسی می‌تواند موجب تنگی نفس،‏ تپش قلب،‏ حالت غش،‏ لرز،‏ تهوع و احساس بی‌اعتنایی نسبت به محیط،‏ گردد.‏

این مطلب،‏ ممکن است به نظر شما بسیار جالب آید که کتاب مقدس مشخص نموده است که رویدادهای وحشتناک بر صحنهٔ زمین و ترس زیاد،‏ علائم روزگار ما هستند.‏ چرا این طور است و این موضوع چه تأثیری باید بر زندگی و افکار شما بگذارد؟‏ در ضمن،‏ چرا می‌توان گفت که از نقطه‌نظر کتاب مقدس،‏ ترسی روزانه وجود دارد که بویژه مفید و خوب است؟‏ اجازه بدهید به آن بپردازیم.‏

‏[کادر در صفحهٔ ۳]‏

هنگامی که از بزرگ‌سالان و فرزندان آنان پرسش به عمل آمد که ایشان و خانوادهٔ ایشان از چه چیزی بیشتر می‌ترسند،‏ آنان پاسخ دادند:‏

فرزندان والدین

‏٪۵۶ تعدی خشونت‌آمیز به عضوی از خانواده ۷۳٪‏

‏٪۵۳ بی‌کار شدن یکی از والدین ۶۰٪‏

‏٪۴۳ عدم استطاعت تهیهٔ غذا ۴۷٪‏

‏٪۵۱ عدم استطاعت پرداخت هزینهٔ دکتر ۶۱٪‏

‏٪۴۷ عدم استطاعت تهیهٔ مسکن ۵۰٪‏

‏٪۳۸ اعتیاد عضوی از خانواده به مواد مخدر ۵۷٪‏

‏٪۳۸ از هم پاشیده شدن خانواده ۳۳٪‏

اقتباس از:‏ نیوزویک،‏ ۲۲ نوامبر ۱۹۹۳