وفاداری به یَهُوَه او را خشنود می‌سازد
«آنانی را سرمشق قرار دهید که وعده‌ها را از طریق ایمان و شکیبایی به میراث می‌برند.»—عبرانیان ۶:۱۲.
۱، ۲. یَفتاح و دخترش با چه وضعیت دشواری روبرو شدند؟
روزهای نگرانی به سر رسید. دختر دید که پدرش سالم از جنگ بازگشت، به پیشوازش شتافت تا به او خوش‌آمد گوید و بابت پیروزی حیرت‌آورش شادی کند. در مقابل شادی و پایکوبی دختر، پدر جامه بر تن درید و گفت: «آه ای دخترم! مرا بسیار نگون‌بخت ساختی.» سپس سخنی که از لبان پدر جاری شد، خبر از دگرگونی آیندهٔ دختر می‌داد، خبر از این که تمامی امید و رؤیاهایش در زندگی، نقش بر آب می‌شد. اما بدون واهمه، دختر پاسخی زیبا به پدرش داد و او را ترغیب کرد که به قولی که به یَهُوَه خدا داده است عمل کند. سخنان دختر بیانگر ایمان استوارش بود. او اطمینان داشت آنچه هماهنگ با خواستهٔ خدا باشد، بهترین تصمیم برای اوست. (داو ۱۱:۳۴-۳۷) دل پدر آکنده از غرور شد، چون می‌دانست پشتیبانی دخترش از تصمیم او دل یَهُوَه را شاد می‌کرد.
۲ یَفتاح و دختر خدا ترسش حتی در زمانی که اطاعت از یَهُوَه خدا برایشان دشوار بود به شیوهٔ یَهُوَه عمل کردند و اعتماد و اطمینانشان به او را ثابت کردند. آنان معتقد بودند که کسب رضایت یَهُوَه ارزش هر قربانی‌ای را دارد.
۳. از چه جهت یَفتاح و دخترش برای ما نمونه هستند؟
۳ می‌دانیم که وفاداری به یَهُوَه خدا همیشه آسان نیست و باید ‹برای ایمانمان سخت بجنگیم.› (یهو ۳) اما این خواست ماست که همواره به یَهُوَه خدا وفادار بمانیم. در اینجا با بررسی شرح حال یَفتاح و دخترش خواهیم دید که آنان چگونه با موفقیت مشکلاتی را که با آن روبرو شدند پشت سر گذاشتند و چگونه در سختی‌ها به یَهُوَه خدا وفادار ماندند.
وفاداری با وجود نفوذ دنیا
۴، ۵. الف) زمانی که اسرائیلیان به سرزمین موعود وارد شدند یَهُوَه چه فرمانی به آنان داد؟ ب) مطابق مزمور ۱۰۶ نافرمانی اسرائیلیان چه عواقبی برایشان به همراه داشت؟
۴ یَفتاح و دخترش هر روز با عواقب تلخ نافرمانی پدرانشان از یَهُوَه خدا روبرو بودند. نزدیک به۳۰۰ سال پیش از آن یَهُوَه خدا به پدران آنان فرمان داده بود که ساکنان بت‌پرست سرزمین موعود را نابود کنند. (تث ۷:۱-۴) عدم اطاعت اسرائیلیان از این فرمان، سبب شد که بسیاری از آنان راه و روش گناهکارانهٔ کنعانیان را در پیش گیرند و در دام پرستش خدایان کاذب، انحطاط و اعمال غیراخلاقی بیفتند.—مزمور ۱۰۶:۳۴-۳۹ خوانده شود.
۵ این نافرمانی ناخشنودی یَهُوَه را به همراه داشت و او دیگر از آنان حمایت و حفاظت نکرد. (داو ۲:۱-۳، ۱۱-۱۵؛ مز ۱۰۶:۴۰-۴۳) به‌راستی در آن سال‌ها زندگی برای خانواده‌های خداترسی که می‌خواستند وفاداری‌شان را به یَهُوَه خدا حفظ کنند، بسیار دشوار بود! با این همه، کتاب مقدّس نشان می‌دهد که در آن دوران نیز افرادی همچون یَفتاح و دخترش همین طور اِلقانَه، حَنّا و سموئیل به یَهُوَه وفادار ماندند و مصمم بودند که خشنودی خدا را حاصل کنند.—۱سمو ۱:۲۰-۲۸؛ ۲:۲۶.
۶. دنیای امروز چه تأثیری می‌تواند بر ما بگذارد، و ما چه باید بکنیم؟
۶ امروزه ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که رفتار مردم، مشابه مردم کنعان باستان است. آنان به دنبال روابط جنسی، خشونت و مادیات هستند. یَهُوَه خدا همان گونه که اسرائیلیان را آگاه ساخته بود به ما نیز به روشنی هشدار داده است که خود را از چنین تأثیراتی دور نگاه داریم. آیا ما از خطای اسرائیلیان درس عبرت می‌گیریم؟ (۱قر ۱۰:۶-۱۱) باید بکوشیم هر چه را که بویی از طرز فکر این دنیا دارد، از زندگی‌مان دور کنیم. (روم ۱۲:۲) آیا در این خصوص به یَهُوَه خدا وفادار بوده‌ایم؟
وفاداری با وجود ناامیدی و دلسردی
۷. الف) قوم یَفتاح با او چه کردند؟ ب) یَفتاح چه واکنشی نشان داد؟
۷ در روزگار یَفتاح نافرمانی اسرائیلیان باعث شد که بردهٔ فلسطینیان و عَمّونیان شوند. (داو ۱۰:۷، ۸) با این حال، مشکلات یَفتاح فقط از طرف قوم دشمن نبود، برادران او و رهبران اسرائیلی نیز مشکلاتی برای او ایجاد کردند. برادران ناتنی‌اش از روی حسادت و نفرت او را بیرون راندند و از ارثی محروم کردند که حق قانونی‌اش بود و به عنوان نخست‌زاده از آن برخوردار می‌شد. (داو ۱۱:۱-۳) اما یَفتاح اجازه نداد که رفتار بی‌رحمانهٔ آنان بر رفتار او تأثیر بگذارد. به جای این که مغرضانه عمل کند و خواهش مشایخ قوم را برای کمک نشنیده بگیرد، به آنان یاری کرد. (داو ۱۱:۴-۱۱) چه چیز یَفتاح را برانگیخت که چنین رفتاری در پیش گیرد؟
۸، ۹. الف) چه اصولی در شریعت موسی به یَفتاح کمک کرد؟ ب) چه امری برای یَفتاح بیش از هر چیز اهمیت داشت؟
۸ یَفتاح جنگاوری قابل بود، اما در عین حال از تاریخ قوم اسرائیل و رفتار خدا با قومش آگاهی دقیق داشت و به وضوح می‌دانست که چه چیز در چشم خدا درست یا نادرست است. (داو ۱۱:۱۲-۲۷) اصول الٰهی که در قانون شریعت نهاده شده بود، ذهن و دل یَفتاح را شکل داده بود. یَفتاح می‌دانست که کینه‌ورزی نزد یَهُوَه مردود است و او می‌خواهد که قومش یکدیگر را دوست بدارند. همچنین شریعت به آنان آموخته بود که هیچ کس نباید نیاز شخص محتاجی را نادیده بگیرد، حتی اگر آن نیازمند از او «نفرت» داشته باشد.—خروج ۲۳:۵؛ لاویان ۱۹:۱۷، ۱۸ خوانده شود.
۹ می‌توان تصوّر کرد که یَفتاح نمونهٔ افراد وفاداری همچون یوسف را سرمشق قرار داده باشد. یوسف با وجود نفرتی که برادرانش از او داشتند به آنان رحمت نشان داد. (پیدا ۳۷:۴؛ ۴۵:۴، ۵) تأمّل بر این نمونه‌ها می‌توانست بر شیوهٔ عمل یَفتاح تأثیر گذاشته باشد تا او راهی را که مقبول یَهُوَه بود در پیش گیرد. رفتار برادران یَفتاح بی‌شک او را عمیقاً آزرده بود، اما موجب نشد که او از خدمت به یَهُوَه و قومش دست بکشد. (داو ۱۱:۹) برای یَفتاح دفاع از نام یَهُوَه خدا بیش از درگیری‌های شخصی اهمیت داشت. او مصمم بود که به یَهُوَه وفادار ماند که در نهایت برای خود او و دیگران نتیجه‌ای خوب داشت.—عبر ۱۱:۳۲، ۳۳.
۱۰. چگونه اصول الٰهی می‌تواند به ما کمک کند تا آن گونه که از یک مسیحی انتظار می‌رود، رفتار کنیم؟
۱۰ آیا نمونهٔ یَفتاح را سرمشق خود قرار می‌دهیم؟ شاید ما نیز دلسرد شده باشیم یا با رفتار ناخوشایند برادری روبرو باشیم. اگر چنین است نباید اجازه دهیم که این مسائل موجب شود از شرکت در جلسات مسیحی و خدمت به یَهُوَه سرباز زنیم و سهم خود را به طور کامل در جماعت ایفا نکنیم. ما نیز می‌توانیم مانند یَفتاح عمل کنیم و با حفظ معیارهای الٰهی بر شرایط دشوار غالب آییم و همچون او نمونه‌ای خوب باشیم.—روم ۱۲:۲۰، ۲۱؛ کول ۳:۱۳.
قربانی‌های ما نشانهٔ ایمان ماست
۱۱، ۱۲. یَفتاح چه عهدی با خدا بست، و آن عهد به چه معنی بود؟
۱۱ یَفتاح متوجه شد که برای نجات اسرائیلیان از عَمّونیان به یاری خدا نیاز دارد. او با یَهُوَه عهد بست که اگر در این نبرد پیروز شود، وقتی به خانه باز گردد نخستین کسی که از درِ خانه به استقبال او بیرون آید، به عنوان «قربانی تمام‌سوز» به یَهُوَه خدا تقدیم کند. (داو ۱۱:۳۰، ۳۱) تقدیم این قربانی به یَهُوَه به چه معنی بود؟
۱۲ مسلّم است که یَفتاح قصد نداشت کسی را به معنی واقعی قربانی کند، چون خدا از چنین عملی نفرت دارد. (تث ۱۸:۹، ۱۰) در شریعت موسی «قربانی تمام‌سوز» قربانی‌ای بود که تماماً به یَهُوَه خدا تقدیم می‌شد. از این رو منظور یَفتاح از تقدیم چنین قربانی‌ای این بود که آن شخص منحصراً در خدمت یَهُوَه خدا باشد، به این معنی که در خیمهٔ عبادت خدمت کند. یَهُوَه عهد یَفتاح را پذیرفت و پیروزی‌ای حیرت‌آور و چشمگیر نصیب او کرد. (داو ۱۱:۳۲، ۳۳) اما حال چه کسی باید به عنوان «قربانی تمام‌سوز» تقدیم می‌شد؟
۱۳، ۱۴. داوران ۱۱:۳۵ چه امری را در مورد ایمان یَفتاح نشان می‌دهد؟
۱۳ صحنه‌ای را که در ابتدای مقاله به تصویر کشیده شده است، مجسم کنید. زمانی که یَفتاح از جنگ بازگشت، دختر عزیز او، تنها فرزندش به پیشوازش بیرون آمد. حال ایمان یَفتاح در بوتهٔ آزمایش قرار گرفت. آیا به عهدش پای‌بند می‌مانْد و دخترش را می‌فرستاد تا باقی عمرش را در خیمهٔ عبادت خدمت کند؟
۱۴ بار دیگر معیارهای الٰهی برای تصمیم‌گیری راهنمای یَفتاح بود. شاید او آنچه در خروج ۲۳:۱۹ آمده است را به یاد آوَرْد که باید بهترین خود را به یَهُوَه تقدیم می‌کردند. همچنین طبق شریعت موسی اگر کسی عهدی می‌بست، ناگزیر بود که به آن عمل کند. در آنجا آمده است: «اگر مردی برای خداوند نذر کند . . . نباید قول خود را بشکند، بلکه باید بر حسب هر آنچه از دهانش بیرون آمده، عمل نماید.» (اعد ۳۰:۲) یَفتاح همچون حَنّا که احتمالاً هم‌دورهٔ او بود، باید به عهد خود پای‌بند می‌ماند، هر چند که می‌دانست این کار چه تأثیری بر آیندهٔ او و دخترش داشت. یَفتاح فرزند دیگری نداشت، دخترش تنها امید او بود که نوادگانی برایش به دنیا آورد و نام او را زنده نگاه داشته وارث او در اسرائیل باشد. (داو ۱۱:۳۴) در داوران ۱۱:۳۵ تصمیم یَفتاح نوشته شده است. او گفت: «دهان خویش نزد خداوند گشودم و نمی‌توانم آن را باز پس گیرم.» وفاداری او هر چند که برایش گران تمام شد، برکت و خشنودی یَهُوَه خدا را به همراه داشت. آیا شما نیز همچون یَفتاح عمل می‌کردید؟
۱۵. اغلبِ ما چه عهدی بسته‌ایم، و چگونه می‌توانیم وفاداری‌مان را ثابت کنیم؟
۱۵ ما با وقف خود به یَهُوَه خدا با او عهد بستیم که خواست او را بدون قیدوشرط انجام دهیم و از این امر آگاه بودیم که پای‌بندی به این عهد نیاز به ازخودگذشتگی دارد. پس زمانی که از ما کاری خواسته می‌شود که در ابتدا مطابق میلمان نیست، تعهد ما در بوتهٔ آزمایش گذاشته می‌شود. با ازخودگذشتگی و خدمت به یَهُوَه حتی در شرایطی که برایمان آسان نیست وفاداری‌مان به او را ثابت می‌کنیم. برکاتی که از این کار حاصل می‌شود همواره بسیار فراتر از هر قربانی و ازخودگذشتگی است، هر چقدر هم که دشوار باشد. (ملا ۳:۱۰) در مورد دختر یَفتاح وضع چگونه بود؟
چگونه می‌توانیم ایمانی همچون یَفتاح و دخترش داشته باشیم؟ (بند ۱۶، ۱۷ ملاحظه شود)
۱۶. دختر یَفتاح چه واکنشی نسبت به عهدی که پدرش بسته بود، نشان داد؟ (تصویر ابتدای مقاله ملاحظه شود.)
۱۶ برای دختر یَفتاح پذیرش عواقب عهد پدرش آسان نبود. عهدی که یَفتاح بست با عهدی که حَنّا در مورد وقف سموئیل، پسرش بسته بود تفاوت داشت. حَنّا عهد بست که پسرش به عنوان نذیره در خیمهٔ عبادت خدمت کند. (۱سمو ۱:۱۱) نذیره می‌توانست ازدواج کند و خانواده تشکیل دهد. اما دختر یَفتاح باید به عنوان «قربانی تمام‌سوز» تقدیم می‌شد و از ازدواج و تشکیل خانواده محروم بود. (داو ۱۱:۳۷-۴۰) قاعدتاً دختر یَفتاح که دختر سرداری پیروز و رهبر اسرائیل بود، می‌توانست با بهترین مرد آن منطقه ازدواج کند. اما حال باید خادمی کوچک در خیمهٔ عبادت می‌شد. واکنش او چگونه بود. او نشان داد که خدمت به یَهُوَه برای او در اولویت قرار دارد و گفت: «ای پدرم، تو دهان خویش نزد خداوند گشوده‌ای، پس موافق آنچه از دهانت بیرون آمد، با من عمل کن.» (داو ۱۱:۳۶) او برای گسترش پرستش پاک از ازدواج و تشکیل خانواده، یعنی این خواست طبیعی خود چشم پوشید. ما چگونه می‌توانیم ازخودگذشتگی او را سرمشق قرار دهیم؟
۱۷. الف) چگونه می‌توانیم ایمان یَفتاح و دخترش را سرمشق قرار دهیم؟ ب) آنچه در عبرانیان ۶:۱۰-۱۲ آمده است از چه جهت شما را ترغیب می‌کند که ازخودگذشتگی نشان دهید؟
۱۷ هزاران جوان مسیحی زن و مرد برای خدمتی کامل به یَهُوَه خدا حاضر شده‌اند، حداقل اکنون، از ازدواج یا داشتن فرزند صرف نظر کنند. افراد مسن‌تر نیز از اوقاتی که می‌توانند با فرزندان و نوه‌هایشان بگذرانند، چشم‌پوشی می‌کنند تا بتوانند در پروژه‌های ساختمانی فعالیت کنند یا در دورهٔ آموزشی برای بشارت‌دهندگان شرکت کرده، در مناطقی که نیاز بیشتر به مبشّر است خدمت کنند. برخی نیز برای شرکت در فعالیت‌های ویژه‌ای که در ایّام یادبود مرگ مسیح انجام می‌شود، برنامه‌های شخصی‌شان را کنار می‌گذارند. چنین خدمتی که با جان و دل انجام می‌شود دل یَهُوَه خدا را شاد می‌کند؛ دل او را که هیچ گاه اعمال و محبتی را که به خاطر نام او ابراز می‌کنید، فراموش نمی‌کند. (عبرانیان ۶:۱۰-۱۲ خوانده شود.) آیا برای شما نیز این امکان وجود دارد که بیش از پیش ازخودگذشتگی نشان دهید و یَهُوَه را به صورتی کامل‌تر خدمت کنید؟
درس‌هایی آموزنده
۱۸، ۱۹. از گزارش کتاب مقدّس در مورد یَفتاح و دخترش چه آموختیم، و چگونه می‌توانیم آنان را سرمشق قرار دهیم؟
۱۸ با این که زندگی یَفتاح مملو از سختی و مشکلات بود او همواره برای تصمیم‌گیری طرز فکر یَهُوَه خدا را در نظر می‌گرفت. او اجازه نداد که روحیهٔ دنیا بر او تأثیر بگذارد. اجازه نداد که رفتار نادرست دیگران و دلسردی‌اش عزم او را در وفاداری به یَهُوَه خدا ضعیف سازد. ازخودگذشتگی او و دخترش برایشان برکات به همراه داشت و یَهُوَه از هر دوی آنان برای پیشبرد پرستش پاک استفاده کرد. همچنین در دورانی که دیگران معیارهای یَهُوَه را زیر پا می‌گذاشتند او و دخترش به آن پای‌بند بودند.
۱۹ کتاب مقدّس ما را چنین تشویق می‌کند: «آنانی را سرمشق قرار دهید که وعده‌ها را از طریق ایمان و شکیبایی به میراث می‌برند.» (عبر ۶:۱۲) باشد ما یَفتاح و دخترش را سرمشق قرار دهیم و هماهنگ با حقیقت مسلّمی که در زندگی آنان برجسته بود زندگی کنیم، این که وفاداری خشنودی یَهُوَه را حاصل می‌کند.