با تربیت وجدانمان دل یَهُوَه را شاد کنیم

۱.‏ وجدان چیست و چطور می‌تواند به ما کمک کند که دل یَهُوَه را شاد کنیم؟‏

یَهُوَه به ما این توانایی را داده است تا طرز فکر و رفتارمان را بررسی کنیم و تشخیص دهیم که درست هستند یا نادرست.‏ این توانایی که وجدان نامیده می‌شود،‏ هدیه‌ای ارزشمند از طرف خداست.‏ (‏رومیان ۲:‏​۱۴،‏ ۱۵)‏ اگر وجدانمان را با معیارهای خوب و درست شکل دهیم،‏ می‌تواند به ما کمک کند تا تصمیم‌های عاقلانه‌ای بگیریم که دل یَهُوَه را شاد می‌کنند.‏ با این حال باید به یاد داشته باشیم که عوامل زیادی می‌توانند تأثیر بدی بر توانایی ما در تشخیص درست از نادرست داشته باشند.‏

۲.‏ وجدان چطور به ما کمک می‌کند؟‏

^۲ وجدانی که به خوبی تربیت شده باشد،‏ فقط به ما نمی‌گوید کارهایی که انجام داده‌ایم خوب است یا بد.‏ در واقع به ما کمک می‌کند تا از بدی دوری کنیم و ‹به چیزهای خوب محکم بچسبیم.‏› (‏رومیان ۱۲:‏⁠۹)‏ در این مقاله یاد می‌گیریم که وجدان چطور می‌تواند از ما محافظت کند.‏ همچنین عواملی را بررسی می‌کنیم که می‌توانند بر وجدان ما تأثیر بگذارند.‏

وجدانمان می‌تواند از ما محافظت کند

۳-‏۴.‏ الف)‏ وجدان از چه نظر به یک دستگاه حسگر دود شباهت دارد و از چه نظر با آن متفاوت است؟‏ (‏تصویر)‏ ب)‏ با یک مثال توضیح دهید چطور وجدانی که بر اساس تعالیم کتاب مقدّس تربیت شده می‌تواند از ما محافظت کند.‏

^۳ وجدان را می‌توان به یک دستگاه حسگر دود تشبیه کرد؛‏ اما این دو با هم یک تفاوت مهم دارند.‏ همان طور که وجدان می‌تواند به ما هشدار دهد،‏ حسگر دود هم ما را از خطر آگاه می‌کند.‏ ولی این دستگاه بعد از تشخیص دود فعال می‌شود و تا آن زمان ممکن است آتش خساراتی را وارد کرده باشد.‏ اما وجدانی که بر اساس تعالیم کتاب مقدّس تربیت شده باشد،‏ عملکرد بهتری دارد؛‏ چون می‌تواند قبل از این که کار نادرستی انجام دهیم و به رابطه‌مان با یَهُوَه آسیب برسانیم،‏ به ما هشدار دهد.‏ وجدان می‌تواند ما را از خطرهای احتمالی آگاه کند و از برداشتن قدم‌های اشتباه که حتی ممکن است به گناهی جدی منجر شوند محافظت کند.‏

^۴ برای مثال این موقعیت را تصوّر کنید؛‏ برادر جوانی به منطقه‌ای جدید اسباب‌کشی می‌کند.‏ طبیعی است که بخواهد دوستانی پیدا کند.‏ در جماعت جدید چند جوان که همسن‌وسالش هستند،‏ او را به یک دورهمی دعوت می‌کنند و او هم با خوشحالی دعوتشان را می‌پذیرد.‏ اما متوجه می‌شود بعضی از کسانی که در آن جمع حضور دارند،‏ برای معیارهای اخلاقی یَهُوَه و دیدگاه او نسبت به مصرف مشروبات الکلی احترام چندانی قائل نیستند.‏ آیا او دوستی خود را با این جوانان ادامه می‌دهد؟‏ البته که نه!‏ وجدان او زنگ خطر را به صدا درآورده و او به این هشدار توجه می‌کند.‏ این هشدارِ به موقع از او محافظت می‌کند تا در مسیری قدم نگذارد که ممکن است به گناهی جدی بینجامد.‏—‏یعقوب ۱:‏​۱۴،‏ ۱۵.‏

۵-‏۶.‏ چرا آدم و حوّا از یَهُوَه اطاعت نکردند؟‏

^۵ در بعضی موقعیت‌ها،‏ یَهُوَه به روشنی به ما می‌گوید که چه چیزی درست است و چه چیزی نادرست.‏ (‏اِشَعْیا ۳۳:‏۲۲)‏ دربارهٔ آدم و حوّا هم همین طور بود.‏ خدا به آن‌ها گفته بود که نباید از میوهٔ درخت شناخت خوب و بد بخورند.‏ (‏پیدایش ۲:‏۱۷)‏ در واقع خدا به آن‌ها دستور داده بود که حتی نباید به آن درخت دست بزنند.‏ (‏پیدایش ۳:‏⁠۳)‏ اما وقتی یک مار به حوّا گفت که با نافرمانی از یَهُوَه زندگی بهتری خواهد داشت،‏ او تصمیم گرفت وجدانش را نادیده بگیرد.‏ حوّا می‌دانست که خوردن آن میوه اشتباه است.‏ او باید در برابر آن وسوسه مقاومت می‌کرد!‏ اما او چیزی را که می‌دانست درست است نادیده گرفت و به خدا گناه کرد.‏

^۶ دربارهٔ آدم چطور؟‏ مار آدم را فریب نداد.‏ (‏۱تیموتائوس ۲:‏۱۴)‏ وجدان آدم باید طوری عمل می‌کرد که او بدون در نظر گرفتن کاری که حوّا انجام داد،‏ از یَهُوَه اطاعت کند.‏ اما آدم برخلاف چیزی که می‌دانست درست است،‏ عمل کرد و از آن میوه خورد.‏ در نتیجهٔ این نافرمانی ‹گناه وارد دنیا شد و چون همه گناه کردند،‏ مرگ بین همهٔ انسان‌ها پخش شد.‏› (‏رومیان ۵:‏۱۲)‏ ما می‌توانیم از نمونهٔ بد آن‌ها درس بگیریم و برای این که گناه نکنیم،‏ باید به وجدانمان گوش دهیم.‏

خواست یَهُوَه را تشخیص دهیم

۷.‏ از اِفِسُسیان ۵:‏​۱۵-‏۱۷ چه یاد می‌گیریم؟‏

^۷ همان طوری که یَهُوَه به آدم و حوّا گفت،‏ به ما هم در بعضی از جنبه‌های زندگی،‏ مشخصاً می‌گوید که چه چیزی درست است و چه چیزی نادرست.‏ اما در بعضی موارد،‏ قانون دقیقی در کتاب مقدّس وجود ندارد که به ما بگوید چه کاری باید انجام دهیم.‏ بنابراین لازم است ‹همیشه تشخیص دهیم که خواست یَهُوَه چیست.‏› (‏اِفِسُسیان ۵:‏​۱۵-‏۱۷ را بخوانید.‏)‏ ما با انتخاب‌هایی که انجام می‌دهیم می‌توانیم دل یَهُوَه را شاد کنیم و یا باعث ناراحتی او شویم.‏ وجدانمان می‌تواند به ما کمک کند تا خواست یَهُوَه را تشخیص دهیم و مطابق آن عمل کنیم.‏

۸.‏ چرا دو مسیحی در شرایطی مشابه،‏ ممکن است تصمیم‌های متفاوتی بگیرند و هر دو مطمئن باشند که دل یَهُوَه را شاد می‌کنند؟‏

^۸ وقتی با موقعیتی روبرو می‌شویم که می‌خواهیم تصمیمی بگیریم،‏ ولی قانون مشخصی در کتاب مقدّس برای آن شرایط وجود ندارد،‏ چه کاری انجام می‌دهیم؟‏ در چنین موقعیتی،‏ مسیحیان باید از وجدانشان که بر اساس تعالیم کتاب مقدّس تربیت شده،‏ کمک بگیرند.‏ به عنوان مثال،‏ هنگام تصمیم‌گیری می‌توانیم به این فکر کنیم که انگیزهٔ ما از این کار چیست و همچنین می‌توانیم فرهنگ محل زندگی‌مان را در مورد آن موضوع در نظر بگیریم.‏ دو مسیحی ممکن است در شرایطی مشابه تصمیم‌های متفاوتی بگیرند.‏ اما اگر تصمیم‌هایشان با اصول کتاب مقدّس هماهنگ باشد،‏ هر دو می‌توانند وجدانی پاک داشته باشند و دل یَهُوَه را شاد کنند.‏

۹.‏ چطور این دو برادر در تصمیمشان،‏ اصلی را که در غَلاطیان ۶:‏۴ آمده بکار بردند؟‏ (‏تصاویر)‏

^۹ به این موقعیت‌ها توجه کنید:‏ دو مسیحی بالغ را در نظر بگیرید که هر کدام از طرف شرکتی که در آن کار می‌کنند به مراسم جداگانه‌ای دعوت شده‌اند.‏ رئیس‌هایشان از حاضران می‌خواهند که برای ادای احترام لیوان‌های خود را بالا ببرند یا به هم بزنند.‏ هر دوی این مسیحیان در کشوری زندگی می‌کنند که این کار نشانهٔ ادب و احترام است.‏ یکی از آن برادران این کار را انجام می‌دهد،‏ چون تشخیص می‌دهد که هدف از این کار صرفاً جشن گرفتن یک موفقیت مهم برای شرکت است.‏ اما برادر دوم که در مهمانی کاری دیگری شرکت کرده و در شرایطی مشابه قرار می‌گیرد،‏ از انجام این کار خودداری می‌کند.‏ او از خودش می‌پرسد ‹آیا ممکن است حرف‌های رئیسش جنبهٔ ملی‌گرایانه داشته باشد؟‏› این برادر نگران است که بی‌طرفی مسیحی خود را زیر پا بگذارد.‏ با این حال هدف هر دو برادر این است که با عمل کردن طبق خواست یَهُوَه،‏ دل او را شاد کنند.‏—‏غَلاطیان ۶:‏۴ را بخوانید.‏

قدرت تشخیصمان را پرورش دهیم

۱۰-‏۱۱.‏ بر اساس عبرانیان ۵:‏۱۳ و ۱۴ «خوراک سنگین» چطور به یک مسیحی کمک می‌کند تا وجدان خود را تربیت کند؟‏

^۱۰ عبرانیان ۵:‏​۱۳،‏ ۱۴ را بخوانید.‏ این آیات نشان می‌دهند که ما نیاز داریم وجدانمان را تربیت کنیم.‏ هر چند در این آیات کلمهٔ «وجدان» به کار نرفته است،‏ اما هدف این است که با تمرین بتوانیم ‹خوب را از بد تشخیص دهیم.‏› این دقیقاً همان کاری است که وجدان انجام می‌دهد.‏ ما برای تربیت وجدانمان به «خوراک سنگین» نیاز داریم.‏ این به چه معناست؟‏

^۱۱ «خوراک سنگین» نشان‌دهندهٔ حقایق عمیق‌تر است و افرادی می‌توانند آن حقایق را درک کنند که از لحاظ روحانی بالغ هستند.‏ (‏۱قُرِنتیان ۲:‏​۱۴،‏ ۱۵)‏ این «خوراک سنگین» شامل اصول کتاب مقدّس هم می‌شود.‏ وقتی برای موقعیتی خاص،‏ قانون مشخصی در کتاب مقدّس وجود نداشته باشد،‏ یک مسیحی می‌تواند با در نظر گرفتن اصول مربوط به آن موضوع و تحقیق و بررسی در آیات کتاب مقدّس،‏ تصمیمی بگیرد که دل یَهُوَه را شاد کند.‏—‏امثال ۲:‏​۴،‏ ۵.‏

۱۲.‏ عبارت‌های ‹افرادی که از لحاظ روحانی بالغ هستند› و «استفادهٔ مداوم» که در عبرانیان ۵:‏۱۴ آمده،‏ چه معنایی دارند؟‏

^۱۲ ‹افرادی که از لحاظ روحانی بالغ هستند› شخصیت و طرز فکر یَهُوَه را درک می‌کنند.‏ از آنجایی که این افراد وجدانشان را بر اساس اصول کتاب مقدّس تربیت کرده‌اند،‏ قبل از انجام هر کاری می‌توانند تشخیص دهند که یَهُوَه نسبت به آن کار چه احساسی دارد.‏ به همین دلیل است که قبل از تصمیم‌گیری،‏ همیشه اصول کتاب مقدّس را در نظر می‌گیرند.‏ به این ترتیب با «استفادهٔ مداوم» از قدرت تشخیصشان،‏ آن را پرورش می‌دهند تا بتوانند خوب را از بد تشخیص دهند.‏

از چیزهایی که تأثیر بدی بر وجدانمان می‌گذارند دوری کنیم

۱۳.‏ اگر وجدانمان را با اصول کتاب مقدّس تربیت نکنیم،‏ چه اتفاقی می‌افتد؟‏

^۱۳ وجدان یک راهنمای بی‌نقص نیست.‏ اگر وجدانمان را با اصول کتاب مقدّس تربیت نکنیم،‏ عوامل دیگری بر آن تأثیر می‌گذارند.‏ (‏۱تیموتائوس ۴:‏​۱،‏ ۲)‏ وجدان می‌تواند تحت تأثیر عقاید مذهبی اشتباه،‏ تعصبات و امیال نادرست قرار گیرد.‏ (‏اِشَعْیا ۵:‏۲۰)‏ همچنین خصوصیات منفی مانند طمع،‏ غرور و خودخواهی هم می‌توانند بر وجدان ما تأثیر بگذارند.‏ علاوه بر این،‏ اگر برای تشخیص خوب و بد از معیارهای اشتباه استفاده کنیم،‏ وجدان ما راهنمای خوبی نخواهد بود.‏

۱۴.‏ الف)‏ چه چیزی بر وجدان آدم و حوّا تأثیر بدی گذاشت و باعث شد که کار اشتباهی انجام دهند؟‏ ب)‏ به اشخاصی اشاره کنید که نتوانستند وجدانشان را طوری تربیت کنند که دل یَهُوَه را شاد کنند.‏ (‏کادر «آن‌ها وجدانشان را درست تربیت نکردند»)‏

^۱۴ به کاری که حوّا انجام داد فکر کنید.‏ او اجازه داد که طمع و غرور بر طرز فکرش نسبت به این که چه کسی حق دارد معیار خوب و بد را تعیین کند،‏ تأثیر بگذارد.‏ حوّا با وجود تمام چیزهایی که یَهُوَه به او داده بود،‏ راضی نبود و می‌خواست مانند خدا باشد.‏ آدم چه کار کرد؟‏ او با خودخواهی،‏ به جای این که یَهُوَه را خشنود کند،‏ ترجیح داد کنار حوّا بماند.‏ کتاب مقدّس به اشخاص دیگری اشاره می‌کند که هر چند شناخت دقیقی از یَهُوَه داشتند،‏ اما اجازه دادند وجدانشان تحت تأثیر طمع،‏ غرور و خودخواهی قرار بگیرد.‏

۱۵.‏ چه عامل دیگری می‌تواند به وجدان ما آسیب برساند و برای جلوگیری از آن چه کاری باید انجام دهیم؟‏

^۱۵ معاشران بد هم می‌توانند به وجدان ما آسیب برسانند.‏ (‏۱قُرِنتیان ۱۵:‏۳۳)‏ کسانی که از خدا دور شده‌اند و از لحاظ اخلاقی حساسیتشان را از دست داده‌اند،‏ خطری جدی برای کسانی هستند که می‌خواهند کار درست را انجام دهند.‏ کتاب مقدّس می‌گوید با کسانی که «طبق افکار پوچ و بی‌ارزش خودشان رفتار می‌کنند» و «ذهن آن‌ها تیره و تار شده است» معاشرت نکنیم.‏ (‏اِفِسُسیان ۴:‏​۱۷-‏۱۹)‏ به همین دلیل عاقلانه است که ‹از چنین افرادی دوری کنیم.‏›—‏۲تیموتائوس ۳:‏​۱-‏۵.‏

بگذاریم یَهُوَه وجدانمان را شکل دهد

۱۶.‏ وجدان ما به خصوص چه زمانی کمکمان می‌کند تا دل یَهُوَه را شاد کنیم؟‏ (‏کادر «دانستن حد و مرزهای وجدانمان»)‏

^۱۶ با این که وجدانمان بی‌نقص نیست،‏ اما می‌تواند به ما کمک کند تا دل یَهُوَه را شاد کنیم.‏ به خصوص وقتی قانون مشخصی برای یک موضوع در کتاب مقدّس وجود ندارد،‏ وجدانمان می‌تواند به ما کمک کند.‏ (‏۱قُرِنتیان ۱۰:‏۳۱)‏ اما فقط وجدانی که بر اساس اصول کتاب مقدّس تربیت شده باشد،‏ به درستی عمل می‌کند.‏ چنین وجدانی به ما کمک می‌کند تا معقولانه رفتار کنیم و یَهُوَه را خوشحال کنیم.‏

۱۷.‏ بر اساس رومیان ۱۲:‏۲ یَهُوَه چطور به ما آموزش می‌دهد؟‏

^۱۷ یَهُوَه می‌تواند طرز فکر خودش را به ما یاد بدهد.‏ اگر تعالیمش را بپذیریم،‏ او می‌تواند ما را شکل دهد و طرز فکرمان را دگرگون کند.‏ (‏اِشَعْیا ۶۴:‏۸؛‏ رومیان ۱۲:‏۲ را بخوانید.‏)‏ گزارش‌های کتاب مقدّس در این زمینه به ما کمک می‌کنند،‏ چون به ما می‌آموزند که یَهُوَه در طول تاریخ چگونه با قوم خود رفتار کرده است.‏ (‏۲تیموتائوس ۳:‏۱۶)‏ با سرمشق گرفتن از عیسی و تعالیمش هم می‌توانیم با طرز فکر یَهُوَه آشنا شویم.‏—‏۱قُرِنتیان ۲:‏⁠۱۶.‏

۱۸.‏ چطور می‌توانیم زندگی‌ای شاد و موفق و «وجدانی پاک» داشته باشیم؟‏

^۱۸ برای تقویت وجدانمان می‌توانیم از چیزهایی که تأثیر بدی بر آن می‌گذارند دوری کنیم.‏ همچنین با تعمّق در کلام خدا می‌توانیم قدرت تشخیصمان را پرورش دهیم و به شناخت دقیقی از خوب و بد دست پیدا کنیم.‏ (‏مزمور ۱:‏​۱-‏۳)‏ در نتیجه می‌توانیم زندگی شاد و موفقی داشته باشیم و به یَهُوَه «با وجدانی پاک» خدمت کنیم.‏—‏۲تیموتائوس ۱:‏⁠۳.‏