بابل باستان به صورت «باشکوهترین ممالک» در آمد.‏ (‏اِشَعْیا ۱۳:‏۱۹،‏ ترجمهٔ تفسیری )‏ این شهر وسیع،‏ در محلی استراتژیک،‏ بر سر راه بازرگانی بین خلیج فارس و دریای مدیترانه واقع بود،‏ و به صورت یک ایستگاه تجاری برای داد و ستد اجناسی که از راه زمین و دریا بین شرق و غرب در جریان بود عمل می‌کرد.‏

تا قرن هفتم ق.‏د.‏م.‏،‏ بابل ظاهراً پایتخت تسخیرناپذیر امپراتوری بابل بود.‏ این شهر بر کناره‌های رود فرات واقع بود و آب این رودخانه خندقی عریض و عمیق و شبکهٔ آبراه‌های آن را پر می‌کرد.‏ به علاوه،‏ یک سیستم عظیم دیوارهای دوجداره که توسط برج‌های دفاعی متعددی تقویت می‌شد از این شهر حفاظت می‌کرد.‏ تعجبی ندارد که اهالی این شهر احساس امنیت می‌کردند.‏

اما،‏ در قرن هشتم ق.‏د.‏م.‏،‏ پیش از آنکه بابل به اوج شکوه و جلال خود برسد،‏ اشعیای نبی پیش‌گویی کرد که بابل ‹با جاروبِ هلاکت رُفته خواهد شد.‏› (‏اِشَعْیا ۱۳:‏۱۹؛‏ ۱۴:‏۲۲،‏ ۲۳)‏ اِشَعْیا حتی چگونگی سقوط بابل را نیز شرح داد.‏ مهاجمان نهرهای آن را که سرچشمهٔ آب خندق‌های دفاعی آن شهر را تشکیل می‌دادند ‹خشک می‌کنند› و بدین شکل شهر را آسیب‌پذیر می‌ساختند.‏ اِشَعْیا حتی نام فاتح شهر یعنی «کوروش،‏» پادشاه کبیر پارس را که ‹ درها ب‍ه حضور وی مفتوح می‌شوند و دروازه‌ها دیگر بسته نمی‌شوند،‏› نیز ارائه کرد.‏—‏اِشَعْیا ۴۴:‏۲۷–‏۴۵:‏۲.‏

«تا به ابد آباد نخواهد شد»

پس از سقوط بابل چه بر سر این شهر می‌آمد؟‏ اِشَعْیا پیشگویی کرد:‏ «تا به ابد آباد نخواهد شد و نسلاً بعد نسل مسکون نخواهد گردید.‏ و اَعراب در آنجا خیمه نخواهند زد و شبانان گله‌ها را در آنجا نخواهند خوابانید.‏» (‏اِشَعْیا ۱۳:‏۲۰)‏ آیا پیشگویی این امر که این شهر که در چنین محل مناسبی قرار داشت،‏ تا ابد غیرمسکونی خواهد ماند،‏ عجیب نیست؟‏ آیا ممکن است که اِشَعْیا این مطلب را پس از مشاهدهٔ ویرانی بابل به قلم آورده باشد؟‏

پس از تصرف بابل به دست کوروش،‏ این شهر مسکونی،‏ گرچه به صورت شهری ضعیف‌تر،‏ ولی قرن‌ها به موجودیت خود ادامه داد.‏ به یاد آورید که طومارهای بحرالمیّت شامل یک نسخهٔ کامل از کتاب اِشَعْیا بود که به قرن دوم ق.‏د.‏م.‏ تعلق داشت.‏ تقریباً در همان دورانی که این طومار نسخه‌برداری می‌شد،‏ پارت‌ها بابل را زیر سلطهٔ خود گرفتند.‏ در قرن اول د.‏م.‏،‏ تعدادی از یهودیان در بابل سکونت داشتند و پِطْرُس،‏ یکی از نویسندگان کتاب مقدس به این شهر سفر کرد.‏ (‏۱پِطْرُس ۵:‏⁠۱۳)‏ تا آن هنگام،‏ حدود دو قرن از عمر طومار بحرالمیّت اِشَعْیا می‌گذشت.‏ پس در قرن اول د.‏م.‏،‏ بابل هنوز به طور کامل ویران نشده بود،‏ در حالی که نگارش کتاب اِشَعْیا خیلی پیش از آن پایان یافته بود.‏a

همانطور که پیشگویی شده بود،‏ بابل «به تلّها،‏ [«ویرانه‌ای»،‏ ترجمهٔ تفسیری]» بدل شد.‏ (‏اِرْمیا ۵۱:‏۳۷)‏ به نقل از جِروم (‏یا هیرونوموس،‏ قرن چهارم د.‏م.‏)‏،‏ عالِم عبرانی،‏ در روزگار او بابل به شکارگاهی تبدیل شده بود که «انواع جانوران» در آن به سر می‌بردند.‏^۹ بابل تا امروز نیز ویرانه باقی مانده است.‏

اِشَعْیا غیرمسکونی و ویران شدن بابل را به چشم ندید.‏ اما ویرانه‌های آن که زمانی شهری قدرتمند بود،‏ در حدود هشتاد کیلومتری جنوب بغداد،‏ در عراق کنونی،‏ شاهدی است بی‌صدا از تحقق یافتن سخنان این نبی که گفت:‏ «تا به ابد آباد نخواهد شد.‏» هر نوع بازسازی بابل برای جلب توریست‌ها فقط می‌تواند برای بازدیدکنندگان جالب و پرجذبه باشد،‏ اما ‹نسل و ذریّت› بابل برای همیشه از دست رفته است.‏ —‏ اِشَعْیا ۱۳:‏۲۰؛‏ ۱۴:‏۲۲،‏ ۲۳.‏

بنابراین پیشگویی‌های اشعیای نبی به شکلی مبهم بیان نشده‌اند که بتوان آنها را به هر رویدادی در آینده نسبت داد.‏ و این نبی رویدادهای تاریخی را نیز به عنوان نبوت بازننوشته است.‏ تصورش را بکنید:‏ چرا یک شیّاد باید دردسر و خطر «نبوت کردن» در مورد امری را که مطلقاً اختیاری بر آن ندارد به خود بدهد،‏ یعنی این امر که بابل دیگر هرگز آباد و مسکونی نخواهد بود؟‏