کتاب ۲۶
حِزْقیال
موضوع اصلی: رؤیاها و پیشگوییهایی دربارهٔ نابودی اورشلیم و برگشتن یهودیان تبعیدی از بابِل
ارتباط با پیام کتاب مقدّس: اهمیت پاک کردن اسم و وجههٔ یَهُوَه از اتهام
نویسنده: حِزْقیال
محل نگارش: بابِل
تاریخ پایان نگارش: حدود ۵۹۱ ق.م.
دورهٔ زمانی محتوای کتاب: ۶۱۳ تا حدود ۵۹۱ ق.م. (تقریباً ۲۲ سال)
اهمیت کتاب
۱-۲. کتاب حِزْقیال چه نکاتی را دربارهٔ اسم یَهُوَه آشکار میکند؟
یَهُوَه به حِزْقیال الهام کرد که بیشتر از ۶۰ بار این نکته را در کتابش تکرار کند: «خواهید فهمید که من یَهُوَه هستم.» (۳۶:۱۱) همین طور عبارت «یَهُوَه حاکم متعال» بیشتر از ۲۰۰ بار در این کتاب آمده است. یَهُوَه در این کتاب بیشتر از هر کتاب دیگری روی اهمیت اسم و وجههاش تأکید کرده و نشان داده که میخواهد اسمش را از اتهام پاک کند. (۳۶:۲۲؛ ۳۹:۷) وقتی یَهُوَه اسمش را تقدیس کند، برکات زیادی نصیب پرستندگان وفادارش میشود.—۳۴:۲۵-۲۸؛ ۳۹:۲۵.
۲ وقتی یَهُوَه گفت «خواهید فهمید که من یَهُوَه هستم،» منظورش چه بود؟ منظورش این بود که مردم باید حق حکمرانی او را بپذیرند و مفهوم اسمش را درک کنند. وقتی یَهُوَه یهودیان نامطیع در روزگار حِزْقیال را تأدیب کرد، آنها با یکی از جنبههای شخصیت او آشنا شدند. (۶:۹، ۱۰) در آینده، زمانی که یَهُوَه ملتها را مجازات میکند آنها «خواهند فهمید» که او داور تمام عالم است. (۲۵:۱۷) همچنین وقتی پرستندگان وفادار یَهُوَه صلح و آرامش را در بهشت تجربه میکنند، میفهمند که او همیشه مطابق وعدههایش عمل میکند.—۲۸:۲۶.
عبارت «یَهُوَه خدای متعال» بیشتر از ۲۰۰ بار در کتاب حِزْقیال تکرار شده است
۳. در کتاب حِزْقیال چه جزئیاتی دربارهٔ مسیح موعود آمده است؟
۳ کتاب حِزْقیال شامل جزئیاتی دربارهٔ مسیح موعود است که قرار بود از نسل داوود پادشاه متولّد شود. برای مثال، با این که تخت پادشاهی داوود برای مدت طولانی خالی میماند، یَهُوَه وعده داد که مسیح، یعنی کسی که قانوناً حق حکمرانی دارد روی آن تخت خواهد نشست. (۲۱:۲۷) یَهُوَه همچنین گفت: ‹من شبانی برای قومم تعیین خواهم کرد؛ خادمم داوود را شبان آنها میکنم.› (۳۴:۲۳، ۲۴) عیسی که یکی از نوادگان داوود بود، این پیشگوییها را به تحقق رساند. (لوقا ۱:۳۲، ۳۳؛ یوحنا ۱۰:۱۱) کتاب حِزْقیال حاوی پیشگوییهای زیادی است که ایمانمان را تقویت میکند.—کادر ۲۶-الف.
۴. رؤیاهای حِزْقیال چه چیزهایی دربارهٔ عالم روحی آشکار میکند؟
۴ یَهُوَه از طریق رؤیاهای حِزْقیال به ما کمک میکند تصویری از آسمانها داشته باشیم. مثلاً او یک ارابهٔ آسمانی به حِزْقیال نشان داد که عظمت و نظم عالم روحی را آشکار میکند. (۱:۱۵-۲۸) او همچنین اطلاعاتی در مورد کار فرشتگان، به خصوص کرّوبیان به ما میدهد.—۱:۴-۱۴؛ ۱۰:۳-۲۲؛ ۱۱:۲۲.
۵. از کتاب حِزْقیال چه چیزهایی دربارهٔ یَهُوَه یاد میگیریم؟
۵ کتاب حِزْقیال نشان میدهد که یَهُوَه چقدر مهربان و رحیم است. او حق داشت که از قوم اسرائیل عصبانی باشد، چون آنها سرکش بودند و معیارهایش را حفظ نمیکردند. (۲۲:۲۶، ۳۱) با این حال، او با مهربانی دربارهٔ عواقب کارشان به آنها هشدار داد و قول داد که اگر توبه کنند آنها را میبخشد. (۳:۱۷؛ ۳۳:۱۴-۱۶) یَهُوَه حتی وقتی قومش در تبعید بودند، مراقبشان بود. او قول داد ملتهایی را که با قومش بدرفتاری میکنند مجازات کند. (۲۵:۶، ۷) همین طور وعده داد که قومش را از تبعید به اورشلیم برگرداند و به آنها برکت دهد.—۳۶:۳۷، ۳۸.
۶. چه درسهای مهمی از کتاب حِزْقیال میگیریم؟
۶ یَهُوَه در این کتاب درسهای مهمی به پرستندگانش میدهد. تکتک انسانها بابت کارهایشان به یَهُوَه جوابگو هستند.a (۱۸:۳۰) کارهای ما روی یَهُوَه و وجههاش تأثیر میگذارد. (۶:۹؛ ۲۰:۳۹) ما باید برای اسم یَهُوَه حرمت قائل شویم و او را طوری که شایستهٔ اوست بپرستیم، چون زندگیمان به این بستگی دارد.—۱۸:۵-۹.
نگاهی کلّی
۷. چه اطلاعاتی دربارهٔ حِزْقیال نبی داریم؟
۷ نویسنده: این کتاب را حِزْقیال نبی نوشت. حِزْقیال یعنی: «خدا قوّت میدهد.» او احتمالاً حدود سال ۶۴۳ ق.م. به دنیا آمد. پدر او در اورشلیم به عنوان کاهن خدمت میکرد. (۱:۳) در سال ۶۱۷ ق.م. وقتی حِزْقیال حدود ۲۶ سال داشت، یِهویاکین پادشاه تسلیم نِبوکَدنَصَّر شد. در نتیجه حِزْقیال تبعید شد و به بابِل برده شد. (۲پادشاهان ۲۴:۱۱-۱۵) در سال ۶۱۳ ق.م. یَهُوَه حِزْقیال را که حدود ۳۰ سال داشت پیامبر کرد. (۱:۱، ۲؛ ۲:۳) حِزْقیال با سه پیامبر دیگر همعصر بود؛ یعنی با عوبَدیا و اِرْمیا که در یهودا خدمت میکردند و با دانیال که در بابِل خدمت میکرد.
۸. پیشگوییهای حِزْقیال خطاب به چه کسانی بود؟
۸ پیشزمینه: پیشگوییهای حِزْقیال شبیه پیشگوییهای اِرْمیا و دانیال بودند و آنها را خطاب به یهودیان تبعیدی در بابِل نوشت. (۳:۴، ۵؛ کادر ۲۶-ب) بعضی از آن یهودیان از جمله حِزْقیال، قبل از نابودی اورشلیم و بعضیها بعد از نابودی اورشلیم به بابِل رفتند.
۹. پیشگوییهای حِزْقیال چطور به یهودیان تبعیدی کمک کرد؟
۹ یَهُوَه از طریق حِزْقیال به تبعیدیان کمک کرد که به طرف او برگردند. او توضیح داد که چرا آنها تبعید شده بودند؛ آنها با بتپرستی به اسم یَهُوَه بیاحترامی کرده بودند. یهودیان باید میفهمیدند که یَهُوَه شایستهٔ اطاعت است و باید او را طوری که خودش میخواهد بپرستند. حِزْقیال در اولین پیشگوییهایش، شرارت مردم اورشلیم را محکوم کرد. اما بلافاصله بعد از نابودی اورشلیم، پیام یَهُوَه به پیامی امیدبخش تغییر کرد. بعضی از یهودیان به پیام حِزْقیال میخندیدند، اما بعضیها به آن گوش میدادند.
۱۰. کتاب حِزْقیال بر چه اساسی دستهبندی شده است؟
۱۰ جزئیات دیگر: کتاب حِزْقیال بر اساس موضوعات مختلفی دستهبندی شده و در بیشتر موارد ترتیب زمانی اتفاقات حفظ شده است. این کتاب اول توضیح میدهد که حِزْقیال چطور پیامبر شد. بعد پیشگوییها و رؤیاهای او را در سه گروه دستهبندی میکند: ۱) نابودی اورشلیم، ۲) داوری ملتهای اطراف و ۳) برگشتن به اورشلیم و برقراری دوبارهٔ پرستش پاک. ظاهراً از زمان تبعید یِهویاکین در سال ۶۱۷ ق.م. حِزْقیال روز و ماه و سالی را که پیامهای یَهُوَه به او میرسید، ثبت میکرد.—۲تواریخ ۳۶:۹، ۱۰، پاورقی؛ حِزْقیال ۱:۲؛ کادر ۲۶-پ.
۱۱. حِزْقیال چه نمایشهایی اجرا کرد و چرا؟
۱۱ یَهُوَه بعضی وقتها از حِزْقیال میخواست که پیشگوییهایش را با نمایشهایی اجرا کند. مثلاً از او خواست که کنار یک آجر به پهلو دراز بکشد، موهای سر و ریشش را بتراشد، بار سفر ببندد و آن را روی دوشش حمل کند و همین طور دو چوب را کنار هم بگذارد. (۴:۱-۴؛ ۵:۱-۴؛ ۱۲:۳-۷؛ ۳۷:۱۵-۱۷) بدون شک این رفتارهای عجیب حِزْقیال توجه تبعیدیان را به پیامش جلب میکرد.—۲:۵.
خلاصه
۱۲. وقتی حِزْقیال پیامبر شد چه رؤیاهایی دید؟
۱۲ یَهُوَه حِزْقیال را به عنوان پیامبر انتخاب کرد. (۱:۱–۳:۲۷) در سال ۶۱۳ ق.م. آسمانها باز شد و ‹خدا رؤیاهایی به حِزْقیال نشان داد.› (۱:۱) حِزْقیال موجودات زندهٔ شگفتانگیزی دید که بعداً فهمید کرّوبیان بودند. (۱۰:۲۰) او ارابهای آسمانی و نور درخشانی دید که نشانگر «حضور پرجلال یَهُوَه» بود. (۱:۲۸) بعد یَهُوَه حِزْقیال را به عنوان دیدهبان و پیامبر تعیین کرد. (۲:۳) صرفنظر از این که مردم پیام هشدارآمیز یَهُوَه را قبول میکردند یا نه، حِزْقیال باید با وفاداری آن را اعلام میکرد، وگرنه جانش را از دست میداد.—۳:۱۷-۱۹.
۱۳. حِزْقیال چه پیشگوییای را با نمایش به تصویر کشید؟
۱۳ حِزْقیال نابودی اورشلیم و مردم سرکش آن را پیشگویی کرد. (۴:۱–۲۴:۲۷) یَهُوَه از حِزْقیال خواست که با نمایشی به مردم نشان دهد اورشلیم بهزودی محاصره میشود و مردم از قحطی رنج میبرند. (۴:۱-۳، ۱۰) او به حِزْقیال گفت که موهای سر و ریشش را بتراشد و توضیح داد که با آن موها چه کار کند. این نمایش نابودی کامل اورشلیم و مردمش را به تصویر میکشید. (۵:۱، ۲) بعد یَهُوَه از حِزْقیال خواست اسرائیلیان را به خاطر بتپرستیشان محکوم کند.—۶:۱-۴.
۱۴-۱۵. یَهُوَه دربارهٔ اورشلیم چه پیشگوییای کرد؟
۱۴ در سال ۶۱۲ ق.م. حِزْقیال در رؤیایی به اورشلیم برده شد و پرستش نفرتانگیز مردم آنجا را دید. (۸:۱-۳) مردی از آن شهر گذشت و روی پیشانی کسانی که به خاطر آن وضعیت آه و ناله میکردند علامت گذاشت. بعد مردان دیگری کسانی را که روی پیشانیشان علامت نداشتند کشتند. (۹:۱-۶) بله، واضح بود که یَهُوَه میخواست قومش را مجازات کند. (۱۱:۹، ۱۰) با این حال، بعضی از یهودیان تبعیدی در آینده به اورشلیم برمیگشتند.—۱۱:۱۷.
۱۵ یَهُوَه از حِزْقیال خواست که تبعید شدن یهودیان را به نمایش بگذارد. (۱۲:۳-۷) بعد به او فرمان داد که به ضدّ پیامبران دروغین اسرائیل پیشگویی کند. (۱۳:۲) ریشسفیدان یهودی در بابِل با حِزْقیال صحبت کردند و او به آنها گفت که هیچ چیز نمیتواند مانع نابودی اورشلیم شود.—۱۴:۱، ۱۴.
۱۶-۱۸. یَهُوَه از چه تشبیههایی استفاده کرد؟
۱۶ یَهُوَه با استفاده از تشبیههای روشنی دلیل نابودی اورشلیم را توضیح داد. (۱۵:۶؛ ۱۶:۳، ۸، ۲۸) او اورشلیم را به چوب درخت انگور تشبیه کرد که فقط میشد به عنوان هیزم از آن استفاده کرد. همین طور آن را به زنی تشبیه کرد که شوهرش او را خیلی دوست داشت، ولی بعداً فاحشهٔ وقیح و بیحیایی شد. (۱۷:۷، ۹، ۱۲) یَهُوَه در یک معما صِدِقیای پادشاه را به درخت انگوری تشبیه کرد که خشک میشود. با این حال، او به اسرائیلیان اطمینان داد که هر کس را طبق کارهای خودش داوری میکند و درستکاران را زنده نگه میدارد. (۱۸:۲۰-۲۲) بعد یَهُوَه به حِزْقیال گفت که در مورد رئیسان اسرائیل نوحهای بخواند.—۱۹:۱.
۱۷ در سال ۶۱۱ ق.م. ریشسفیدان دوباره با حِزْقیال صحبت کردند. (۲۰:۱) یَهُوَه از طریق حِزْقیال به اسرائیلیان یادآوری کرد که بارها و بارها از او سرپیچی کردهاند. یَهُوَه میخواست آن قوم شریر را نابود کند. اما هنوز امیدی وجود داشت. یَهُوَه گفت: ‹وقتی آن کسی که قانوناً حق حکمرانی دارد بیاید، پادشاهی را به او خواهم داد.› (۲۱:۲۷) او به گناهان زیاد مردم اورشلیم اشاره کرد و بعد سامره و اورشلیم را به دو خواهر فاحشه به اسمهای اُهوله و اُهولیبه تشبیه کرد. سامره پایتخت پادشاهی ده طایفهٔ اسرائیل نابود شده بود و حالا نوبت اورشلیم بود که نابود شود.—حِزْقیال ۲۳:۴؛ با اِرْمیا ۳:۶-۸ مقایسه کنید.
۱۸ یَهُوَه در سال ۶۰۹ ق.م. به حِزْقیال گفت که محاصرهٔ اورشلیم شروع شده است. (۲۴:۱، ۲) آن شهر مثل دیگ زنگزدهای بود که باید در آتش انداخته میشد. (۲۴:۶، ۱۲) روزی که محاصرهٔ شهر شروع شد، زن حِزْقیال فوت کرد و یَهُوَه به حِزْقیال گفت که نباید برای او عزاداری کند.—۲۴:۱۶، ۱۸.
۱۹-۲۰. یَهُوَه چه ملتهایی را محکوم کرد و چرا؟
۱۹ یَهُوَه ملتهایی را که از نابودی اورشلیم خوشحال شدند، محکوم کرد. (۲۵:۱–۳۲:۳۲) یَهُوَه قول داد که عَمّون، موآب، اَدوم و فِلیسطیه را مجازات کند. او بعدها در سال ۶۰۷ یا ۶۰۶ ق.م. نابودی صور و صیدون را پیشگویی کرد و از حِزْقیال خواست که برای صور نوحه بخواند.—۲۶:۳؛ ۲۷:۱، ۲؛ ۲۸:۲۲.
۲۰ بابهای ۲۹-۳۲ دربارهٔ پیشگوییهایی به ضدّ مصر است که بین سالهای ۶۰۷ تا ۵۹۱ ق.م. به حِزْقیال الهام شد. در این بابها یَهُوَه پیشگویی کرد که بابِل به مصر حمله خواهد کرد.
۲۱-۲۲. حِزْقیال چه اتفاقات دلگرمکنندهای را پیشگویی کرد؟
۲۱ حِزْقیال پیشگویی کرد که پرستش پاک دوباره در اورشلیم برقرار میشود. (۳۳:۱–۴۸:۳۵) یَهُوَه به حِزْقیال یادآوری کرد که او را به عنوان دیدهبان تعیین کرده است. (۳۳:۷) احتمالاً در سال ۶۰۷ ق.م. بود که شخصی از اورشلیم به بابِل فرار کرد و به حِزْقیال خبر داد که اورشلیم نابود شده است.b (۳۳:۲۱) حِزْقیال به یهودیان تبعیدی گفت که هر تلاشی برای نجات شهرهای دیگر یهودا بیفایده است. بعد یَهُوَه شبانان اسرائیل را که از قوم مراقبت نمیکردند محکوم کرد. او قول داد که خودش از قومش مراقبت کند و گفت: «شبانی برای گوسفندانم تعیین خواهم کرد؛ خادمم داوود را شبان آنها میکنم.»—۳۴:۲۳.
۲۲ حِزْقیال پیشگویی کرد که اَدوم به خاطر دشمنی با اسرائیل ویران میشود. (۳۵:۵، ۱۵) یَهُوَه قول داد که اسرائیلیان دوباره به سرزمینشان برمیگردند. (۳۶:۸) حِزْقیال در یک رؤیا درّهای پر از استخوان مردگان را دید که زنده شدند. (۳۷:۲، ۱۰) بعد یَهُوَه از حِزْقیال خواست که دو چوب را به هم نزدیک کند تا نشان دهد که پادشاهی دو طایفهٔ یهودا و بنیامین و پادشاهی ده طایفهٔ اسرائیل (اِفرایِم) با هم متحد میشوند و دوباره یک قوم میشوند.—۳۷:۱۹.
۲۳-۲۴. یَهُوَه موقع حملهٔ جوج چه واکنشی نشان میدهد و حِزْقیال چه رؤیای شگفتانگیزی دید؟
۲۳ حِزْقیال پیشگویی کرد که جوج به اسرائیل حمله میکند. (۳۸:۱۴-۱۶) اما یَهُوَه از قومش محافظت میکند و جوج و لشکرش را از بین میبرد. یَهُوَه همین طور گفت که با برگرداندن اسرائیلیان به سرزمینشان اسمش را تقدیس میکند.—۳۹:۲۵.
۲۴ یَهُوَه در سال ۵۹۳ ق.م. حِزْقیال را در یک رؤیا به اسرائیل برد. (۴۰:۱) حِزْقیال در آنجا یک معبد بزرگ را با تمام جزئیاتش دید که مردی آن را اندازهگیری میکرد. جلال حضور یَهُوَه آن معبد را پر کرده بود. بعد حِزْقیال دستورالعملهایی دربارهٔ قربانیها، وظایف کاهنان و تقسیمبندی زمین دریافت کرد. او نهری را دید که از معبد جاری بود. بعد ۱۲ طایفهٔ اسرائیل میراثشان را دریافت کردند و حِزْقیال فهمید که اسم آن شهر این است: «یَهُوَه آنجاست.» (۴۸:۳۵) یَهُوَه از طریق این رؤیا اهمیت معیارهای پاکش را نشان داد و به تبعیدیان اطمینان داد که پرستش پاک دوباره برقرار میشود.—کادر ۲۶-ت.
فواید کتاب حِزْقیال
۱. نزدیکتر شدن به یَهُوَه
الف. از حِزْقیال ۱۸:۱۹-۲۲ چه چیزی دربارهٔ داوریهای یَهُوَه یاد میگیری؟
ب. وقتی جوج به قوم یَهُوَه حمله میکند، او چه واکنشی نشان میدهد؟ (۳۸:۱۸، ۱۹، ۲۲) این موضوع چه اطمینانی به تو میدهد؟
پ. یَهُوَه به قومش قول داده که «برکتهای فراوان مثل باران بر سرشان خواهد بارید.» (۳۴:۲۶) تو چطور تحقق این آیه را در زندگیات تجربه کردهای؟
۲. درک بهتر کتاب مقدّس
الف. چرا حِزْقیال «پسر انسان» خوانده شد؟ (۳:۱۷؛ دج واژهنامه) این لقب به چه کس دیگری داده شد؟ (متّی ۲۰:۲۸)
ب. حِزْقیال ۱۷:۱۶ چطور به تحقق رسید؟ (اِرْمیا ۵۲:۱۱)
پ. شجرهنامهای که در مَتّی ۱ آمده چطور ثابت میکند که عیسی «قانوناً حق حکمرانی دارد»؟ (۲۱:۲۶، ۲۷)
۳. نکتههای کاربردی
الف. اگر کسی به خاطر گناهی که قبلاً مرتکب شده عذاب وجدان دارد، حِزْقیال ۱۸:۲۱ و ۲۲ چطور به او دلگرمی میدهد؟
ب. چطور میتوانی حِزْقیال ۳:۱۸ و ۱۹ را در موعظه به کار ببری؟
پ. پیران جماعت از حِزْقیال ۳۴:۱۱-۱۶ چه یاد میگیرند؟ (۱پِطرُس ۵:۲)
۴. از این کتاب چه درسهای دیگری گرفتی؟
a این اولین بار نیست که کتاب مقدّس به این نکته اشاره میکند. (تَثنیه ۲۴:۱۶؛ ۳۰:۱۹) اما در کتاب حِزْقیال بیشتر روی آن تأکید شده است.—۱۸:۱۴-۱۸.
b در بعضی از دستنوشتههای حِزْقیال ۳۳:۲۱ به جای «دوازدهمین سال» نوشته شده «یازدهمین سال.» پس کسی که موقع نابودی اورشلیم فرار کرد، ممکن است در دسامبر سال ۶۰۷ ق.م. به بابِل رسیده باشد. این تاریخ هم شاید درست باشد، چون سفر از اورشلیم به بابِل چند ماه طول میکشید.