Weta 26
Avunhiho lọ Nado Wà Nuhe Jlọ
1. Onu awe tẹlẹ wẹ Klistiani lẹ dona hoavun hẹ?
DILE E NA dẹnsọ bọ aihọn Satani tọn na tin, Klistiani lẹ dona hoavun nado sọgan gan sọn huhlọn ylankan etọn si. Apọsteli Paulu wlanwe dọ: “Mì ze gbaja Jiwheyẹwhe tọn lẹpo bla dogo, na mì nido nọte pehẹ bublu Lẹgba tọn.” (Efesunu lẹ 6:11-18) Ṣigba, avunhiho mítọn ma yin jẹagọdo Satani po aihọn etọn po kẹdẹ gba; e sọ tin ga jẹagọdo onu jijlo mílọsu titi tọn lẹ nado wà onu he ylan. Biblu dọmọ: “Ayihalinlẹn ayiha gbẹtọ tọn mẹ tọn oylan wẹ sọn ovu etọn.”—Gẹnẹsisi 8:21; Lomunu lẹ 5:12.
2. (a) Naegbọn mí nọ saba tindo ojlo sinsinyẹn nado wa oylan? (b) Naegbọn mí dona hoavun hẹ ojlo ylankan lẹ?
2 Na ylando he mí dugu etọn sọn sunnu tintan lọ Adam de wutu, ahun mítọn lẹ sọgan do linlẹn nado wà nuhe ylan. Eyin mí jogbe na ayihalinlẹn enẹ, mí ma na mọ ogbẹ̀ madopodo yi to whenu-nu yọyọ Jiwheyẹwhe tọn mẹ gba. Enẹwutu e jẹ na mí ni hoavun nado wà nuhe jlọ. Yedọ apọsteli Paulu lọsu tindo avunhiho mọnkọtọn de, dile na e basi zẹẹmẹ do: “Whenuena yẹn jlo dagbe nado wà, ylankan tin to de.” (Lomunu lẹ 7:21-23) Hiẹ lọsu ga, sọgan mọdọ avunhiho ehe yin avunhiho sinsinyẹn de. Whedelẹnu avunhiho sinsinyẹn de sọgan to yìyì to hiẹ mẹ. Etẹwẹ hiẹ na dè to whenẹnu nado wà?
3. (a) Avunhiho homẹ tọn tẹwẹ gbẹtọ susu tindo? (b) Nugbo Biblu tọn tẹwẹ yin didohia gbọn nugbo lọ dali dọ omẹ susu nọ wa oylan whenuena ye jlo na wa dagbe?
3 Hiẹ ko wá yọn opagbe jiawu Jiwheyẹwhe tọn lẹ dogbọn ogbẹ̀ninọ kakadoi to ninọmẹ pipe lẹ glọ to aigba ji dali. Hiẹ yi opagbe helẹ se, bọ hiẹ sọ jlo onu dagbe ehelẹ na dewe. Enẹwutu hiẹ yọnẹn dọ eyin na ale dagbe hugan kakadoi towe nado sẹ̀n Jiwheyẹwhe. Ṣigba to ahun towe mẹ hiẹ sọgan jlo onu he hiẹ yọnẹn dọ e ylan lẹ. Whedelẹnu hiẹ sọgan tindo ojlo sinsinyẹn de nado lọga, nado jajo, kavi nado doalọ to ylanwiwa devo mẹ. Gbẹtọ delẹ he to owe ehe plọn sọgan to alọ do to walọ ylankan mọnkọtọn lẹ mẹ, ṣogan ye yọnẹn dọ onu helẹ yin nugblewhẹdo gbọn Jiwheyẹwhe dali. Nugbo lọ dọ ye nọ wà oylan to whenue ye jlo na wà dagbe do nugbo Biblu tọn lọ hia dọ: “Ayiha yin oklenọ hugan onu lẹpo, podọ e sọ yin tupinpẹnnọ.”—Jẹlemia 17:9.
AVUNHIHO LỌ SỌGAN YIN NUDUDEJI
4. (a) Mẹnu si wẹ e te vlavo eyin mí du to avunhiho lọ ji kavi lala? (b) Etẹwẹ yin nubiọtomẹsi lọ nado du to avunhiho lọ ji nado wa onu he jlọ?
4 Ehe, nalete, ma zẹẹmẹdo dọ mẹde ma sọgan hẹn ojlo sinsinyẹn etọn lẹ nado wa oylan do hihọ́ glọ gba. Eyin hiẹ jlo nugbo nugbo, hiẹ sọgan na huhlọn ahun towe bọ e nado sọgan plan we to aliho he jlọ ji. Ṣigba e pò to asi we nado yi ehe basi. (Psalm 26:1, 11) Mẹdepope ma sọgan du to avunhiho lọ ji na we gba. Enẹwutu tintan whẹ, to nukọnyi nado to oyọnẹn he nọ na ogbẹ̀ mẹ mọyi. (Johanu 17:3) Ṣogan nususu yin nuhudo hugan oyọnẹn tamẹ tọn de tintindo poun. E dona siyọ biọ ahun towe mẹ. Hiẹ dona wa tindo numọtolanmẹ sisosiso de dogbọn nuhe a to pinplọn lọ dali na hiẹ nido wá jlo nugbo nugbo nado yinuwa deji.
5. Nawẹ hiẹ sọgan mọ pinpẹn nutọn yinyọnẹn ahun mẹ tọn gbọn na osẹ́n Jiwheyẹwhe tọn lẹ?
5 Ṣigba nawẹ hiẹ sọgan mọ pinpẹn nutọn yinyọnẹn ahunmẹ tọn na osẹ́n Jiwheyẹwhe tọn lẹ yi gbọn? E jẹ na a ni tindo ayihamẹlẹnpọn, kavi lẹnnupọn sisosiso, dogbọn dali yetọn. Di dohia, kanse dewe: Vogbingbọn tẹwẹ tonusise na Jiwheyẹwhe tlẹ yin nugbo nugbo? To whelọnu lo wa pọn gbẹ̀ninọ gbẹtọ nẹlẹ tọn he ko gbẹkọ osẹ́n etọn lẹ go, taidi oviyọnnu owhe 19 mẹvi de he wlanwe dọ: “Yẹn ko tindo asamẹzọ̀n whla atọ̀n. Godo tọn lọ wẹ yi jlọjẹ ovi lẹ jìjì tọn sọn asi e do ye wazọn mẹzizẹ tọn na mí to ehe mẹ yè dè vidọ ṣie sẹ.” Onu ylankan de wẹ e yin nugbo nugbo nado lẹn tukla lọ lẹpo pọn ehe nọ wá whenuena gbẹtọ lẹ vẹtolina osẹ́n Jiwheyẹwhe tọn lẹ. (2 Samuẹli 13:1-19) Yọnnu de he ko lọga dọ po awubla po dọmọ: “Awufiẹsa lọ po awugble agbasa tọn lọ po he nọ wá po tolivivẹ po ma yin nuhe jẹ na gba. Enẹ sin oya ji wẹ yẹn te din.”
6. (a) Naegbọn awuvivi he sọgan wa sọn wiwa onu he ylan mẹ ma do jẹ nẹẹ? (b) Ogbẹ̀ninọ wunmẹ tẹ wẹ Moṣe sọgan ko duvivi etọn to Egipti?
6 Ṣogan hiẹ na nọ se gbẹtọ lẹ na to didọ dọ ogalilọ, po ahannùmu po gọna amasin adinọ lẹ zinzan, nọ hẹn awuvivi wá namẹ. Ṣigba onu he ye yi onù tata do ylọ dọ awuvivi tin na whenu pẹẹde poun. A dike yè hẹn we buali biọ aliho nuwiwa tọn de mẹ he na yi ayajẹ nugbo po kakadoi tọn po sọn asi we blo. Lẹnnupọn dogbọn Moṣe dali mẹhe yè pọn e go whẹn di “visunnu viyọnnu Falo tọn lọ.” E nọ adọkunnu he yin whedo akanmaho tọn nẹlọ mẹ to Egipti hoho tọn mẹ. Ṣigba Biblu dọ dọ, whenuena e whẹn e dè “nado jiya nukunbibia tọn hẹ omẹ Jiwheyẹwhe tọn lẹ, hú nado dugbẹ̀ ylando tọn to ojlẹ pẹvide mẹ.” (Heblu lẹ 11:24, 25) Enẹwutu gbẹ̀dudu dona ko tin kavi awuvivi de to fẹnnuwiwa mẹ, aliho gbẹ̀ninọ gblewa tọn he tin to Egiptinu sin whedo akanmaho lọ ṣẹnṣẹn. Naegbọn, to whelọnu lo, wẹ Mose do joagọ sọn enẹ lẹpo kọn?
7. Naegbọn Moṣe do lẹkọ sọn ‘gbẹ̀dudu ylando tọn to ojlẹ pẹvide mẹ’ to whedo akanmaho Egiptinu tọn mẹ?
7 E yin mọ do Moṣe yise to Jehovah Jiwheyẹwhe mẹ wutu. Podọ e sọ yọn onu de he yọnhú gbẹ̀dudu ylando tọn depope ehe sin numimọ e sọgan tindo na whenu pẹvide to whedo akanmaho Egiptinu tọn lọ mẹ. Biblu dọmọ: “Na e pọn hlan ahọsu ale lọ tọn.” Mose lẹnayihamẹpọn, kavi lẹnnupọn sisosiso, dogbọn onu lọ lẹ dali he Jiwheyẹwhe ko dopagbe etọn. E tindo yise to lẹndai Jiwheyẹwhe tọn mẹ nado da whenu-nu yọyọ dodo tọn de. Owanyi daho Jehovah tọn biọ ahun etọn mẹ gọna nukunpemẹgo etọn po na gbẹtọvi lẹ. Onu lọ ma yindọ Mose ko se kavi hianu dogbọn Jehovah dali poun gba. Biblu dọ dọ “e doakọn nẹ taidi e mọ ewọ he yin mamọ lọ.” (Heblu lẹ 11:26, 27) Jehovah yin nutaun na Mose, mọ sọ wẹ opagbe etọn lẹ na ogbẹ̀ madopodo.
8. (a) Nado sọgan du to avunhiho lọ ji nado wà nuhe jlọ, etẹ sin nuhudo wẹ mí tindo? (b) Linlẹn tẹ, dile e yin didohia gbọn jọja de dali do, wẹ mí na yí nuyọnẹn do tindo?
8 Be enẹ yin nugbo gbọn hiẹ dali? Be hiẹ to Jehovah pọn di Omẹ tangan de, di Otọ́ de he yiwanna we? To whenue hiẹ hia dogbọn opagbe etọn lẹ nado wleawu ogbẹ̀ madopodo to Paladisi mẹ to aigba ji dali, be hiẹ to dewe pọn di to yẹdide de mẹ dọ a tin to finẹ bo to vivi donanu helẹ tọn du? (Pọn weda 156 jẹ 162 lẹ.) Nado sọgan du to avunhiho lọ ji jẹagọdo kọgbidinamẹnu susu lẹ nado wa ylando, e jẹ mí ni tindo haṣinṣan pẹkipẹki de po Jehovah po. Podọ e jẹ mí ni pọnnu dile Moṣe basi do, yedọ “tlintlin hlan ahọsu ale lọ tọn.” Jọja owhe 20 mẹvi de, mẹhe whlepọn lọ nado lọga wá pankọn ẹn, tindo linlẹn Moṣe tọn. E dọmọ: “Nukundido ṣie na ogbẹ̀ madopodo yin nuhọakuẹ na mi sọmọ nado hẹnbu na fẹnnuwiwa nukunwhiwhe vude tọn poun.” Be e ma yin walọyizan he jẹ lọ niyẹn nado tindo?
NUPINPLỌN SỌN NUṢIWA MẸDEVO LẸ TỌN MẸ
9. To aliho tẹ mẹ wẹ Ahọlu Davidi gbọn do gboawupo to avunhiho lọ mẹ nado wà nuhe jlọ?
9 Hiẹ ma sọgan dè hihọ́ towe po gbede to avunhiho ehe lọ mẹ, dile na Ahọlu Davidi basi do to whedenu. E wa jẹ nupọn ji to gbedopo sọn aga ohọ etọn tọn mẹ, podọ sọn fidindẹn e mọ Bati-ṣeba whanpẹnọ to awulẹ. Kakati uwọ ni lẹkọ sọn finẹ whẹpo linlẹn ylankan nido whẹn to ahun etọn mẹ, e to nupọn janwẹ. Ojlodido etọn nado tindo zinzan sunnu po yọnnu po tọn hẹ Bati-ṣeba wa lẹzun nuhe sinyẹn sọmọ bọ e do hẹn yọnnu lọ wá ede to họnmẹ. To godo etọn, whenuena yọnnu lọ ko mọho, bọ e ma sọ yọnbasi nẹẹ nado ṣọnnudo ayọdide etọn ba, e basi tito na asu etọn ni yin hùhù to awhan gbenu.—2 Samuẹli 11:1-17.
10. (a) Nawẹ Davidi jiya na ylando etọn gbọn? (b) Etẹwẹ sọgan ko whlẹn Davidi sọn aijijẹ do ayọdide mẹ?
10 Enẹ yin ylando sinsinyẹn de nugbo nugbo. Podọ Davidi sọ jiya nẹẹ talala. E ma yindọ uwọ yin mẹhe ye bianukunna na nuhe e wa lọ tọn wutu kẹdẹ gba, ṣigba Jehovah doya nẹẹ po tukla po to whedo etọn mẹ to gbẹ̀ninọ etọn he po lẹpo mẹ. (Psalm 51:3, 4; 2 Samuẹli 12:10-12) Ahun Davidi tọn yin oklenọ hugan le uwọ yọnẹn do; ojlodido etọn na oylanwiwa gbawhan etọn. To godo etọn e dọmọ: “Pọn! Oylanwiwa mẹ wẹ yè ji mi te, podọ ylando mẹ wẹ onọ ṣie mọho ṣie te.” (Psalm 51:5) Ṣigba onu ylankan lọ he Davidi wà po Bati-ṣeba po ma dona ko jọ gba. Nuhahunnamẹ etọn wẹ yindọ e ma doalọte to nupinpọn mẹ, e ma gbẹkọ ninọmẹ lọ go hetọn hẹn otọ́n etọn na mẹdedidọ sunnu po yọnnu po tọn nado fọn na sunnusi devo sin asi.
11. (a) Etẹwẹ mí dona plọn sọn numimọ Davidi tọn mẹ? (b) Nuwiwa tẹlẹ wẹ hiẹ na dọ dọ sọgan fọn “wantuntun” dote? (c) Dile na jọja de dọ do, etẹwẹ nuyọnẹntọ na gbẹkọ e go?
11 Mí dona plọnnu sọn numimọ Davidi tọn mẹ nado tin to hihọ́ mẹ jẹagọdo ninọmẹ lẹ go he sọgan fọn numọtolanmẹ agọ dote na zinzan hẹ mẹnọzo asu po asi po tọn. Di dohia, etẹwẹ na jọ eyin hiẹ to owe lẹ hia bo sọ to pinpọn télévision sin tito-to-whinnu lẹ po sinimọto lẹ po he nọ zinnudo mẹdedidọ ji? Matin ayihaawe, ojlo mẹdedidọ tọn lẹ na yin zodolanmẹna. Enẹwutu gbẹkọ nuwiwa lẹ go po aihundida po he nọ fọn “wantuntun” daga. (Kọlọsinu lẹ 3:5; 1 Tẹsalonikanu lẹ 4:3-5; Efesunu lẹ 5:3-5) A hẹn dewe tin to ninọmẹ de mẹ po mẹdevo po blo he sọgan planmẹ biọ ogalilọ mẹ. Omẹ he tindo owhe 17 de gbọn nuyọnẹn dali do dọmọ: “Mẹdepope wẹ sọgan dọmọ, ‘mí yọn whenue mí dona nọte.’ Nugbo, mẹde sọgan yọn ojlẹ lọ nado nọte, ṣigba omẹ nẹmu wẹ sọgan basi i? E pọnte hugan nado gbẹkọ ninọmẹ lọ go.”
12. Apajlẹ Josẹfu tọn tẹwẹ mí dona hẹn do ayiha mẹ?
12 Eyin Davidi ko hẹn apajlẹ Josẹfu tọn do ayiha mẹ wẹ, e ma na ko wa oylan daho enẹ do Jiwheyẹwhe gbede. Todọn to Egipti, Josẹfu ko yin zize do Pọtifali sin whedo nu. Whenuena Pọtifali ma to whegbe, asi etọn mẹhe ojlo etọn nado mọ sunnu ko hẹn tamẹ gblena ko tẹnpọn nado doyẹklọ Josẹfu he tọnalun ganji, dọmọ: “Mlọnai hẹ mi.” Ṣigba Josẹfu gbẹ. Enẹgodo to gbedopo yọnnu lọ tẹdo e go bo sọ tẹnpọn nado hẹn ẹn mlọnai hẹ ẹ. Ṣigba Josẹfu tlu ede sọn e si bosọ họnyi. Uwọ hẹn ahun etọn sinyẹn dogbọn linlẹn, e ma yin pipekọna ojlo etọn na mẹdedidọ dali gba, ṣigba nuhe jlọ to Jiwheyẹwhe nukọn. “Nawẹ yẹn sọgan wa oylan daho he do, bo waylan do Jiwheyẹwhe?” wẹ e kanse.—Gẹnẹsisi 39:7-12.
ALỌGỌ HE DIN A TE NADO DUDEJI
13, 14. (a) Etẹwẹ mí tindo nuhudo etọn nado sọgan du to avunhiho ehe lọ ji? (b) Diọdo tẹwẹ enẹnọ lẹ he lẹzun Klistiani lẹ to Kọlinti basi, podọ po alọgọ tẹ po? (c) Gbẹtọ alọpa tẹlẹ wẹ Paulu po Titu po ko yin dai?
13 Nado sọgan du to avunhiho lọ ji hiẹ dona dike na oyọnẹn Biblu tọn ni siyọ yido to ahun towe mẹ bọ hiẹ nado yin mẹhe ye sisẹ nado yinuwa deji. Ṣigba e sọ jẹ dọ hiẹ ni nọ dogbẹ hẹ omẹ Jiwheyẹwhe tọn lẹ, nado lẹzun apadewhe titobasinanu yinukundomọ Jehovah tọn. Po alọgọ etọn po, na mahopọnna le hiẹ sọgan ko yinukọn to oylanwiwa mẹ, hiẹ sọgan diọ. Dogbọn gbẹtọ nẹlẹ to Kọlinti hoho tọn mẹ he diọ dali, apọsteli Paulu wlanwe dọ: “Yè klọ mì blo. Ogalọtọ lẹ, kavi boṣiọsẹntọ lẹ, kavi ayọdetọ lẹ, kavi yọnnujọmẹ lẹ, kavi ye he nọ yi sunnu do hẹn yede gble lẹ. Kavi ajotọ lẹ, kavi nukunkẹnnọ lẹ, kavi ahannumunọ lẹ, kavi mẹvlẹtọ lẹ kavi alọslonamẹtọ lẹ de ma na dugu ahọludu Jiwheyẹwhe tọn. Mọ wẹ mẹdelẹ te to mi mẹ dai. Ṣigba yè ko klọ mì we.”—1 Kọlintinu lẹ 6:9-11.
14 Lẹn enẹ pọn! Delẹ to Klistiani fliflimẹ tọn lẹ mẹ ko yin ogalọtọ lẹ, ayọdetọ lẹ, sunnu he nọ dọ sunnu de lẹ, ajotọ lẹ po ahannumunọ lẹ po dai. Ṣigba po alọgọna po sọn titobasinanu Klistiani tọn de ye diọ. Apọsteli Paulu lọsu ko nọ wa onu ylankan lẹ dai. (1 Timoti 1:15) Dohlan Klistiani hagbẹ etọn, Titu, e wlanwe dọ: “Na mílọsu ga ko yin klenọ to ojlẹ delẹ mẹ wayi, tolivẹtọ, mẹkiklọ, he nọ to ojlo gbigble po gbẹdudu hunkọhunkọ po sẹ̀n.”—Titu 3:3.
15. (a) Etẹwẹ dohia dọ e ma yin nuhe bọawu na Paulu nado wa nuhe jlọ? (b) Nawẹ mí sọgan mọ ale yi sọn apajlẹ Paulu tọn mẹ gbọn?
15 Whenuena Paulu lẹzun Klistiani de, be e yin nuhe bọawu nẹẹ to whelọnu nado wà nuhe yọn wẹ? Lala. Paulu tindo avunhiho de to gbẹzan etọn lẹpo mẹ jẹagọdo ojlo gbigble lẹ po gbẹdudu lẹ po dohlan ehe uwọ ko yin afanumẹ de dai. E wlanwe dọ: “Yẹn to nutun agbasa ṣie, bo sọ to hinhẹn ẹn wa taliai mẹ; dọ to nudepope mẹ, whenuena yẹn ko dọyẹwheho hlan mẹdevo lẹ, na yẹnlọsu nikã yin gbigbẹdai.” (1 Kọlintinu lẹ 9:27) Paulu lẹzun ‘fifiẹtọ’ do ede go. E nọ hẹn ede po huhlọn po nado wa nuhe jlọ, yedọ whenuena agbasa etọn to jijlo nado wa oylan. Podọ eyin hiẹ sọ basi dile uwọ basi do, hiẹ lọsu ga na du to avunhiho ehe lọ ji.
16. Apajlẹ egbezangbe tọn tẹlẹ wẹ sọgan gọalọna mí nado du to avunhiho lọ ji nado wa nuhe jlọ?
16 Eyin hiẹ wa mọ dọ e to sinsinyẹn na we nado du to aṣa ylankan de ji, yi plidopọ daho Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn he to nukọn ja lọ. Matin ayihaawe, walọ wiwe-ṣeke po ayajijẹ lọ po he yin mẹhe wá lẹ tọn na biọ lanmẹ na we susu. Ṣogan susu to gbẹtọ helẹ mẹ ko yin apadewhe aihọn ehe tọn pọn to ehe mẹ ogalilọ, ayọdide, ahannumu, sunnu ni dọ sunnu de, siganunu, amasin adinọ dudu, ajo, mẹtitafu, lalodido po akọhiho po yin nugbayipe. Susu to ye mẹ ko nọ wa onu helẹ dai. (1 Pita 4:3, 4) Mọga, dile a to gbẹdo po Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ po to opli agun tọn lẹ he whehu mẹ, ehe hiẹ dona wa madọngban, hiẹ na tin to gbẹtọ nẹlẹ mẹ he ko hoavun nado gbawhan walọ ylankan dopolọ lẹ tọn he hiẹ sọgan to avunho hẹ to alọnu din. Enẹwutu deji! Yé to dudu to avunhiho lọ ji nado wa nuhe yọn. Enẹwutu hiẹ lọsu ga sọgan wa mọ po alọgọna Jiwheyẹwhe tọn po.
17. (a) Gbẹ́dido tẹwẹ jẹ eyin mí na du to avunhiho lọ ji? (b) Mẹnu lẹ de wẹ hiẹ sọgan mọ alọgọ yi sọn eyin a tindo nuhahunnamẹ lẹ?
17 Eyin hiẹ ko to Biblu plọn na whenu de todin po Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ po, matin ayihaawe hiẹ na ko yi opli lẹ to Plitẹnhọ Ahọluduta Tọn mẹ. Yí opli mọnkọtọn lẹ yìyì do basi aṣa gbesisọ tọn de. Mímẹpo wẹ to tulinamẹ gbigbọmẹ tọn lọ din he mí nọ mọyi sọn gbẹ́dido Klistiani tọn mọnkọtọn mẹ. (Heblu lẹ 10:24, 25) Tẹnpọn bo yọn “sunnusi mẹho lẹ” kavi mẹho lẹ, he yin agun lọ tọn. Azọngban yetọn wẹ nado “yìn lẹngbọpa Jiwheyẹwhe tọn.” (1 Pita 5:1-3; Owalọ lẹ 20:28) Enẹwutu a whleawu blo nado yì ye de eyin a to alọgọ din nado du to aṣa de ji he jẹagọdo osẹ́n Jiwheyẹwhe tọn lẹ. Hiẹ na mọ ye yin owanyinanọ, homẹdagbenọ po mẹhe nọ lẹn mẹdevo tọn pọn po.—1 Tẹsalonikanu lẹ 2:7, 8.
18. Nukundido sọgodo tọn tẹwẹ namẹ huhlọn nado to nukọnyi to avunhiho lọ mẹ?
18 Kọgbidinamẹnu lọ tin to mí ji nado wa oylan, e ma yin sọn aihọn Satani tọn de kẹdẹ wẹ gba ṣigba sọn ylando he gọ mílọsu mẹ lẹ si. Enẹwutu nado yin nugbonọ hlan Jiwheyẹwhe yin avunhiho egbesọegbesọ tọn de. Ṣigba nawẹ e yin onudagbe do sọ dọ avunhiho lọ ma na to nukọnyi kakadoi gba! To madẹnmẹ Satani na yin didesẹ po aihọn ylankan etọn lẹpo po. To whelọnu, to whenu-nu yọyọ Jiwheyẹwhe tọn he sẹpọ lọ mẹ, ninọmẹ dódó tọn lẹ wẹ na tin ehe na hẹn aliho he mí to gbingbọn lọ yin nubọawu humọ. Ohia oylanwiwa tọn lẹpo na wa yì, bọ finẹ wẹ nuhudo lọ ma nasọ tin te ba nado hoavun nado wa nuhe yọn.
19. Naegbọn hiẹ na jlo nado yi vivẹnu depope zan nado hẹn homẹ Jehovah tọn hun?
19 Lẹnnupọn to whepoponu dogbọn donanu lọ lẹ dali he yin whenu-nu yọyọ nẹlọ tọn. Mọwẹ, ze dogo “ogangbakun tódido owhlẹngan tọn.” (1 Tẹsalonikanu lẹ 5:8) Na walọyizan towe ni sọgan taidi yọnnu jọja lọ tọn mẹhe dọmọ: “Yẹn nọ lẹn onu lẹpo pọn ehe Jehovah ko basi na mi bosọ dopagbe na mi. Agbọ ma ko pee na ṣie tọn wutu gba. E ko dona mi to aliho susu mẹ. Yẹn yọnẹn dọ ehe yọn hugan wẹ e to dindin na mi, yẹn sọ jlo na hẹn homẹ etọn hun. Ogbẹ̀ mavọmavọ yin nuhe jẹ na vivẹnu lẹpo.” Eyin mí to dindin dódó gbọn nugbodidọ dali, “onu dagbe lẹpo he Jehovah dopagbe etọn” na mẹhe yiwanna ẹn lẹ na yin nugbo.—Jọṣua 21:45.
[Yẹdide to weda 219]
Dile e ko yindọ gbẹ̀dudu ko tin to wunmẹ aliho gbẹ̀ninọ Egipti hohowhenu tọn mẹ, naegbọn Moṣe do gbẹ́ ẹ́ dai?
[Yẹdide lẹ to weda 220, 221]
Davidi to nupọn; e ma gbẹkọ ninọmẹ lọ go he planmẹ biọ fẹnnuwiwa mẹ gba
[Yẹdide to weda 222]
Josẹfu họ̀n sọn nuzedonukọnnamẹ fẹnnuwiwa tọn he yin asi Pọtifali tọn tọn lẹ kọn