Wepinplọn Na Lẹndai De
“Plọn gbẹtọ nugbonọ, e na sọ sudeji to oplọn mẹ.”—HOWHINWHEN LẸ 9:9.
1. Etẹwẹ Jehovah donukun sọn devizọnwatọ etọn lẹ si gando oyọnẹn go?
JEHOVAH yin “Jiwheyẹwhe oyọnẹn tọn de.” (1 Samuẹli 2:3) E nọ plọn devizọnwatọ etọn lẹ. Moṣe dọdai dọ gbẹtọ ojlẹ dopolọ tọn lẹ na dọ gando Islaeli go dọmọ: “Nugbonugbo gbẹtọ nuyọnẹn podọ wuntuntọ de wẹ akọta daho he.” (Deutelonomi 4:6) Klistiani nugbo lẹ dona yin nuyọnẹntọ. Yé dona yin nuplọntọ dagbe Ohó Jiwheyẹwhe tọn. To dido lẹndai oplọn mọnkọtọn tọn hia whenu, Apọsteli Paulu wlan dọmọ: “Mí ma gọ̀n odẹ̀ ma hò na mì, bo sọ to bibiọ na mì nido gọ́ na yinyọnẹn ojlo etọn tọn to wuntunnu mẹ podọ to nuyọnẹn gbigbọnọ lẹpo mẹ; na mì nido to zọnlinzin dole e jẹ na Oklunọ to nukundagbe lẹpo mẹ, na mí ni yin sinsẹ́nnọ to azọ́n dagbe lẹpo mẹ, bo sọ to susu to oyọnẹn Jiwheyẹwhe tọn mẹ.”—Kọlọsinu lẹ 1:9, 10.
2. (a) Etẹwẹ yin onu titengbe nado sọgan tindo oyọnẹn he pegan Jiwheyẹwhe tọn? (b) Nawẹ Hagbẹ Anadenamẹtọ Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn basi zẹẹmẹ whẹho ehe tọn gbọn?
2 Nupinplọn po pọndohlan lọ po nado tindo oyọnẹn he pegan Jiwheyẹwhe tọn po lẹndai etọn lẹ po biọ e whè gbau weyinyọnẹn pẹẹde. Ṣigba mẹsusu he ko wá nado plọn nugbo Ohó Jiwheyẹwhe tọn lẹ nọnọ otò lẹ mẹ fie yé nọ tindo dotẹnmẹ hundote vude kavi ma nọ tindo depope te nado yì wehọmẹ ganji. Yé ma tindo alè. Nado dù to nuhahun ehe ji, Hagbẹ Anadenamẹtọ Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn ko plọnmẹ na owhè susu lẹ todin dọ, fie e jẹ te, klasi wepinplọn yọnhia po yọnkan tọn po dona yin tito basina to gblagbla agun lẹ tọn mẹ. Hugan owhè 30 lẹ die wayì, linlinwe Brésil tọn lọ Diário de Mogi zín hogo de jẹgbonu he hosọ etọn yin “Kunnudetọ Jehovah Tọn lẹ Fùnawhàn Sọta Owe Mayọnẹn.” E dọmọ: “Mẹplọntọ jẹhẹnunọ de nọ tọnjẹgbonu ... nado yí whiwhẹ do plọn mẹdevo lẹ nado yọnhia bo yọnkan. ... Wehọmẹvi lọ lẹ, na ninọmẹ tantan lẹ he pannukọn yé taidi lizọnyitọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ, dona wleawu yede tọn na oyọnẹn ogbè lọ tọn nado sọgan na togunmẹho lẹ.” Fọtọ́n susu gbẹtọ lẹ tọn lẹdo aihọn pé ko gbọnmọ dali yin hinhẹn penugo nado lẹzun nuplọntọ dagbe Ohó Jiwheyẹwhe tọn. Yé kẹalọyi wepinplọn dodonu tọn ehe po lẹndai yiaga de po to ayiha mẹ.
Azọnyinyọnẹn Heyin Nuhudo Nado yin Lizọnyitọ Kọdetọn dagbenọ Lẹ
3, 4. (a) Naegbọn Klistiani nugbo lẹ do nọ tindo ojlo to wepinplọn mẹ? (b) Etẹwẹ yin ninọmẹ lọ to Islaeli, podọ wepinplọn dodonu tọn tẹwẹ yin onu titengbe to agun mítọn gblamẹ to egbehe?
3 Klistiani nugbo lẹ nọ tindo ojlo to wepinplọn mẹ, e ma yin na weyinyọnẹn wutu poun gba, ṣigba nado sọgan lẹzun devizọnwatọ kọdetọn dagbenọ Jehovah tọn lẹ. Klisti na Klistiani lẹpo azọndenamẹ lọ nado “hẹn akọta lẹpo zun nuplọntọ, ... nọ plọn yé nado nọ do ayi onu lẹpo go, nudepope he yẹn degbena.” (Matiu 28:19, 20) Nado plọn mẹdevo lẹ, yéwlẹ lọsu dona plọnnu whẹ́, podọ ehe biọ aliho nupinplọn ganji tọn lẹ. Yé dona tindo nugopipe nado gbadopọnna Owe wiwe lẹ po sọwhiwhe po. (Owalọ lẹ 17:11) Nado hẹn azọndenamẹ yetọn di, yé sọ vọ tindo nuhudo nugopipe wehihia he didẹ́ tọn ga.—Pọn Habbakuk 2:2; 1 Timoti 4:13.
4 Dile mí mọ do to hosọ he wayi mẹ, whẹwhinwhẹn dagbe tin nado yise dọ, na paa tọn, etlẹ yin ovivu lẹ to Islaeli hohowhenu tọn yọnhia bo yọnkan. (Whẹdatọ lẹ 8:14; Isaia 10:19) Klistiani lizọnyitọ lẹ to egbehe tindo nuhudo nado basi kandai he họnwun dile yé to kunnude sọn whedegbe jẹ whedegbe. Yé nọ wlan wekanhlanmẹ lẹ, basi kandai lẹ to opli, yí zẹẹmẹ delẹ dogọ na hosọ nupinplọn yetọn tọn. Ehe lẹpo biọ wekanlọ he họnwun. Kandai lẹ go hinhẹn to gblagbla agun Klistiani tọn lọ mẹ biọ e whè gbau oyọnẹn vude to nulinlẹn mẹ.
Alè Wehọmẹ Yìyì Ganji Tọn Lẹ
5. (a) Fie wẹ hogbe lọ “wehọmẹ” bẹjẹeji sọn? (b) Dotẹnmẹ hundote tẹwẹ jọja lẹ dona yizan?
5 Po awuvivi po, hogbe lọ “wehọmẹ” wá sọn hogbe Glẹki tọn lọ skho·leʹ mẹ, ehe to dowhenu zẹẹmẹdo “whenu vivomẹninọ tọn” kavi yizan ojlẹ vivomẹninọ tọn na nuyiwa nujọnu tọn delẹ, taidi nupinplọn. Enẹgodo e wá nọtena fie nupinplọn mọnkọtọn nọ yin bibasi te. Ehe dohia dọ, to ojlẹ de mẹ wayì, kiki hagbẹ he tindo lẹblanulọkẹyi lẹ kẹdẹ—to otò Glẹki tọn po suhugan aigba devo lẹ tọn po ji—wẹ tindo vivomẹninọ lọ nado plọnwe. Hagbẹ azọ́nwatọ lẹ na paa tọn nọ gbọṣi agblinọ yinyin mẹ. To egbehe, to otò susu lẹ mẹ yọpọvu lẹ po jọja lẹ po nọ yin nina dotẹnmẹ nado plọnwe. Kunnudetọ jọja lẹ dona fli ojlẹ nado lẹzun oyọnẹn tindotọ po devizọnwatọ nugopetọ Jehovah tọn lẹ po.—Efesunu lẹ 5:15, 16.
6, 7. (a) Etẹwẹ yin alemọyinu wehọmẹ yìyì ganji tọn delẹ? (b) To aliho tẹ mẹ wẹ jonọgbè de pinplọn sọgan yọn-na-yizan te? (c) Etẹwẹ yin ninọmẹ lọ to egbehe to jọja susu ṣẹnṣẹn to whenuena yé dotana wehọmẹ yìyì?
6 Oyọnẹn vude whenuho (histoire) tọn, oplọn aigba po nuhe tin to e ji lẹ po (géographie) tọn, lẹnunnuyọnẹn (sciences) tọn, po mọmọ po sọyì na hẹn jọja Kunnudetọ lẹ penugo nado yin lizọnyitọ nugopetọ lẹ. Wehọmẹ yìyì yetọn na plọn yé e ma yin kiki hogo susu lẹ kẹdẹ gba ṣigba aliho nupinplọn tọn lọsu. Klistiani nugbo lẹ ma nọ doalọtena wehihia po nupinplọn po to whenuena yé tọ́n sọn wehọmẹ gba. Nalete, nuhe yé nọ mọ sọn nupinplọn yetọn mẹ, na sinai titengbe do yinyọ́n lehe yè nọ plọnnu do ji. Wehọmẹ yìyì aihọn mẹ tọn po agun mẹ tọn po sọgan gọalọna mí nado wleawuna nugopipe onu linlẹnpọn yetọn tọn lẹ. (Howhinwhẹn lẹ 5:1, 2) To whenuena yé hiawe yé na penugo ganji nado yọ́n nuhe yin nujọnu, nuhe biọ kandai po nuhẹn do apọnmẹ po to mẹsi.
7 Di dohia, jonọgbè de pinplọn, ma na wleawuna nugopipe apọnmẹ jọja lẹ tọn kẹdẹ gba ṣigba sọ nọ hẹn yé yọn-na-yizan hugan to titobasinanu Jehovah tọn mẹ. To delẹ to alahọ Ogbẹ́ Watch Tower tọn mẹ, sọha mẹmẹsunnu jọja delẹ tọn ko mọdọ eyin alenu nado penugo nado dó kavi hia Glẹnsigbe ganji. Humọ, Klistiani lizọnyitọ lẹpo dona dovivẹnu nado sè ogbè yetọn ganji. E biọ dọ wẹndagbe Ahọluduta lọ tọn ni yin zizedonukọnnamẹ to ninọmẹ he họnwun, yizan hogbe he sọgbe ganji tọn de mẹ. Nugbo lọ dohia dọ to aihọn mẹ to egbehe, susu jọja lẹ tọn whenuena yé to wehọmẹ fó gbẹsọ nọ tindo nuhahun to wekinkan po wehihia ganji po mẹ podọ to onu lẹndopọ he bọawu hugan mẹ; podọ yé nọ tindo kiki oyọnẹn vude poun tọn to whenuho po géographie po mẹ.
Wepinplọn he Pegan
8. Wefọ tẹlẹ wẹ zinnudo hogo wepinplọn aihọn tọn po nugopipe mẹde tọn nado penukundo ede go ji?
8 Nalete, ehe sọawuhia, nado yin ojlẹ he jẹ nado gbadopọnna walọ Klistiani tọn gando wepinplọn aihọn tọn go. Nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn tẹlẹ wẹ yin nujọnu gando hogo ehe go? Tintan, to otò susu mẹ taliai he jẹ hlan “Sesali” biọ to mẹjitọ Klistiani lẹ si nado do ovi yetọn lẹ hlan wehọmẹ. (Malku 12:17; Titu 3:1) Na jọja Kunnudetọ lẹ, to azọ́n wehọmẹ yetọn tọn mẹ yé dona flin Kọlọsinu lẹ 3:23, he dọmọ: “Nudepope he mì to wiwà, mì nọ yí ayiha dodo do wa ẹ, kẹdẹki hlan Oklunọ, e ma yin hlan gbẹtọ gba.” Nunọwhinnusẹ́n he e bẹhẹn awetọ wẹ yin dọ Klistiani lẹ dona penugo nado hẹn yede, eyin yé na bo tlẹ yin gbehosọnalitọ lizọnyitọ whenu-gigọ tọn lẹ. (2 Tẹsalonikanu lẹ 3:10-12) Eyin e ko wlealọ, sunnu de dona penugo nado wleawu ganji na asi etọn po ovi depope he sọgan yin jiji po, po lánkàn vude po nado ná mẹhe tin to nuhudo mẹ lẹ podọ nado nọgodona azọ́n yẹwhehodidọ lẹdo aihọn pé okọ́ lọ mẹ tọn po.—Efesunu lẹ 4:28; 1 Timoti 5:8.
9, 10. (a) Etẹwẹ sọawuhia nado yin nuyiwa de to aigba susu lẹ ji? (b) Etẹwẹ lizọnyitọ gbehosọnalitọ de sọgan pọndohlan nado yin azọ́nkuẹ he pemẹnu de?
9 Owe pinplọn jẹ oba tẹ mẹ wẹ jọja Klistiani de tindo nuhudo etọn nado sọgan setonuna nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn ehelẹ bo jẹ dandannu Klistiani etọn tọn lẹ kọ̀n? Ehe gbọnvo sọn otò de mẹ jẹ devo mẹ. Nalete, sọn owhè vude he wayì lẹ die, e taidi dọ pọndohlan paa lẹ to otò susu lẹ mẹ wẹ yindọ wehọmẹ yìyì jẹ oba de mẹ yin nubiọtomẹsi whẹpo akuẹ jlẹkaji tọn de nado yin mimọyi to azọ́n de mẹ. Linlin he yin mimọyi sọn alahọ Ogbẹ́ Watch Tower tọn mẹ lẹ to ada voovo aihọn lọ tọn ji dohia dọ to nọtẹn susu lẹ mẹ e nọ vẹawu taun nado mọ azọ́n he akuẹ yetọn yin jlẹkaji tọn to tadona wehọmẹ dokọ tọn yìyì godo poun he yin bibiọ gbọn osẹ́n dali kavi to otò delẹ mẹ e tlẹ nọ yin to tadona wehọmẹ he bọdo dokọ tọn go (étude secondaires) kavi wehọmẹ daho.
10 Etẹwẹ “akuẹ jlẹkaji tọn” zẹẹmẹdo? E ma do azọ́n he akuẹ yétọn lẹ yiaga hia gba. Hogbe lọ “jlẹkaji” zẹẹmẹdo “he pemẹnu, pekọnọ.” Di dohia, etẹwẹ sọgan yin pinpọnhlan taidi nuhe “pemẹnu,” na mẹhe jlo nado yin lizọnyitọ gbehosọnalitọ wẹndagbe lọ tọn lẹ? Omẹ mọnkọtọn lẹ tindo nuhudo azọ́n ojlẹ gli tọn nado dapana zize “agbànpinpẹn akuẹzinzan zẹjlẹgo” tọn do mẹmẹsunnu yetọn lẹ kavi whẹndo yetọn lẹ ji. (1 Tẹsalonikanu lẹ 2:9, NW) Azọ́nkuẹ yetọn lẹ sọgan yin zẹẹmẹ basina taidi nuhe “pemẹnu,” kavi “pekọnọ,” eyin nuhe yé nọ yí na yé dotẹnmẹ nado zan gbẹzan awubibọ tọn to whenuena yé nọ yí whenu he pemẹ po huhlọn po nado basi wadotana lizọnyizọn Klistiani tọn yetọn.
11. Naegbọn jọja delẹ jó sinsẹnzọn gbehosọnalitọ tọn do, podọ kanbiọ tẹwẹ yin finfọndote?
11 Etẹwẹ nọ saba yin ninọmẹ lọ to egbehe? E ko yin linlin etọn na dọ to otò delẹ mẹ susu jọja linlẹn dagbenọ lẹ ko tọ́n sọn wehọmẹ to tadona wehọmẹ he yin nubiọtomẹsi nado sọgan lẹzun gbehosọnalitọ lẹ. Yé ma tindo ajọ́ de kavi jẹhẹnu aihọn tọn lẹ. Eyin yé ma yin alọgọna gbọn mẹjitọ yetọn lẹ dali, yé dona din azọ́n whenu gli tọn. Mẹdelẹ ko kẹalọyi agbasazọ́n lẹ he biọ to yé si nado wazọ́n ganmẹ gaa tọn lẹ nado tindo akuẹ he pemẹnu nado nọgbẹ. Na lilẹzun mẹhe agbọ́pé, yé jó lizọnyizọn gbehosọnalitọ tọn do. Etẹwẹ omẹ mọnkọtọn lẹ sọgan wà nado hẹn yedelẹ gọwá sinsẹnzọn gbehosọnalitọ tọn lọ kọ̀n whladopodogọ?
Pọndohlan Jlẹkaji Tọn Gando Wehọmẹ Yìyì Go
12. (a) Gando wehọmẹ yìyì go, pọndohlan zẹjlẹgo awe tẹlẹ wẹ Klistiani de dona dapana? (b) Na devizọnwatọ klandowiwe Jehovah tọn lẹ po ovi yetọn lẹ po, lẹndai tẹwẹ wepinplọn dona wazọ́n na?
12 Pọndohlan jlẹkaji tọn gando wehọmẹ yìyì go sọgan gọalọ. Na susu jọja aihọn tọn lẹ, wehọmẹ yìyì yin yẹhiadonu gigo tọn de, yedọ nuhe na gọalọna yé nado hẹ alia nukunhunhun tọn ji, họngan lọ na gbẹninọ kọdetọn dagbe adọkunnu agbasa tọn de. Na mẹdevo lẹ, wehọmẹ yìyì yin azọ́n he yè dona yawu dotana de dile e na yọnbasi do. Depope to pọndohlan ehelẹ mẹ ma jẹ na Klistiani nugbo lẹ gba. To whelọnu lò, etẹwẹ sọgan yin pinpọnhlan taidi “pọndohlan jlẹkaji tọn”? Klistiani lẹ dona pọ́n wepinplọn hlan taidi aliho de nado hẹn pekọ wá na ojlo kọdetọn de tọn. To azán godo tọn ehelẹ mẹ, lẹndai yetọn wẹ yin nado sẹ̀n Jehovah jẹ oba kọdetọn dagbe tọn he yiaga hugan he yọnbasi mẹ. Eyin, to otò he mẹ yé nọ nọ, wehọmẹ yìyì dokọ kavi daho na ná yé kiki dotẹnmẹ nado din agbasazọ́n he nọ hẹn akuẹ he ma pé wá whégbè nado hẹn yedelẹ taidi gbehosọnalitọ lẹ, to whelọnu lò wepinplọn dogọ kavi azọ́n pinplọn sọgan yin nulẹnpọn deji. Ehe na yin yanwle vonọtaun sinsẹnzọn whenu-gigọ tọn.
13. (a) Nawẹ mẹmẹyọnnu de to otò Philippines tọn mẹ penugo nado zindonukọn to sinsẹnzọn gbehosọnalitọ etọn tọn mẹ to whenuena e to azọ́ngbàn whẹndo tọn etọn lẹ kọ̀n jẹ gbọn? (b) Avase tẹwẹ wá do ganmẹ?
13 Mẹdelẹ ko kẹalọyi yanwle azọ́nplọnmẹ tọn lẹ he ko hùn dotẹnmẹ agbasazọ́n tọn lẹ dote bo hẹn yé penugo nado tindo mahẹ to sinsẹnzọn whenu-gigọ tọn mẹ kavi vọ ẹ gọ yí. Mẹmẹyọnnu dopo to otò Philippines tọn mẹ wẹ yin mẹhe whẹndo lọ nọ pọn na dudu po nùnù po, ṣigba e jlo nado basi gbehosọnalitọ. Alahọ lọ na linlin dọmọ: “Ewọ penugo nado wà ehe na ewọ plọnwe dogọ nado tindo jẹhẹnu taidi nulẹndopọtọ (comptable) he yọ́n azọ́n otò tọn.” Linlin alahọ lọ tọn dopolọ dọmọ: “Mí tindo sọha susu gbẹtọ lẹ tọn he to weplọn podọ to ojlẹ dopolọ mẹ basi tito todohukanji yetọn tọn lẹ nado basi gbehosọnalitọ. Na paa tọn yé nọ lẹzun wẹnlatọ dagbe lẹ dile yé yin azọ́n sinsinyẹnwatọ, eyin yé ma lẹzun ojlo tindotọ glanglan to wezundido to godo na onu aihọn tọn lẹ.” Ayidonugo godo tọn dona na mí whẹwhinwhẹn nado lẹntamẹpọn. Lẹndai wehọmẹ yìyì deji tọn, to fie ehe taidi nuhe yin dandan te, ma dona yin nuhe yè wọnji e go kavi yin didiọ do yanwle adọkunnu agbasa tọn lẹ dindin mẹ gba.
14, 15. (a) Naegbọn osẹ́n egblemaku tọn depope ma dona yin bibasi gando wehọmẹ yìyì go? (b) Wepinplọn aihọn tọn tẹwẹ mẹmẹsunnu azọgbannọ delẹ mọyi, ṣigba etẹwẹ suahọ na ehe?
14 To otò vude lẹ mẹ, wehọmẹ daho nọ wleawuna azọ́n plọnmẹ ojlo tọn he sọgan wleawuna Klistiani jọja de na ajọwiwa kavi agbasazọ́n delẹ to gbedewema yíyí whenu. Yèdọ to whenuena ehe ma tlẹ yin whẹho lọ, to aigba delẹ ji jọja ajọwatọ he tindo kiki wehọmẹ vude nọ mọ agbasazọ́n whenu gli tọn he nọ hẹn yé penugo nado mọ akuẹ he yin jlẹkaji tọn de yí nado basi gbehosọnalitọ. Enẹwutu osẹ́n egblemaku tọn depope ma dona yin bibasi na wepinplọn dogọ wẹo kavi sọta wepinplọn dogọ.
15 Mẹsusu he to devizọnwà todin to otẹ̀n azọ́ngban tọn lẹ mẹ taidi nugopọntọ tomẹyitọ lẹ, to tatọ-tẹnnọ Ogbẹ́ tọn lẹ, kavi to dopo to alahọ lẹ mẹ tindo kiki weyinyọnẹn vude. Yé ko yin gbehosọnalitọ nugbonọ lẹ, bo ma doalọtena nupinplọn gbede, bo ko mọ azọ́n plọnmẹ lẹ yí, podọ ko sọ yin zize azọngban pinpẹn lẹ do alọ mẹ na. Yé ma tindo avosisa depope gba. To alọ devo mẹ, delẹ to ogbẹ́ yetọn lẹ mẹ basi dide nado mọ oplọn wehọmẹ daho (Université) tọn yí bo yin hinhẹn dahli, bo yin dudu deji gbọn tamẹnuplọnmẹ yise vasudotọ po “nuyọnẹn aihọn tọn” po dali.—1 Kọlintinu lẹ 1:19-21; 3:19, 20; Kọlọsinu lẹ 2:8.
Linlẹ̀n Akuẹzinzan lọ Pọ́n
16. (a) Mẹnu wẹ nọ basi dide eyin wepinplọn yinukọn dogọ yin ojlonu, podọ etẹwẹ dona yin hinhẹn do otẹ̀n tintan mẹ to ayiha mẹ? (b) Etẹwẹ dona yin nulẹnpọn deji?
16 Mẹnu wẹ nọ basi dide lọ vlavo eyin Klistiani jọja de dona doalọ wepinplọn yinukọn dogọ kavi azọ́n pinplọn mẹ? Nunọwhinnusẹ́n tatọ-yinyin Biblu tọn nọ wá yizan mẹ to file. (1 Kọlintinu lẹ 11:3; Efesunu lẹ 6:1) To dodonu ehe ji mẹjitọ lẹ po jide po na jlo nado deanana ovi yetọn lẹ to ajọ kavi azọ́npinplọn podọ to godo mẹ sọha wepinplọn he yé na jlo mẹ. To otò susu mẹ nudide wepinplọn po azọ́npinplọn tọn po dona yin bibasi do mẹwhenu to wehọmẹ daho (études secondaires) whenu. Ojlẹ enẹ mẹ wẹ mẹjitọ Klistiani lẹ po jọja lẹ po tindo nuhudo nado din anademẹ Jehovah tọn to dide nuyọnẹn tọn de bibasi mẹ, po alemọyinu Ahọluduta lọ tọn po to otẹ̀n tintan mẹ to ayiha mẹ. Jọja lẹ tindo ayilinlẹn po linlẹn voovo lẹ po. Mẹjitọ nuyọnẹntọ lẹ na ze ehelẹ do lẹnpọn mẹ. Azọ́n nugbo tọn lẹpo yin yẹyi tọn, vlavo alọnuzọ́n tọn wẹo kavi azọ́n wekantẹn tọn. To whenuena e yindọ aihọn sọgan yí nukun nuhọakuẹ tọn do pọn azọ́n wekantẹn (Bureau) tọn bo yí nukun pẹvi do pọ́n azọ́n sinsinyẹn wiwa po alọ̀ mẹdetiti tọn po, Biblu na nugbo tọn ma nọ wàmọ gba. (Owalọ lẹ 18:3) Enẹwutu to whenuena mẹjitọ lẹ po Klistiani jọja lẹ po to egbehe, to zize alemọyi po ehe ma yin alemọyi po pọ́n po huwhẹ po podọ to odẹ̀ mẹ, basi dide na kavi sọta wehọmẹ daho yìyì, mẹdevo lẹ to agun lọ mẹ ma dona dọho jẹagọdo yé go gba.
17. Dide tẹwẹ mẹjitọ Kunnudetọ delẹ nọ basi na ovi yetọn lẹ?
17 Eyin mẹjitọ Klistiani lẹ gbọn whẹwhinwhẹn azọngban yetọn tọn dali basi dide nado wleawu na ovi yetọn lẹ po wepinplọn yinukọn dogọ po to wehọmẹ daho godo, enẹ yin jlọjẹ yetọn. Ojlẹ wepinplọn ehelẹ tọn na gbọnvo sọgbe hẹ wunmẹ ajọwiwa kavi azọ́n pinplọn heyin dide lọ tọn. Na whẹwhinwhẹn akuẹzinzan tọn lẹ wutu podọ nado hẹn ovi yetọn lẹ penugo nado yawu biọ sinsẹnzọn whenu-gigọ tọn mẹ dile e sọgan yọnbasi do, susu mẹjitọ Klistiani lẹ ko dè tito-to-whinnu wepinplọn whenu gli tọn lẹ na yé to wehọmẹ azọ́n pinplọn tọn kavi alọnuzọ́n tọn lẹ. To whẹho delẹ mẹ jọja lẹ ko tindo nuhudo nado yin azọ́nvi lẹ to azọ́n delẹ mẹ ṣigba po gbẹzan gigọ sinsẹnzọn tọn de po hlan Jehovah taidi yanwle lọ to whepoponu.
18. Eyin wehọmẹ yìyì dogọ lẹ yin alọkẹyi, etẹwẹ dona yin hinhẹn do ayiha mẹ?
18 Eyin wepinplọn dogọ lẹ yin alọkẹyi, na nugbo tọn linlẹn lọ ma dona yin nado sẹ́ to owe yinyọnẹn liho kavi nado din agbasazọ́n gigonọ aihọn tọn lẹ gba. Ada wepinplọn tọn lẹ dona yin didè po sọwhiwhe po. Linlinnamẹwé ehe ko zinnudo owù he tin to wehọmẹ daho yìyì lẹ ji, podọ po whẹjijọ po, susu wehọmẹ daho lẹ tọn wẹ nọ diọnukunsọ “oplọ́n he pé” Biblu tọn. (Titu 2:1; 1 Timoti 6:20, 21) Yinukọn dogọ, sọn owhè 1960 lẹ mẹ gbọn, susu wehọmẹ wepinplọn daho lẹ tọn ko lẹzun fie osẹ́nhẹngba po fẹnnuwiwa po ko doazìn do. “Afanumẹ nugbonọ nuyọnẹntọ lọ” ko gbẹ́ bibiọ wunmẹ lẹdo enẹ tọn mẹ pete. (Matiu 24:12, 45) Nalete, e dona yin gbeyina dọ, to azánvi ehelẹ mẹ jọja lẹ nọ pannukọn owù dopolọ ehelẹ to wehọmẹ daho po wehọmẹ azọ́n pinplọn tọn lẹ po mẹ yedọ to azọ́nwatẹn yetọn ga.—1 Johanu 5:19.a
19. (a) Afọdide mẹdehihọ tọn tẹlẹ wẹ dona yin zize gbọn mẹhe basi dide nado yì wehọmẹ dogọ lẹ dali? (b) Nawẹ mẹdelẹ yí wepinplọn yetọn zan na ale dagbe gbọn?
19 Eyin wepinplọn dogọ yin dide basi deji, Kunnudetọ jọja de na wà dagbe, eyin e yọnbasi to ninọmẹ lẹpo mẹ, nado basi ehe to whenuena ye tin to whégbè, bo gbọnmọ dali penugo nado hẹn walọ nupinplọn he sọgbe Klistiani tọn lẹ go, opli lẹ yìyì, po nuyiwa yẹwhehodidọ tọn po. To bẹjẹeji teninọ he jẹ de dona sọ yin hinhẹn e go do nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn lẹ ji. E dona yin finflin dọ Daniẹli po hagbẹ Heblu atọ̀n etọn lẹ po yin wiwle sọyì kanlinmọgbenu to whenuena yé tin to dandannu glọ nado yì wehọmẹ daho to Babiloni, ṣigba yé hẹn tenọgli yetọn go to ninọmẹ lẹpo mẹ. (Daniẹli, weta 1) To whenuena yé to zize alemọyinu gbigbọmẹ tọn lẹ do otẹ̀n tintan mẹ, jọja Klistiani lẹ to otò susu lẹ mẹ ko kẹalọyi wehọmẹ yìyì lẹ nado wleawuna yéde lẹ na agbasazọ́n whenu gli tọn taidi akuẹlẹntọ lẹ, ajọwatọ lẹ, mẹplọntọ lẹ, ogbelẹdogbedevomẹtọ lẹ, gbesenamẹtọ lẹ, kavi alọnuzọ́n devo lẹ he na gọalọna yé ganji to agbasazọ́n tintan yetọn heyin gbehosọnalitọ bibasi mẹ. (Matiu 6:33) Sọha dagbe jọja ehelẹ tọn to nukọnmẹ ko lẹzun nugopọntọ tomẹyitọ lẹ kavi mẹdezejotọ Bẹtẹli tọn lẹ.
Omẹ Weyọnẹntọ lẹ, he tin to Kọndopọmẹ De
20. Onu klandovo aihọn tọn tẹwẹ ma tindo otẹ̀n to omẹ Jehovah tọn lẹ ṣẹnṣẹn?
20 To omẹ Jehovah tọn lẹ ṣẹnṣẹn, vlavo azọ́n omẹ lọ tọn yin wekinkan tọn wẹo, kavi alọnuzọ́n tọn, glepipọ, kavi lizọnyinamẹ lẹ, mẹlẹpo dona yin Biblu plọntọ dagbe lẹ po mẹplọntọ nugopetọ lẹ po. Azọ́nyinyọnẹn nọ yin mimọyi gbọn mẹlẹpo dali to wehihia, nupinplọn, po mẹpinplọn po mẹ nọ sọawuhia nado dè vogbingbọn he aihọn nọ basi to alọnuzọ́nwatọ po wekantẹ̀n-zọ́nwatọ lẹ po sẹ sọn aimẹ. Ehe nọ dekọtọn do kọndopọ po osi pọmẹ tọn po he nọ yin mimọ to azọ́nwatọ mẹdezejo lẹ ṣẹnṣẹn to owhé Bẹtẹli tọn lẹ mẹ podọ to họgbigbá Ogbẹ́ Watch Tower tọn lẹ tẹnmẹ, fie jẹhẹnu gbigbọmẹ tọn yin onu titengbe bo yin bibiọ to mẹlẹpo si te. Tofi, azọ́nwatọ numimọnọ wekantẹn tọn nọ wazọ́n po ayajẹ po hẹ alọnuzọ́nwatọ azọ́nyọnẹntọ lẹ, bọ yemẹpo nọ do owanyi pinpẹn nutọn yinyọnẹn tọn hia na ode awetọ.—Johanu 13:34, 35; Filippinu lẹ 2:1-4.
21. Etẹwẹ dona yin yanwle jọja Klistiani lẹ tọn?
21 Mẹjitọ lẹ emi, mì deanana ovi mìtọn lẹ hlan yanwle lilẹzun hagbẹ he yọn-na-yizan ogbẹ́ aihọn yọyọ lọ tọn lẹ! Jọja Klistiani lẹ emi, mì yí dotẹnmẹ hundote mìtọn lẹ zan na wepinplọn taidi aliho de nado wleawuna mì nado hẹn lẹblanulọkẹyi mìtọn to Jehovah sinsẹ̀n mẹ to gigọmẹ ganji! Taidi omẹ he yin pinplọn lẹ, na mìmẹpo ni sọawuhia nado yin hagbẹ awuwletọ ganji ogbẹ́ yẹwhehọluduta lọ tọn lẹ todin podọ kakadoi to “aigba yọyọ” dopagbe Jiwheyẹwhe tọn mẹ.—2 Pita 3:13; Isaia 50:4; 54:13; 1 Kọlintinu lẹ 2:13. (Pọ́n w-F 1/11/92, weda 15)
[Nudọnamẹ Odò Tọn]
a Pọ́n Atọ̀họ̀-Nuhihọ́ Lọ Tọn [Flansegbe] 15 décembre 1975, weda 763 jẹ 765 ga.
Tẹ́n Nufinflin Towe Pọ́n
◻Naegbọn Klistiani nugbo lẹ nọ tindo ojlo to wepinplọn mẹ?
◻Pọndohlan zẹjlẹgo gando wepinplọn go tẹlẹ wẹ Klistiani nugbo lẹ dona dapana?
◻Owù wehọmẹ yìyì dogọ tọn tẹlẹ wẹ dona yin nulẹnpọn deji, podọ afọdide mẹdehihọ́ tọn tẹlẹ wẹ dona yin zize?
◻Onu kinklandovo aihọn tọn tẹwẹ ma tindo otẹ̀n to omẹ Jehovah tọn lẹ ṣẹnṣẹn?
[Yẹdide to weda 14]
Gbọn nupinplọn vẹkuvẹku dali, jọja Klistiani lẹ sọgan lẹzun hagbẹ he yọn-na-yizan ogbẹ́ aihọn yọyọ lọ tọn lẹ
[Yẹdide to weda 17]
Wehọmẹ yìyì dogọ, eyin e yin dide, dona yin whinwhan gbọn ojlo lọ nado wàdevizọn hlan Jehovah ganji dali